Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Powojnie

Barbara Toruńczyk i Adam Michnik to tylko niektórzy z komendosów (fot. Mariusz Kubik, lic. CC BY-SA 2.5)

miniatura | 18.01.2018 | Autor:

Syjoniści, wichrzyciele, bananowcy. Kim tak naprawdę byli „komandosi”?

Nie sprzeciwiali się komunizmowi, ale pragnęli by ten rzeczywiście wprowadzono w życie. Demaskowali intelektualną miałkość partyjnych aparatczyków. Stali się dla gomułkowskiej ekipy prawdziwym cierniem w boku. Co warto wiedzieć o „komandosach”?

Minister Jacek Czaputowicz (fot. kadr z materiału przygotowanego przez tvn24.pl)

news | 17.01.2018 | Autor:

Czy PiS wycofa się z reparacji wojennych? Nowy szef MSZ uważa, że dyskusja o reparacjach nie powinna obciążać relacji z Niemcami

Dziś spotkali się szefowie dyplomacji Niemiec i Polski – Sigmar Gabriel i Jacek Czaputowicz, który zastąpił na stanowisku Witolda Waszczykowskiego. Jednym z tematów rozmowy była kwestia niemieckich reparacji za II wojnę światową. Czy słowa ministra są dowodem na...

Wyścig Pokoju, etap z Kutna do Poznania (fot. Bundesarchiv, Bild 183-1986-0511-014 CC-BY-SA 3.0)

miniatura | 17.01.2018 | Autor:

Czym był Wyścig Pokoju?

Relacje na żywo z wykorzystaniem najnowocześniejszych technologii. Nachalna partyjna propaganda. Ale też wielkie emocje – szczególnie w latach, gdy na prowadzenie wysuwali się Polscy uczestnicy Wyścigu Pokoju.

Esesmani z Dywizji Pancernej SS Leibstandarte Adolf Hitler (fot. Bundesarchiv Bild 183-H15390, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 15.01.2018 | Autor:

IPN nie odpuści zbrodniarzom. Będzie ścigać esesmanów mimo upływu ponad 70 lat od końca wojny

Główna Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu postanowiła wytropić nazistowskich funkcjonariuszy, którzy w czasie wojny pracowali w niemieckich obozach koncentracyjnych na terytorium Polski. IPN chce w tym celu podjąć współpracę z Interpolem.

Hasło propagandowe brzmiało - tysiąc szkół na tysiąclecie (fot. Adrian Grycuk, lic CCA SA 3.0)

miniatura | 15.01.2018 | Autor:

Czy na tysiąclecie rzeczywiście wybudowano tysiąc szkół? Kto za to zapłacił?

Pieniądze mające pozwolić na zbudowanie „tysiąca szkół na tysiąclecie” płynęły nie tylko z Polski, ale też z Ameryki. A liczba wybudowanych placówek dzisiaj zaskakuje. Wcale nie było ich tysiąc, ale znacznie więcej.

Tak wyglądąły polskie ulice podczas stanu wojennego - pełne czołgów T-55. Czy dekret Rady Państwa z grudnia 1981 był jednak zgodny z ówczesnym prawem?

artykuł | 14.01.2018 | Autor:

Czy wprowadzenie stanu wojennego w Polsce było zgodne z prawem?

Kilka lat temu Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność aktów prawnych wprowadzających stan wojenny zgodnie z obecnymi standardami. Ale czy dekret Rady Państwa z grudnia 1981 roku był także nielegalny w świetle ówczesnego prawodawstwa?

news | 14.01.2018 | Autor:

Wybitni historycy i przyjaciele Polski usunięci z rady naukowej Muzeum II Wojny Światowej. Zamiast nich – antysemita i rewanżysta?

Do niedawna przy Muzeum II Wojny Światowej funkcjonowało Kolegium Programowe, w którego składzie znajdowała się grupa wybitnych badaczy okresu kampanii wrześniowej i okupacji. Obok takich autorytetów jak prof. Tomasz Szarota (autor cenionej pracy „Okupowanej Warszawy dzień powszedni”) czy...

materiał promocyjny | 14.01.2018 | Autor:

Historia słynnej „Sprawy jedenastu”. Poznaj prawdę o uwięzieniu przywódców NSZZ „Solidarność” i KSS „KOR”

Czas strajków i demonstracji. Władze PRL próbują odzyskać kontrolę nad społeczeństwem przemocą, internując i aresztując tysiące obywateli. W tym jedenastu przywódców opozycji, którzy zostają oskarżeni o próbę obalenia reżimu. Karą za to, wedle ówczesnego prawa, była śmierć.

ZOMO (fot. domena publiczna)

miniatura | 14.01.2018 | Autor:

Krótka historia ZOMO. Najważniejsze fakty, daty, pacyfikacje

Początkowo ZOMO miało liczyć tylko 6600 członków, a zajmować się między innymi pomocą przy klęskach żywiołowych. Zomowcy pomagali jednak nie ofiarom katastrof, ale partyjnym oficjelom, pragnącym stłumić wszelkie objawy oporu społeczeństwa.

artykuł | 13.01.2018 | Autor:

Pijaków i chuliganów nigdy nie było tak wielu. Do czego doprowadziło w PRL-u poluzowanie stalinowskiej śruby?

W 1956 roku Polacy wyszli na ulicę, domagając się chleba i wolności. Gomułkowska odwilż, która rozpoczęła się w październiku, przynajmniej częściowo odpowiedziała na te żądania. Wkrótce jednak okazało się, że wiatr zmian przyniósł ze sobą nie tylko swobody,...

Amerykańskie wojskowe nieśmiertelniki z okresu II wojny światowej (fot. Postdlf, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 13.01.2018 | Autor:

Historyk przyznaje się do kradzieży nieśmiertelników z II wojny światowej. Grozi mu 10 lat

Historyk i badacz Antonin DeHays przywłaszczył sobie przedmioty z czasów II wojny światowej. Z punktu widzenia nauki te pamiątki po żołnierzach zestrzelonych na terytorium wroga są bezcenne. Amerykańscy archiwiści są oburzeni i zniesmaczeni. Historyk przyznał się do winy.

Lech Wałęsa (fot. Bobolus, lic. CCA-SA 3.0)

miniatura | 12.01.2018 | Autor:

Wałęsa wyszydzał karierowiczów, którzy nie potrafią się pożegnać ze stanowiskami. Miał na myśli między innymi… Jarosława Kaczyńskiego

„Władza ma to do siebie, że nikt jej nie chce oddać” – podkreślał prezydent Lech Wałęsa w 1991 roku. Mówił między innymi o Jarosławie Kaczyńskim.

Jurij Dimitrijew (fot. Mediafond, lic. CCA-SA 4.0)

news | 11.01.2018 | Autor:

Zamknięcie w psychiatryku i oskarżenie o dziecięcą pornografię. Tak prześladują historyka, który zadaje zbyt wiele pytań

Jurij Dimitrijew dał się poznać jako tropiciel zbrodni stalinizmu, co prawdopodobnie jest przyczyną zainteresowania nim rosyjskiego wymiaru sprawiedliwości. Historyka oskarżono o tworzenie pornografii dziecięcej oraz skierowano go na przymusową ewaluację psychiatryczną. Jego obrońca twierdzi, że to prawdziwie stalinowskie...

Milicjant z pałką. W rzeczywistości to aktor grający w filmie Czarny czwartek. Janek wiśniewski padł, w którym opowiedziana została historia masakry grudniowej z 1970 roku (fot. Starscream, lic. CCA-SA 3.0)

miniatura | 11.01.2018 | Autor:

Bijące serce partii. Krótka historia pałki milicyjnej

Stała się symbolem PRL-u i przedmiotem niezliczonych dowcipów politycznych. Pałka milicyjna wcale jednak nie towarzyszyła Polsce Ludowej od samego początku.

Wałęsa w 1989 r. (fot. Jackrzy Jacek Krzyżyński Otłoczyn, lic. GNU FDL)

news | 10.01.2018 | Autor:

Grafolodzy twierdzą, że to Wałęsa pisał jako „Bolek”, a sąd i tak wznawia śledztwo w sprawie sfałszowania „teczek Kiszczaka”

Pełnomocnicy byłego prezydenta Lecha Wałęsy złożyli zażalenie na decyzję białostockiego IPN o umorzeniu śledztwa w sprawie podrobienia obciążających go papierów z „szafy Kiszczaka”. Nazajutrz po tym, jak sąd zdecydował o wznowieniu postępowania, IPN opublikował liczącą 235 stron ekspertyzę,...

"Solidarność" to już dziś niemal synonim opozycji wobec władz PRL. Czy jednak w czasie swojej działalności cieszyła się ona poparciem większości społeczeństwa. Na ilustracji fragment słynnego plakatu z 1989 roku.

artykuł | 09.01.2018 | Autor:

Czy polskie społeczeństwo rzeczywiście popierało „Solidarność”?

Pod koniec 1981 roku związek liczył około 10 milionów członków i był ewenementem na skalę światową. W żadnym kraju bloku wschodniego nie powstał nigdy równie masowy ruch społeczny, pozostający poza kontrolą partii komunistycznej. Ale czy poparcie dla „Solidarności”...

Michael Steinhardt (screen z serwisu youtube.com)

news | 09.01.2018 | Autor:

Władze Nowego Jorku przeszukują posiadłość miliardera. Znaleziono kradzione antyki warte fortunę

Znany żydowski filantrop, kolekcjonujący antyczne greckie artefakty, na którego cześć została nazwana jedna z galerii Metropolitan Museum of Art, został przyłapany na posiadaniu kradzionych skarbów. Nowojorska policja przeszukała jego dom i biuro, znajdując obciążające go dowody.

Czy na krańcach świata możemy dowiedzieć się czegoś o Europie?

konkurs | 09.01.2018 | Autor:

Jak podróżuje historyk? Największe odkrycia Normana Daviesa z wyprawy dookoła globu

Za ile Holendrzy kupili Manhattan? Jak Anglicy wyparli rdzenną ludność Australii? W niezwykłej podróży wybitny historyk odsłania tajemnice najdalszych zakątków świata i jednocześnie odkrywa inną, nieznaną Europę. Owocem tej wędrówki stała się książka „Na krańce świata”, która jest nagrodą...

Edward Gierek w 1974 roku (fot. Piotrzyk, lic. CCA-SA 3.0)

miniatura | 08.01.2018 | Autor:

„Budujemy drugą Polskę”. Ulubiony frazes Edwarda Gierka

Hasło tak bardzo przypadło pierwszemu sekretarzowi do gustu, że uczynił z niego główny punkt swojego sukcesu. Dla Edwarda Gierka natarczywa propaganda sukcesu sprowadzała się właśnie do „budowy drugiej Polski”. Choćby była to budowa na wariackich papierach.

Zygmunt Bauman

artykuł | 08.01.2018 | Autor:

Czy Bauman rzeczywiście dostał Krzyż Walecznych za zwalczanie żołnierzy wyklętych? Historyk IPN oskarża, ale prawda może wyglądać zupełnie inaczej

Wśród odznaczeń Zygmunta Baumana znajduje się Krzyż Walecznych. Media, pamiętające o komunistycznym zaangażowaniu wybitnego socjologa, chętnie powtarzają, że otrzymał go za zwalczanie polskiego podziemia. Jak było naprawdę?

Budujemy nową kulturę - plakat propagandowy z okresu PRL (fot. domena publiczna)

miniatura | 08.01.2018 | Autor:

Produkcyjniak. Staliniści kochali ten gatunek sztuki. Łatwo zrozumieć dlaczego

„Bumelanci poprawiają się albo zostają zdemaskowani jako agenci obcego wywiadu, inteligencki inżynier odchodzi w siną dal, sabotażystów chwytają tuż nad granicą czujne władze bezpieczeństwa”. Oto stalinowski produkcyjniak w najczystszej postaci.

Zdobycie Shermana to jeden z najciekawszych epizodów organizowania wystawy w Muzeum II Wojny Światowej.

artykuł | 07.01.2018 | Autor:

Jak zdobyć własny czołg? Były dyrektor muzeum wyjaśnia jak pozyskiwał najcenniejsze eksponaty

Pamiątek przeszłości można szukać wśród ludzi i w innych muzeach. Albo… na Komendzie Głównej Policji. Na pewno przydaje się nieco szczęścia. Ale przede wszystkim, jak pokazuje historia eksponatów z wystawy Muzeum II Wojny Światowej, trzeba mieć oczy szeroko otwarte.

Sierp i młot. Symbol komunistyczny. (fot. domena publiczna)

news | 05.01.2018 | Autor:

Ręce precz od komunizmu! Brytyjczycy demonstrują przeciwko dekomunizacji w Polsce

Prowadzona na masową skalę dekomunizacja polskiej przestrzeni publicznej, będąca jednym ze sztandarowych projektów obecnego rządu, wywołuje skrajne emocje, zarówno w kraju, jak i zagranicą. Teraz zareagowały na nią partie komunistyczne w różnych krajach. Brytyjscy komuniści będą demonstrować w...

Profesor Andrzej Zoll w 1989 roku wszedl do Państwowej Komisji Wyborczej. Jako ekspert prawny zasilił też szeregi Solidarności w trakcie obrad Okrągłego Stołu.

wywiad | 03.01.2018 | Autorzy: i

Co naprawdę udało się wygrać przy Okrągłym Stole? O przełomie 1989 roku opowiada profesor Andrzej Zoll

Sukces opozycji czy zgniły kompromis? Choć udział w obradach Okrągłego Stołu zjednoczył obóz solidarnościowy, dzisiaj ich uczestnicy przedstawiają skrajne oceny. Nie wszystkie nadzieje udało się spełnić, przyznaje Andrzej Zoll. Ale to nie znaczy, że nic nie osiągnięto.

Lech Wałęsa w 2007 roku (fot. Sławek, lic. CCA-SA 2.0 G)

miniatura | 03.01.2018 | Autor:

Nie chcę, ale muszę. Słowa Lecha Wałęsy przeszły do historii. Tylko czy ktokolwiek mu uwierzył?

„Nie chciałem być przewodniczącym, nie chcę być ani prezydentem, ani premierem, ale zrobię to dla Polski” – przekonywał Lech Wałęsa. A potem już krócej: „nie chcę, ale muszę”.