Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Historia przestępczości

Przedwojenna pocztówka z fotografią anonimowej kobiety

artykuł | 17.05.2018 | Autor:

Czy kobietę da się zgwałcić? Polscy specjaliści sprzed wojny udzielali na to pytanie samych najgorszych odpowiedzi

Każdą ofiarę traktowano tak, jakby była sprawcą. Czy czasem gwałt nie sprawił jej przyjemności? Czy sama się o niego nie prosiła? Bo przecież prawdziwa przemoc seksualna nie mogła istnieć w cnotliwej i konserwatywnej II Rzeczypospolitej.

wydawnictwo | 13.05.2018 | Autor:

Epoka milczenia. Przedwojenna Polska, o której wstydzimy się mówić

Epidemia chorób wenerycznych. Molestowanie kobiet. Dziecięca prostytucja i pedofilia. Wszystko to stanowiło codzienność przedwojennej Polski. Ale czy o „takich” tematach w ogóle powinno się pisać? Nie lepiej „to” zostawić? Kamil Janicki w „Epoce milczenia” odpowiada: „Nie, nie lepiej”....

Portret anonimowej dziewczynki sprzed 1939 roku.

artykuł | 09.05.2018 | Autor:

Dziecięca prostytucja w przedwojennej Polsce

W Warszawie najtańsze prostytutki, zwane chustkowymi, liczyły sobie złoty pięćdziesiąt, może dwa złote. Dziewczyny z Mławy były gotowe oddać się choćby za 50 groszy. Za tę cenę mogły sobie później kupić litr mleka albo trzy kurze jajka.

Stryczek z muzeum więzienia hrabstwa Austin (fot. Patrick Feller, lic. CCA 2.0 Generic)

artykuł | 01.05.2018 | Autor:

Jak wyglądała ostatnia polska egzekucja?

Andrzej w ramach ostatniego życzenia poprosił o papierosa. Jego ofiary, Iwony, nikt nie zapytał czy życzy sobie czegokolwiek zanim umrze. Na ostatnie sekundy życia zwyrodniałego mężczyzny patrzyli prokurator, naczelnik aresztu, adwokat, lekarz i ksiądz. Nie wiedzieli, że po...

Egzekucja na krześle elektrycznym (fot. domena publiczna)

artykuł | 24.04.2018 | Autor:

Jak humanitarnie zabić człowieka? Amerykanie od dwustu lat szukają idealnej metody egzekucji. Zwykle z opłakanym skutkiem

W latach 1890-2010 w Stanach Zjednoczonych wykonano wyroki śmierci na łącznie 8776 osobach. Z opublikowanych niedawno wyliczeń wynika, że 3% tych egzekucji zakończyło się kompletną fuszerką, przez którą 276 osób konało w męczarniach. Czy istnieje w ogóle „humanitarny”...

Joseph Giebbels ogląda wystawę sztuki (fot. Bundesarchiv, Bild 183-H02648, lic. CC-BY-SA 3.0)

news | 10.04.2018 | Autor:

Szajka, która ukradła starszemu mężczyźnie rzekomą „kolekcję Goebbelsa” została osądzona

W 2016 roku do drzwi 72-letniego mężczyzny, posiadającego dużą kolekcję obrazów, zapukała policja. A przynajmniej tak się starszemu panu wydawało. Ludzie, którzy podali się za funkcjonariuszy wynieśli kilkadziesiąt płócien. Właśnie zostali osądzeni.

Niemieccy chuligani biją się ze stróżami prawa (fot. Bundesarchiv, Bild 183-1990-0414-009, Wolfried Pätzold, lic. CC-BY-SA 3.0)

miniatura | 22.02.2018 | Autor:

Chuligani w PRL-owskiej Polsce

Powszechność chuliganerii była prostą wypadkową przemian, które zapoczątkowały komunistyczne władze. Aparatczycy nie potrafili sobie poradzić z tą falą. Ale otwarcie wykorzystali chuliganów do walki propagandowej.

Odzyskana przez zachodniopomorską policję rzeźba (fot. materiały prasowe KWP w Szczecinie)

news | 17.02.2018 | Autor:

Trzystuletni anioł w paczce pocztowej. Tajemnicza historia odnalezienia zabytkowej rzeźby

Policjanci z województwa Zachodniopomorskiego musieli się nieźle zdziwić, gdy dotarła do nich tajemnicza paczka. Gdy ją otworzyli w środku zobaczyli nie bombę, nie efekt głupiego dowcipu, a poszukiwany od dawna zabytek.

Podziemny wymiar sprawiedliwości oprócz ścigania zwykłych przestępstw występował także przeciwko kolaboracji z okupantem.

artykuł | 05.02.2018 | Autor:

Jak Polska podziemna wymierzała sprawiedliwość?

Funkcjonowanie polskiego wymiaru sprawiedliwości pod niemiecką okupacją było wyjątkiem na skalę europejską. Polskie sądy ścigały i skazywały kolaborantów, zdrajców i „wyłapywaczy Żydów”. Jak było to możliwe i jak wykonywano wyroki?

Mężczyzna ze śladami po bacie. (fot. domena publiczna)

news | 24.01.2018 | Autor:

W Alabamie odnaleziono wrak ostatniego statku niewolniczego

Od 1859 roku Amerykanie poszukiwali pozostałości ostatniego niewolniczego statku, którym przywieziono Afrykanów do USA. Po 160 latach prawdopodobnie wreszcie im się udało, a to wszystko dzięki cyklonowi.

artykuł | 23.01.2018 | Autor:

Co po piętnastu latach naprawdę wiemy o aferze Rywina?

Na czyje polecenie działał Lew Rywin? Czy „grupa trzymająca władzę” rzeczywiście istniała? Jeśli tak, kto do niej należał? Wybitny badacz dziejów ostatniego ćwierćwiecza, Antoni Dudek, wyjaśnia, co udało się ustalić w śledztwie dotyczącym pierwszej wielkiej afery korupcyjnej III...

Tak Samuela Zborowskiego prowadzonego na śmierć wyobrażał sobie Jan Matejko (fot. domena publiczna)

miniatura | 19.01.2018 | Autor:

„Nieżywy pies nie gryzie”. Dlaczego Stefan Batory kazał zabić jednego z najpotężniejszych polskich magnatów?

Śmierć Samuela Zborowskiego do dzisiaj rozpala emocje historyków i literatów. Dlaczego Stefan Batory zgodził się, by ściąć go katowskim toporem?

artykuł | 13.01.2018 | Autor:

Pijaków i chuliganów nigdy nie było tak wielu. Do czego doprowadziło w PRL-u poluzowanie stalinowskiej śruby?

W 1956 roku Polacy wyszli na ulicę, domagając się chleba i wolności. Gomułkowska odwilż, która rozpoczęła się w październiku, przynajmniej częściowo odpowiedziała na te żądania. Wkrótce jednak okazało się, że wiatr zmian przyniósł ze sobą nie tylko swobody,...

Amerykańskie wojskowe nieśmiertelniki z okresu II wojny światowej (fot. Postdlf, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 13.01.2018 | Autor:

Historyk przyznaje się do kradzieży nieśmiertelników z II wojny światowej. Grozi mu 10 lat

Historyk i badacz Antonin DeHays przywłaszczył sobie przedmioty z czasów II wojny światowej. Z punktu widzenia nauki te pamiątki po żołnierzach zestrzelonych na terytorium wroga są bezcenne. Amerykańscy archiwiści są oburzeni i zniesmaczeni. Historyk przyznał się do winy.

Michael Steinhardt (screen z serwisu youtube.com)

news | 09.01.2018 | Autor:

Władze Nowego Jorku przeszukują posiadłość miliardera. Znaleziono kradzione antyki warte fortunę

Znany żydowski filantrop, kolekcjonujący antyczne greckie artefakty, na którego cześć została nazwana jedna z galerii Metropolitan Museum of Art, został przyłapany na posiadaniu kradzionych skarbów. Nowojorska policja przeszukała jego dom i biuro, znajdując obciążające go dowody.

Pewnych pomysłów nie objąłby swym rzutkim umysłem nawet pan Zagłoba, choć radził sobie z niejednym warchołem podobnym do Łaszcza. (fot. domena publiczna)

miniatura | 15.12.2017 | Autor:

Żaden element ubioru nie nadaje się lepiej na symbol polskiego warcholstwa, sobiepaństwa i pogardy dla rządów prawa

Delia strażnika koronnego Samuela Łaszcza jest do dziś symbolem warcholstwa i lekceważenia prawa. Właściciel demonstracyjnie kazał ją sobie podbić ciążącymi na nim wyrokami sądowymi.

artykuł | 09.12.2017 | Autor:

Wyspa przestępców. Norman Davies tłumaczy jak powstała współczesna Australia

Pierwsi biali mieszkańcy kontynentu byli garstką drobnych złodziejaszków, przestępców mniejszego kalibru i poszukiwaczy przygód. Zesłani przymusowo do więzień i kolonii karnych na drugim końcu globu, przeżywali prawdziwe piekło. Jak mimo tego udało im się stworzyć nowe, normalne życie?

news | 21.10.2017 | Autor:

Czy strażnik z Majdanku wreszcie zostanie pociągnięty do odpowiedzialności? 96-letni Niemiec postawiony w stan oskarżenia

Prawie stuletni Niemiec usłyszał zarzuty prokuratury, że „działał świadomie i chętnie przy dokonywaniu okrucieństw”. Uczestniczył w największym mordzie Holokaustu. Czy teraz wreszcie odpowie za śmierć tysięcy więźniów?

Żyd handlujący chlebem na ulicy. Fotografia z okresu II wojny światowej.

artykuł | 20.10.2017 | Autor:

Jak Polacy reagowali na wieści o zagładzie Żydów? Zobacz, co pisał na ten temat Władysław Bartoszewski

W świetle hitlerowskiej propagandy każdy Żyd był „szkodnikiem gospodarczym, szmuglerem, lichwiarzem”. Każdy zasługiwał na śmierć. Czy Polacy wierzyli w te hasła?

Kadr z filmu "Ach śpij kochanie". Materiały producenta.

recenzja | 14.10.2017 | Autor:

To najlepszy polski kryminał ostatnich lat i świetny film historyczny. Wstyd nie pójść na niego do kina

Tekturowa gra aktorska? Przegadane dialogi? Długaśne, pseudoartystyczne ujęcia i morały, którymi reżyser okłada widza, niczym pałą? Nie tym razem. Ta produkcja zrywa ze sztampą i ze schematami polskiego kina. Nie sposób się na niej nudzić.

Al Capone zbił prawdziwą fortunę na handlu alkoholem w czasie prohibicji.

artykuł | 23.09.2017 | Autor:

Jak bardzo bogaty był Al Capone?

50 milionów za alkohol, 25 milionów z hazardu, 10 z prostytucji i tyle samo z narkotyków. To dochody słynnego gangstera… z jednego tylko roku. Ile łącznie Capone zarobił na swojej przestępczej karierze?

Ekwipunek średniowiecznego rycerza. Fotografia poglądowa.

news | 08.07.2017 | Autor:

Udaremniono przemyt bezcennych średniowiecznych militariów. Zamiast do prywatnej kolekcji trafiły do polskiego muzeum

Trzy unikatowe szable, hełm i pięć bojowych czekanów. Taki zbiór udało się pół roku temu zabezpieczyć celnikom w Bobrownikach. Wczoraj ekwipunek został uroczyście przekazany do Muzeum Podlaskiego w Białymstoku. Ale ich przemytnik nie dał za wygraną…

Początek XX wieku nie był pozbawiony przemocy wobec kobiet.

artykuł | 16.05.2017 | Autor:

Lekarze twierdzili, że kobiety z natury są masochistkami. Czy dlatego tak wielu przedwojennych mężów biło swoje żony?

„W każdym z nas drzemie sadysta” – twierdził jeden z najbardziej wpływowych przedwojennych seksuologów. „Gdy mąż żony nie bije, to w niej wątroba gnije” – dopowiadał poczytny felietonista. Brzmi boleśnie znajomo.

William S. Sessions był szefem FBI w latach 1987-1993.

news | 10.05.2017 | Autor:

Trump jako drugi prezydent w historii zwolnił szefa FBI. Dlaczego wyleciał pierwszy?

Tylko dwóch prezydentów Stanów Zjednoczonych pozbawiło stanowiska dyrektora FBI przed końcem jego 10-letniej kadencji. Na taki krok zdecydował się właśnie Donald Trump zwalniając Jamesa Comey’ego. Jednak to William S. Sessions był pierwszym szefem agencji, który przedwcześnie stracił pracę....

news | 22.04.2017 | Autor:

W Gdańsku nie chcą żołnierzy wyklętych? Kolejne zdewastowane miejsce pamięci

W nocy z 20 na 21 kwietnia nieznani sprawcy rozbili w drobny mak tablicę informacyjną przy pomniku „Inki” w Gdańsku Oruni. To już kolejny akt wandalizmu w tym mieście w ostatnich dniach skierowany przeciwko miejscom upamiętniającym osoby z...