Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Anna Winkler

Anna Winkler

Doktor nauk społecznych, absolwentka filozofii i politologii. Interesuje się historią najnowszą i historią rewolucji, chętnie poznaje też dzieje kultur pozaeuropejskich. Zajmuje się przede wszystkim losami radykalizmu społecznego

Najnowsze publikacje:

Hiszpańską potęgę kolonialną budował między innymi Vasco Núñez de Balboa.

artykuł | 17.11.2018

Czy kolonializm się opłacał?

Tania lub wręcz darmowa siła robocza. Korzystne warunki dla handlu. Zasoby cennych kruszców. Wydawałoby się, że mocarstwa kolonialne na podbojach mogły tylko zarobić. Ale czy na pewno?

Jednym z największych imperiów w dziejach było to stworzone przez Czyngis-chana. Ale czy na pewno największym?

miniatura | 12.11.2018

Które imperium w dziejach zajmowało największe terytorium?

Kandydatów do tytułu największego pod względem powierzchni mocarstwa jest dwóch. Każde z tych imperiów zajęło obszar ponad 30 milionów kilometrów kwadratowych i zostawiło potencjalnych rywali daleko za sobą. Ale to, komu należy przyznać palmę pierwszeństwa, wcale nie jest...

recenzja | 09.11.2018

Bunt i bezradność (Ewa Winnicka, Cezary Łazarewicz, „1968. Czasy nadchodzą nowe”)

Chyba niewiele jest miejsc, do których nie dotarły choćby echa fali protestów, jaka przetoczyła się przez świat w 1968 roku. Także w Polsce odczuli je wszyscy, pomimo że nie mieliśmy u siebie „szalonego miesiąca maja” ani „lata miłości”....

Na otwarciu wystawy pojawił się bohater wydarzenia, profesor Roman Nowotarski, przedstawiony przez kuratorów wystawy, Jolantę Jastrząb i Jakuba Adamka.

news | 25.10.2018

Powojenna historia Śląska zamknięta w obrazach. Czy narracja wizualna może być źródłem historycznym?

W połowie października w katowickim Rondzie Sztuki odbył się wernisaż wystawy prac Romana Nowotarskiego. Artysta od dziesięcioleci opowiada o Śląsku, jednocześnie go oswajając. Jego prace, to nie tylko świadectwo oryginalności i talentu twórcy, ale także niezwykły zapis powojennej...

W 1944 roku eksterminacja europejskich Żydów trwała w najlepsze. Czy można było wcześniej położyć jej kres?

miniatura | 24.10.2018

Czy Auschwitz należało zbombardować?

Do zniszczenia komór gazowych w obozach wzywał aliantów między innymi Światowy Kongres Żydów. Dawid Ben Gurion pytał, czy równie obojętnie patrzono by na śmierć Anglików, Amerykanów lub Rosjan. Dlaczego ostatecznie nie zrzucono bomb na Auschwitz? I czy w...

recenzja | 19.10.2018

Prezydent doskonały, czyli współczesna hagiografia (Anne Fulda, „Emmanuel Macron. Prezydent doskonały?”)

W 2017 roku cały świat z zapartym tchem śledził wybory prezydenckie we Francji. Jak to możliwe, że wygrał je człowiek „znikąd”, niezwiązany z żadną dużą partią? Jak twierdzi Anne Fulda, tajemnica sukcesu Emmanuela Macrona tkwi w jego charakterze....

recenzja | 05.10.2018

Zapomniana Słowiańszczyzna (Paweł Zych, Witold Vargas, „Bestiariusz słowiański. Część pierwsza i druga”)

Wznowienie popularnych „Bestiariuszy”, tym razem w jednym tomie, dowodzi, że zainteresowanie ludowymi wierzeniami Słowian nie słabnie. Jest coś fascynującego w odkrywaniu zapomnianego świata, zamieszkanego przez drzewice, ćmuchy i paskudy. Tylko ile tak naprawdę o nim wiemy?

Katon Starszy, tu przedstawiony na renesansowym portrecie Pietro Perugino, żył w latach 234-149 p.n.e.

artykuł | 02.10.2018

„A poza tym uważam, że Kartaginę należy zniszczyć”. Dlaczego Katon tak upierał się przy tym twierdzeniu?

Marek Porcjusz Katon nie bez powodu otrzymał przydomek Cenzor. Całe życie bezwzględnie krytykował to, co mu się nie podobało. Nieważne, czy chodziło o nadmierny wpływ greckiej kultury, o konkretne osoby czy… o miasto. Kiedy więc skierował się przeciwko...

To, że zawód krawca był znany już w średniowieczu, nie dziwi nikogo. Ale dlaczego nie wolno im było naprawiać starych ubrań?

artykuł | 10.09.2018

Najbardziej zdumiewające zawody średniowiecza

Jak działał ludzki dźwig? Po co wynajmowano obwoływacza? Dlaczego warto było zostać gospodarzem jarmarku? W średniowieczu można było zarabiać na najróżniejsze sposoby. Niektóre aż trudno sobie dzisiaj wyobrazić. A może zmieniły się tylko nazwy?

Magdalena Niedźwiecka opowiada nam, co zafascynowało ją w Bonie.

wywiad | 05.09.2018

„Z Boną nie bałabym się nawet życia na bezludnej wyspie”. Magdalena Niedźwiedzka opowiada o pisaniu powieści biograficznej poświęconej wybitnej polskiej królowej

Bony Sforzy nie trzeba nikomu przedstawiać. Jej postać od wieków dostarcza inspiracji badaczom i artystom. Najnowsza, beletryzowana biografia żony Zygmunta Starego wyszła spod pióra Magdaleny Niedźwiedzkiej.

Czy można napisać biografię kogoś, kto nie chce być obiektem badań? Na to i inne pytania odpowiadają Anna Gielewska i Marcin Dzierżanowski.

wywiad | 02.07.2018

Radykalizm jako metoda uprawiania polityki? Rozmowa z autorami pierwszej biografii Antoniego Macierewicza

Antoni Macierewicz od wielu dekad utrzymuje się w pierwszej lidze polskiej polityki. Jego biografia to też opowieść o zmianach, jakie zaszły w Polsce w ciągu ostatniego półwiecza. Jaki miał w nich udział i jak doszedł do swojej obecnej...

Fakt, że w trakcie procesu głównych działaczy KOR-u i "Solidarności" Macierewicz nie był nawet poszukiwany, profesor Andrzej Friszke określa jako "nienormalny i niezrozumiały". Zdjęcie pochodzi z książki "Antoni Macierewicz. Biografia nieautoryzowana".

artykuł | 09.06.2018

Nietykalny Antoni. Dlaczego PRL-owskie służby nie ścigały Macierewicza?

Decyzja, by nie podejmować żadnych działań przeciw Macierewiczowi zapadła na bardzo wysokim szczeblu. Był to krok bez precedensu w historii polskiej antykomunistycznej opozycji. Dlaczego peerelowskie służby specjalne w tym jednym przypadku ograniczyły się wyłącznie do obserwacji?

artykuł | 28.05.2018

Ile kobiet zginęło na frontach II wojny światowej?

Druga wojna światowa to pierwszy konflikt w dziejach, w którym na taką skalę wzięły udział kobiety. Na wielu frontach walczyły ramię w ramię z mężczyznami. I razem z nimi ginęły. Dlaczego o wielu z nich wiemy tak mało?...

recenzja | 06.04.2018

Czy to wtedy powstał świat, w jakim dziś żyjemy? (Elizabeth Asbrink „1947. Świat zaczyna się teraz”)

Alianci i sojusznicy III Rzeszy podpisują układ pokojowy. Problem Palestyny wciąż narasta, a komisja ONZ ma 4 miesiące na jego rozwiązanie. Trwają prace nad Deklaracją Praw Człowieka, a… Christian Dior dokonuje rewolucji w modzie. Co łączy te wydarzenia?...

W otoczeniu Adolfa Hitlera pojawiali się najróżniejsi ludzie. Co o nim myśleli?

artykuł | 14.03.2018

Co najważniejsi ludzie w III Rzeszy naprawdę myśleli o Hitlerze?

Już na etapie budowania partii Hitler zgromadził wokół siebie grono zaufanych ludzi, do końca pomagających mu w realizacji ludobójstwa. Czy widzieli w nim szaleńca, przy którym sami zdobędą władzę, czy przeciwnie – dali uwieść się jego charyzmie? Co...

recenzja | 09.02.2018

Czy TO może zdarzyć się tutaj? („O tyranii” Timothy Snyder)

W Europie czasem chcielibyśmy wierzyć, że nasza historia dobiegła końca. Nie musimy więc już walczyć o demokrację. Możemy spocząć na laurach i nie martwić się o to, kto przejmie władzę w państwie. Kandydaci używają różnych sloganów, ale mówią...

Lenin i Stalin na daczy w Gorkach we wrześniu 1922 roku. Zdjęcie wykonała Maria, młodsza siostra Lenina.

artykuł | 26.12.2017

Co Lenin naprawdę myślał o Stalinie?

Kiedy Stalin był u władzy, radziecka propaganda chętnie przedstawiała go jako dziedzica i najzdolniejszego ucznia Lenina. Później wygodniej było pokazywać Stalina jako brutala, przed którym wódz rewolucji październikowej przestrzegał na łożu śmierci. Obywa te wizerunki dyktowała bieżąca polityka....

W elitarnym oddziale żuawi śmierci walczył człowiek, który za późniejsze zasługi został uznany za świętego.

miniatura | 19.12.2017

Nieznany epizod z życia świętego Alberta. Co robił w oddziale gotowych na śmierć komandosów?

Zanim wstąpił do zakonu i poświęcił się pracy na rzecz biednych i bezdomnych, walczył o niepodległą Polskę. Robił to jak wszystko w swoim życiu – z pełnym zaangażowaniem. I trafił do oddziału, który jeśli walczył, to tylko na...

artykuł | 12.12.2017

Kultura, od której Europejczycy mogliby się nauczyć jak należy traktować kobiety

W tych społecznościach kobiety mogą ubierać się tak, jak mężczyźni. Mają prawo do przewodzenia wspólnotowym modlitwom. Równość zyskały, gdy na Zachodzie nie znano jeszcze słowa „gender”. A co najważniejsze, męscy wyznawcy tej religii sami tego chcieli. Czy okazali...

Francuzi aż do końca wierzyli w komunizm.

artykuł | 25.07.2017

W tym kraju co czwarty wyborca najchętniej zagłosowałby na… Stalina. Dlaczego Francuzi zakochali się w komunizmie?

Obywatele bloku wschodniego nie mieli już złudzeń. Ale nad Sekwaną komunizm miał się doskonale. A Stalin ciągle uchodził za bohatera.

recenzja | 12.06.2017

Czuła pamięć o kontrkulturze. Recenzja książki „All you need is love”

Jerzy Jarniewicz wprowadza nas w czasy Johna Lennona i Patti Smith. Pokazuje, co dzisiaj z lat 60. pamiętamy – i jak to pamiętamy. Dowodzi potęgi ówczesnego wstrząsu kulturowego, którego skutki odczuwamy do teraz. Ma świadomość, że to historia...