Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Historia przestępczości

W wyniku zamachu niemal stracił życie król Zygmunt III Waza.

artykuł | 13.04.2019 | Autor:

Te zabójstwa zmieniły bieg historii. Najsłynniejsze zamachy w dziejach Polski

Polskę nazywano „krajem bez królobójców”, lecz ten szlachetny obraz niewiele ma wspólnego z rzeczywistością. W dziejach naszego państwa nie brakowało zuchwałych zamachowców, którzy zdecydowali się podnieść rękę na władcę, polityka czy wroga ojczyzny. Konsekwencje ich zbrodni bywały tragiczne.

W polskiej historii nie brakowało zamachowców. Na ilustracji skrytobójca, skradający się do łoża Przemysła II.

recenzja | 29.03.2019 | Autor:

Historia pisana krwią. Zamachy, które odcisnęły piętno na dziejach Polski

Ten, komu wydaje się, że w polskiej historii nie było skrytobójców, a próby zamachów na władców i przywódców można policzyć na palcach jednej ręki, powinien przeczytać najnowszą książkę Marcina Szymaniaka. „Polskie zamachy” z pewnością udowodnią mu, jak bardzo...

Współczesny stan zabudowań na wyspie.

news | 09.03.2019 | Autor:

Naukowcy natrafili na ślady ukrytych zabudowań pod więzieniem na wyspie Alcatraz

Zanim na wyspie Alcatraz w Zatoce San Francisco powstało więzienie o zaostrzonym rygorze, znajdował się tam fort obronny. I choć próżno szukać śladów dawnej cytadeli na powierzchni, archeolodzy natrafili na nie pod ziemią. Pod powierzchnią nadal znajduje się...

Cudzołóstwo uznawano za przestępstwo seksualne i wykroczenie przeciwko prawu bożemu.

nauka | 28.02.2019 | Autor:

Jak w dawnej Polsce karano za cudzołóstwo? Ukazały się dogłębne badania tematu

Chłosta? Grzywna? A może… kara śmierci? Jeśli chodzi o cudzołóstwo, staropolskie kodeksy bynajmniej nie były jednomyślne. I nie bez powodu: jak pokazują badania historyczki z Poznania, sprawy tego typu wyjątkowo rzadko trafiały przed oblicze sądu.

Wnętrze katedry Strängnäs, skąd ukradzione zostały klejnoty (fot. Riggwelter, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 05.02.2019 | Autor:

Czy Szwecja odzyskała klejnoty koronne? Wszystko na to wskazuje

Latem pisaliśmy o przedziwnej kradzieży, jakiej dokonano w katedrze w Strängnäs w pobliżu Sztokholmu. Złodzieje zabrali wówczas klejnoty koronne Karola Sudermańskiego i jego żony. Wygląda na to, że skarby odnaleziono w… śmietniku.

Coś ty zrobił dla realizacji planu? Fragment plakatu propagandowego z 1953 roku.

nauka | 17.01.2019 | Autor:

Kogo skazywano na konfiskatę majątku za czasów PRL-u? Szczegółowe badania prof. Rzeplińskiej

Konfiskowanie majątku już w XIX stuleciu uznawano za karę wyjątkowo archaiczną. Wróciła ona jednak do łask stulecie później w państwach rządzonych przez dyktatury – w tym także w Polsce Ludowej. Kogo w PRL-u skazywano na konfiskatę mienia?

Rekonstrukcja grobowca z Leubingen.

news | 24.12.2018 | Autor:

Czy to było pierwsze polityczne zabójstwo w dziejach? Naukowcy na tropie zagadki

W 1877 roku, niemiecki badacz Friedrich Klopfleisch odkrył szczątki człowieka pochowanego w grobowcu niemal 2 tysiące lat p.n.e. Do dziś niewiele wiadomo na temat tożsamości osoby spoczywającej w starożytnym grobie, ale najświeższe informacje dowodzą, że najprawdopodobniej została ona...

Katowani za życia niewolnicy (na zdj. czarnoskóry mężczyzna z bliznami po batach, fotografia wykonana w Luizjanie w 1863 roku) nawet po śmierci nie zaznali spokoju. Profesorowie Penn wykorzystywali ich ciała jako "pomoce dydaktyczne".

news | 15.12.2018 | Autor:

Niewolnictwo nie kończyło się ze śmiercią. Studenci znaleźli dowody nieludzkich praktyk na uniwersytecie

Podczas badania związków Uniwersytetu Pensylwanii z niewolnictwem, młodzi naukowcy natrafili na archiwalne materiały, z których wynika, że w XVIII i XIX wieku instytucja prowadziła nielegalne eksperymenty na ciałach niewolników.

news | 22.10.2018 | Autor:

Gigantyczna akcja tureckiej policji. Odzyskano kilkanaście tysięcy artefaktów i całe torby pieniędzy

Policja w Stambule odnotowała spektakularny sukces. Dzięki szeroko zakrojonej akcji departamentu do walki z przemytem udało się odzyskać 14 000 najróżniejszych greckich, rzymskich, bizantyjskich i otomańskich zabytków oraz złapać wielu obracających nimi przestępców.

Odzyskany przez egipskie władze relief (fot. Egipskie Ministerstwo Starożytności)

news | 26.09.2018 | Autor:

Kolejny odzyskany staroegipski artefakt. Ktoś usiłował go sprzedać na aukcji w Londynie

Egipt, jedna z kolebek naszej cywilizacji, od wieków boryka się z problemem grabieży zabytków. Tamtejsze władze, walczące o ich zwrot, mogą się pochwalić kolejnym sukcesem. Właśnie udało się odzyskać kartusz Amenhotepa I.

Portret anonimowej dziewczyny. Praca Franza von Stucka z przełomu XIX i XX wieku.

artykuł | 26.08.2018 | Autor:

„Co innego jest na wsi do roboty?”. Polska kultura gwałtu ma głębsze korzenie, niż chcielibyśmy wierzyć

Witamy w Polsce. Kraju, w którym przemoc seksualna jest tylko tematem do żartów. Z ofiar się rechocze, a sprawcom – gratuluje. Bo przecież „samiczki trzeba zdobywać siłą”.

Ułan zapalający papierosa. Obraz Wojciecha Kossaka sprzed 1939 roku.

artykuł | 08.08.2018 | Autor:

Za mundurem panny sznurem? Zbrodnie seksualne w przedwojennym Wojsku Polskim

Zwolennicy wojskowej pół-dyktatury rządzącej Polską nie chcieli tego przyznawać, ale skala przestępczości seksualnej w armii była ogromna. Jeszcze trudniej mówić o tym dzisiejszym historykom, hołubiącym II Rzeczpospolitą.

Czego mogli spodziewać się Polacy, aresztowani przez carską Ochranę?

artykuł | 06.08.2018 | Autor:

Jak traktowano Polaków w carskich więzieniach?

Katowanie, bicie i poniżanie? A może… korzystanie z obojętności strażników i tworzenie własnej prasy? Wspomnienia skazanych dowodzą, że w więzieniach można było spodziewać się wszystkiego. Polacy wiedzą to najlepiej – w końcu to oni najczęściej tam trafiali.

Nagrobek Karola Sudermańskiego (fot. Kigsz, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 03.08.2018 | Autor:

Skradziono szwedzkie klejnoty koronne. Trwa obława

Złodzieje właśnie pozbawili Szwecję jednego ze skarbów narodowych – koron należących do króla Karola IX i jego żony Krystyny. Złodzieje uciekli… rowerami damkami.

Pod koniec XIX wieku na granicach państw zaborczych przemyt był powszechny.

artykuł | 29.07.2018 | Autor:

To Polacy zorganizowali jeden z największych szlaków przemytniczych w Europie. Jak działał?

W czasach zaborów Polacy opanowali niemal do perfekcji przerzucanie na ziemie polskie nielegalnej literatury i innych towarów. A dzięki jednemu, genialnemu w swojej prostocie rozwiązaniu, niemal wszystko odbywało się za rosyjskie pieniądze…

Jedną z ofiar morderstw dokonanych 13 czerwca 1944 roku był Ludwik Widerszal.

artykuł | 26.07.2018 | Autor:

Te morderstwa wstrząsnęły Państwem Podziemnym. Kto odpowiadał za śmierć wysokich oficerów Armii Krajowej?

13 czerwca 1944 roku w Warszawie doszło do potrójnego morderstwa. Jego ofiarami padli kierownik Wydziału Informacji Biura Informacji i Propagandy wraz z żoną oraz jeden z pracowników tej samej komórki. Czy to możliwe, że za zbrodnię odpowiedzialni byli...

Zdjęcie z tygodnika „Tajny Detektyw” przedstawiające ofiarę ojca-kazirodcy.

miniatura | 19.07.2018 | Autor:

Dlaczego w przedwojennej Polsce nie karano za kazirodztwo?

Kazirodztwo było przestępstwem, ale… tylko w wybranych przypadkach. Polscy prawodawcy postarali się rozmyć przepisy, a i tak nie egzekwowano ich zbyt restrykcyjnie. Dlaczego za kazirodztwo tak rzadko groziło więzienie?

artykuł | 08.07.2018 | Autor:

Zmowa milczenia. Dlaczego przedwojenna prasa tak rzadko i niechętnie pisała o przestępczości seksualnej?

O przestępstwach seksualnych pisano, jeśli sprawcą był „zamożny Żyd deprawujący uczennice”, albo gdy gwałciciel „zakneblował ofierze usta własną broda”. Dziennikarze sięgali też po te sprawy, przy którym mogli podać dokładne nazwiska i adresy. Ale właściwie: czemu tylko po...

Przy budowie Wału Hadriana (mal. John Clayton, domena publiczna)

news | 25.06.2018 | Autor:

Detektoryści niszczą wał Hadriana? Brytyjczycy mają duży problem

Łowcy skarbów rozkopują jeden z najważniejszych zabytków położonych na terenie Wielkiej Brytanii. Pod osłona nocy prowadzą nielegalne poszukiwania, zabierają starożytne artefakty i pozostawiają po sobie spustoszenie. Co brytyjskie władze robią by temu zaradzić?

Sąd Rejonowy w Legionowie (fot. Wiesław Z. fotopolska.eu, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 21.06.2018 | Autor:

Były ubek skazany na 2 lata więzienia. Tylko nam naczelniczka Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni IPN tłumaczy, jak wiele pracy to wymagało

Były funkcjonariusz Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Kolbuszowej Józef O. został właśnie skazany na dwa lata bezwzględnego więzienia. Zapytaliśmy w oddziale IPN, który go postawił przed sądem, jak wiele pracy potrzeba by oskarżyć komunistycznego zbrodniarza.

Statua młodzieńca, koniec XIX wieku

artykuł | 13.06.2018 | Autor:

Gwałty homoseksualne. Przemilczany problem przedwojennej Polski

Przemoc seksualna wobec mężczyzn nie budziła w przedwojennej Polsce podobnego sceptycyzmu, co ta wymierzona w kobiety. Adwokat Alfred Lutwak stwierdził krótko w 1933 roku: „zgwałcenie mężczyzny jest niewykluczone”.

Dziewczyna z koszyczkiem kwiatków. Fotografia z początku XX wieku

artykuł | 07.06.2018 | Autor:

Kraj, w którym można było zgwałcić dowolną kobietę i w 99% przypadków pozostać bezkarnym

Jedno zastrzeżenie dopisane do kodeksu karnego sprawiło, że kobiety straciły jakąkolwiek ochronę przed napastnikami, a gwałt stał się niemal niemożliwy do ścigania. Reguła ta obowiązywała w Polsce przez przeszło osiemdziesiąt lat: aż do roku 2014.

wydawnictwo | 03.06.2018 | Autor:

Grzechy pradziadków. Mroczne oblicze przedwojennej Polski

  Przestępczość seksualna, dewiacje, cierpienie ofiar i bezkarność sprawców. O tym obliczu przedwojennej Polski milczą podręczniki, a my wstydzimy się o nim mówić. Kamil Janicki uważa jednak, że najwyższa pora opisać najciemniejsze strony historii II Rzeczpospolitej.

Mary Mallon w szpitalnym łóżku (fot. domena publiczna)

artykuł | 30.05.2018 | Autor:

Kręciła tłuste brzoskwiniowe lody, które zabiły dziesiątki ludzi. Ile jest prawdy w historii najbardziej morderczej kucharki w dziejach?

Przedstawiano ją jako jedną z najstraszniejszych kobiet w historii świata. Ostrzegano przed nią dzieci i dorosłych. Dziennikarze bali się podać jej rękę, a tym bardziej przyjąć od niej szklanki wody. Czy Mary Mallon, zwana „Tyfusową Mary” rzeczywiście miała...

Wycinek postanowienia o podjęciu działań śledczych w sprawie księdza C.

artykuł | 27.05.2018 | Autor:

Pedofilia księży w przedwojennej Polsce. Czy to zjawisko w ogóle wówczas istniało?

W przedwojennej prasie donoszono o płciowych nadużyciach przedstawicieli niemal wszystkich zawodów stykających się z młodzieżą szkolną. Zarzuty omijały tylko katechetów. Czy w takim razie samo zjawisko pedofilii wśród duchowieństwa nie istniało? Co mówią o nim akta prokuratorskie?

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.