Twoja Historia

Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Historia nauki i historiografii

19.09.2022 | Autor:

Zwycięzcy Wydarzenia Historycznego Roku 2021!

Podczas Gali WHR 2021 w dniu 18 września 2022 nagrody w trzech kategoriach przyznano za: otwarcie Centrum Szyfrów Enigma, wystawa „Miasto-Moda-Maszyna”, projekt edukacyjny „Baśniowe pogranicze. W krainie legend polskich i słowackich” – to Wydarzenia Historyczne Roku 2021. W...

14.09.2022 | Autor:

Odkryto szkielet sprzed 31 tys. lat noszący ślady amputacji nogi

Myśląc o poziomie wiedzy medycznej ludzi pierwotnych z pewnością w pierwszej chwili stwierdzimy: jakiej wiedzy medycznej? Tymczasem ludzie sprzed dziesiątek tysięcy lat naprawdę mogliby nas zaskoczyć.

August Bier: geniusz czy szalony naukowiec?
23.08.2022 | Autor:

August Bier: geniusz czy szalony naukowiec?

Czasem szaleństwo i geniusz idą ze sobą w parze. Czy możemy zatem powiedzieć, że kontrowersyjny chirurg August Bier był niezrozumianym w swoich czasach wizjonerem, którego metody nie trafiły na podatny grunt? Cóż, z niektórymi eksperymentami z pewnością posunął...

11.08.2022 | Autor:

Ignacy Domeyko – niespokojny polski duch i bohater Chile

Ignacy Domeyko jest bohaterem Chilijczyków, Polaków, Białorusinów. W swoich artykułach naukowych również Litwini widzą w nim swojego, wybitnego rodaka. Mnogość „chętnych” wynika z osiągnięć i czasów, w jakich przyszło żyć temu wybitnemu inżynierowi górnictwa, geologowi, mineralogowi, meteorologowi i...

Ludwik Hirszfeld
04.01.2022 | Autor:

Ludwik Hirszfeld – lekarz, który odkrył tajemnice krwi

W dwudziestoleciu międzywojennym Polaków co rusz nawiedzały epidemie duru plamistego, duru brzusznego, czerwonki, błonicy oraz płonicy. Ludwik Hirszfeld w Zakładzie Badania Surowic i Szczepionek szukał sposobów na walkę z tymi chorobami. W historii medycyny zapisał się jednak nie...

Jak Tycho Brahe zrewolucjonizował astronomię?
31.12.2021 | Autor:

Pan na Zamku Gwiazd. Jak Tycho Brahe zrewolucjonizował astronomię?

Wytrwałość i dokładność – tak najkrócej można opisać pracę Tychona Brahe. Ten niezwykły astronom miał prywatną wyspę, za to brakowało mu… kawałka nosa, który stracił w młodzieńczej bójce. Był pupilkiem duńskiego króla oraz nie zgadzał się z Kopernikiem....

Wizualizacja Habbakuka, czyli lotniskowca z... lodu
14.12.2021 | Autor:

Habbakuk, czyli projekt lotniskowca z… lodu

Podczas II wojny światowej wymyślono wiele innowacji. Część z nich była doskonała, część – absurdalna lub od początku skazana na porażkę. Czy pomysł zbudowania lotniskowca z lodu zamiast stali (której zwyczajnie brakowało) należał do tej pierwszej grupy? A...

Demonstracja w stacji pogotowia ratunkowego Czerwonego Krzyża w Waszyngtonie, podczas pandemii hiszpanki w 1918 roku.
26.11.2021 | Autor:

Największe zarazy w historii świata

Wraz z rozwojem cywilizacji rozprzestrzeniały się i mutowały choroby zakaźne. Duża liczba ludzi i zwierząt żyjących w bliskiej odległości od siebie, często w złych warunkach sanitarnych i żywieniowych, stanowiła podatny grunt dla chorób. Ponadto nowe zagraniczne szlaki handlowe...

Brytyjski reporter wojenny Geoffrey Malins, filmujący aeroskopem w Belgii w 1914
21.10.2021 | Autor:

Pierwszą ręczną kamerę na świecie wynalazł Polak. Jak działał aeroskop Prószyńskiego?

Był napędzany przez sprężone powietrze. W odróżnieniu od poprzednich typów kamer nie wymagał wykorzystania korbki. Przed użyciem trzeba go było za to… napompować niczym rowerową dętkę. Ale dlaczego aeroskop wynaleziony przez Kazimierza Prószyńskiego nazywano też „kamerą śmierci”?

Alfred Kinsey jest nazywany ojcem rewolucji seksualnej
07.09.2021 | Autor:

Alfred Kinsey. Zwykły podglądacz czy ojciec rewolucji seksualnej?

Żył w czasach, kiedy czytanie Pisma Świętego i modlitwa były traktowane jako remedium na męskie problemy z masturbacją. Męskie, gdyż powszechnie zakładano, że kobiety po prostu tego nie robią. Zaczął jako badacz owadów. Po latach przypisano mu miano...

Polacy żyjący na terenie dzisiejszej Ukrainy w czasach zaborów wnieśli ogromny wkład w rozwój gospodarki, kultury i nauki.
29.07.2021 | Autor:

Polacy na Ukrainie – osiągnięcia i dokonania naszych rodaków w okresie zaborów

Polacy żyjący na terenie dzisiejszej Ukrainy w czasach zaborów wnieśli ogromny wkład w rozwój gospodarki, kultury i nauki. Bodajże nie było dziedziny życia, w której by się nie wyróżniali.

Według wielu opinii był on jednym z największych nowożytnych podróżników i odkrywców Afryki. Oto Henry Morton Stanley.
17.06.2021 | Autor:

Dobry, zły i zapomniany. Kim był człowiek, który odnalazł dr. Davida Livingstone’a?

Według wielu opinii był on jednym z największych nowożytnych podróżników i odkrywców Afryki. Inni twierdzą z kolei, że uosabiał wszystko, co najgorsze w europejskim imperializmie, i położył podwaliny pod najbardziej krwawy system kolonialny w XIX-wiecznej Afryce. Oto Henry...

21.05.2021 | Autor:

Biały Słoń w Czarnohorze

Aby wejść do budynku obserwatorium astronomicznego w Czarnohorze (Karpaty Wschodnie), trzeba było mieć przepustkę z Warszawy. Od ukończenia budowy w 1938 roku budowla była owiana tajemnicą. Trudno było zrozumieć, dlaczego biedne państwo wydało gigantyczne pieniądze na postawienie obserwatorium...

Obawiano się przede wszystkim rozmaitych „wolnomyślicieli” oraz kobiet.
08.04.2021 | Autor:

Największy wróg imperium? Wolnomyśliciel i wykształcona kobieta!

Bardzo osobliwie przebiegał w Rosji rozwój szkolnictwa wyższego. Rząd martwił się, by w miarę powstawania nowych uniwersytetów nie rodziły się w społeczeństwie nowe idee. Zbyt dużo wykształconych osób mogłoby pokrzyżować władzy plany. Obawiano się przede wszystkim rozmaitych „wolnomyślicieli”...

Przez długi czas Rosja nie miała za bardzo czym się szczycić pod względem szkolnictwa
07.04.2021 | Autor:

Oświecone imperium. Reformy edukacji w Cesarstwie Rosyjskim

Reformy zawsze były bardzo ważne we wszystkich liczących się państwach. Nie inaczej było w imperium carów. W XIX wieku przeprowadzano je na wielu płaszczyznach. Już Piotr Wielki zapoczątkował reformy na szeroką skalę, wprowadzając Rosję w krąg kultury europejskiej;...

12.12.2020 | Autor:

Jasny promień w grudniowy dzień. Aleksander Gieysztor – człowiek, który pomógł napisać historię Polski

12 grudnia 1980 roku po 13 godzinach głosowania nowym prezesem Polskiej Akademii Nauk został prof. Aleksander Gieysztor – jeden z najwybitniejszych historyków w kraju. Tak właśnie polska nauka odpowiedziała na zmiany, jakie zachodziły pod wpływem „Solidarności”.

Właśnie ten przekaz ojca historii stał się przyczynkiem do spekulacji między naukowcami na temat religii Geto-Daków.
06.12.2020 | Autor:

Najemnicy faraonów – kim byli Karyjczycy?

Uchodzili za świetnych żeglarzy, choć nierzadko trudnili się też… piractwem. Przede wszystkim znano ich jednak jako najemników w wojsku faraonów dynastii z Sais. Mowa o Karyjczykach (zwanych również Karami), z których wywodziły się takie starożytne „sławy” jak Herodot,...

Jak sproszkowany nos Sfinksa pomógł dowieść... istnienia atomów?
26.11.2020 | Autor:

Jak sproszkowany nos Sfinksa pomógł dowieść… istnienia atomów?

Wielkie odkrycia mają to do siebie, że nie zawsze od razu zdajemy sobie sprawę z ich znaczenia. Dokładnie tak było w przypadku ciekawych obserwacji poczynionych przez pewnego naukowca pracującego na początku XIX wieku, który… zobaczył pod mikroskopem dowód...

W średniowieczu wizyta u dentysty nie zawsze kończyła się dobrze
24.11.2020 | Autor:

Muzyka, sprośne żarty i… rwanie zębów. Tak wyglądały wizyty u średniowiecznych dentystów

By przekonać pacjentów do skorzystania z usług, średniowieczni rwacze zębów musieli stosować dość niecodzienne fortele. Okazuje się jednak, że ekstrakcja nie była najgorszym, co mogło spotkać nieszczęśnika cierpiącego z powodu bólu zęba…

Plansza do Assarmota z 1861 roku
21.11.2020 | Autor:

Assarmot: pierwsza polska fabularna gra planszowa

Gry planszowe już od pewnego czasu przeżywają w naszym kraju prawdziwy renesans. Jeszcze kilkanaście lat temu wiele osób postrzegało je jako rozrywkę dla dzieci. Dzisiaj wydaje się, że fabularne gry planszowe największą popularnością cieszą się wśród dorosłych, a...

Kopernik w swoich wyliczeniach opierał się o południk krakowski.
29.10.2020 | Autor:

Krakowski południk zerowy, czyli małopolskie Greenwich

W dawnych wiekach większość ludzi była na bakier z geografią. Starano się jednak opisywać odległe miejsca, odmalowując słowami wygląd okolicy lub skupiając się na charakterystycznych punktach. Znalazło się też paru takich, którzy podjęli się określenia współrzędnych geograficznych. Jeden...

Obóz Brytyjczyków w Kaukazie.
25.10.2020 | Autor:

Tajemnicza śmierć brytyjskich alpinistów. Co wydarzyło się w górach Kaukazu?

W drugiej połowie XIX wieku Alpy miały coraz mniej tajemnic. Europejscy wspinacze poszukujący nowych wyzwań skierowali więc swoje oczy na Kaukaz. Znajdowały się tam wysokie górskie szczyty, które wiąż czekały na swoich zdobywców…

Spallanzani dowiódł, jak dochodzi do zapłodnienia, zakładając żabom majtki!
17.10.2020 | Autor:

Aby udowodnić, skąd się biorą dzieci, ten naukowiec… zakładał żabom majtki!

Lazzaro Spallanzani był wyjątkowym naukowcem, którego dokonania pchnęły naprzód badania nad rozmnażaniem. Choć trzeba przyznać, że jego metody bywały nieco dziwaczne…

Darwin „przemycił” do świata nauki nie tylko teorię ewolucji...
10.10.2020 | Autor:

Darwin i emocje, czyli jak narodziła się psychologia ewolucyjna

Kiedy teoria ewolucji ujrzała światło dzienne, wzbudziła mnóstwo emocji. Podczas gdy wszyscy spierali się o słynne „pochodzenie od małp”, Darwinowi udało się przemycić nieco więcej treści do świata nauki…

12.09.2020 | Autor:

Człowiek wcale nie zszedł z drzewa! Nowe dowody w „małpim procesie”

Popularne twierdzenie, jakoby nasz gatunek wywodził się od małp, sprowokowało długi spór między urażonymi fundamentalistami religijnymi a ludźmi nauki. Dziś wiemy już doskonale kto ma rację. Ale czy zdanie, które wywołało tyle emocji, na pewno jest poprawne?