Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Historia gospodarki i finansów

Kartagina, tu przedstawiona przez Claude'a Lorraina, była uznawana za najbogatsze miasto na świecie.

artykuł | 08.09.2018 | Autor:

Początki Kartaginy. Jak powstało afrykańskie mocarstwo i kto je stworzył?

Po triumfie nad Kartaginą Rzymianie zrównali siedzibę rywali z ziemią, tak, że do dziś trudno odtworzyć codzienne życie tej niezwykłej metropolii. Czy w ogóle wiemy, jak powstała potęga miasta, które stoczyło z Rzymem tytaniczną walkę o dominację nad Morzem...

Bankierzy tacy jak Szmul Jakubowicz otrzymywali od króla pruskiego pozwolenie na nabywanie ziemi. Portret autorstwa Bernarda Bellotta/

artykuł | 04.09.2018 | Autor:

Żydowskie fortuny w zaborze pruskim. Jak powstawały i dlaczego to nie Polacy się bogacili?

Po upadku Rzeczpospolitej każdy z zaborców miał inne plany dotyczące zagarniętych ziem. Austriacy szybko doprowadzili Galicję do skrajnej nędzy; w zaborze rosyjskim panował marazm. W Prusach wprowadzono natomiast kapitalizm. Tylko dlaczego na przemianach skorzystali Żydzi, a nie dotychczasowi...

Nie wszyscy gladiatorzy walczyli o wolność. Niektórych pociągała sława, a jeszcze innych - pieniądze.

artykuł | 28.08.2018 | Autor:

Najlepiej zarabiający gladiatorzy. Jakich fortun się dorobili?

Luksusowe rezydencje. Sowite nagrody od sponsorów. Gladiatorzy na arenie walczyli nie tylko o wolność, ale także o… grube pieniądze. Czy możemy wskazać tych, którzy zarobili najwięcej?

Borowik (fot. zdenet, lic. CC0)

artykuł | 27.08.2018 | Autor:

Pięć dziwacznych historycznych anegdot, którymi zagniesz swojego wujka grzybiarza

Zarówno w czasach Mickiewicza, jak i w peerelu, Polacy uwielbiali chadzać na grzyby. I chwalić się tym, co udało im się znaleźć. Gdy następnym razem przy rodzinnym spotkaniu wujek będzie opowiadać o taaaakich prawdziwkach, zamiast słuchać kolejnej wyolbrzymionej...

Prywatni bankierzy, tacy jak Antoni Protazy Potocki, zwany "Protem", zgromadzili w czasach stanisławowskich niewyobrażalne wręcz fortuny.

artykuł | 18.08.2018 | Autor:

Dlaczego bankierzy w czasach Stanisława Augusta Poniatowskiego gromadzili tak wielkie majątki?

Sytuacja, która wytworzyła się za panowania ostatniego polskiego króla, nie miała sobie równych w całej Europie. Państwo stało się zbyt biedne nawet na to, by utrzymać własną armię. Jednocześnie zarówno sam władca, jak magnateria, szlachta i mieszczanie tonęli...

Witeliusz (fot. Jastrow, lic. CC BY 2.5)

news | 14.08.2018 | Autor:

Czy rzymskich cesarzy mordowano dlatego, że wybuchały wulkany? Nowe analizy udowadniają, że to możliwe

Zasiadanie na rzymskim tronie było jednym z najniebezpieczniejszych zajęć w czasach starożytnych. Dla przykładu, w latach 235-285 zabito aż 14 z 26 imperatorów! Profesor ekonomii z Ontario twierdzi, że wie, dlaczego.

Morsy (fot. domena publiczna)

news | 13.08.2018 | Autor:

Dlaczego upadły kolonie wikingów na Grenlandii? Naukowcy twierdzą, że to wina… morsów

Przez długi czas kolonie ludzi Północy na Grenlandii wręcz rozkwitały. Wznosili oni okazałe budowle sakralne i siedziby, uzyskali nawet własne biskupstwo. W pewnym momencie ich osadnictwo się załamało. Naukowcy twierdzą, że wreszcie odkryli przyczynę.

Czy do rabacji doprowadziła obojętność chłopów na los Polski, kojarzonej ze sprawą "Panów"? Na ilustracji obraz "Rabacja chłopska 1846" Jana Lorenowicza

miniatura | 28.06.2018 | Autor:

Bunt polskich chłopów przeciw… polskim panom. Czym była rabacja galicyjska?

Galicyjscy chłopi marzyli o wolności i własnym gospodarstwie. Po latach pańszczyźnianego zniewolenia pragnęli odebrać „Panom” swoją własność. Ich hasła wolności i równości utopiono jednak we krwi. Jak doszło do antyszlacheckiego zrywu zwanego rabacją galicyjską i jaki udział mieli...

Czy to właśnie folwarki były podstawą gospodarki I RP? Na zdjęciu Jean-François Millet Kobiety zbierające kłosy, 1857.

artykuł | 20.06.2018 | Autor:

Szlacheckie folwarki. Jak gospodarowała szlachta w I Rzeczypospolitej?

Przez stulecia wielkie folwarki stanowiły źródło dochodu szlachty i udręki chłopów. W pogoni za zyskiem intensyfikowano uprawy, przejmowano nieużytki i zwiększano pańszczyznę. Ten stan rzeczy nie mógł jednak trwać bez końca…

Od zapadłej kolonialnej dziury do światowej metropolii. Jak Nowy Jork stał się najpotężniejszym miastem globu? Obraz George'a Catlina (1827).

artykuł | 05.06.2018 | Autor:

W jaki sposób Nowy Jork stał się najpotężniejszym miastem świata?

W latach 20. XVII wieku na indiańskiej wyspie nazywanej „mana hata” holenderscy kupcy zbudowali drewniany magazyn na skóry upolowanych bobrów. Takie były skromne początki miejsca, które stało się najsławniejszą metropolią świata.

Angielscy lordowie posiadali ogromne majątki. A ich bogactwa nie jeden może pozazdrościć im także dzisiaj.

artykuł | 23.05.2018 | Autor:

Szczyt zbytku i ostentacji. Jak bardzo bogaci byli średniowieczni lordowie?

Angielscy lordowie czerpali ogromne zyski z tytułu posiadanej ziemi i chłopskich obciążeń. Ale nie tylko. Nie wahali się zaglądać nawet do sypialni poddanych. Czy jednak zgromadzone bogactwa były w stanie zaspokoić ich codzienne potrzeby?

Władze PRL wierzyły, że tworzywa sztuczne wprowadzą PRL w nowoczesność. Na zdjęciu zakład produkcji polietylenu w NRD.

artykuł | 16.05.2018 | Autor:

„Plastykowa koniunktura”. Jak Polska stała się Chinami bloku wschodniego?

Jakimi przedmiotami chcieli się otaczać nasi rodzice i dziadkowie? Jeśli wierzyć gazetom z drugiej połowy lat 50., tylko plastikowymi! Polska prasa z entuzjazmem zapowiadała rajstopy bez oczek i nietłukące zastawy. A prywaciarze zatarli ręce i wzięli się do...

Produkty "Pluton" przed wojną (fot. materiały prasowe firmy Pluton Kawa Sp. z o.o.)

news | 12.04.2018 | Autor:

Przedwojenna kawa wraca na polski rynek

Na polski rynek wraca najsłynniejsza marka kawy i największy importer ziaren w przedwojennej Polsce. Nam właściciel marki wyjaśnia, jak udało mu się odtworzyć tamten smak.

U podstaw nazistowskich zbrodni leżała ideologia, ale szybko zauważono również ich wymiar ekonomiczny.

artykuł | 04.04.2018 | Autor:

Co było dla nazistów ważniejsze: ideologia czy ekonomia?

Choć obsesja na punkcie rasowej czystości zaczęła się od bestialskiej ideologii, funkcjonariusze III Rzeszy chętniej angażowali się w te akcje, które przynosiły wymierne zyski. Które zbrodnie uznali za najbardziej „korzystne” i co robili, gdy okazywało się, że rachunek ekonomiczny...

Ignacy Łukasiewicz na portrecie autorstwa Andrzeja Grabowskiego.

artykuł | 28.03.2018 | Autor:

Polak, który zmienił bieg historii. Co naprawdę odkrył Ignacy Łukasiewicz?

Buntownik, geniusz i filantrop. Ten polski aptekarz zrewolucjonizował przemysł, a przy okazji wydłużył ludziom dzień. Ale zanim do tego doszło, musiał się zmierzyć z szeregiem przeciwności. 

Portret Johna D. Rockefellera autorstwa Johna Singera Sargenta.

artykuł | 21.03.2018 | Autor:

Zarobił tyle pieniędzy, że jego nazwisko stało się synonimem bogactwa. Jak zbił swój majątek?

Był jednym z najbogatszych ludzi na świecie. Zbudował pierwszą korporację, a zastosowane przez niego biznesowe rozwiązania funkcjonują do dziś. Współcześni mieli go jednak nie za gospodarczego wizjonera, lecz za pozbawionego skrupułów krwiopijcę. Dlaczego?

Co "wyzwolenie" przez Armię Czerwoną naprawdę oznaczało dla Polski?

artykuł | 18.03.2018 | Autor:

Bilans rabunku. Co Sowieci zagrabili z ziem przedwojennej Polski?

Dla polskich miast i wsi „wyzwolenie” przez Armię Czerwoną oznaczało dopełnienie wojennej ruiny. Sowieci zagarniali to, czego nie zdążyli zniszczyć wycofujący się Niemcy. Nic nie było bezpieczne, zwłaszcza, że operację demontażu przemysłu nadzorował sam Józef Stalin. Ile naszych...

Czy "wyzwolenie" naprawdę poprawiło sytuację polskiej wsi?

artykuł | 01.03.2018 | Autor:

Niemiecka okupacja stała się dla chłopów „błogim wspomnieniem”. Jak Armia Czerwona grabiła i dewastowała polską wieś?

Setki tysięcy ton zboża i ziemniaków. Dziesiątki tysięcy przepędzonych zwierząt. Setki hektarów splądrowanej i zadeptanej ziemi. Gdzie leży granica między „obowiązkowymi świadczeniami” na rzecz wyzwoliciela a zwykłą grabieżą? 

Adam Smith (fot. domena publiczna)

miniatura | 24.02.2018 | Autor:

Adam Smith. Człowiek, który wymyślił wolny rynek

Co Adam Smith wniósł do ekonomii? Jak brzmiały ogłoszone przez niego prawa rynku? Co miał na myśli piszą o „produkowaniu ludzi”? I dlaczego półnago paradował po Edynburgu?

Ofiarą "wyzwolenia" Ziem Odzyskanych przez żołnierzy Armii Czerwonej padł przede wszystkim przemysł.

artykuł | 20.02.2018 | Autor:

Bilans grabieży. Co Sowieci wywieźli z Ziem Odzyskanych?

Setki tysięcy ton węgla. Dziesiątki tysięcy ton gotowych wyrobów. Całe fabryki rozebrane i wywiezione na wschód. „Wyzwoliciele” Polski zagarniali wszystko, co tylko wpadło im w ręce. Czy udało się cokolwiek uratować?

Zanim pojawiła się słynna tęcza na Placu Zbawiciela w Warszawie, plac był areną innego kolorowego protestu - zamiast tęczy ułożono z kwiatów krzyż (fot. Adrian Grycuk, lic. CCA-SA 3.0)

miniatura | 16.02.2018 | Autor:

Instalacja z kwiatów na Placu Zwycięstwa? Nie chodzi wcale o słynną tęczę

Do niedawna na Placu Zbawiciela w Warszawie stała kontrowersyjna tęcza. Trzydzieści lat wcześniej na innym stołecznym placu był jednak krzyż wykonany z kwiatów. Dlaczego?

Wojciech Jaruzelski (fot. colasito77, lic. CC BY 2.0)

miniatura | 15.02.2018 | Autor:

„Drugi etap reformy”. Jakie zmiany obiecywał, a jakie wprowadził Wojciech Jaruzelski w 1988 roku?

Ceny poszybowały w górę, ale wraz z nimi podniesiono i pensje. W życie weszła też ustawa pozwalająca na swobodne prowadzenie działalności gospodarczej. A to wszystko mimo, że społeczeństwo odrzuciło w referendum założenia „drugiego etapu reformy”.

Stonka ziemniaczana (fot. skeeze, lic. CC0)

miniatura | 04.02.2018 | Autor:

Stonka ziemniaczana. Zmasowane działanie dywersyjno-sabotażowe wymierzone w socjalistyczną Polskę

Komunistyczne władze rozgłaszały, że stonka ziemniaczana została zrzucona do Bałtyku z amerykańskich samolotów. W ten oto sposób zgnili kapitaliści podjęli działania dywersyjno-sabotażowe przeciw socjalistycznej uprawie ziemniaka.

Czy Polska rzeczywiście przypomina obwarzanek? (fot. Perkele i Off-shell, lic. CC BY-SA 3.0)

miniatura | 30.01.2018 | Autor:

Dlaczego Józef Piłsudski twierdził, że „Polska to obwarzanek”?

Czy zdaniem świeżo awansowanego na marszałka Józefa Piłsudskiego prawdziwych patriotów można było znaleźć wyłącznie na Kresach?

Jeden z symboli PRL - kartki (fot. domena publiczna)

miniatura | 28.01.2018 | Autor:

Co za komuny sprzedawano na kartki?

Kartki żywnościowe obowiązywały tylko przez kilkanaście lat PRL-u. Do dzisiaj jednak to właśnie one stanowią symbol niewydolności komunistycznej gospodarki. Co w latach 80. można było kupić na kartki? A co trzydzieści lat wcześniej?