Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Historia życia codziennego i obyczajów

Zima na przełomie 1783 i 1784 roku była wyjątkowo mroźna. Za obniżenie temperatur odpowiadała trwająca od czerwca erupcja wulkanu Laki.

news | 19.05.2019 | Autor:

Zamiast gorącego lata, zima stulecia? Naukowcy wyjaśniają anomalie pogodowe w XVIII-wiecznej Europie

Potężna erupcja islandzkiego wulkanu, do której doszło na przełomie 1783 i 1784 roku wcale nie spowodowała, jak dotąd zakładano, ekstremalnej fali upałów w Europie. Wręcz przeciwnie, przyniosła nad Stary Kontynent niezwykle mroźną zimę – co postulował już w...

Na przełomie XIX i XX wieku wiele dziewcząt trafiało do miast, gdzie znajdowały zatrudnienie głównie jako służące.

nauka | 16.05.2019 | Autor:

Jak powinna postępować idealna służąca? Analiza kuriozalnych poradników sprzed stulecia

Dziewczęta, które na przełomie XIX i XX wieku w poszukiwaniu pracy trafiały do miast, bardzo często zatrudniały się jako służące. Tym, które nie potrafiły odnaleźć się w nowej rzeczywistości, z pomocą przychodziły poradniki uczące, jak poprawnie ułożyć sobie...

Grzechotnik teksaski (na zdj.) raczej nie stanowił standardowego elementu diety mieszkańców południowego Teksasu. Dlaczego więc został zjedzony w całości?

news | 04.05.2019 | Autor:

Czy rdzenni Amerykanie zajadali się grzechotnikami? Niezwykłe znalezisko w… zmumifikowanych odchodach ludzkich

Badacze z teksasu w próbkach ludzkich odchodów sprzed 1500 lat znaleźli szczątki grzechotnika. Wiele wskazuje na to, że gad został spożyty w całości – niewykluczone, że była to część ceremonii bądź rytuału przejścia w lokalnej społeczności myśliwsko-zbierackiej.

Panna młoda w dzień ślubu ubierała swoją najlepszą suknię. Jej kolor był właściwie dowolny.

artykuł | 01.05.2019 | Autorzy: i

Jak wyglądało średniowieczne wesele?

W średniowieczu uznawano ślub za jeden z najważniejszych momentów w życiu – i odpowiednio go celebrowano. Tak jak obecnie, obrządek w kościele był tylko wstępem do hucznej zabawy, której granice wyznaczała tylko zasobność sakiewki gospodarzy. Na jakie wesele...

Wiele par decydowało się na ślub jeszcze w trakcie walk. Na zdjęciu Alicja Treutler i Bolesław Biega.

miniatura | 29.04.2019 | Autor:

Małżeństwo z powstania warszawskiego. Jak wyglądał ślub Jana Nowaka-Jeziorańskiego i „Grety”?

Na początku września 1944 roku powstańcy stracili już nadzieję na wygraną. Pod naporem Niemców padały kolejne dzielnice miasta. Nie ma chyba gorszego momentu na ślub – a jednak wielu walczących spieszyło się, by zdążyć z małżeńską przysięgą, zanim...

Ludzie od lat kłócą się o to, jak wieszać papier toaletowy. Tymczasem już od 1891 roku doskonale to wiadomo!

news | 19.04.2019 | Autor:

Patent sprzed ponad 100 lat wyjaśnia, jak prawidłowo wieszać papier toaletowy

Dyskusja na temat tego, jak umieszczać na uchwycie papier toaletowy (tak, by rozwijał się od dołu czy od góry), choć pozornie błaha, od lat dzieli internautów. Patent autorstwa Setha Wheelera z 1891 roku rozwiewa jednak wszelkie wątpliwości w...

Wytwórstwem na rynku zajmowali się między innymi grzebieniarze.

nauka | 18.04.2019 | Autor:

Co średniowieczni kupcy robili w czasie wolnym od handlu? Oczywiście pracowali – przekonują polscy archeolodzy

Jak wyglądał średniowieczny rynek? Wbrew niektórym dzisiejszym wyobrażeniom, wcale nie był jedynie placem targowym. Oprócz handlu kupcy prowadzili na nim bowiem… intensywną działalność wytwórczą. Dlaczego jednak w przerwach od swojego podstawowego zajęcia nadal pracowali?

Czy Rzymianie pili dużo importowanych win?

nauka | 11.04.2019 | Autor:

Czy starożytni Rzymianie sprowadzali tanie wina z zagranicy? Badaczka z Instytutu Archeologii UJ wyjaśnia

Dotychczas wśród badaczy dominowało przekonanie, że w piwniczkach starożytnych Rzymian znajdowały się głównie lokalne wina. Importowano podobno jedynie trunki najlepszej jakości. Dokładniejsze badania sugerują jednak, że mogło być zupełnie inaczej. Czyżby Rzymianie sprowadzali tanie wina z zagranicy?

Alchemicy cieszyli się na europejskich dworach dużym poważaniem.

miniatura | 09.04.2019 | Autor:

Naukowcy czy szarlatani? Krótka historia alchemii według Normana Daviesa

Byli specjalistami od wszystkiego. Przywracali płodność, leczyli, a nawet… nadzorowali kopalnie. Uważali się za reformatorów, zgłębiających tajniki działania umysłów i materii. Europejczycy przełomu XVI i XVII wieku wierzyli im bez zastrzeżeń – ale czy słusznie?

Rekonstrukcja bucika - tak mógł wyglądać w XIV wieku.

news | 07.04.2019 | Autor:

Skórzane buciki dla niemowlęcia? Tak właśnie ubierano dzieci w średniowiecznej Szwajcarii

W szwajcarskim miasteczku Saint-Ursanne w kantonie Jura archeolodzy natrafili na niezwykle rzadkie znalezisko – fragment bogato zdobionej skóry okazał się bucikiem niemowlęcym z XIV wieku. Dotychczas w Europie odkryto zaledwie pięć podobnych butów.

Starożytni Rzymianie często jadali poza domem (na fresku uczta podczas polowania).

news | 06.04.2019 | Autor:

Czy starożytni Rzymianie objadali się fast foodami? Niezwykłe odkrycie archeologów

W ruinach jednej z budowli w Pompejach archeolodzy natrafili na fresk przedstawiający „thermopolium” – coś w rodzaju starożytnego baru szybkiej obsługi. Na takich ulicznych straganach Rzymianie 2000 lat temu zaopatrywali się w ciepłe przekąski.

Międzywojenni uczniowie byli mocno obłożeni pracami domowymi.

nauka | 04.04.2019 | Autor:

Jak bardzo przeciążone nauką były dzieci w dwudziestoleciu międzywojennym?

W dyskusjach na temat kondycji polskiego szkolnictwa często przywołuje się międzywojenne gimnazja, do dziś słynące z wysokiego poziomu nauczania. Często zapomina się przy tym, jakim kosztem ten poziom osiągano. Tymczasem okazuje się, że sto lat temu uczniowie byli...

Jak wielkie bogactwa zgromadzili templariusze?

artykuł | 03.04.2019 | Autor:

Jak bardzo bogaci byli templariusze?

Gdyby templariuszy przenieść z początku XIV do XXI wieku, pod względem rocznego dochodu sytuowaliby się na poziomie Facebooka. Co składało się na fortunę słynnych zakonników i skąd właściwie ją wzięli?

news | 31.03.2019 | Autor:

Najnowsze ustalenia archeologów: już 1600 lat temu dzieci miały obowiązki domowe

Do niedawna naukowcy sądzili, że pochodzące z IV wieku skorupy małży i ślimaków znalezione na Karaibach są pozostałością po okresach głodu. Najnowsze badania wykazały jednak, że to dowód na… zaangażowanie dzieci w obowiązki domowe.

Na pokładzie Mary Rose pływali marynarze z Afryki Północnej lub Bliskiego Wschodu.

news | 25.03.2019 | Autor:

Czy Henryk VIII zatrudniał imigrantów? Najnowsze badania DNA wykazały, że tak!

Najnowsze badania szczątków ośmiu członków załogi Mary Rose, okrętu flagowego Henryka VIII, wykazały, że pod angielską banderą pływali marynarze z Afryki Północnej lub Bliskiego Wschodu. To kolejny dowód na wielokulturowość Wysp Brytyjskich za panowania Tudorów.

Co podawano na kolację w średniowiecznych mieszczańskich domach?

artykuł | 24.03.2019 | Autorzy: i

Co jedli na kolację średniowieczni mieszczanie?

Kilka rodzajów noży. Wymyślne mięsiwa. Drogie przyprawy. W średniowieczu obfite uczty odbywały się nie tylko na zamkach – mieszczanie, zwłaszcza ci bogatsi, także nie oszczędzali na jedzeniu. A przebieg posiłku regulowały równie surowe zasady.

Dieta mieszkańców Pomorza kilka tysięcy lat temu była bardziej urozmaicona, niż przypuszczano (ilustracja poglądowa).

news | 24.03.2019 | Autor:

Co jadali nasi przodkowie z Pomorza? Nowe ustalenia archeologów

Z najnowszych analiz wynika, że ludność zamieszkująca kilka tysięcy lat temu tereny nad Zatoką Pucką miała bardzo urozmaiconą dietę. Jak ustalili eksperci, poza rybami oraz fokami na ich stołach gościły również inne gatunki zwierząt. Jakie dokładnie?

Rekonstrukcja masła torfowego przygotowana w 2012 roku z okazji Oxford Symposium on Food and Cookery (fot. Navaro, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 18.03.2019 | Autor:

Masło przeterminowane o… 3500 lat? Nowe badania pokazują, że Irlandczycy robili masło torfowe tysiące lat temu

Tajemnicze „masło torfowe” to przedziwny specjał, jaki odkrywany jest co pewien czas w irlandzkich torfowiskach. Prawdopodobnie umieszczanie masła w specjalnych naczyniach w torfowiskach miało pomóc zachować jego świeżość. Nowe badania potwierdzają, że taką technikę stosowano już 3500 lat...

Wygląda na to, że w starożytnym Rzymie polityką interesowali się... tylko politycy.

nauka | 07.03.2019 | Autor:

Dlaczego starożytni Rzymianie nie chodzili na wybory?

Choć w starożytnym Rzymie to wybory przesądzały o obsadzaniu najważniejszych urzędów, naukowcy szacują, że frekwencja w ich trakcie była szokująco niska: głosowało kilka–kilkanaście procent uprawnionych. Skąd taka mało obywatelska postawa wśród mieszkańców „wzorcowej” republiki?

Cudzołóstwo uznawano za przestępstwo seksualne i wykroczenie przeciwko prawu bożemu.

nauka | 28.02.2019 | Autor:

Jak w dawnej Polsce karano za cudzołóstwo? Ukazały się dogłębne badania tematu

Chłosta? Grzywna? A może… kara śmierci? Jeśli chodzi o cudzołóstwo, staropolskie kodeksy bynajmniej nie były jednomyślne. I nie bez powodu: jak pokazują badania historyczki z Poznania, sprawy tego typu wyjątkowo rzadko trafiały przed oblicze sądu.

Zmarli towarzyszyli uroczystościom także dzięki portretom trumiennym.

artykuł | 22.02.2019 | Autor:

Królewskie uczty... dla zmarłych. Jak wyglądały staropolskie pogrzeby?

Zastaw się, a postaw się – to przysłowie chyba najlepiej określa pogrzeby szlacheckie i magnackie doby I Rzeczpospolitej. Uroczystościom towarzyszył niebywały przepych, a w intencji zmarłego odprawiano nieraz nawet kilkaset mszy. Dokładano też starań, by on sam mógł…...

Trzyosobowa toaleta nie była wyłącznie fanaberią średniowiecznych ludzi. Brytyjczycy grupowo wypróżniali się jeszcze w XVIII wieku (pochodząca z tamtego okresu toaleta na zdjęciu).

news | 20.02.2019 | Autor:

Jak średniowieczni ludzie załatwiali swoje potrzeby? W dziwacznej, trzyosobowej toalecie!

Toaleta to ustronne miejsce? Nie dla mieszkańców średniowiecznej Anglii. Najwidoczniej nieszczególnie przeszkadzało im wypróżnianie się (dosłownie) ramię w ramię. Znalezisko brytyjskich badaczy zdradza nam nieco o zwyczajach dawnych londyńczyków. Najwyraźniej tam, gdzie król chodzi piechotą, udawali się… trójkami!

news | 10.02.2019 | Autor:

Noc poślubna w iście królewskim stylu? Przez lata nowożeńcy nawet nie wiedzieli, że korzystają z łoża Henryka VII!

Przez 15 lat bogato rzeźbione dębowe łóżko stało w apartamencie dla nowożeńców w hotelu w Chester (w Wielkiej Brytanii), później miało trafić na śmietnik. Uratował je handlarz antykami. Niedawno eksperci odkryli, że najprawdopodobniej należało ono do króla Henryka...

Okazuje się, że chleb wymyślono znacznie wcześniej niż powstało rolnictwo (zdj. poglądowe)

news | 09.02.2019 | Autor:

Ludzie nauczyli się wypiekać chleb kilka tysiącleci przed tym, zanim zajęli się rolnictwem

Co było pierwsze – chleb czy uprawa zbóż? Odpowiedź na to pytanie wydaje się oczywista, jednak rzeczywistość po raz kolejny płata figla zdrowemu rozsądkowi. Jak dowodzą duńscy naukowcy, nasi przodkowie stali się piekarzami na długo przedtem, niż mogli...

Robert Liston w trakcie operacji (fot. domena publiczna)

recenzja | 08.02.2019 | Autor:

Z zakrwawioną piłą w ręce (Lindsey Fitzharris „Rzeźnicy i lekarze”)

Zanim medycyna dotarła do punktu, w którym znajduje się dzisiaj, lekarze poruszali się po omacku, prowadząc wyścig ze śmiercią w celu ratowania pacjenta. Fitzharris zabiera czytelnika w podróż do tych mrocznych czasów, a od jej opowieści nie sposób...

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.