Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Prehistoria

Rekonstrukcja masła torfowego przygotowana w 2012 roku z okazji Oxford Symposium on Food and Cookery (fot. Navaro, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 18.03.2019 | Autor:

Masło przeterminowane o… 3500 lat? Nowe badania pokazują, że Irlandczycy robili masło torfowe tysiące lat temu

Tajemnicze „masło torfowe” to przedziwny specjał, jaki odkrywany jest co pewien czas w irlandzkich torfowiskach. Prawdopodobnie umieszczanie masła w specjalnych naczyniach w torfowiskach miało pomóc zachować jego świeżość. Nowe badania potwierdzają, że taką technikę stosowano już 3500 lat...

Wandalski pochówek popielnicowy, II w n.e., Muzeum Archeologiczne w Krakowie - ilustracja poglądowa (fot. Silar, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 01.03.2019 | Autor:

Czytanie ze spalonych kości niczym z otwartej księgi? Archeolożka odkrywa tajemnice grobów ciałopalnych w Polsce

Zanim książę Mieszko przyjął chrzest, przez kilka tysięcy lat nasi mieszkający nad Wisłą przodkowie nie kopali swoim zmarłym mogił, lecz palili ich ciała. Wśród wielu badaczy pokutuje opinia, że takie pochówki stanowią nieodgadnioną tajemnicę. Archeolożka z UW udowadnia,...

Czy naukowcom udało się rozwikłać kolejną zagadkę Stonehenge?

news | 23.02.2019 | Autor:

Kamienny krąg w Stonehenge pierwotnie stał gdzie indziej? Naukowcy rozwiązali jedną z zagadek megalitycznej budowli

Od dawna wiadomo już, że budulec wykorzystany do wzniesienia Stonehenge pochodził ze wzgórz Preseli w zachodniej Walii. Dopiero teraz naukowcy ustalili jednak dokładnie, z których kamieniołomów go wydobyto. I znaleźli dowody wskazujące na to, jak został przetransportowany do...

Czaszka psa.

news | 16.02.2019 | Autor:

Od kiedy pies jest najlepszym przyjacielem człowieka? Barcelońscy naukowcy znaleźli nowe wskazówki!

Psy zostały udomowione prawdopodobnie już przeszło 20 tysięcy lat temu. Ale kiedy ludzie nawiązali z czworonogami bliższą więź? Nowe odkrycie archeologów z Uniwersytetu w Barcelonie sugeruje, że nić przyjaźni zawiązana została co najmniej przed czterema tysiącami lat.

Okazuje się, że chleb wymyślono znacznie wcześniej niż powstało rolnictwo (zdj. poglądowe)

news | 09.02.2019 | Autor:

Ludzie nauczyli się wypiekać chleb kilka tysiącleci przed tym, zanim zajęli się rolnictwem

Co było pierwsze – chleb czy uprawa zbóż? Odpowiedź na to pytanie wydaje się oczywista, jednak rzeczywistość po raz kolejny płata figla zdrowemu rozsądkowi. Jak dowodzą duńscy naukowcy, nasi przodkowie stali się piekarzami na długo przedtem, niż mogli...

Kamienny krąg, który wzbudził tyle kontrowersji (fot. Neil Ackerman, Aberdeenshire Council Archaeology Service)

news | 22.01.2019 | Autor:

Kompromitacja szkockich archeologów. Opisywany przez nich „prehistoryczny” kamienny krąg ma w rzeczywistości 20 lat

Do niedawna badacze w Aberdeenshire byli przekonani, że te kamienie to jeden ze starożytnych leżących kamiennych kręgów, charakterystycznych dla tego regionu. Właśnie się okazało, że to żaden zabytek, tylko rekonstrukcja, jaką były właściciel pola… zbudował sobie w latach...

W Europie symbolem dżumy stali się lekarze w charakterystycznych strojach.

news | 09.12.2018 | Autor:

Dżuma starsza niż przypuszczano – czarna śmierć mogła zabijać już 5 tysięcy lat temu

W pochodzących sprzed 5 tysięcy lat szczątkach 20-letniej kobiety znalezionych w Szwecji naukowcy odkryli DNA pałeczek dżumy. To jak dotychczas najstarszy ślad śmiercionośnej bakterii, która dziesiątkowała europejskie miasta w średniowieczu.

Stonehenge (fot. Jacek Rużyczka, lic. CCA SA 4.0 I)

news | 07.12.2018 | Autor:

Archeolodzy ze Stonehenge biją na alarm. Czy brytyjscy drogowcy zaszkodzą kamiennemu kręgowi?

Jednym z najbardziej charakterystycznych obiektów architektonicznych Wysp Brytyjskich jest kamienny krąg w Stonehenge. By ułatwić jego zwiedzanie, zaplanowano modernizację okolicznych dróg. Zdaniem archeologów drogowcy demolują jednak zabytki, które znajdują się w pobliżu.

Nasi przodkowie już w 4 tysiącleciu przed naszą erą jadali kawior.

news | 01.12.2018 | Autor:

Luksusy epoki kamienia: nasi przodkowie raczyli się kawiorem już 6000 lat temu!

Ślady na glinianych naczyniach sprzed 6000 lat wskazują, że już w epoce kamienia ludzie zajadali się… ikrą karpia. Dzięki zaawansowanej analizie proteomicznej naukowcom udało się odtworzyć przepis na prehistoryczny obiad.

Rysunek odkryty przez naukowców z Tybingi (fot. Christian Hoyer, Floss working group, University of Tübingen)

news | 18.11.2018 | Autor:

Naukowcy z uniwersytetu w Tybindze znaleźli graffiti z epoki lodowcowej

Popularność bazgrania po ścianach w ostatnim tysiącleciu stanowi dla naukowców badających sztukę prehistoryczną nie lada wyzwanie. Kiedy jednak spod warstw późniejszych obrazów uda się wydobyć rysunki liczące wiele tysięcy lat, radość jest podwójna. Tak było w przypadku odkrycia...

news | 14.11.2018 | Autor:

W starożytnej Polsce noszono paciorki z kraju faraonów. Zaskakujące wyniki najnowszych badań

Naukowcy nieustannie prowadzą w Polsce wykopaliska mające na celu jak najdokładniejsze zbadanie przeszłości naszych ziem. Teraz ich znaleziska poddano analizom fizykochemicznym. Dzięki temu wiemy na przykład, że nad Wisłę zawędrowały… ozdoby z Egiptu faraonów.

Czaszka neandertalczyka (fot. Jason M. Ramos, lic. CC BY 2.0)

news | 02.11.2018 | Autor:

Wiemy jak neandertalczycy zajmowali się swoimi dziećmi. Wszystko dzięki zębom dwójki malców

Jak wiele da się wyczytać z jednego zęba? Jak się okazuje, zdeterminowany paleoantropolog dzięki różnym metodom badawczym może z niego wyciągnąć całe mnóstwo informacji. Łącznie z tym, jak długo neandertalskie matki karmiły swoje dzieci piersią.

Solna mumia (fot. DBM, RUB, K. Stange, AVttention, Marienheide)

news | 23.10.2018 | Autor:

Solne mumie? Niezwykłe znalezisko z Iranu

Wydawać by się mogło, że pokłady soli kamiennej to jedne z najbardziej niegościnnych miejsc. Tymczasem okazuje się, że… mumie czują się tam doskonale. Naukowcy z Niemiec właśnie odkrywają ich kolejne sekrety. Niektóre pochodzą jeszcze z czasów przed Chrystusem.

Grzegorz Niedźwiedzki odkrył wiele śladów obecności przodków dinozaurów w Górach Świętokrzyskich. Zdjęcie z książki "Era dinozaurów. Od narodzin do upadku".

artykuł | 22.09.2018 | Autor:

Czy w Polsce żyły dinozaury?

Polska nigdy nie była specjalnie popularnym miejscem dla badań paleologicznych. W ostatnich trzech dekadach naukowcy dokonali jednak kilku zaskakujących odkryć. Czy to znaczy, że nad Wisłą żyły kiedyś dinozaury?

Mali górnicy w kopalni węgla w 1908 roku (fot. Lewis Wickes Hine, lic. domena publiczna)

news | 20.09.2018 | Autor:

Dzieci zmuszano do niemal niewolniczej pracy już u zarania dziejów? Naukowcy poszukują śladów

W dzisiejszych czasach zmuszanie dzieci do ciężkiej pracy uznawane jest za przejaw skrajnego wyzysku i zakazane prawem w większości krajów. Archeolodzy prześledzą, jak wyglądała rzeczywistość małych robotników, m.in. kilkuletnich górników, tysiące lat temu.

Klonowanie (fot. Bob Walker, lic. CCA SA 2.5 G)

news | 09.09.2018 | Autor:

Idea rodem z Jurrasic Parku się ziści? W Rosji naukowcy pracują nad ożywieniem gatunków z czasów epoki lodowcowej

Niedawno naukowcy odnaleźli naturalnie zmumifikowane zwierzę sprzed 40 000 lat. Teraz szukają w jego organizmie żywej komórki, która mogłaby posłużyć do sklonowania go.  Czy mamy się czego obawiać?

Wróbel domowy (fot. JrPol, lic. CCA SA 4.0 I)

news | 05.09.2018 | Autor:

Naukowcy dowiedli, że wynajdując rolnictwo człowiek przypadkiem stworzył najpopularniejszy gatunek wróbla

Wróbel domowy jest bohaterem wierszyków, dziecięcych czytanek i ilustracji w elementarzach. Jako, że jest wszechobecny, naukowcy nie przykładali specjalnej wagi do jego obserwacji i badania. Tymczasem okazuje się, że te ptaki towarzyszą nam odkąd nauczyliśmy się uprawiać zboże.

Co jeszcze mogą skrywać jaskinie pozostaje kwestią otwartą. Ałtaj jest masywem górskim, który rozciąga się w Azji Środkowej na ponad 2000 km.

news | 27.08.2018 | Autor:

Co skrywają syberyjskie jaskinie? Najnowsze odkrycie naukowców w poszukiwaniu DNA naszych praprzodków.

W procesie ewolucyjnym człowieka denisowianie pojawili się mniej więcej w tym samym czasie, co neandertalczyk. Czy coś ich łączyło? Jak się okazuje bardzo wiele. Najnowsze badania paleogenetyków poświadczają, że oba gatunki praczłowieka się krzyżowały. Pytanie na ile mocna...

Jezioro Turkana w Kenii (fot. NASA)

news | 22.08.2018 | Autor:

Niezwykła konstrukcja, której nie zrozumieliby faraonowie. W Kenii znaleziono jedyne w swoim rodzaju monumentalne cmentarzysko

Słynne piramidy, grobowce czy mauzolea charakteryzuje jeden wspólny mianownik – chowano w nich tylko członków najbogatszych elit. Tymczasem w Kenii 5000 lat temu powstał monumentalny cmentarz, na którym pochowano setki osób bez różnicowania ze względu na płeć, wiek...

Wypiek podpłomyków (fot. Radosław drożdżewski Zwiadowca21, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 17.07.2018 | Autor:

Chcesz upiec neolityczny chleb? Dzięki znalezisku z Czarnej Pustyni w Jordanii wiemy jak zrobić najstarszy chleb na świecie

Naukowcom pracującym w Jordanii udało się znaleźć chleb sprzed 14 500 lat. To odkrycie stanowi najstarszy dowód na to, że ludzie w tamtej epoce gotowali. Dzięki wnikliwej analizie wiemy nawet, jak smakował.

`Megalityczny krąg w Pömmelte (fot. Pixaline, lic. CC0)

news | 30.06.2018 | Autor:

Ofiary z ludzi w rytualnym kręgu? Niezwykłe odkrycie niemieckich archeologów pod Magdeburgiem

Na początku lat 90. w pobliżu Magdeburga znaleziono pozostałości prehistorycznych kręgów. Dopiero niedawno zostały one gruntownie przebadane, a to co odkryli archeolodzy, może powodować zimny dreszcz. Podejrzewają, że znaleźli ślady masakry lub ofiary z ludzi.

Park Kulturowy Wietrzychowice, kopiec kujawski (fot. Aga Viburno, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 20.06.2018 | Autor:

Na Pomorzu odnaleziono wielki megalityczny grobowiec. Wszystko dzięki nowoczesnej technologii

Na terenie Łubnia Małego w województwie zachodniopomorskim odkryto właśnie ogromny neolityczny grobowiec. Kto zbudował 120-metrowy megalit?

Rekonstrukcja wyglądu człowieka lodu (fot. Thilo Parg, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 31.05.2018 | Autor:

Nowe badania dowodzą, że słynny Ötzi, „człowiek lodu”, w każdej chwili mógł umrzeć na zawał lub przejść udar

Ötzi, znany jako „człowiek lodu”, znaleziony przez dwójkę turystów był zamrożony w alpejskim lodowcu. Po przeprowadzeniu badań okazało się, że to człowiek, który zmarł około 3300 roku p.n.e. Teraz lekarze twierdzą, że atak serca mógł mu się przytrafić...

Stonehenge (fot. ExtraMilePhotoUK, lic. CCA-SA 3.0 U)

news | 22.05.2018 | Autor:

Nowa teoria na temat Stonehenge. Niektórym naukowcom bardzo się nie spodobała

Na temat najsłynniejszego europejskiego megalitu, związanego prawdopodobnie z kultem lunarnym i solarnym wypowiedzieli się już niemal wszyscy. Teraz swoje trzy grosze postanowił dorzucić geomorfolog. Jego teoria wielu osobom bardzo się nie podoba.

Grawerowany krzemień (fot. Ana Mahjkic i in,, PLoS ONE, lic. CC by 4.0)

news | 07.05.2018 | Autor:

Czy Neandertalczycy potrafili przekazywać sobie informacje za pomocą symboli wyrytych w kamieniu? Najnowsze badania pokazują, że jest to możliwe

W 1924 roku na Krymie odkryto dużą jaskinię, a w niej pochówki i relikty z czasów prehistorycznych. Pogrzebanych tam zostało dwoje neandertalczyków – dorosły i niemowlę. Wśród setek znalezionych na miejscu narzędzi krzemiennych był grawerowany kawałek kamienia. Naukowcy...

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.