Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Średniowiecze

Morsy (fot. domena publiczna)

news | 13.08.2018 | Autor:

Dlaczego upadły kolonie wikingów na Grenlandii? Naukowcy twierdzą, że to wina… morsów

Przez długi czas kolonie ludzi Północy na Grenlandii wręcz rozkwitały. Wznosili oni okazałe budowle sakralne i siedziby, uzyskali nawet własne biskupstwo. W pewnym momencie ich osadnictwo się załamało. Naukowcy twierdzą, że wreszcie odkryli przyczynę.

Tłoczenie wina w średniowieczu.

artykuł | 11.08.2018 | Autor:

Skąd w Polsce wzięło się wino i kiedy było najbardziej popularne?

Produkowali je mnisi, popijała szlachta. Kościół używa go do dziś w liturgii. Na przestrzeni stuleci wino wyparło nawet piwo i stało się ulubionym trunkiem Polaków, zwłaszcza najbogatszych. Jak trafiło nad Wisłę?

recenzja | 03.08.2018 | Autor:

Ludzie zostali zaprojektowani do picia (Mark Forsyth „Krótka historia pijaństwa”)

Historia ludzi to historia alkoholu – twierdzi Mark Forsyth i próbuje prześledzić, jak napoje wyskokowe od zarania dziejów wpływały na los pojedynczych ludzi i całych imperiów. Okazuje się to nie lada wyzwaniem, zwłaszcza, że autor chce tworzyć książkę...

Częścią drogi jest tak zwany "diabelski most".

artykuł | 02.08.2018 | Autor:

Najważniejsza droga w Europie. Niedostępna, niebezpieczna i nieodzowna

Jej budowę można porównać do stawiania nawy wspaniałej gotyckiej katedry. Przez tysiąclecia stanowiła szlak niedostępny czy wręcz nieznany. Potem stała się najważniejszym szlakiem biegnącym z północy na południe Europy. O tym wszystkim pisze profesor Norman Davies.

Z obiadem na zamku wiązał się cały szereg reguł odpowiedniego zachowania.

artykuł | 31.07.2018 | Autorzy: i

Co podawano na obiad w średniowiecznym zamku?

Pan zamku, domownicy i goście zasiadali do obiadu często już o godzinie dziesiątej. Uczcie towarzyszył cały ceremoniał, nawet jeśli pieczeń do krojenia… przytrzymywano palcem. Co dokładnie pojawiało się na stole i dlaczego wino było takie niedobre?

recenzja | 27.07.2018 | Autor:

Jak wyglądałoby Twoje życie, gdybyś był średniowiecznym chłopem? („Życie w średniowiecznej wsi” Joseph i Frances Gies)

Praca od zmierzchu do świtu oraz finansowe obciążenia na rzecz pana i kościoła to tylko nieliczne z obowiązków średniowiecznych chłopów. Czy jednak, aby na pewno mieszkańcy wsi pochłonięci byli wyłącznie orką i dbaniem o lordowski dobytek? Na te...

Statua Kazimierza Wielkiego z kolegiaty wiślickiej (fot. Lestat - Jan Mehlich, lic. GNU FDL)

miniatura | 24.07.2018 | Autor:

Dlaczego Kazimierz Wielki był nazywany królem chłopów? I ile jest prawdy w tym określeniu?

Jan Długosz twierdził, że „królem chłopów” Kazimierza Wielkiego okrzyknięto jeszcze za życia. Czy zasłużył na ten osobliwy tytuł? I czy to w ogóle był komplement czy może raczej obelga?

Bitwa na ziemi Dziadoszan skończyła się całkowitą klęską armii cesarskiej.

artykuł | 23.07.2018 | Autor:

Bitwa w kraju Dziadoszan. Co wiemy o pierwszym wielkim zwycięstwie Polaków nad Niemcami?

Ten najazd na Polskę zdecydowanie nie wyszedł cesarzowi Henrykowi II. Kiedy w ostatnich dniach sierpnia 1015 roku uciekał, zostawiając swoją armię na wrogiej ziemi, przeczuwał, że może być z nią źle. Nie sądził jednak, że zostanie dosłownie zmieciona...

Bitwa pod Grunwaldem na obrazie Wojciecha Kossaka.

artykuł | 14.07.2018 | Autor:

Bitwa pod Grunwaldem. Jak przebiegało legendarne starcie polsko-krzyżackie?

„Pycha jest gorsza od skromności” – powiedział podobno Władysław Jagiełło, patrząc na ciało wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego, Ulryka von Jungingena. Jeszcze kilka godzin wcześniej oskarżani o arogancję wrogowie byli jednak o krok od zwycięstwa. Czy mogli wygrać?

Czy w odniesieniu do średniowiecznych chłopów, zwłaszcza pańszczyźnianych, można mówić o wolności?

artykuł | 12.07.2018 | Autorzy: i

Czy średniowieczny chłop pańszczyźniany był wolnym człowiekiem?

Możliwie odpowiedzi na to pytanie są tylko dwie, ale w przypadku chłopów średniowieczni monarchowie i juryści jakoś nie mogli się zdecydować. Na szczęście dla samych zainteresowanych, najważniejsze i tak okazało się coś zupełnie innego.

recenzja | 29.06.2018 | Autor:

Wielki król czy mityczne uosobienie dawnej chwały? („Bolesław Chrobry–lew ryczący” Przemysław Urbańczyk)

Przemysław Urbańczyk ma opinię badacza kontrowersyjnego. Jego poprzednia książka o Mieszku I wywołała burzę. Czy tak będzie również z jego najnowszą pracą poświęconą pierwszemu polskiemu królowi?

artykuł | 19.06.2018 | Autor:

10 największych podróżniczek w dziejach. Mężczyźni mogliby się od nich uczyć

Najwyższa pora, by Magellan, Kolumb i da Gama zrobili miejsce dla nie mniej utalentowanych koleżanek. Te kobiety biły podróżnicze rekordy i odkrywały nieznane krainy na krańcach świata. Dlaczego tak rzadko się o nich mówi?

Wikingowie w Walhalli (fot. domena publiczna)

news | 19.06.2018 | Autor:

Marzy ci się remont? Dzięki duńskim naukowcom możesz pomalować swój dom używając do tego wikińskiej palety kolorystycznej

Kolory od zarania dziejów pełnią niezwykle istotną rolę w społeczeństwie. Symbolizując między innymi żałobę, niewinność, czy nadzieję, wysyłają jasne komunikaty, zarówno dziś, jak i setki lat temu. Duńscy naukowcy dają nam możliwość poznania barw używanych do różnych celów...

Najpiękniejsza z chłopskich córek? Najstarszy syn? A może wdowa? Z kim opłacało się żenić w średniowiecznej wsi? Fragment obrazu Pietera Bruegela Młodszego "Chłopskie wesele".

artykuł | 18.06.2018 | Autor:

Z kim opłacało się brać ślub w średniowiecznej wsi?

Jak skutecznie przeżyć w warunkach niewolniczej pracy w średniowiecznej wsi? Kluczową kwestią było dobre i intratne małżeństwo. A nie każdego opłacało się poślubić.

Brud, smród i ubóstwo? Czy taka jest prawda o życiu chłopów w średniowiecznej wsi?

artykuł | 26.05.2018 | Autor:

W jakich warunkach mieszkali średniowieczni wieśniacy?

Wyobraźmy sobie, że przenieśliśmy się w czasie i przestrzeni siedemset lat wstecz, do średniowiecznej wioski. Czy warunki bytowe ówczesnych chłopów rzeczywiście odpowiadają naszym dzisiejszym wyobrażeniom o biednych i brudnych wieśniakach?

Angielscy lordowie posiadali ogromne majątki. A ich bogactwa nie jeden może pozazdrościć im także dzisiaj.

artykuł | 23.05.2018 | Autor:

Szczyt zbytku i ostentacji. Jak bardzo bogaci byli średniowieczni lordowie?

Angielscy lordowie czerpali ogromne zyski z tytułu posiadanej ziemi i chłopskich obciążeń. Ale nie tylko. Nie wahali się zaglądać nawet do sypialni poddanych. Czy jednak zgromadzone bogactwa były w stanie zaspokoić ich codzienne potrzeby?

Karczmy od średniowiecza były jednym z miejsc, wokół których ogniskowało się życie lokalnych społeczności.

artykuł | 20.05.2018 | Autor:

Staropolskie karczmy. Brud, paskudne jedzenie, niewygodne posłania… i jedne z najważniejszych miejsc w dawnej Rzeczypospolitej

W dawnych wsiach i miasteczkach niewiele było ważniejszych budynków. Można było tam zjeść, napić się, ale także… natknąć się na obrady sądu i zawrzeć związek małżeński. Jak wcześnie w Polsce pojawiły się karczmy i dlaczego ostatecznie straciły swoje...

Bezbronny kmiotek stanowiący własność lorda. Czy angielscy chłopi rzeczywiście byli niewolnikami? Ilustracja z "Psałterza królowej Marii".

artykuł | 19.05.2018 | Autor:

Komu żyło się lepiej: chłopom w średniowiecznej Anglii czy Polakom w XXI wieku?

Średniowiecznych chłopów wyobrażamy sobie podobnie jak niewolników. Brudni, żyjący w ciemnych norach, zmuszeni do pracy ponad siły. Ale czy naprawdę tak wyglądało ich życie? A może niektórzy z nas… chcieliby się zamienić z wieśniakami sprzed tysiąclecia?

Wyścigi rydwanów w starożytnym Rzymie (fot. domena publiczna)

news | 17.05.2018 | Autor:

Żydowscy miłośnicy sportu używali magicznego dopingu? Archeolodzy mają na to dowód

Odczytana niedawno niepozorna metalowa tabliczka z V lub VI wieku naszej ery miała, wedle zamiarów jej twórcy, zdrowo namieszać na hipodromie. Naukowcy wreszcie dowiedzieli się, kto przeklął konie drużyny niebieskiej i potraktował tabliczkę jak laleczkę voodoo. 

Kopce (od lewej) Wandy, Kościuszki i Krakusa na XIX-wiecznym rysunku Alexandera Glässera.

artykuł | 15.05.2018 | Autor:

Jeden ze słynnych krakowskich kopców… bezpowrotnie zniknął. Co stało się z Kopcem Esterki?

Wydawałoby się, że monumentalne krakowskie kopce to obiekty, które trudno zgubić. A jednak! Jeden z nich zaginął i badacze do dzisiaj spierają się, gdzie dokładnie się znajdował. Do dzisiaj nie wiemy też, w jakim celu te tajemnicze obiekty...

Saladyn (fot. Gordon Napier, lic. CCA-SA 2.5 Generic)

news | 10.05.2018 | Autor:

Wreszcie wiemy co zabiło najsłynniejszego muzułmańskiego wojownika, który bezlitośnie gromił krzyżowców

Sułtan Egiptu i Syrii, założyciel dynastii Ajjubidów Saladyn pobudza wyobraźnię Europejczyków już od XII wieku. Choć nie słynął z popędliwości czy brutalności, był jednym z najsłynniejszych muzułmańskich wojowników wszech czasów. Wreszcie wiemy, co go zabiło.

Św. Brygida z Kildare, jedna z najważniejszych irlandzkich świętych (fot. Elke Wetzig Elya, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 30.04.2018 | Autor:

Irlandzka prasa twierdzi, że aborcję należy zalegalizować, ponieważ dokonywali jej już średniowieczni święci

Przed niedzielnym referendum w sprawie liberalizacji prawa do aborcji w Irlandii w mediach trwa ostra dyskusja. Obozy zwolenników i przeciwników zmian w ustawie wytaczają najcięższe działa. Łącznie z twierdzeniami, że cudów aborcji dokonywali rzekomo nawet średniowieczni święci.

Harald Sinozęby (fot. domena publiczna)

news | 17.04.2018 | Autor:

Znaleziono średniowieczny skarb wikingów. Wszystko dzięki trzynastolatkowi i jego nauczycielowi

Na wybrzeżu Morza Bałtyckiego dokonano wspaniałego odkrycia. Setki monet, pierścieni i innych kosztowności z X wieku znaleziono na wyspie Rugia. Specjaliści komentują: to największe takie znalezisko w południowo-zachodniej części regionu bałtyckiego.

Budynek w którym zamykani są kapłani uczestniczący w konklawe (fot. Maus-Trauden, lic. GNU FDL)

miniatura | 01.04.2018 | Autor:

Konklawe. Kto wymyślił taki sposób wyboru papieży?

„Kościół rzymskokatolicki nie jest demokracją. Ale procedura wyboru papieża opiera się na zdrowym doświadczeniu”. Profesor Norman Davies wyjaśnia korzenie konklawe.

Rzymska droga w okolicach Cambridge (fot. Keith Edkins, lic. CCA SA 2.0)

news | 30.03.2018 | Autor:

W Anglii trwają prawdziwe archeologiczne żniwa. Dzięki rozbudowie autostrady badacze dokonali całej serii odkryć

Zanim w miejscu, gdzie wytyczona została przyszła droga rozpoczną się ciężkie roboty, do pracy przystępują naukowcy. Ich zadaniem jest sprawdzenie, czy pod ziemią nie znajdują się archeologiczne skarby. Tym razem Brytyjczycy mieli dużo szczęścia.

  • Szukaj tylko w:

  • Wybierz miejsce akcji:

  • Wybierz temat: