Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Prehistoria

Kamienny krąg, który wzbudził tyle kontrowersji (fot. Neil Ackerman, Aberdeenshire Council Archaeology Service)

news | 22.01.2019 | Autor:

Kompromitacja szkockich archeologów. Opisywany przez nich „prehistoryczny” kamienny krąg ma w rzeczywistości 20 lat

Do niedawna badacze w Aberdeenshire byli przekonani, że te kamienie to jeden ze starożytnych leżących kamiennych kręgów, charakterystycznych dla tego regionu. Właśnie się okazało, że to żaden zabytek, tylko rekonstrukcja, jaką były właściciel pola… zbudował sobie w latach...

W Europie symbolem dżumy stali się lekarze w charakterystycznych strojach.

news | 09.12.2018 | Autor:

Dżuma starsza niż przypuszczano – czarna śmierć mogła zabijać już 5 tysięcy lat temu

W pochodzących sprzed 5 tysięcy lat szczątkach 20-letniej kobiety znalezionych w Szwecji naukowcy odkryli DNA pałeczek dżumy. To jak dotychczas najstarszy ślad śmiercionośnej bakterii, która dziesiątkowała europejskie miasta w średniowieczu.

Stonehenge (fot. Jacek Rużyczka, lic. CCA SA 4.0 I)

news | 07.12.2018 | Autor:

Archeolodzy ze Stonehenge biją na alarm. Czy brytyjscy drogowcy zaszkodzą kamiennemu kręgowi?

Jednym z najbardziej charakterystycznych obiektów architektonicznych Wysp Brytyjskich jest kamienny krąg w Stonehenge. By ułatwić jego zwiedzanie, zaplanowano modernizację okolicznych dróg. Zdaniem archeologów drogowcy demolują jednak zabytki, które znajdują się w pobliżu.

Nasi przodkowie już w 4 tysiącleciu przed naszą erą jadali kawior.

news | 01.12.2018 | Autor:

Luksusy epoki kamienia: nasi przodkowie raczyli się kawiorem już 6000 lat temu!

Ślady na glinianych naczyniach sprzed 6000 lat wskazują, że już w epoce kamienia ludzie zajadali się… ikrą karpia. Dzięki zaawansowanej analizie proteomicznej naukowcom udało się odtworzyć przepis na prehistoryczny obiad.

Rysunek odkryty przez naukowców z Tybingi (fot. Christian Hoyer, Floss working group, University of Tübingen)

news | 18.11.2018 | Autor:

Naukowcy z uniwersytetu w Tybindze znaleźli graffiti z epoki lodowcowej

Popularność bazgrania po ścianach w ostatnim tysiącleciu stanowi dla naukowców badających sztukę prehistoryczną nie lada wyzwanie. Kiedy jednak spod warstw późniejszych obrazów uda się wydobyć rysunki liczące wiele tysięcy lat, radość jest podwójna. Tak było w przypadku odkrycia...

news | 14.11.2018 | Autor:

W starożytnej Polsce noszono paciorki z kraju faraonów. Zaskakujące wyniki najnowszych badań

Naukowcy nieustannie prowadzą w Polsce wykopaliska mające na celu jak najdokładniejsze zbadanie przeszłości naszych ziem. Teraz ich znaleziska poddano analizom fizykochemicznym. Dzięki temu wiemy na przykład, że nad Wisłę zawędrowały… ozdoby z Egiptu faraonów.

Czaszka neandertalczyka (fot. Jason M. Ramos, lic. CC BY 2.0)

news | 02.11.2018 | Autor:

Wiemy jak neandertalczycy zajmowali się swoimi dziećmi. Wszystko dzięki zębom dwójki malców

Jak wiele da się wyczytać z jednego zęba? Jak się okazuje, zdeterminowany paleoantropolog dzięki różnym metodom badawczym może z niego wyciągnąć całe mnóstwo informacji. Łącznie z tym, jak długo neandertalskie matki karmiły swoje dzieci piersią.

Solna mumia (fot. DBM, RUB, K. Stange, AVttention, Marienheide)

news | 23.10.2018 | Autor:

Solne mumie? Niezwykłe znalezisko z Iranu

Wydawać by się mogło, że pokłady soli kamiennej to jedne z najbardziej niegościnnych miejsc. Tymczasem okazuje się, że… mumie czują się tam doskonale. Naukowcy z Niemiec właśnie odkrywają ich kolejne sekrety. Niektóre pochodzą jeszcze z czasów przed Chrystusem.

Grzegorz Niedźwiedzki odkrył wiele śladów obecności przodków dinozaurów w Górach Świętokrzyskich. Zdjęcie z książki "Era dinozaurów. Od narodzin do upadku".

artykuł | 22.09.2018 | Autor:

Czy w Polsce żyły dinozaury?

Polska nigdy nie była specjalnie popularnym miejscem dla badań paleologicznych. W ostatnich trzech dekadach naukowcy dokonali jednak kilku zaskakujących odkryć. Czy to znaczy, że nad Wisłą żyły kiedyś dinozaury?

Mali górnicy w kopalni węgla w 1908 roku (fot. Lewis Wickes Hine, lic. domena publiczna)

news | 20.09.2018 | Autor:

Dzieci zmuszano do niemal niewolniczej pracy już u zarania dziejów? Naukowcy poszukują śladów

W dzisiejszych czasach zmuszanie dzieci do ciężkiej pracy uznawane jest za przejaw skrajnego wyzysku i zakazane prawem w większości krajów. Archeolodzy prześledzą, jak wyglądała rzeczywistość małych robotników, m.in. kilkuletnich górników, tysiące lat temu.

Klonowanie (fot. Bob Walker, lic. CCA SA 2.5 G)

news | 09.09.2018 | Autor:

Idea rodem z Jurrasic Parku się ziści? W Rosji naukowcy pracują nad ożywieniem gatunków z czasów epoki lodowcowej

Niedawno naukowcy odnaleźli naturalnie zmumifikowane zwierzę sprzed 40 000 lat. Teraz szukają w jego organizmie żywej komórki, która mogłaby posłużyć do sklonowania go.  Czy mamy się czego obawiać?

Wróbel domowy (fot. JrPol, lic. CCA SA 4.0 I)

news | 05.09.2018 | Autor:

Naukowcy dowiedli, że wynajdując rolnictwo człowiek przypadkiem stworzył najpopularniejszy gatunek wróbla

Wróbel domowy jest bohaterem wierszyków, dziecięcych czytanek i ilustracji w elementarzach. Jako, że jest wszechobecny, naukowcy nie przykładali specjalnej wagi do jego obserwacji i badania. Tymczasem okazuje się, że te ptaki towarzyszą nam odkąd nauczyliśmy się uprawiać zboże.

Co jeszcze mogą skrywać jaskinie pozostaje kwestią otwartą. Ałtaj jest masywem górskim, który rozciąga się w Azji Środkowej na ponad 2000 km.

news | 27.08.2018 | Autor:

Co skrywają syberyjskie jaskinie? Najnowsze odkrycie naukowców w poszukiwaniu DNA naszych praprzodków.

W procesie ewolucyjnym człowieka denisowianie pojawili się mniej więcej w tym samym czasie, co neandertalczyk. Czy coś ich łączyło? Jak się okazuje bardzo wiele. Najnowsze badania paleogenetyków poświadczają, że oba gatunki praczłowieka się krzyżowały. Pytanie na ile mocna...

Jezioro Turkana w Kenii (fot. NASA)

news | 22.08.2018 | Autor:

Niezwykła konstrukcja, której nie zrozumieliby faraonowie. W Kenii znaleziono jedyne w swoim rodzaju monumentalne cmentarzysko

Słynne piramidy, grobowce czy mauzolea charakteryzuje jeden wspólny mianownik – chowano w nich tylko członków najbogatszych elit. Tymczasem w Kenii 5000 lat temu powstał monumentalny cmentarz, na którym pochowano setki osób bez różnicowania ze względu na płeć, wiek...

Wypiek podpłomyków (fot. Radosław drożdżewski Zwiadowca21, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 17.07.2018 | Autor:

Chcesz upiec neolityczny chleb? Dzięki znalezisku z Czarnej Pustyni w Jordanii wiemy jak zrobić najstarszy chleb na świecie

Naukowcom pracującym w Jordanii udało się znaleźć chleb sprzed 14 500 lat. To odkrycie stanowi najstarszy dowód na to, że ludzie w tamtej epoce gotowali. Dzięki wnikliwej analizie wiemy nawet, jak smakował.

`Megalityczny krąg w Pömmelte (fot. Pixaline, lic. CC0)

news | 30.06.2018 | Autor:

Ofiary z ludzi w rytualnym kręgu? Niezwykłe odkrycie niemieckich archeologów pod Magdeburgiem

Na początku lat 90. w pobliżu Magdeburga znaleziono pozostałości prehistorycznych kręgów. Dopiero niedawno zostały one gruntownie przebadane, a to co odkryli archeolodzy, może powodować zimny dreszcz. Podejrzewają, że znaleźli ślady masakry lub ofiary z ludzi.

Park Kulturowy Wietrzychowice, kopiec kujawski (fot. Aga Viburno, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 20.06.2018 | Autor:

Na Pomorzu odnaleziono wielki megalityczny grobowiec. Wszystko dzięki nowoczesnej technologii

Na terenie Łubnia Małego w województwie zachodniopomorskim odkryto właśnie ogromny neolityczny grobowiec. Kto zbudował 120-metrowy megalit?

Rekonstrukcja wyglądu człowieka lodu (fot. Thilo Parg, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 31.05.2018 | Autor:

Nowe badania dowodzą, że słynny Ötzi, „człowiek lodu”, w każdej chwili mógł umrzeć na zawał lub przejść udar

Ötzi, znany jako „człowiek lodu”, znaleziony przez dwójkę turystów był zamrożony w alpejskim lodowcu. Po przeprowadzeniu badań okazało się, że to człowiek, który zmarł około 3300 roku p.n.e. Teraz lekarze twierdzą, że atak serca mógł mu się przytrafić...

Stonehenge (fot. ExtraMilePhotoUK, lic. CCA-SA 3.0 U)

news | 22.05.2018 | Autor:

Nowa teoria na temat Stonehenge. Niektórym naukowcom bardzo się nie spodobała

Na temat najsłynniejszego europejskiego megalitu, związanego prawdopodobnie z kultem lunarnym i solarnym wypowiedzieli się już niemal wszyscy. Teraz swoje trzy grosze postanowił dorzucić geomorfolog. Jego teoria wielu osobom bardzo się nie podoba.

Grawerowany krzemień (fot. Ana Mahjkic i in,, PLoS ONE, lic. CC by 4.0)

news | 07.05.2018 | Autor:

Czy Neandertalczycy potrafili przekazywać sobie informacje za pomocą symboli wyrytych w kamieniu? Najnowsze badania pokazują, że jest to możliwe

W 1924 roku na Krymie odkryto dużą jaskinię, a w niej pochówki i relikty z czasów prehistorycznych. Pogrzebanych tam zostało dwoje neandertalczyków – dorosły i niemowlę. Wśród setek znalezionych na miejscu narzędzi krzemiennych był grawerowany kawałek kamienia. Naukowcy...

Neandertalczycy (fot. domena publiczna)

news | 04.04.2018 | Autor:

Po co neandertalczykom były tak duże nosy? Naukowcy znaleźli odpowiedź

Badacze od dawna zastanawiali się, co ukształtowało czaszki neandertalczyków w tak charakterystyczny sposób (mocno wysunięta do przodu środkowa część twarzy). Dzięki modelowaniu 3D – znamy wreszcie odpowiedź.

Różne czynniki przesądziły o tym, że homo sapiens wyparli neandertalczyków (fot. UNiesert, lic. CCA-SA 3.0 U)

news | 17.03.2018 | Autor:

Artefakty z Kenii dowodzą, że najwcześniejsi homo sapiens wykazywali nadzwyczajne zaawansowanie

Antropolodzy przebadali znalezione w południowej Kenii artefakty sprzed 320 000 lat. Wśród przedmiotów równie starych, jak najstarsze pozostałości homo sapiens w Afryce, naukowcy znaleźli takie, które jak twierdzą, wskazują na nadzwyczajne zaawansowanie ówczesnego człowieka.

Jedna z jaskiń w okolicach Mossel Bay

news | 15.03.2018 | Autor:

Nasi przodkowie przetrwali największy wybuch wulkanu w historii człowieka – i to w całkiem niezłej formie

Na południowym wybrzeżu Afryki Przylądkowej odnaleziono niezwykły dowód ludzkiej wytrzymałości. Nasi przodkowie przetrwali pomimo najstraszniejszego wybuchu wulkanu w ciągu ostatnich 2 milionów lat.

Paleolityczne malowidła ścienne z jaskini Chauveta we Francji

news | 15.02.2018 | Autor:

Dlaczego neandertalczycy byli głupsi od ludzi? Jest nowa, zaskakująco prosta teoria

Neandertalczycy potrafili wytwarzać skomplikowane narzędzia i mieli duże mózgi. A jednak – w przeciwieństwie do ludzi epoki kamienia nie pozostawili po sobie żadnych malowideł czy innych dzieł sztuki. To dlatego, że nie rzucali dzidami – twierdzi profesor Richard...

Człowiek z Cheddar (fot. domena publiczna)

news | 07.02.2018 | Autor:

Naukowcy właśnie dowiedli, że pierwsi Brytyjczycy, zamieszkujący Anglię 10 000 lat temu, mieli prawie czarną skórę

Ludzie z lubością wykrzykujący hasła o ratowaniu „białej Europy” właśnie dostali gorzką lekcję. Naukowcy dzięki badaniom kości człowieka sprzed 10 000 lat dowiedli, że jeden z pierwszych Brytyjczyków miał kręcone włosy i prawie czarną skórę.