Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

XIX wiek

miniatura | 20.10.2019 | Autor:

Ekspedycja w nieznane – Siuksowie na drodze wyprawy Lewisa i Clarka

Historia USA pisana jest przede wszystkim przez zdobywców. Europejscy kolonizatorzy, którzy przed wiekami zaczęli się pojawiać na egzotycznym lądzie, spotkali się z naturalnym pięknem, ale też realnym niebezpieczeństwem. Przedstawiciele indiańskich plemion, pierwotnych władców amerykańskiego kontynentu, w pewnym sensie...

artykuł | 10.10.2019 | Autor:

Dziś mieszkania są tam najdroższe na świecie, kiedyś rządziły w nich brud i wszy. W jakich warunkach żyło się w XIX wieku na Manhattanie?

W latach 80. XIX wieku z powodu fali emigracji liczba mieszkańców Nowego Jorku wzrosła o jedną czwartą, a Dolny Manhattan stał się najgęściej zaludnionym miejscem na świecie. Lokatorzy czynszowych kamienic żyli w fatalnych warunkach. Wszechobecny brud, wszy i...

artykuł | 05.10.2019 | Autor:

Jeden, by wszystkimi rządzić – dlaczego Tolkien rozpętał wojnę o pierścień?

Książki Johna R.R. Tolkiena już dawno weszły do klasyki literatury i jednoczą rzesze fanów na całym świecie. Stworzony przez niego i dopracowany w najmniejszych szczegółach świat inspirowany był mitologiami, wierzeniami i baśniami. Dlaczego to właśnie pierścień stał się...

miniatura | 14.09.2019 | Autor:

Księstwo Warszawskie – małe państwo wielkich nadziei?

Księstwo Warszawskie istniało niepełne 8 lat. Był to ważny czas dla Polaków, ponieważ twór ten mógł dać podwaliny pod przyszłe Królestwo Polskie. Powołane do życia zostało w 1807 roku w Tylży pod protekcją Napoleona. Nieoficjalnie samodzielność polityczną utraciło,...

artykuł | 30.08.2019 | Autor:

Rzeź i ranny koń – czyli jedyna bitwa powstania krakowskiego

Luty i marzec 1846 roku na terenach Galicji był bardzo krwawy. Rozpoczęła się rabacja galicyjska i powstanie w Wolnym Mieście Krakowie pod dowództwem Jana Tyssowskiego. Jak zakończyła się jedyna bitwa powstania krakowskiego?

Przed wybuchem I wojny światowej Piłsudski działał w ruchu oporu i zajmował się organizowaniem zamachów terrorystycznych.

miniatura | 10.08.2019 | Autor:

Marszałek – terrorysta? Ile osób zabił Józef Piłsudski w zamachach, które organizował w młodości?

„Przygodę” z terroryzmem Piłsudski – za sprawą brata – zaczął już jako nastolatek. Zanim Europą wstrząsnęły pierwsze strzały Wielkiej Wojny, zdążył założyć partyjną bojówkę i zorganizować serię zamachów. Ile ludzi miał na sumieniu?

Hryniewiecki przeszedł do historii dzięki temu, że zamordował cara Aleksandra II.

artykuł | 07.08.2019 | Autor:

Polak, który zabił cara. Kim był pierwszy polski terrorysta?

Miał 26 lat, gdy oddał życie za sprawę, o której słuszności był święcie przekonany. Na kartach historii zapisał się jako zamachowiec, morderca cara Aleksandra II. Pod wieloma względami różnił się jednak od współczesnych zamachowców samobójców. Kim był Ignacy...

Dzieci pracowały nie tylko w fabrykach i kopalniach, ale także w gospodarstwach. Zdjęcie poglądowe.

artykuł | 17.07.2019 | Autor:

Dzieci do wynajęcia. Za ile dwieście lat temu można było wypożyczyć nieletniego pracownika?

James miał mniej więcej dziesięć lat, gdy rodzice wysłali go do pracy w gospodarstwie napotkanego po drodze nieznajomego. Dzieci takich jak on – pilnujących bydła, zbierających owoce, dojących krowy – były na początku XIX wieku setki tysięcy. Dlaczego...

Generał Gudin został śmiertelnie zraniony na polu bitwy pod Górą Walutyną.

artykuł | 15.07.2019 | Autor:

Szczątki ulubionego generała Napoleona znalezione pod… parkietem do tańca? Niezwykłe odkrycie w Smoleńsku

Pod fundamentami parkietu do tańca w jednym ze smoleńskich parków archeolodzy natrafili na niezwykłe znalezisko – ludzkie szczątki pochodzące z okresu napoleońskiej inwazji na Rosję. Najprawdopodobniej należały do generała Charlesa Etienne Gudina, ulubieńca cesarza Francuzów.

Pracujące w kopalniach dzieci były narażone na wiele niebezpieczeństw. Zdjęcie poglądowe.

artykuł | 12.07.2019 | Autor:

Ten wypadek wstrząsnął Wielką Brytanią. Ile dzieci musiało zginąć, by wreszcie zakazano ich pracy w kopalniach?

W 1838 roku w kopalni koło miejscowości Silkstone doszło do tragedii. Ofiarami okazały się głównie dzieci, chłopcy i dziewczynki w wieku od ośmiu do szesnastu lat. Fakt, że to najmłodsi wykonywali tak niebezpieczny zawód, zszokował brytyjską publiczność. Batalia...

materiał promocyjny | 09.07.2019 | Autor:

Dzieci rewolucji przemysłowej. Kto naprawdę zbudował współczesny świat?

Siedmiolatek, narażający swoje życie podczas czyszczenia kominów. Ośmiolatka, pracująca jako gospodyni domowa. I sześciolatki w kopalniach. Bez udziału dzieci dziewiętnastowieczna rewolucja przemysłowa mogłaby w ogóle nie dojść do skutku. Dlaczego tak mało się o tym mówi?

Nie wszystkie dzieci były przyjmowane do "zwykłych" szkół. Zdjęcie poglądowe.

artykuł | 26.06.2019 | Autor:

Szkoły dla obdartusów. Gdzie trafiały dzieci zbyt zabiedzone, by przyjęły je „normalne” placówki?

W XIX wieku dla wielu najmłodszych edukacja stanowiła niedostępny luksus. Dopiero kiedy w połowie stulecia pojawiły się „szkoły dla obdartusów”, tysiące dzieci zdobyło szanse na to, by nauczyć się pisać i czytać. Na lekcje chodziły po pracy –...

U progu rewolucji przemysłowej widok siedmiolatka, zmierzającego o świcie do pracy w fabryce czy kopalni, nie był niczym niezwykłym. Zdjęcie poglądowe.

recenzja | 21.06.2019 | Autor:

„Druga połowa świata”. Jak ciężko musiały pracować dzieci jeszcze dwieście lat temu?

U progu rewolucji przemysłowej widok siedmiolatka zmierzającego o świcie do pracy w fabryce czy kopalni nie był niczym niezwykłym. Codziennie setki tysięcy maluchów wychodziło z domów i przytułków, by harować przez kilkanaście godzin z narażeniem zdrowia i życia....

W przytułkach panowała surowa dyscyplina. Zdjęcie poglądowe.

miniatura | 16.06.2019 | Autor:

Na czym polegało wiktoriańskie wychowanie? Bestialskie kary w dawnych przytułkach

Na początku XIX wieku wierzono w to, że najlepszym przyjacielem wychowawcy jest rózga. Dzieci na każdym kroku spotykały się karami, często wyjątkowo brutalnymi. Tak było w przytułku, do którego trafił mały Charlie. Chłosty wymierzonej swojemu koledze chłopiec nie...

Starynkiewicz, choć wysłany do Warszawy przez cara, nie zamierzał gnębić ludności. Zależało mu przede wszystkim na polepszeniu sytuacji warszawiaków.

artykuł | 09.06.2019 | Autor:

Ten Rosjanin uratował Warszawę. W jaki sposób tego dokonał?

Pod koniec XIX wieku dawna stolica Polski była prowincjonalnym miastem, któremu groziła… epidemia dżumy. W ciągu kilkunastu lat niebezpieczeństwo zażegnano, a Warszawa zaczęła zmieniać się w metropolię. Wszystko za sprawą Sokrata Starynkiewicza, Rosjanina, który zamiast burzyć, wolał budować.

Gdy Aleksander II wstąpił na tron, wśród jego poddanych zapanował entuzjazm. Ale czy faktycznie był tak liberalny, jak powszechnie uważano?

miniatura | 05.06.2019 | Autor:

Na ile „liberalny” był faktycznie car Aleksander II Romanow?

Gdy w 1855 roku na tronie zasiadł Aleksander II, Rosja przestała być „żandarmem Europy”. Nowy władca zapoczątkował szereg reform, a chłopi nazywali go oswobodzicielem. Z drugiej strony w historii Polski zapisał się jako despota – i z tego...

Dzieci w fabrykach wykonywały najróżniejsze zajęcia. Zdjęcie poglądowe.

artykuł | 04.06.2019 | Autor:

Pierwszy dzień w pracy w fabryce bawełny. Wstrząsające wspomnienia kilkulatka

Robert miał siedem lat, gdy zatrudniono go do pracy w fabryce bawełny. Cieszył się, że czeka go nowe życie – wyobrażał sobie, że wszystko będzie lepsze, niż smutna egzystencja w przytułku. Już pierwszy dzień uświadomił mu jednak, jak...

Dzieci wykonywały szereg zawodów, nieraz niebezpiecznych dla ich zdrowia i życia. Zdjęcie z 1909 roku, Stany Zjednoczone.

artykuł | 01.06.2019 | Autor:

Jak to się stało, że dzieci zostały robotnikami?

Sam opis zajęć powierzanych niegdyś najmłodszym – w fabrykach, kopalniach i gospodarstwach – budzi przerażenie. Tymczasem w XIX, a nawet jeszcze w XX wieku setki tysięcy dzieci zasilały grono europejskiej klasy robotniczej. Czy naprawdę trzeba było odbierać im...

Jan Henryk Dąbrowski na obrazie Januarego Suchodolskiego.

artykuł | 29.05.2019 | Autor:

Tego polskiego generała nazywano „zdrajcą” i „saskim przybłędą”. O kogo chodzi i jak odzyskał dobre imię?

Do wojska polskiego przeszedł z armii saskiej, ale na dobre łatka kolaboranta przylgnęła do niego, gdy przystąpił do Targowicy. Dla powstańców ery insurekcji kościuszkowskiej był zdrajcą, godnym kary śmierci. Co sprawiło, że opinia o nim diametralnie się zmieniła?

Czy na przełomie XIX i XX wieku we Lwowie różne narodowości naprawdę żyły ze sobą w harmonii.

artykuł | 28.05.2019 | Autor:

To miasto znane jest z konfliktów narodowościowych. A przed wojną...

U progu XX wieku „Wiedeń Wschodu” przeżywał okres największego rozkwitu. Miasto intensywnie się rozbudowywało, przyciągało ludzi kultury i sztuki. Jego mieszkańcy tworzyli niezwykle barwną mieszaninę różnych narodowości. W kolejnych dekadach ten stan rzeczy doprowadził do okrutnych zbrodni –...

Na przełomie XIX i XX wieku wiele dziewcząt trafiało do miast, gdzie znajdowały zatrudnienie głównie jako służące.

nauka | 16.05.2019 | Autor:

Jak powinna postępować idealna służąca? Analiza kuriozalnych poradników sprzed stulecia

Dziewczęta, które na przełomie XIX i XX wieku w poszukiwaniu pracy trafiały do miast, bardzo często zatrudniały się jako służące. Tym, które nie potrafiły odnaleźć się w nowej rzeczywistości, z pomocą przychodziły poradniki uczące, jak poprawnie ułożyć sobie...

Książkę Józef Poniatowski pod Raszynem.

miniatura | 14.05.2019 | Autor:

Bitwa pod Raszynem. To zwycięstwo nad wojskami zaborcy przywróciło Polakom wiarę we własne siły

W 1809 roku książę Poniatowski nie był jeszcze przygotowany do wojny. Wkraczającym na teren Księstwa Warszawskiego Austriakom mógł przeciwstawić niemal dwukrotnie mniejsze siły. Mimo to odniósł nad nimi wspaniałe zwycięstwo, zatrzymując ich marsz na stolicę. Jak mu się...

Obecnie historię Merricka znamy głównie dzięki filmowi Lyncha „Człowiek Słoń” z 1980 roku.

news | 11.05.2019 | Autor:

Po niemal 130 latach odnaleziono grób Człowieka Słonia. Na tym samym cmentarzu, na którym pochowano ofiary Kuby Rozpruwacza

Joseph Merrick, nazywany Człowiekiem Słoniem, za życia budził olbrzymie zainteresowanie jako „wybryk natury” i był główną „atrakcją” wiktoriańskich „pokazów dziwadeł”. Po śmierci spoczął jednak w nieoznakowanym grobie. Teraz, po 130 latach, jego biografka twierdzi, że odnalazła miejsce jego...

Most był wielokrotnie niszczony i odbudowywany. Kapsuła czasu była jednak zabezpieczona na tyle dobrze, że nie uległa zniszczeniu.

news | 20.04.2019 | Autor:

Sensacyjne znalezisko w Tczewie: kapsuła czasu z połowy XIX wieku. Niewykluczone, że zawiera list króla Fryderyka Wilhelma

Most Tczewski w połowie XIX wieku był najdłuższym tego typu obiektem na świecie. Na otwarciu budowy pojawił się sam król pruski Fryderyk Wilhelm. I to on 27 lipca 1851 roku najprawdopodobniej wmurował kapsułę czasu i kamień węgielny, które...

Ludzie od lat kłócą się o to, jak wieszać papier toaletowy. Tymczasem już od 1891 roku doskonale to wiadomo!

news | 19.04.2019 | Autor:

Patent sprzed ponad 100 lat wyjaśnia, jak prawidłowo wieszać papier toaletowy

Dyskusja na temat tego, jak umieszczać na uchwycie papier toaletowy (tak, by rozwijał się od dołu czy od góry), choć pozornie błaha, od lat dzieli internautów. Patent autorstwa Setha Wheelera z 1891 roku rozwiewa jednak wszelkie wątpliwości w...

  • Szukaj tylko w:

  • Wybierz miejsce akcji:

  • Wybierz temat:

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.