Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Historia życia codziennego i obyczajów

Bezbronny kmiotek stanowiący własność lorda. Czy angielscy chłopi rzeczywiście byli niewolnikami? Ilustracja z "Psałterza królowej Marii".

artykuł | 19.05.2018 | Autor:

Komu żyło się lepiej: chłopom w średniowiecznej Anglii czy Polakom w XXI wieku?

Średniowiecznych chłopów wyobrażamy sobie podobnie jak niewolników. Brudni, żyjący w ciemnych norach, zmuszeni do pracy ponad siły. Ale czy naprawdę tak wyglądało ich życie? A może niektórzy z nas… chcieliby się zamienić z wieśniakami sprzed tysiąclecia?

recenzja | 18.05.2018 | Autor:

To nie jest książka o szmince i cieniach! („Face Paint. Historia makijażu” Lisa Eldridge)

Czym jest Facepaint? Kolejnym albumem pełnym zdjęć wymalowanych aktorek i modelek? Zbiorem ciekawostek na temat sztuki makijażu? Historią skandali, jakie legły u podstaw urodowego imperium? Właściwie to każdym po trosze, ale i czymś więcej niż może się wydawać.

Władze PRL wierzyły, że tworzywa sztuczne wprowadzą PRL w nowoczesność. Na zdjęciu zakład produkcji polietylenu w NRD.

artykuł | 16.05.2018 | Autor:

„Plastykowa koniunktura”. Jak Polska stała się Chinami bloku wschodniego?

Jakimi przedmiotami chcieli się otaczać nasi rodzice i dziadkowie? Jeśli wierzyć gazetom z drugiej połowy lat 50., tylko plastikowymi! Polska prasa z entuzjazmem zapowiadała rajstopy bez oczek i nietłukące zastawy. A prywaciarze zatarli ręce i wzięli się do...

wydawnictwo | 13.05.2018 | Autor:

Epoka milczenia. Przedwojenna Polska, o której wstydzimy się mówić

Epidemia chorób wenerycznych. Molestowanie kobiet. Dziecięca prostytucja i pedofilia. Wszystko to stanowiło codzienność przedwojennej Polski. Ale czy o „takich” tematach w ogóle powinno się pisać? Nie lepiej „to” zostawić? Kamil Janicki w „Epoce milczenia” odpowiada: „Nie, nie lepiej”....

Saladyn (fot. Gordon Napier, lic. CCA-SA 2.5 Generic)

news | 10.05.2018 | Autor:

Wreszcie wiemy co zabiło najsłynniejszego muzułmańskiego wojownika, który bezlitośnie gromił krzyżowców

Sułtan Egiptu i Syrii, założyciel dynastii Ajjubidów Saladyn pobudza wyobraźnię Europejczyków już od XII wieku. Choć nie słynął z popędliwości czy brutalności, był jednym z najsłynniejszych muzułmańskich wojowników wszech czasów. Wreszcie wiemy, co go zabiło.

Średniowieczna kucharka Małgorzata Bliskowska wraz ze swoim kuchcikiem (fot. Aleksandra Zaprutko-Janicka)

opinia | 07.05.2018 | Autor:

Czy ludzi interesuje historia kuchni? Tłumy na dolnośląskim festiwalu „Twierdza Smaków” pokazują, że warto o niej opowiadać

W dniach 1-3 maja odbyła się pierwsza edycja imprezy „Twierdza Smaków – Dolnośląski Festiwal Kuchni Historycznej w Zamku Czocha”. O tym, czy warto organizować takie imprezy i jak udało się tym razem rozmawiamy ze specjalistami od żywej historii.

W niektórych państwach Niemcy chętnie prowadzili rekrutację do ochotniczych oddziałów Waffen SS. A jak było w Polsce?

artykuł | 06.05.2018 | Autor:

Polscy kolaboranci. Ilu ich było i co chcieli osiągnąć, współpracując z hitlerowcami?

Aktorzy. Sędziowie. Policjanci. Część Polaków z różnych powodów decydowała się na współpracę z nowymi, okupacyjnymi władzami. Tych, którzy liczyli na wykorzystanie jej do własnych celów, czekało jednak gorzkie rozczarowanie. Największymi wrogami polskich kolaborantów okazali się bowiem… sami Niemcy. 

recenzja | 04.05.2018 | Autor:

Mad Man Berman („Czerwony monter” Piotr Rypson)

Jeszcze przed wojną związany był z ruchem komunistycznym. Po 1945 roku stał się zagorzałym propagandystą nowej władzy. Polityka przesłoniła jego dorobek, odbierając możliwość rzetelnej oceny. Czy rzeczywiście „Czerwony monter” nie zasługuje na uznanie i pamięć?

Św. Brygida z Kildare, jedna z najważniejszych irlandzkich świętych (fot. Elke Wetzig Elya, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 30.04.2018 | Autor:

Irlandzka prasa twierdzi, że aborcję należy zalegalizować, ponieważ dokonywali jej już średniowieczni święci

Przed niedzielnym referendum w sprawie liberalizacji prawa do aborcji w Irlandii w mediach trwa ostra dyskusja. Obozy zwolenników i przeciwników zmian w ustawie wytaczają najcięższe działa. Łącznie z twierdzeniami, że cudów aborcji dokonywali rzekomo nawet średniowieczni święci.

Józef Piłsudski (trzeci z lewej) był uczniem zdolnym, lecz dość krnąbrnym. I niechętnie mówił po rosyjsku.

artykuł | 28.04.2018 | Autor:

Jakim dzieckiem był Józef Piłsudski?

Pierwsze lata Ziuka, jak nazywali go najbliżsi, nie zwiastowały wielkiej przyszłości. Uczył się nieźle, ale niechętnie. W młodzieżowej konspiracji działał też bez większego przekonania. Ale z każdym rokiem przyszły Naczelnik nabierał tempa.

recenzja | 13.04.2018 | Autor:

Jak TO robili starożytni Grecy i Rzymianie?

Jeśli cała wasza wiedza o seksie w antyku opiera się na greckich i rzymskich mitach, sprośnych dziełach sztuki i Hollywoodzkich blockbusterach to nie wiecie o nim tak naprawdę nic. Antyczna sztuka kochania, chociaż wydaje się tak odległa, bywała...

Produkty "Pluton" przed wojną (fot. materiały prasowe firmy Pluton Kawa Sp. z o.o.)

news | 12.04.2018 | Autor:

Przedwojenna kawa wraca na polski rynek

Na polski rynek wraca najsłynniejsza marka kawy i największy importer ziaren w przedwojennej Polsce. Nam właściciel marki wyjaśnia, jak udało mu się odtworzyć tamten smak.

Moneta z wizerunkiem Karola Świerczewskiego "Waltera", patrona walterowców (fot. Pesell, lic. CC BY-SA 4.0)

miniatura | 07.04.2018 | Autor:

Czerwone harcerstwo. Kim byli walterowcy?

Do czerwonego harcerstwa należeli między innymi Jacek Kuroń, Adam Michnik i Seweryn Blumsztajn. W co wierzyli walterowcy? Z jakich radzieckich wzorców czerpali? Co sądziły o nich władze?

recenzja | 06.04.2018 | Autor:

Czy to wtedy powstał świat, w jakim dziś żyjemy? (Elizabeth Asbrink „1947. Świat zaczyna się teraz”)

Alianci i sojusznicy III Rzeszy podpisują układ pokojowy. Problem Palestyny wciąż narasta, a komisja ONZ ma 4 miesiące na jego rozwiązanie. Trwają prace nad Deklaracją Praw Człowieka, a… Christian Dior dokonuje rewolucji w modzie. Co łączy te wydarzenia?...

Słynny gramofon Bambino (fot. Wojciech Pys, lic. CC BY-SA 3.0)

miniatura | 04.04.2018 | Autor:

Gdzie się podziały tamte prywatki. Jak bawili się Polacy w epoce Gomułki?

Muzyka z gramofonu „Bambino” lub szlagiery grane wieczorami w Radiu Luksemburg. Parunastu znajomych, dziewczyny i okazja, by „poczuć się sobą”.

Przedwojenny kelner (fot. domena publiczna)

artykuł | 02.04.2018 | Autor:

Ile kosztowało pójście do knajpy w przedwojennej Polsce? Ceny w barach w II Rzeczpospolitej

Ile w przedwojennym barze trzeba było zapłacić za kieliszek wódki? Ile w II Rzeczpospolitej kosztowała filiżanka kawy, a ile – lemoniada lub woda sodowa? Czy na wizytę w knajpie lub kawiarni było stać zwyczajnego Polaka?

W czasie okupacji prawdziwe paryżanki były "wyjątkowo wytworne" - na złość Niemcom.

artykuł | 29.03.2018 | Autorzy: i

Tajna broń ruchu oporu. W jaki sposób Francuzki wykorzystały modę przeciwko nazistom?

Naziści, podbiwszy Paryż, zapragnęli przenieść stolicę światowej mody do Berlina lub Wiednia. Wypowiedzieli wojnę francuskim projektantom, na każdym kroku utrudniając im pracę. Jak Francuzi obronili haute couture i co zrobili, by nadrobić wojenne straty?

Wojciech Dzieduszyński (fot. domena publiczna)

miniatura | 28.03.2018 | Autorzy: i

Jak wypada odpowiadać na zaproszenia? Ten znany polski polityk zawsze odpisywał: DUPA

Na czteroliterowe pytanie Wojciech Dzieduszycki udzielał czteroliterowej odpowiedzi. Wbrew pozorom – zdecydowanie pozytywnej.

recenzja | 16.03.2018 | Autor:

Gdy oni się obżerali, pół Polski głodowało. Dlaczego warto odkrywać mroki Dwudziestolecia?

Podobno człowiek jest tym, co je. Jeśli to prawda, przeciętny przedwojenny Polak byłby niemalże niczym. A swoje przeżycie zawdzięczałby wyłącznie mądrości kobiet.

Cinkciarze handlowali między innymi dolarami (lic. CC0)

miniatura | 16.03.2018 | Autor:

Kim byli cinkciarze?

Oficjalnie uznawano ich za przestępców. Działali jednak niemal jawnie, wystając pod niedostępnymi dla przeciętnego Kowalskiego sklepami i szemrząc pod nosem: „Coś kupić, coś sprzedać…”.

Niektóre kobiety, jak Izabela z Angoulême, potrafiły zaaranżować własne małżeństwa. Choćby z... narzeczonym córki.

artykuł | 12.03.2018 | Autorzy: i

Silne kobiety średniowiecznej Anglii. Jak radziły sobie w świecie zdominowanym przez mężczyzn?

Eteryczne piękności? Ciche, skromne, przywiązane do domu żony? Nic bardziej mylnego. Choć w średniowieczu kobietom narzucano podrzędną rolę, były takie, które odrzucały konwenanse i walczyły o swoje, a nawet wkładały zbroję i prowadziły wojska do boju.

recenzja | 09.03.2018 | Autor:

Czy znamy prawdziwe korzenie współczesnej Europy? („Daleko od Timgadu” Stanisław Sałapa)

Co wspólnego ma leżące w ruinie, starożytne miasto rzymskie z obecną sytuacją polityczno-społeczną w Polsce i Europie? To pytanie zadał sobie, podczas wizyty w ruinach Timgadu, prawnik oraz znawca historii państwa i prawa Stanisław Sałapa.

Banany, podobnie jak cytrusy, stały się za komuny symbolem statusu. Bananowa młodzież były to dzieci osób, które było stać na takie "ekstrawagancje" (fot. Avanysathya, lic. CC0)

miniatura | 07.03.2018 | Autor:

Bananowa młodzież. Skąd wzięło się to określenie? Co oznacza?

Symbol bogactwa i narodowych aspiracji dał początek wyrażeniu przepełnionemu zazdrością, a nawet pogardą. Bananową młodzież było przecież stać na to, o czym zwyczajny Kowalski mógł tylko marzyć: banany, cytryny, a nawet pomarańcze…

Kobietom oskarżanym o "poziomą kolaborację" powszechnie golono głowy.

artykuł | 06.03.2018 | Autorzy: i

Dzikie czystki. Jak na Zachodzie społeczeństwo karało kolaborantów?

Radość z wyzwolenia spod niemieckiej okupacji niosła ze sobą ogromny ładunek histerii. Rozpoczął się czas rozliczeń. Spontaniczne samosądy – golenie głów, pobicia, a nawet egzekucje – dokonywały się wszędzie. Ile osób padło ich ofiarą i jak udało się...

Nieśwież przed wojną.

miniatura | 02.03.2018 | Autor:

Piłsudski lubił się grzać w blasku arystokracji. Ale co to miało wspólnego… z siadaniem gołym tyłkiem na jeżach?

„To nie sztuka zabić kruka ani sowę trafić w głowę ale sztuka całkiem świeża gołą dupą siąść na jeża” – brzmiał frywolny wierszyk Aleksandra Fredry. Józef Piłsudski ułożył własną jego wersję.