Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Kultura, od której Europejczycy mogliby się nauczyć jak należy traktować kobiety

Religia Sikhów powstała w opozycji do hinduizmu i islamu. Założyciel, guru Nanak, krytykował także obecną w innych wyznaniach dyskryminację kobiet.

fot.nieznany/domena publiczna Religia Sikhów powstała w opozycji do hinduizmu i islamu. Założyciel, guru Nanak, krytykował także obecną w innych wyznaniach dyskryminację kobiet.

W tych społecznościach kobiety mogą ubierać się tak, jak mężczyźni. Mają prawo do przewodzenia wspólnotowym modlitwom. Równość zyskały, gdy na Zachodzie nie znano jeszcze słowa „gender”. A co najważniejsze, męscy wyznawcy tej religii sami tego chcieli. Czy okazali się bardziej postępowi niż Europejczycy?

Mniej więcej w tym samym czasie, kiedy w Europie działał Marcin Luter, po drugiej stronie globu, w indyjskim Pendżabie, pojawił się inny reformator. Żyjący na przełomie XV i XVI wieku Guru Nanak, podobnie jak niemiecki zakonnik, wystąpił z krytyką znanej mu religijności: rytuałów, przesądów, modelu sprawowania kapłańskiej posługi. Poszedł jednak znacznie dalej niż Luter.

Podczas gdy Zachód niewiele uwagi poświęcał roli kobiet, a sam zbuntowany zakonnik z Wittenbergi wzywał z werwą do palenia czarownic, hinduski nauczyciel postulował równość płci. I to w społeczeństwie, w którym – jak piszą badacze ruchu zapoczątkowanego przez Nanaka, W. Owen Cole i Piara Singh Sambhi – „kobieta była główną przyczyną rytualnego zanieczyszczenia”. Także w hinduskiej mitologii, dodają, przedstawiano ją głównie jako „płochą kusicielkę”.

Postępowe nauki guru Nanaka stały się podwaliną sikhizmu, religii wyznawanej obecnie przez około 24 miliony ludzi na całym świecie. Do dzisiaj, na co w książce „Na krańce świata” zwraca uwagę Norman Davies, charakteryzuje ją szczególna otwartość i egalitaryzm:

Kobiety mają równe prawa i wolno im prowadzić wspólnotowe modlitwy. Mężczyzn zachęca się do przyjmowania pełnej godności żołnierskiej postawy i do naśladowania „świętych bojowników”. Zarówno mężczyzn, jak i kobiety uczy się przestrzegać „pięciu K”: kesz, kanga, kara, kirpan i kachhera, czyli noszenia nie obcinanych włosów, drewnianego grzebienia, metalowej bransoletki, sztyletu i bawełnianej bielizny.

Sikhizm wyznaje dzisiaj około 24 milionów ludzi. To jedna z większych światowych religii.

fot.jajhar.pannu/CC0 Sikhizm wyznaje dzisiaj około 24 milionów ludzi. To jedna z większych światowych religii.

Kobiety w sikhizmie rzeczywiście od dawna cieszą się przywilejami, o które w społecznościach wyznających inne religie musiały długo zabiegać. Przekłada się to również na ich pozycję we wspólnotach, w których żyją. Ile jednak wschodnie równouprawnienie ma wspólnego z tym, które znają mieszkańcy Europy?

Wiara w obronie kobiet

Punktem wyjścia dla guru Nanaka było przekonanie, że całe stworzenie pochodzi z jednego źródła, a każda jednostka przepojona jest boską istotą. Wysnuł z tego wniosek, że wszyscy ludzie, niezależnie od płci, są sobie równi. W Indiach przełomu XV i XVI wieku było to stwierdzenie bez mała rewolucyjne. Dwie religie dominujące w regionie głosiły bowiem coś wręcz przeciwnego.

Komentarze (4)

  1. Anna W Odpowiedz

    Turban u Sikhow jest tak naprawde praktycznym sposobem radzenia sobie z dlugimi, niestrzyzonymi wlosami. Kobiety tez nosza turbany, ale czesciej chusty, bo po prostu ladniej wygladaja.

  2. jol Odpowiedz

    szanowna Pani, przykładów niekoniecznie należy szukać tak daleko – pogańskie plemiona Europy łaczyły kult solarny z solarnym np.: Słowianie, Nordowie i inni – czyli łączono pierwiastek męski i żeński jako nierozerwalną więź, a z tego wychodzą konkretne implikacje,
    stąd zapewne wysoka pozycja kobiet kapłanek w starożytności, uczestnictwo w walkach, zarządzanie majątkiem, dziedziczeniem go czy nawet krółestwem we wczesnym średniowieczu,
    mało tolerancyjne monoteizmy z Bliskiego Wschodu zniweczyły dorobek starożytnych pogan, z dzieł Sofoklesa których popełnił ponad 140 zostało nędznych kilka – reszta spalone przez tłum chrześcijan w Aleksandrii, cofnęły się wszelkie nauki dotąd rozwijące się i przynoszące owoce, wieki ciemne na zawsze będą się kojarzyły z największym błędem padającego Imperium Rzymskiego

  3. Janek Odpowiedz

    24 miliony ludzi w samych indiach to jest maciupko… Co jest dziwne bo w indiach jest jednak znikoma tolerancja dla równości kobiet.

    • Czytacz Odpowiedz

      Do tego są prześladowani. Przy ponad miliardzie Hindusów stanowią ciekawostkę turystyczną jak nasi Tatarzy. Do tego powszechne gwałty nawet w komunikacji publicznej i wykluczenie, przykro mi ale skazani są na wymarcie;-(

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.