Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Średniowiecze

Ludwik IX grzebiący rozkładające się szczątki krzyżowców (fot. domena publiczna)

news | 23.04.2019 | Autor:

Krzyżowcy wcale nie byli wyłącznie białymi Europejczykami? Zaskakujące wyniki badań DNA

Jeżeli wydaje Ci się, że w wyprawach krzyżowych uczestniczyli wyłącznie przedstawiciele rasy kaukaskiej, pochodzący z zachodniej Europy, jesteś w błędzie. Najnowsze badania genetyczne pokazują, że krucjaty były zdecydowanie bardziej zróżnicowane kulturowo.

wideo | 22.04.2019 | Autor:

Czy Bolesław Śmiały był gejem?

W publikacjach związanych ze środowiskiem LGBT łatwo natrafić na twierdzenia, wedle których Bolesław Śmiały (Szczodry) był pierwszym homoseksualistą na polskim tronie. Podobno na to właśnie wskazują źródła historyczne. Ale czy rzeczywiście?

XIX-wieczne wyobrażenie templariuszy.

recenzja | 19.04.2019 | Autor:

Templariusze. Rozkwit i upadek zakonu świętych wojowników

Są prawdziwymi ikonami popkultury. W powieściach, serialach, filmach i grach wideo przedstawiano ich zwykle jako żądne władzy i bogactwa szwarccharaktery. A jaka była prawda? O tym można się przekonać, sięgając po książkę Dana Jonesa „Templariusze. Rozkwit i upadek...

Wytwórstwem na rynku zajmowali się między innymi grzebieniarze.

nauka | 18.04.2019 | Autor:

Co średniowieczni kupcy robili w czasie wolnym od handlu? Oczywiście pracowali – przekonują polscy archeolodzy

Jak wyglądał średniowieczny rynek? Wbrew niektórym dzisiejszym wyobrażeniom, wcale nie był jedynie placem targowym. Oprócz handlu kupcy prowadzili na nim bowiem… intensywną działalność wytwórczą. Dlaczego jednak w przerwach od swojego podstawowego zajęcia nadal pracowali?

Co o krzyżowcach naprawdę myśleli muzułmanie?

artykuł | 14.04.2019 | Autor:

Co muzułmanie naprawdę myśleli o krzyżowcach?

W dobie krucjat krzyżowcy byli dla muzułmańskich mieszkańców Bliskiego Wschodu brudnymi szczekającymi psami, które należy wytępić. Ale nie zawsze tak było, a nawet w czasie najzaciętszych walk rzeczywistość weryfikowała brutalną propagandę. Obok nienawiści znajdowało się miejsce na tolerancję,...

W wyniku zamachu niemal stracił życie król Zygmunt III Waza.

artykuł | 13.04.2019 | Autor:

Te zabójstwa zmieniły bieg historii. Najsłynniejsze zamachy w dziejach Polski

Polskę nazywano „krajem bez królobójców”, lecz ten szlachetny obraz niewiele ma wspólnego z rzeczywistością. W dziejach naszego państwa nie brakowało zuchwałych zamachowców, którzy zdecydowali się podnieść rękę na władcę, polityka czy wroga ojczyzny. Konsekwencje ich zbrodni bywały tragiczne.

wideo | 09.04.2019 | Autor:

Najgorsi królowie i książęta średniowiecznej Polski

Rządzili w czasach, gdy determinacja, charyzma i zdolności wybitnych jednostek pozwalały tworzyć państwa, a nawet mocarstwa. Oni jednak nie stanęli na wysokości zadania. Komu średniowieczna Polska najmniej zawdzięcza?

Rekonstrukcja bucika - tak mógł wyglądać w XIV wieku.

news | 07.04.2019 | Autor:

Skórzane buciki dla niemowlęcia? Tak właśnie ubierano dzieci w średniowiecznej Szwajcarii

W szwajcarskim miasteczku Saint-Ursanne w kantonie Jura archeolodzy natrafili na niezwykle rzadkie znalezisko – fragment bogato zdobionej skóry okazał się bucikiem niemowlęcym z XIV wieku. Dotychczas w Europie odkryto zaledwie pięć podobnych butów.

Jak wielkie bogactwa zgromadzili templariusze?

artykuł | 03.04.2019 | Autor:

Jak bardzo bogaci byli templariusze?

Gdyby templariuszy przenieść z początku XIV do XXI wieku, pod względem rocznego dochodu sytuowaliby się na poziomie Facebooka. Co składało się na fortunę słynnych zakonników i skąd właściwie ją wzięli?

Czy Przemysł II miał coś wspólnego z tajemniczą śmiercią Ludgardy?

artykuł | 26.03.2019 | Autor:

Czy Przemysł II faktycznie zamordował swoją pierwszą żonę?

Kiedy w grudniu 1293 roku gruchnęła wieść o nagłej śmierci Ludgardy, ludność Wielkopolski natychmiast wskazała winnego. Również Jan Długosz uważał, że księżna zginęła z rozkazu swojego męża. Do dziś historycy spierają się o to, czy Przemysł II faktycznie...

Co podawano na kolację w średniowiecznych mieszczańskich domach?

artykuł | 24.03.2019 | Autorzy: i

Co jedli na kolację średniowieczni mieszczanie?

Kilka rodzajów noży. Wymyślne mięsiwa. Drogie przyprawy. W średniowieczu obfite uczty odbywały się nie tylko na zamkach – mieszczanie, zwłaszcza ci bogatsi, także nie oszczędzali na jedzeniu. A przebieg posiłku regulowały równie surowe zasady.

Piast i Rzepka gościnnie przyjęli tajemniczych wędrowców.

nauka | 21.03.2019 | Autor:

Kto naprawdę postrzygł Siemowita? Profesor Karol Modzelewski uzupełnia słowiańską mitologię o dwa nowe bóstwa

Tajemnicza para gości, która zgodnie z przekazem Galla Anonima zawitała do Piasta i Rzepki i nadała imię ich synowi, przez wieki kojarzona była z chrześcijańskimi świętymi. Karol Modzelewski doszukuje się jednak w legendzie śladów wcześniejszych wierzeń – i...

Bazylika Uherské Hradiště, Sady (fot. LuSul, lic. CCA SA 4.0 I)

news | 20.03.2019 | Autor:

Tysiąc lat po upadku Wielkich Moraw potomkowie ówczesnej arystokracji żyją w tym samym miejscu co ich praszczurowie

Badacze z Muzeum Morawskiego w Brnie przeprowadzili szeroko zakrojone testy DNA, które przyniosły zaskakujące rezultaty. Bezpośredni męscy potomkowie nobilów, których szczątki znaleziono w osadzie religijnej w pobliżu miasta Uherské Hradiště, dalej żyją w tym rejonie.

Wandale ukradli głowę mumii spoczywającej w krypcie kościoła St. Michan (zdjęcie poglądowe).

news | 03.03.2019 | Autor:

800-letni „Krzyżowiec” padł ofiarą wandali. Z irlandzkiego kościoła skradziono głowę średniowiecznej mumii

Nieznani sprawcy w ubiegły weekend włamali się do kościoła St. Michan w Dublinie i poważnie uszkodzili spoczywające w krypcie zwłoki. Mocno zniszczona została przede wszystkim pochodząca z XIII wieku mumia tak zwanego „Krzyżowca”.

Lwowski cmentarz orląt (lic. CC0)

miniatura | 23.02.2019 | Autor:

Semper Fidelis. Najważniejsze fakty z historii polskiego Lwowa

Od XVII wieku Lwów nigdy nie poddał się wrogowi. Dopiero w 1939 roku garnizon lwowski został zmuszony do wyboru, której armii – radzieckiej czy niemieckiej – złoży broń. Wybrano Rosjan.

Rysunek jamy grobowej wykonany przez Haralda Olssona, który po raz pierwszy ukazał się w 1943 roku.

news | 21.02.2019 | Autor:

Ten bogaty wikiński wojownik był w rzeczywistości kobietą? Czy takich wojowniczek było więcej?

Przez ponad sto lat wierzono, że odkryty w wikińskiej Birce bogaty grób należy do mężczyzny, wysoko postawionego wojownika, pochowanego ze świetnym rynsztunkiem i parą koni. Testy DNA zburzyły ten koncept. Okazuje się, że w grobie spoczywała w rzeczywistości...

Trzyosobowa toaleta nie była wyłącznie fanaberią średniowiecznych ludzi. Brytyjczycy grupowo wypróżniali się jeszcze w XVIII wieku (pochodząca z tamtego okresu toaleta na zdjęciu).

news | 20.02.2019 | Autor:

Jak średniowieczni ludzie załatwiali swoje potrzeby? W dziwacznej, trzyosobowej toalecie!

Toaleta to ustronne miejsce? Nie dla mieszkańców średniowiecznej Anglii. Najwidoczniej nieszczególnie przeszkadzało im wypróżnianie się (dosłownie) ramię w ramię. Znalezisko brytyjskich badaczy zdradza nam nieco o zwyczajach dawnych londyńczyków. Najwyraźniej tam, gdzie król chodzi piechotą, udawali się… trójkami!

W wielu dzisiejszych interpretacjach Maria Magdalena występuje jako nawrócona grzesznica. Czy słusznie?

artykuł | 19.02.2019 | Autor:

Biblijna Maria Magdalena wcale nie była nierządnicą. Skąd właściwie wzięło się to przekonanie?

Grzesznica, która namaszcza głowę Chrystusa olejkiem. Siostra Łazarza, krytykowana przez Judasza za marnotrawstwo. I nawrócona uczennica Jezusa, pierwszy świadek jego zmartwychwstania. Te trzy kobiety pojawiają się w Ewangeliach niezależnie – skąd więc pewność, że chodzi o jedną postać:...

Zakonnice na obrazie z XV w. (fot. domena publiczna)

news | 12.02.2019 | Autor:

Uciekająca zakonnica, która sfingowała własną śmierć w XIV wieku? Brytyjscy archiwiści natrafili na niesamowitą historię

Na pierwszy rzut oka rejestry działalności średniowiecznych arcybiskupów Yorku mogą się wydawać nudne jak flaki z olejem. Brytyjscy archiwiści udowodnili właśnie, że i w takich dokumentach można znaleźć niesamowite smaczki. Jak choćby historię zakonnicy, która sfingowała własną śmierć...

news | 10.02.2019 | Autor:

Noc poślubna w iście królewskim stylu? Przez lata nowożeńcy nawet nie wiedzieli, że korzystają z łoża Henryka VII!

Przez 15 lat bogato rzeźbione dębowe łóżko stało w apartamencie dla nowożeńców w hotelu w Chester (w Wielkiej Brytanii), później miało trafić na śmietnik. Uratował je handlarz antykami. Niedawno eksperci odkryli, że najprawdopodobniej należało ono do króla Henryka...

Ta Piastówna już w wieku 19 lat miała za sobą dwa małżeństwa.

miniatura | 09.02.2019 | Autorzy: i

Ryksa Elżbieta. Kobieta, dzięki której Czesi legalnie przejęli polski tron i koronę

Ślub z tą piastowską królewną dawał perspektywy uzyskania nie tylko polskiego, ale także czeskiego tronu. Nic dziwnego, że o kandydatów nie było trudno. Szybko okazało się jednak, że łatwiej zdobyć jej rękę, niż… utrzymać się przy życiu. 

Czy wizerunek Kazimierza Wielkiego, stworzony przez Arthura Szyka, odpowiada rzeczywistości?

miniatura | 03.02.2019 | Autorzy: i

Jak naprawdę wyglądał Kazimierz Wielki?

Miał bujną brodę, a może – gładko ogoloną twarz? Był wysoki i postawny, czy… niższy od swojego ojca, Władysława Łokietka? Ostatni Piast na polskim tronie doczekał się wielu wizerunków. Czy wiemy, który jest najbliższy prawdy?

Materiał na temat najnowszych odkryć związanych z peruwiańskim cmentarzyskiem dzieci ukaże się w anglojęzycznym wydaniu magazynu "National Geographic" w lutym (zdj. pochodzi z "Nathional Geographic").

news | 27.01.2019 | Autor:

550 lat temu mieszkańcy Chimú zamordowali i złożyli w ofierze setki dzieci i młodych lam. Dlaczego?

W Peru, na obszarze zajmowanym przed wiekami przez lud Chimú, archeolodzy natrafili na dwa gigantyczne cmentarzyska. Dotychczas znaleźli tam pogrzebane ciała 269 dzieci, 466 młodych lam i 3 osób dorosłych. Wszystkie ofiary zostały brutalnie zamordowane około 550 lat...

Tak zwany Światowid ze Zbrucza na fotografii wykonanej w Muzeum Archeologicznym w Krakowie

miniatura | 27.01.2019 | Autor:

Czy Światowid ze Zbrucza naprawdę przedstawia słowiańskie bóstwo?

Odnaleziony w XIX wieku posąg stał się ikoną słowiańskiego pogaństwa. Pochodzenie i funkcja słynnego Światowida ze Zbrucza wciąż jednak budzą wątpliwości. Stan obecnej wiedzy podsumowuje dr hab. Dariusz A. Sikorski.

Moai na Wyspie Wielkanocnej (fot. TravelingOtter, lic. CCA 2.0 G)

news | 17.01.2019 | Autor:

Czy wreszcie odkryto przeznaczenie posągów z Wyspy Wielkanocnej? Grupa badaczy twierdzi, że zna rozwiązanie zagadki

Wyspa Wielkanocna to jedna z najbardziej odizolowanych zamieszkanych wysp na świecie. Nie ma na niej przemysłu, a ziemia nie skrywa bogactw naturalnych. Mimo to co roku wyspę odwiedza kilkadziesiąt tysięcy turystów. Wszystko przez słynne przez słynne kamienne posągi.

  • Szukaj tylko w:

  • Wybierz miejsce akcji:

  • Wybierz temat:

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.