Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Powojnie

Coś ty zrobił dla realizacji planu? Fragment plakatu propagandowego z 1953 roku.

nauka | 17.01.2019 | Autor:

Kogo skazywano na konfiskatę majątku za czasów PRL-u? Szczegółowe badania prof. Rzeplińskiej

Konfiskowanie majątku już w XIX stuleciu uznawano za karę wyjątkowo archaiczną. Wróciła ona jednak do łask stulecie później w państwach rządzonych przez dyktatury – w tym także w Polsce Ludowej. Kogo w PRL-u skazywano na konfiskatę mienia?

recenzja | 11.01.2019 | Autor:

Historia mody kołem się toczy (Karolina Żebrowska, "Polskie piękno")

Na okładce „Polskiego piękna” śliczna dziewczyna z lat 60. spogląda w oczy poważnej damie z początków XX wieku. Przyjrzyjcie się uważnie! To jedna i ta sama kobieta, autorka książki: Karolina Żebrowska.

Łącznik między budynkiem przy Al. Jerozolimskich 28 a ul. Nowy Świat 15/17. Mozaika z roku 1964 przedstawiająca atak Gwardii Ludowej na Cafe Club tylko dla Niemców (fot. Panek, lic. GNU FDL)

miniatura | 07.01.2019 | Autor:

Komunistyczny nacjonalizm. Kim byli „Partyzanci” skupieni wokół Mieczysława Moczara?

Nazwę komunistycznej koterii powstałej wokół ministra spraw wewnętrznych Mieczysława Moczara upowszechniły… media zgniłego zachodu, z Radiem Wolna Europa na czele. Do czego dążyli partyzanci? Jakie mieli poglądy? I jaki wpływ na wydarzenia marca 1968 roku?

Port w Siewierodwińsku sfotografowany w 1969 roku przez amerykańskiego satelitę szpiegowskiego w ramach programu Corona.

news | 06.01.2019 | Autor:

Zdjęcia pierwszego na świecie satelity szpiegowskiego ujawniają starożytne sekrety Bliskiego Wschodu

Dzięki nowej aplikacji do korekcji obrazu naukowcy są w stanie bliżej przyjrzeć się fotografiom Bliskiego Wschodu wykonanym w latach 60. i 70. przez pierwszego na świecie satelitę szpiegowskiego, wysłanego na orbitę przez Amerykanów w ramach programu Corona. Co...

W pierwszych dekadach PRL kobiety masowo ruszyły, by zdobywać rynek pracy.

nauka | 03.01.2019 | Autor:

Społeczny awans czy „nowe piekło”? Co w czasach PRL-u Polki sądziły o swojej pracy zawodowej

W pierwszych dekadach istnienia PRL kobiety masowo „wyszły z domów” i ramię w ramię z mężczyznami zdobywały zawodowe szlify. Sukces na drodze do równouprawnienia? Z pewnością. Jednak przed ferowaniem zbyt optymistycznych wyroków warto sprawdzić, co do powiedzenia na...

Jeanne Calment w wieku 20 lat (fot. domena publiczna)

news | 03.01.2019 | Autor:

Najstarsza osoba na świecie okazała się oszustką?

Jeanne Louise Clament 17 października 1995 roku została najdłużej żyjącą osobą w historii. Do tej pory uznawano ją za jedyną osobę, która w sposób udokumentowany zdołała przekroczyć wiek 120 lat. Badacz z Rosji twierdzi jednak, że było to...

Zima stulecia 1978-1979 (fot. domena publiczna)

miniatura | 02.01.2019 | Autor:

Wydaje wam się, że teraz jest zimno? Prawdziwa zima stulecia uderzyła czterdzieści lat temu

„Zima zaskoczyła w tym roku drogowców” – bezradnie tłumaczyły komunistyczne władze. Pociągi stały, szosy były zasypane, elektrociepłownie nie dawały rady ogrzać mieszkań Polaków. A to był dopiero początek naprawę koszmarnego roku.

Lech Wałęsa w 2009 roku (fot. MEDEF, lic. CCA SA 2.0 G)

miniatura | 30.12.2018 | Autor:

„Jestem za stałym niepokojem politycznym”. Czym była słynna wojna na górze wywołana przez Lecha Wałęsę?

„Dla mnie demokracja parlamentarna to pokojowa wojna wszystkich ze wszystkimi” – mówił Lech Wałęsa w maju 1990 roku. Sprowokowana przez niego „wojna na górze” wprowadziła podziały polityczne, które przetrwały do dzisiaj.

Serial spotkał się z krytyką nie tylko w Polsce, ale również m.in. w Wielkiej Brytanii i USA (ilustracja: fragment plakatu promocyjnego serialu pod jego angielskim tytułem "Generation War").

news | 29.12.2018 | Autor:

Niemiecka telewizja musi przeprosić i zapłacić – wyrok w sprawie serialu „Nasze matki, nasi ojcowie”

W piątek zapadł wyrok w procesie przeciwko niemieckim producentom telewizyjnym, stojącym za serialem „Nasze matki, nasi ojcowie”. Niemcy będą musieli przeprosić i zapłacić za oczernianie AK i naruszenie dóbr osobistych polskich żołnierzy. „To trudna i precedensowa sprawa” –...

Fragment ulotki z informacją o zbliżającej się audycji Radia Solidarność (fot. domena publiczna)

miniatura | 25.12.2018 | Autor:

„Kto za tym wszystkim stoi?” Warto pamiętać, że Wojciech Jaruzelski też wszędzie szukał agentów, spisków i wrogich sił

„Są siły zainteresowane tym, aby kosztem mężnego, doświadczonego w historii narodu polskiego załatwić swoje globalne, brudne, imperialistyczne interesy” – ostrzegał Wojciech Jaruzelski. Brzmi znajomo?

Badania międzywojennych polskich matematyków przyniosły im światowy rozgłos.

news | 22.12.2018 | Autor:

Senat postanowił uhonorować polskich matematyków m.in. ze słynnej szkoły lwowskiej. Rok 2019 ustanowiony Rokiem Matematyki

„Senat Rzeczypospolitej Polskiej, w uznaniu zasług polskich matematyków dla światowej nauki, (…) ustanawia rok 2019 Rokiem Matematyki” – głosi uchwała z 20 grudnia. Z tej okazji przypominamy o wybitnych Polakach, którzy specjalizowali się w tej dziedzinie.

Czy scenariusz przedstawiony w serialu "1983" jest prawdopodobny?

wywiad | 16.12.2018 | Autorzy: i

Ile sensu jest w serialu „1983”? Na nasze pytania odpowiada specjalista w dziedzinie historii PRL, profesor Patryk Pleskot

Najnowsza produkcja Agnieszki Holland budzi skrajne emocje. Jednych cieszą rozbudowane wątki, innym nie podoba się przekształcanie naszej historii w political fiction. My pytamy o to, czy scenariusz pierwszego polskiego oryginalnego serialu Netflixa jest choć trochę prawdopodobny. Uwaga na...

recenzja | 14.12.2018 | Autor:

Zostanie kamień na kamieniu (recenzja: Radosław Gajda, Natalia Szcześniak „Archistorie. Jak odkrywać przestrzeń miast?”)

Ludzie umierają, dokumenty giną, pamięć się zaciera. Ale jedno pozostaje: budynki, niemi świadkowie małych i wielkich wydarzeń. Jaką historię mają do opowiedzenia?

Styropian (fot. Phyrexian, lic. CC BY-SA 3.0)

miniatura | 13.12.2018 | Autor:

Styropian. Dlaczego ten materiał budowlany stał się symbolem walki z komuną?

„»Kaczory« były nierozłączne podczas ubiegłorocznych strajków w Stoczni Gdańskiej, po bratersku śpiąc na jednym płacie styropianu” – przypominała Gazeta Wyborcza w maju 1989 roku.

Czesław Kiszczak (fot. Biblioteka Sejmowa, domena publiczna)

news | 12.12.2018 | Autor:

Amerykanie przejęli archiwum Kiszczaka. Polscy dziennikarze odnaleźli w nim szokujące dokumenty

Polscy dziennikarze, prowadząc kwerendę w Hoover Institution Library & Archives w Stanford, badali prywatną kolekcję dokumentów Czesława Kiszczaka. Wśród papierów natrafili między innymi na pochodzący z 1993 roku list generała do ówczesnego prezydenta Lecha Wałęsy. Skąd archiwalia wzięły...

Władimir Putin (fot. Kremlin.ru, lic. CCA 4.0 I)

news | 11.12.2018 | Autor:

Putin był agentem Stasi? Właśnie znaleziono jego legitymację!

Praktycznie odkąd Władimir Putin wypłynął na rosyjskiej scenie politycznej wiadomo było, że ma za sobą owocną karierę w radzieckich służbach specjalnych. Przez lata był oficerem KGB. Właśnie okazało się, że działał na rzecz nie tylko tej komunistycznej służby.

Trzy razy TAK - tablice agitacyjne przed referendum 1946 roku (fot. domena publiczna)

miniatura | 03.12.2018 | Autor:

Referenda w PRL-u. Jak je organizowano i jak fałszowano?

W 1946 roku referendum obrócono w propagandową hucpę, a wyniki sfałszowano. W roku 1987 już równie łatwo nie było. Komunistyczne władze przejechały się na własnej bucie.

Edward Gierek (fot. domena publiczna)

miniatura | 19.11.2018 | Autor:

Śląska mafia. Kim byli technokraci, których rękoma Edward Gierek rządził Polską?

Mistrzowie propagandy, potrafiący wylansować najdumniej brzmiące hasła. Samozwańczy specjaliści od zarządzania i młoda krew w polityce. Kim byli technokraci otaczający Edwarda Gierka?

Epoka odwilży zaowocowała również... zalewem zdjęć roznegliżowanych kobiet. Zdjęcie poglądowe.

artykuł | 18.11.2018 | Autor:

Tego Gomułka nie przewidział. Rozbierane zdjęcia francuskiej aktorki stały się jednym z ważnych „osiągnięć” odwilży

Odwilż, która nastąpiła po dojściu Władysława Gomułki do władzy w 1956 roku, jest kojarzona przede wszystkim ze zmianami politycznymi. Powiew wolności był jednak odczuwalny także w innych sferach życia. Zwłaszcza kiedy okazało się, że można nareszcie zerwać ze...

Czerwonych Khmerów doprowadził do śmierci nawet jednej czwartej populacji Kambodży.

news | 17.11.2018 | Autor:

Są odpowiedzialni za śmierć prawie 2 milionów ludzi. Po latach wreszcie spotkała ich zasłużona kara

W piątek działający pod egidą ONZ Międzynarodowy Trybunał w Kambodży uznał dwóch najwyższych rangą przywódców Czerwonych Khmerów za winnych ludobójstwa. Obaj mężczyźni zostali skazani na dożywocie. Mają na sumieniu 1,7 miliona ofiar.

recenzja | 09.11.2018 | Autor:

Bunt i bezradność (Ewa Winnicka, Cezary Łazarewicz, „1968. Czasy nadchodzą nowe”)

Chyba niewiele jest miejsc, do których nie dotarły choćby echa fali protestów, jaka przetoczyła się przez świat w 1968 roku. Także w Polsce odczuli je wszyscy, pomimo że nie mieliśmy u siebie „szalonego miesiąca maja” ani „lata miłości”....

Atak Chruszczowa na Stalina postawił Mao w trudnej sytuacji.

artykuł | 08.11.2018 | Autor:

Stalin był w „70% dobry i w 30% zły”. Jak Mao ocenił krytykę kultu Stalina i nowy kurs Związku Radzieckiego?

Mao nie zawsze zgadzał się ze Stalinem. W sprawach dotyczących własnego kraju rzadko słuchał jego rad. Jednak kiedy w październiku 1956 roku Chruszczow wystąpił z krytyką zmarłego przywódcy ZSRR, Przewodniczący uznał, że sprawy zaszły za daleko.

Wystarczyła jedna zbłąkana iskra, by wywołać największy pożar lasu w powojennej historii Polski i Europy.

artykuł | 05.11.2018 | Autorzy: i

Cztery dni w piekle. Jak gaszono największy pożar w historii Polski po II wojnie światowej?

To miała być akcja, jakich wiele. Trwała susza i pożary lasów zdarzały się prawie codziennie. Nikt nie przypuszczał, że tym razem zbłąkana iskra rozpęta piekło. Strażacy i ochotnicy w Kuźni Raciborskiej stanęli do walki na śmierć i życie....

Zima wasza, wiosna nasza! to jedno z najsłynniejszych haseł stanu wojennego. Na zdjęciu krokusy, jeden z najpopularniejszych symboli wiosny (fot. FelixMittermeier, lic. CC0)

miniatura | 03.11.2018 | Autor:

„Zima wasza, wiosna nasza!” Jedno z najsłynniejszych haseł stanu wojennego

Działacze Solidarności cicho przepowiadali: „Zima wasza, wiosna nasza”. Jaruzelski odpierał: „wiosna nie będzie „wasza”, tylko „polska i socjalistyczna”. Po latach zaś z kpiną dodano: „A lato muminków”.

Katowice, Muzeum Hansa Klossa (fot. bonczek_hydroforgroup, lic. CCA SA 2.0)

news | 29.10.2018 | Autor:

Hans Kloss miał zostać esbekiem? Niewiele brakowało

„Nie ze mną te numery, Bruner!” – powtarzał Hans Kloss, a Polacy oglądali w telewizji z zapartym tchem jego kolejne przygody. Jak się okazuje, niewiele brakowało, by zamiast wyprowadzać w pole okupantów słynny szpieg zaczął… ścigać akowców. Scenarzyści...