Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Starożytność

Spartakus stanął na czele największego w starożytnym świecie powstania niewolników.

miniatura | 17.06.2018 | Autor:

Dziedzictwo Spartakusa. Norman Davies wyjaśnia dlaczego niewolnictwo przetrwało w Europie całe tysiąclecia

Sto tysięcy gotowych na wszystko buntowników. Sześćdziesiąt tysięcy jeńców sprzedanych w niewolę tylko po jednej bitwie. Czy Starożytny Rzym mógłby istnieć bez niewolnictwa? Czy mogła bez niego funkcjonować Europa przez kolejne dwa tysiące lat?

Jałowiec fenicki.

news | 08.06.2018 | Autor:

Podstawowa metoda datowania w archeologii może być błędna. Czy trzeba będzie przepisać podręczniki?

Naukowcy przeanalizowali słoje jałowców z południowej Jordanii. Z ich badań wynika, że podstawowa i najczęściej używana metoda datowania zabytków archeologicznych może być błędna. Niektóre wydarzenia należałoby przesunąć nawet o 20 lat.

Oliwa z oliwek (fot. stevepb, lic. CC0)

news | 04.06.2018 | Autor:

Dzięki badaniom archeologicznym wreszcie wiemy, kiedy we Włoszech zaczęto używać oliwy z oliwek

Włoscy naukowcy przeanalizowali ślady biologiczne, jakie pozostały na naczyniu, które w czasach starożytnych zawierało oliwę z oliwek. Dzięki ich badaniom wiemy wreszcie, kiedy we Włoszech zaczęto używać tego szlachetnego tłuszczu.

Szkielet z Pompejów przygnieciony ogromnym głazem. (Fot. screen materiału przygotowanego przez theguardian.com)

news | 30.05.2018 | Autor:

Odkryto szkielet prawdopodobnie najbardziej pechowego pompejańczyka

Na terenie Pompejów stale prowadzone są prace archeologiczne. Tym razem naukowcy w jeszcze nieprzebadanym miejscu natrafili na szkielet człowieka, który był prawdopodobnie największym pechowcem w zniszczonym przez Wezuwiusza mieście.

Makieta Londinium, czyli dzisiejszego Londynu, w czasach rzymskich (fot. Steven G. Johnson, lic. CCA-SA 3.0 U)

news | 27.05.2018 | Autor:

Wykopaliska pokazują, że w Wielkiej Brytanii multi-kulti funkcjonowało już w starożytności

Brytyjscy naukowcy postawili na głowie nasze wyobrażenie o tym, jak wyglądali ludzie zamieszkujący starożytne rzymskie Londinium, czyli współczesny Londyn. Jak udowadniają wykopaliska, miasto od zawsze jest zamieszkiwane przez ludzi niemal wszystkich ras.

Wykopaliska w Alken Enge w Danii (fot. Holst et al., PNAS, lic. CC by 4.0)

news | 23.05.2018 | Autor:

W Danii znaleziono ślady wielkiej masakry. Na początku naszej ery Rzymianie starli się tam z germańskimi plemionami  

Duńskie wykopaliska pokazują, że w północnej Europie w czasach rzymskiej ekspansji doszło do potężnej bitwy. Poległy w niej setki osób, których ciała następnie zostały rytualnie usunięte z pola walki. Znaleziono także kości czterech ludzkich miednic nawleczone na kij....

Pompeje (fot. Kim Traynor, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 19.05.2018 | Autor:

Prawie dwa tysiące lat po erupcji Pompeje odsłoniły kolejny skarb

Choć od erupcji Wezuwiusza i zasypania Pompejów w 79 roku n.e. minęły już prawie dwa tysiąclecia, ciągle prowadzone są tam wykopaliska. Właśnie odsłonięty został zaułek z okazałymi domami, w większości nietkniętymi, mimo upływu czasu.

Wyścigi rydwanów w starożytnym Rzymie (fot. domena publiczna)

news | 17.05.2018 | Autor:

Żydowscy miłośnicy sportu używali magicznego dopingu? Archeolodzy mają na to dowód

Odczytana niedawno niepozorna metalowa tabliczka z V lub VI wieku naszej ery miała, wedle zamiarów jej twórcy, zdrowo namieszać na hipodromie. Naukowcy wreszcie dowiedzieli się, kto przeklął konie drużyny niebieskiej i potraktował tabliczkę jak laleczkę voodoo. 

news | 11.05.2018 | Autor:

W Egipcie odkryto grobowiec generała z czasów Ramzesa II

Egipska profesor egiptologii z Uniwersytetu w Kairze Ola El-Aguizy ogłosiła odkrycie grobowca wysoko postawionego człowieka z czasów panowania Ramzesa II. Choć wykopaliska dopiero się zaczęły, już znaleziono interesujące rzeczy.

Jeden ze skarbów Tutenchamona (fot. Hans Splinter, lic. CC BY-ND 2.0)

news | 08.05.2018 | Autor:

Wielkie rozczarowanie. W grobowcu Tutenchamona nie ma sekretnej komnaty

Brytyjski egiptolog Nicholas Reeves wierzył, że rozwiązał zagadkę brakującej mumii z dynastii Tutenchamona. Jego zdaniem macocha króla, słynna Nefretete spoczywa w tym samym grobowcu, co on. Egipscy badacze sprawdzili tę teorię i mają dla Reevesa złe wieści.

Fort Sandby borg (fot. Bairuilong, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 26.04.2018 | Autor:

Na Olandii znaleziono ślady masakry sprzed 1500 lat. Naukowcy sprawdzają, kto pozostawił niepogrzebane trupy

Archeolodzy badający jeden z okrągłych fortów (Sandby borg na szwedzkiej wyspie Olandii) znaleźli dwie skrzynie biżuterii i ślady masakry z końca V wieku. Co powstrzymało miejscowych przed pogrzebaniem jej ofiar 1500 lat temu?

Gęś biała (fot. Alexas_Fotos, lic. CC0)

news | 25.04.2018 | Autor:

Duńscy naukowcy dowodzą: w epoce żelaza w krajach nordyckich kury i gęsi były symbolami statusu. Bogatych zmarłych chowano z ptakami

Duńscy naukowcy przeprowadzili szczegółowe badania blisko 100 grobów z epoki żelaza i doszli do ciekawych wniosków. Z ich analiz wynika, że w krajach nordyckich największym symbolem luksusu, który wkładano do grobów razem z bogatymi zmarłymi była gęś, ewentualnie...

recenzja | 13.04.2018 | Autor:

Jak TO robili starożytni Grecy i Rzymianie?

Jeśli cała wasza wiedza o seksie w antyku opiera się na greckich i rzymskich mitach, sprośnych dziełach sztuki i Hollywoodzkich blockbusterach to nie wiecie o nim tak naprawdę nic. Antyczna sztuka kochania, chociaż wydaje się tak odległa, bywała...

Hatszepsut (fot. Sailko, lic. CC BY 3.0)

news | 26.03.2018 | Autor:

W Walii przypadkowo odnaleziono relief z wizerunkiem Hatszepsut

W Centrum Egipskim walijskiego Uniwersytetu Swansea wykładowca egiptologii dokonał niezwykłego odkrycia. Okazuje się, że w zbiorach uczelni znajduje się wizerunek kobiety-faraona.

recenzja | 09.03.2018 | Autor:

Czy znamy prawdziwe korzenie współczesnej Europy? („Daleko od Timgadu” Stanisław Sałapa)

Co wspólnego ma leżące w ruinie, starożytne miasto rzymskie z obecną sytuacją polityczno-społeczną w Polsce i Europie? To pytanie zadał sobie, podczas wizyty w ruinach Timgadu, prawnik oraz znawca historii państwa i prawa Stanisław Sałapa.

Mumia jednego z najsłynniejszych egipskich władców - Ramzesa II (zdjęcie poglądowe, fot. Wolfman12405, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 02.03.2018 | Autor:

W Egipcie znaleziono najstarsze figuralne tatuaże

Najstarsze na świecie tatuaże symboliczne naukowcy odkryli na ramionach dwóch egipskich mumii. Przebadano szczątki kobiety i mężczyzny, a archeolodzy uznają, że rysunki na skórze miały różne znaczenie u obu płci.

Stanowisko archeologiczne w Ghazali w Sudanie (fot. M. Bogacki, materiały prasowe CAŚ UW)

news | 28.02.2018 | Autor:

W Sudanie właśnie otwarto Polski Ośrodek Archeologiczny. Dopytujemy u źródła czy wykopaliska w tym regionie są bezpieczne

Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW jest jedną z najprężniej działających archeologicznych jednostek badawczych w Polsce. W Sudanie właśnie otworzyło swoją drugą po kairskiej stację badawczą. Zastępczyni dyrektora CAŚ UW Iwona Zych tłumaczy nam jakie będą jej zadania oraz jak...

Zniszczenia doknane w Mosulu przez bojowników ISIS, meczet Al Nouri (fot. Tasnim News, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 23.02.2018 | Autor:

Archeolodzy pracują nad zabytkami zniszczonymi przez ISIS. Szefowa Brytyjskiego Instytutu Badań nad Irakiem komentuje: „Fantastyczne znalezisko!”

Bojownicy Państwa Islamskiego zasłynęli nie tylko brutalnością i fanatyzmem, ale też niezwykłą konsekwencją w niszczeniu unikatowych zabytków. Teraz archeolodzy intensywnie pracują w miejscach, z których ISIS zostało wyparte. Właśnie znaleźli inskrypcje potwierdzające istnienie biblijnego króla.   

Terakotowa Armia. Figury wypożyczone do muzeum w Californi (fot. Gremelm, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 21.02.2018 | Autor:

Amerykanin ukradł kciuk wypożyczonego na wystawę wojownika Terakotowej Armii. Chińczycy są wściekli

Dobry zwyczaj – nie pożyczaj. Jak bardzo trafne jest to przysłowie przekonali się właśnie Chińczycy, którzy udostępnili jeden ze swoich największych skarbów muzeum w Filadelfii. Amerykanie dopuścili do zniszczenia jednej z rzeźb i kradzieży jej fragmentu.

Plutonarium, wrota Plutona (fot. Carole Raddato, lic. CC BY-SA 2.0)

news | 20.02.2018 | Autor:

Naukowcy już wiedzą, czym były starożytne śmiercionośne „wrota do piekła”

Najnowsze badania przeprowadzone przez naukowców w starożytnym mieście Hierapolis rozwiewają tajemnicę „wrót Plutona”. Wreszcie wiemy, co tak naprawdę znajduje się w miejscu, które starożytni uważali za wejście do świata podziemnego.

"Pollice Verso". Obraz Jeana-Léona Gérôme z 1872 roku

artykuł | 17.02.2018 | Autor:

Ulubione rozrywki starożytnych Rzymian

„Ludzie, którzy podbili świat”, pisał Juvenalis, „chcą dziś tylko dwóch rzeczy: chleba i igrzysk”. „Sztuka konwersacji zginęła!”, wołał Seneka. „Czy dziś już nikt nie potrafi mówić o niczym, poza wyścigami rydwanów?”

Czy Homer odgapił swoje opowieści od Babilończyków (fot. domena publiczna)

miniatura | 12.02.2018 | Autor:

Zainspirował Homera, rzucił światło na biblijne opowieści. Co warto wiedzieć na temat eposu o Gilgameszu?

Podobieństwa między utworami Homera a mezopotamskim eposem o Gilgameszu są niewątpliwe. Czy słynny bard odgapiał od Babilończyków?

Ruiny w Cezarei (fot. Larry Koester, lic. CC BY 2.0)

news | 10.02.2018 | Autor:

Izraelscy archeolodzy właśnie znaleźli liczącą 1800 lat rzymską mozaikę. Specjaliści mówią jedno – jest piękna

W położonej w izraelskim dystrykcie Hajfa Cezarei właśnie odkryto nową mozaikę z czasów rzymskich. Pochodzi ona z II lub III wieku n.e., a w oświadczeniu wydanym przez władze Izraela określana jest mianem „rzadkiej i pięknej”.

Dzieło cywilizacji Majów Chichen Itza (fot. Fcb981, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 06.02.2018 | Autor:

W Gwatemali odkryto ogromne miasto imperium Majów. Naukowcy komentują: Nie docenialiśmy ich możliwości

Archeologom z Gwatemali udało się odkryć prawdziwe majańskie „megapolis”. Znaleziono właśnie sieć około 60 000 obiektów połączonych w wielkie miasto, skrywane przez stulecia przez dżunglę na północy kraju.

Bazaltowy lew z Ain Dara (fot. Odilia, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 02.02.2018 | Autor:

Tragedia dla światowego dziedzictwa. Wspaniała świątynia z epoki żelaza padła ofiarą nalotów. Może być jeszcze gorzej

Konflikt trwający w Syrii od siedmiu lat stał się nie tylko powodem tragedii ludności cywilnej, ale też spowodował nieodwracalne straty dla światowego dziedzictwa. Pod koniec stycznia tureckie samoloty zrzuciły bomby na starożytną świątynię. Kompleks przypominający Świątynię Salomona został...