Twoja Historia

Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Historia nauki i historiografii

Alfred Kinsey jest nazywany ojcem rewolucji seksualnej
07.09.2021 | Autor:

Alfred Kinsey. Zwykły podglądacz czy ojciec rewolucji seksualnej?

Żył w czasach, kiedy czytanie Pisma Świętego i modlitwa były traktowane jako remedium na męskie problemy z masturbacją. Męskie, gdyż powszechnie zakładano, że kobiety po prostu tego nie robią. Zaczął jako badacz owadów. Po latach przypisano mu miano...

Polacy żyjący na terenie dzisiejszej Ukrainy w czasach zaborów wnieśli ogromny wkład w rozwój gospodarki, kultury i nauki.
29.07.2021 | Autor:

Polacy na Ukrainie – osiągnięcia i dokonania naszych rodaków w okresie zaborów

Polacy żyjący na terenie dzisiejszej Ukrainy w czasach zaborów wnieśli ogromny wkład w rozwój gospodarki, kultury i nauki. Bodajże nie było dziedziny życia, w której by się nie wyróżniali.

Według wielu opinii był on jednym z największych nowożytnych podróżników i odkrywców Afryki. Oto Henry Morton Stanley.
17.06.2021 | Autor:

Dobry, zły i zapomniany. Kim był człowiek, który odnalazł dr. Davida Livingstone’a?

Według wielu opinii był on jednym z największych nowożytnych podróżników i odkrywców Afryki. Inni twierdzą z kolei, że uosabiał wszystko, co najgorsze w europejskim imperializmie, i położył podwaliny pod najbardziej krwawy system kolonialny w XIX-wiecznej Afryce. Oto Henry...

21.05.2021 | Autor:

Podróże z historią – Biały Słoń w Czarnohorze

Aby wejść do budynku obserwatorium astronomicznego w Czarnohorze (Karpaty Wschodnie), trzeba było mieć przepustkę z Warszawy. Od ukończenia budowy w 1938 roku budowla była owiana tajemnicą. Trudno było zrozumieć, dlaczego biedne państwo wydało gigantyczne pieniądze na postawienie obserwatorium...

Obawiano się przede wszystkim rozmaitych „wolnomyślicieli” oraz kobiet.
08.04.2021 | Autor:

Największy wróg imperium? Wolnomyśliciel i wykształcona kobieta!

Bardzo osobliwie przebiegał w Rosji rozwój szkolnictwa wyższego. Rząd martwił się, by w miarę powstawania nowych uniwersytetów nie rodziły się w społeczeństwie nowe idee. Zbyt dużo wykształconych osób mogłoby pokrzyżować władzy plany. Obawiano się przede wszystkim rozmaitych „wolnomyślicieli”...

Przez długi czas Rosja nie miała za bardzo czym się szczycić pod względem szkolnictwa
07.04.2021 | Autor:

Oświecone imperium. Reformy edukacji w Cesarstwie Rosyjskim

Reformy zawsze były bardzo ważne we wszystkich liczących się państwach. Nie inaczej było w imperium carów. W XIX wieku przeprowadzano je na wielu płaszczyznach. Już Piotr Wielki zapoczątkował reformy na szeroką skalę, wprowadzając Rosję w krąg kultury europejskiej;...

12.12.2020 | Autor:

Jasny promień w grudniowy dzień. Aleksander Gieysztor – człowiek, który pomógł napisać historię Polski

12 grudnia 1980 roku po 13 godzinach głosowania nowym prezesem Polskiej Akademii Nauk został prof. Aleksander Gieysztor – jeden z najwybitniejszych historyków w kraju. Tak właśnie polska nauka odpowiedziała na zmiany, jakie zachodziły pod wpływem „Solidarności”.

Właśnie ten przekaz ojca historii stał się przyczynkiem do spekulacji między naukowcami na temat religii Geto-Daków.
06.12.2020 | Autor:

Najemnicy faraonów – kim byli Karyjczycy?

Uchodzili za świetnych żeglarzy, choć nierzadko trudnili się też… piractwem. Przede wszystkim znano ich jednak jako najemników w wojsku faraonów dynastii z Sais. Mowa o Karyjczykach (zwanych również Karami), z których wywodziły się takie starożytne „sławy” jak Herodot,...

Jak sproszkowany nos Sfinksa pomógł dowieść... istnienia atomów?
26.11.2020 | Autor:

Jak sproszkowany nos Sfinksa pomógł dowieść… istnienia atomów?

Wielkie odkrycia mają to do siebie, że nie zawsze od razu zdajemy sobie sprawę z ich znaczenia. Dokładnie tak było w przypadku ciekawych obserwacji poczynionych przez pewnego naukowca pracującego na początku XIX wieku, który… zobaczył pod mikroskopem dowód...

W średniowieczu wizyta u dentysty nie zawsze kończyła się dobrze
24.11.2020 | Autor:

Muzyka, sprośne żarty i… rwanie zębów. Tak wyglądały wizyty u średniowiecznych dentystów

By przekonać pacjentów do skorzystania z usług, średniowieczni rwacze zębów musieli stosować dość niecodzienne fortele. Okazuje się jednak, że ekstrakcja nie była najgorszym, co mogło spotkać nieszczęśnika cierpiącego z powodu bólu zęba…

Plansza do Assarmota z 1861 roku
21.11.2020 | Autor:

Assarmot: pierwsza polska fabularna gra planszowa

Gry planszowe już od pewnego czasu przeżywają w naszym kraju prawdziwy renesans. Jeszcze kilkanaście lat temu wiele osób postrzegało je jako rozrywkę dla dzieci. Dzisiaj wydaje się, że fabularne gry planszowe największą popularnością cieszą się wśród dorosłych, a...

Kopernik w swoich wyliczeniach opierał się o południk krakowski.
29.10.2020 | Autor:

Krakowski południk zerowy, czyli małopolskie Greenwich

W dawnych wiekach większość ludzi była na bakier z geografią. Starano się jednak opisywać odległe miejsca, odmalowując słowami wygląd okolicy lub skupiając się na charakterystycznych punktach. Znalazło się też paru takich, którzy podjęli się określenia współrzędnych geograficznych. Jeden...

Obóz Brytyjczyków w Kaukazie.
25.10.2020 | Autor:

Tajemnicza śmierć brytyjskich alpinistów. Co wydarzyło się w górach Kaukazu?

W drugiej połowie XIX wieku Alpy miały coraz mniej tajemnic. Europejscy wspinacze poszukujący nowych wyzwań skierowali więc swoje oczy na Kaukaz. Znajdowały się tam wysokie górskie szczyty, które wiąż czekały na swoich zdobywców…

Spallanzani dowiódł, jak dochodzi do zapłodnienia, zakładając żabom majtki!
17.10.2020 | Autor:

Aby udowodnić, skąd się biorą dzieci, ten naukowiec… zakładał żabom majtki!

Lazzaro Spallanzani był wyjątkowym naukowcem, którego dokonania pchnęły naprzód badania nad rozmnażaniem. Choć trzeba przyznać, że jego metody bywały nieco dziwaczne…

Darwin „przemycił” do świata nauki nie tylko teorię ewolucji...
10.10.2020 | Autor:

Darwin i emocje, czyli jak narodziła się psychologia ewolucyjna

Kiedy teoria ewolucji ujrzała światło dzienne, wzbudziła mnóstwo emocji. Podczas gdy wszyscy spierali się o słynne „pochodzenie od małp”, Darwinowi udało się przemycić nieco więcej treści do świata nauki…

12.09.2020 | Autor:

Człowiek wcale nie zszedł z drzewa! Nowe dowody w „małpim procesie”

Popularne twierdzenie, jakoby nasz gatunek wywodził się od małp, sprowokowało długi spór między urażonymi fundamentalistami religijnymi a ludźmi nauki. Dziś wiemy już doskonale kto ma rację. Ale czy zdanie, które wywołało tyle emocji, na pewno jest poprawne?

24.07.2020 | Autor:

Czy nieśmiertelny golem, symbol czesko-żydowskiej kultury, narodził się w Polsce?

Czy Golem, gliniany olbrzym znany z czeskich podań i legend, w istocie należy do polskiego dziedzictwa kulturowego? Okazuje się, że w historii o nieśmiertelnym stworze ukształtowanym na podobieństwo człowieka znajdziemy wątki, które mogą na to wskazywać. Praski golem,...

04.03.2020 | Autor:

Pierwsza wielka dama matematyki. Dlaczego dziś nikt o niej nie pamięta?

Mówiono, że w świecie nauki mogła ją przyćmić jedynie Maria Curie-Skłodowska. Zofia Kowalewska była jedną z najwybitniejszych matematyczek w dziejach, a w 1874 roku została pierwszą Europejką z doktoratem w tej dziedzinie. W czasach, gdy kobietom mało co...

24.10.2019 | Autor:

To dzięki niemu Puszcza Białowieska w ogóle jeszcze istnieje! Kim był Polak, który opisał wszystkie rośliny?

Tworzył parki narodowe i skatalogował wszystkie rośliny występujące w naszym kraju. Podczas niemieckiej okupacji pomagał studentom, a także… żubrom w Białowieży (ocalił je przed wyginięciem)! Kim był Władysław Szafer, jeden z najznamienitszych obrońców polskiej przyrody?

Profesor Weigl w swoim laboratorium.
28.08.2019 | Autor:

Ten Polak ocalił miliony ludzi przed śmiercią. Dziś jego nazwisko jest niemal zapomniane

„Walka z tyfusem plamistym nie wyglądała bardzo korzystnie tak długo, aż na widownię wstąpił znakomity badacz polski, profesor Rudolf Weigl” – stwierdził noblista Charles Nicolle. Kim był człowiek, który stworzył szczepionkę przeciwko tej groźnej chorobie – i ocalił...

15.08.2019 | Autor:

Herman Wirth – ekscentryczny poszukiwacz prawdy czy kolejny zwariowany nazista?

Architekci III Rzeszy jako jeden z elementów swojej propagandy wykorzystywali ideę pangermanizmu. Powszechnie znane hasła o „rasie panów” bardzo szybko zyskiwały zwolenników wśród podupadającego moralnie społeczeństwa niemieckiego. W jaki sposób dr Herman Wirth przyczynił się do podniesienia narodu...

Stanisław Ulam w Los Alamos.
08.08.2019 | Autor:

Kim był Polak, który pomógł Amerykanom zbudować bombę atomową?

Wśród naukowców pracujących nad bombą atomową znajdował się również… nasz rodak. Stanisław Ulam, bo o nim mowa, był jednym z najwybitniejszych umysłów lwowskiej szkoły matematycznej. Jak to się stało, że trafił do projektu Manhattan i pomógł Amerykanom zbudować...

Alan Turing w latach 30.
17.07.2019 | Autor:

Najsłynniejszy kryptolog świata, za życia prześladowany za orientację seksualną, zostanie uhonorowany na banknocie

Alan Turing przeszedł do historii jako prekursor komputerów i człowiek, dzięki któremu rozszyfrowano Enigmę. Jak poinformował w poniedziałek Bank Anglii ten genialny kryptolog i matematyk w 2021 roku zostanie „twarzą” banknotu 50-funtowego. To ukłon w stronę badacza, który...

Grób ofiar pogromu na kieleckim cmentarzu żydowskim.
05.07.2019 | Autor:

Do pogromu kieleckiego pośrednio przyczynili się Niemcy? „Trzeba pokazać ich wpływ na to, co się działo” – mówi wiceprezes IPN

Historycy do dziś spierają się o to, czy kielecka zbrodnia na Żydach 4 lipca 1946 roku, miała charakter spontaniczny, czy raczej była wynikiem zaplanowanej prowokacji. Zdaniem wiceprezesa IPN przy analizowaniu tego i innych incydentów w relacjach polsko-żydowskich należy...

Alchemiczne eksperymenty były nie tylko nieskuteczne, ale i śmiertelnie niebezpieczne.
02.07.2019 | Autor:

Niebezpieczna alchemia. Te eksperymenty kosztowały życie angielskiego króla i niemal zabiły Newtona

Poszukiwanie kamienia filozoficznego swego czasu było ulubioną rozrywką uczonych. Ich laboratoria obfitowały w groźne substancje, więc zdarzało się, że badania miały opłakane skutki. Alchemiczne ambicje zabiły m.in. Karola II. Mało brakowało, by także wybitny fizyk, Isaac Newton, podzielił...