Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Historia życia codziennego i obyczajów

Kiedy Europejczycy zaczęli polować na niewolników w Afryce?

miniatura | 14.01.2019 | Autor:

Początkowo to czarni handlowali czarnymi. Kiedy Europejczycy zaczęli polować na niewolników?

Polowania na niewolników i handel nimi kwitły w Afryce niemal od zarania dziejów. Do pewnego momentu proceder ten znajdował się jednak wyłącznie w rękach tubylców i muzułmańskich kupców. Kiedy do gry włączyli się także Europejczycy?

Sam Hitler sporadycznie używał nazistowskiego pozdrowienia.

miniatura | 13.01.2019 | Autor:

Nazistowski savoir-vivre. Jak i kiedy należało wykonywać hitlerowskie pozdrowienie w III Rzeszy?

Powitanie słowami „Heil Hitler” w połączeniu z wyciągnięciem prawej ręki było jednym z najbardziej charakterystycznych elementów życia w III Rzeszy. Za uchylanie się od wykonywania gestu groziły surowe konsekwencje. Jakie reguły narzucała w tej kwestii Niemcom nazistowska etykieta?

recenzja | 11.01.2019 | Autor:

Historia mody kołem się toczy (Karolina Żebrowska, "Polskie piękno")

Na okładce „Polskiego piękna” śliczna dziewczyna z lat 60. spogląda w oczy poważnej damie z początków XX wieku. Przyjrzyjcie się uważnie! To jedna i ta sama kobieta, autorka książki: Karolina Żebrowska.

news | 10.01.2019 | Autor:

Prace domowe zaczęto zadawać już w starożytnym Egipcie

Zadania domowe dla uczniów często są niczym męki Tantala. Kiedy kolejny raz będą się żalić na tę „niesprawiedliwość świata”, warto im przypomnieć, że nie oni pierwsi i nie ostatni. Lekcje musieli odrabiać już starożytni Egipcjanie.

Ważnym elementem pasowania było uderzenie mieczem.

artykuł | 09.01.2019 | Autorzy: i

Jak wyglądała w średniowieczu ceremonia pasowania na rycerza?

Uderzenie mieczem, a może królewski pocałunek? Prywatna ceremonia, czy wielogodzinna, publiczna uroczystość? W kościele czy na zamku? Moment pasowania na rycerza mógł wyglądać bardzo różnie. Ale jedno jest pewne: dla tych, którzy dostąpili tego zaszczytu, była to jedna...

W pierwszych dekadach PRL kobiety masowo ruszyły, by zdobywać rynek pracy.

nauka | 03.01.2019 | Autor:

Społeczny awans czy „nowe piekło”? Co w czasach PRL-u Polki sądziły o swojej pracy zawodowej

W pierwszych dekadach istnienia PRL kobiety masowo „wyszły z domów” i ramię w ramię z mężczyznami zdobywały zawodowe szlify. Sukces na drodze do równouprawnienia? Z pewnością. Jednak przed ferowaniem zbyt optymistycznych wyroków warto sprawdzić, co do powiedzenia na...

Zima stulecia 1978-1979 (fot. domena publiczna)

miniatura | 02.01.2019 | Autor:

Wydaje wam się, że teraz jest zimno? Prawdziwa zima stulecia uderzyła czterdzieści lat temu

„Zima zaskoczyła w tym roku drogowców” – bezradnie tłumaczyły komunistyczne władze. Pociągi stały, szosy były zasypane, elektrociepłownie nie dawały rady ogrzać mieszkań Polaków. A to był dopiero początek naprawę koszmarnego roku.

Członkowie Hitlerjugend na obozie letnim.

miniatura | 31.12.2018 | Autor:

Hitlerjugend. Siedem milionów dzieci Hitlera

Młodzież Hitlera była jedyną oficjalną organizacją zrzeszającą młodych ludzi w III Rzeszy. Za przynależność do niej miliony niemieckich chłopców zapłaciło utratą dzieciństwa, a niejednokrotnie – również życia.

recenzja | 28.12.2018 | Autor:

Sprawdź, czy w swoim garażu masz kanister wymyślony przez nazistów!

Jeśli wydaje Ci się, że o Trzeciej Rzeszy napisano już wszystko, pora zrewidować ten pogląd. Historię Hitlera i jego koszmarnego planu prezentowano na wiele sposobów, ale jak się okazuje, historykom wciąż nie brak pomysłów, jak zaciekawić czytelnika.

Manuskrypty sprzed lat kryją jeszcze wiele tajemnic. Zdjęcie poglądowe.

nauka | 27.12.2018 | Autor:

Odnaleziono dwa staropolskie zaklęcia. Jak nasi przodkowie bronili się przed jadowitymi robakami i wścieklizną?

Takie odkrycia zdarzają się niezwykle rzadko. W krakowskim Archiwum Prowincji oo. Dominikanów badacze natknęli się na dwie średniowieczne formuły modlitewne. Ich edycja, przygotowana przez Mariusza Leńczuka z Instytutu Języka Polskiego PAN, daje niezwykły wgląd w praktyki medyczne naszych...

Co naprawdę wiemy o masonerii?

artykuł | 23.12.2018 | Autor:

Krótka historia masonerii według Normana Daviesa

Wolnomularzy zaciekle zwalczali między innymi faszyści, komuniści i… Kościół katolicki. Dla wielu byli (a może nawet są nadal?) wrogami publicznymi numer jeden. Ale co naprawdę o nich wiemy? O tym, skąd wzięła się masoneria i kto do niej...

recenzja | 21.12.2018 | Autor:

Monumentalne dzieło z małą wpadką (recenzja: Borys Płonka, „Węgrzy. Stosunki demograficzno-etniczne na przestrzeni dziejów”)

Niedawno Anna Butrym, znana hungarystka, na swoim Facebooku wrzuciła zdjęcie książki, którą widziała w Ambasadzie Węgier. Wśród osób zainteresowanych naszymi „bratankami” przetoczyło się, niczym walec, pytanie: „Czy ktoś to czytał?”. Nikt jeszcze nie widział tej publikacji, a już...

Polscy uczeni nieraz dokształcali się za granicą. Środki na życie zdobywali, prowadząc wykłady. Ilustracja poglądowa.

nauka | 20.12.2018 | Autor:

Ile zarabiali polscy profesorowie pracujący za granicą w XV wieku? Najnowsze badania profesora Sroki z Uniwersytetu Jagiellońskiego

Pobyty badawcze za granicą to nie wynalazek naszych czasów. Polscy uczeni już w średniowieczu udawali się na Zachód, gdzie nie tylko zdobywali wiedzę, ale także prowadzili wykłady. Dzięki badaniom krakowskiego historyka wiemy, ile zarabiali… i za co nakładano...

Zdjęcie wraku "Titanica" z 2004 roku.

news | 16.12.2018 | Autor:

Poszukiwania „Titanica” były tylko przykrywką dla tajnej operacji US Navy?

Odnalezienie wraku „Titanica” w 1985 roku stało się światową sensacją, jednak okoliczności tego wydarzenia przez dekady pozostawały owiane tajemnicą. Po latach wyszło na jaw, że była to tajna operacja amerykańskiej marynarki.

Kobiety siedzące na krakowskich Plantach w 1940 roku (fot. domena publiczna).

artykuł | 15.12.2018 | Autor:

Jak się ubierały Polki w czasie okupacji?

Czy kiedy za bochenek chleba ludzie gotowi byli oddać ostatnią parę spodni, a na frontach żołnierze ginęli milionami mogła istnieć moda? Polki nawet w czasie drugiej wojny światowej udowadniały, że nie ma dla nich rzeczy niemożliwych, a elegancki...

Katowani za życia niewolnicy (na zdj. czarnoskóry mężczyzna z bliznami po batach, fotografia wykonana w Luizjanie w 1863 roku) nawet po śmierci nie zaznali spokoju. Profesorowie Penn wykorzystywali ich ciała jako "pomoce dydaktyczne".

news | 15.12.2018 | Autor:

Niewolnictwo nie kończyło się ze śmiercią. Studenci znaleźli dowody nieludzkich praktyk na uniwersytecie

Podczas badania związków Uniwersytetu Pensylwanii z niewolnictwem, młodzi naukowcy natrafili na archiwalne materiały, z których wynika, że w XVIII i XIX wieku instytucja prowadziła nielegalne eksperymenty na ciałach niewolników.

recenzja | 14.12.2018 | Autor:

Zostanie kamień na kamieniu (recenzja: Radosław Gajda, Natalia Szcześniak „Archistorie. Jak odkrywać przestrzeń miast?”)

Ludzie umierają, dokumenty giną, pamięć się zaciera. Ale jedno pozostaje: budynki, niemi świadkowie małych i wielkich wydarzeń. Jaką historię mają do opowiedzenia?

W Europie symbolem dżumy stali się lekarze w charakterystycznych strojach.

news | 09.12.2018 | Autor:

Dżuma starsza niż przypuszczano – czarna śmierć mogła zabijać już 5 tysięcy lat temu

W pochodzących sprzed 5 tysięcy lat szczątkach 20-letniej kobiety znalezionych w Szwecji naukowcy odkryli DNA pałeczek dżumy. To jak dotychczas najstarszy ślad śmiercionośnej bakterii, która dziesiątkowała europejskie miasta w średniowieczu.

Zabudowania dworskie w Łopusznej (fot. M. Klag, lic. CC BY-SA 2.0)

miniatura | 06.12.2018 | Autor:

Czy „szlachcic na zagrodzie” rzeczywiście był „równy wojewodzie”?

Czy równość całej polskiej szlachty to historyczny fakt czy tylko pusty frazes? Jeśli „szlachcic na zagrodzie” był „równy wojewodzie” to dlaczego mieliśmy w Polsce tylko książąt? Dlaczego to magnateria trzęsła naszą polityką?

artykuł | 01.12.2018 | Autor:

To one uczyły Polki, jak się ubierać. Ikony przedwojennej mody

Greta Garbo, Gloria Swanson i Clara Bow? Bynajmniej! Prawdziwe elegantki w II Rzeczpospolitej marzyły raczej, by wyglądać jak Pola Negri, Jadzia Smosarska lub Zula Pogorzelska. Poznajcie kobiety, które niemal sto lat temu pokazały Polkom, jak się ubierać.

Scena erotyczna z etruskiego grobowca (fot. domena publiczna)

news | 29.11.2018 | Autor:

Orgazm zamiast znicza? Zdaniem norweskiego profesora Etruskowie wierzyli, że jest niezbędny aby wyprawić zmarłych na drugą stronę

Norweski profesor archeologii klasycznej, który ze swej chłodnej ojczyzny kilkudziesiąt lat temu przeniósł się do słonecznej Italii odkrył coś zaskakującego. Jego zdaniem Etruskowie wyprawiali swoich zmarłych na tamten świat z pomocą seksu, tańca i krwawych rytuałów.

Dotychczas program pozwolił zidentyfikować 75 osób, setki anonimowych postaci z okresu wojny secesyjnej wciąż czekają na swoją kolej.

news | 28.11.2018 | Autor:

Historycy dostali nowe narzędzie do prowadzenia badań – pomoże im technologia rozpoznawania twarzy

Nauka związana z cyfrową identyfikacją ludzi na podstawie unikalnych cech ich ciała nie raz znalazła już zastosowanie w badaniach historycznych. Teraz pomoże również w identyfikowaniu anonimowych Amerykanów z XIX-wiecznych portretów.

Wielu Polaków było przekonanych, że to Żydzi stworzyli komunizm.

artykuł | 21.11.2018 | Autor:

Dlaczego w Polsce tak popularne stało się określenie „żydokomuna”?

W międzywojennej Polsce połączenie antykomunizmu z antysemityzmem nie było niczym niezwykłym. Wróg – Żyd i komunista – ucieleśniał wszystko, co rzekomo zagrażało polskiej i katolickiej Rzeczpospolitej. Skąd wziął się ten stereotyp i czy miał oparcie w rzeczywistości?

Epoka odwilży zaowocowała również... zalewem zdjęć roznegliżowanych kobiet. Zdjęcie poglądowe.

artykuł | 18.11.2018 | Autor:

Tego Gomułka nie przewidział. Rozbierane zdjęcia francuskiej aktorki stały się jednym z ważnych „osiągnięć” odwilży

Odwilż, która nastąpiła po dojściu Władysława Gomułki do władzy w 1956 roku, jest kojarzona przede wszystkim ze zmianami politycznymi. Powiew wolności był jednak odczuwalny także w innych sferach życia. Zwłaszcza kiedy okazało się, że można nareszcie zerwać ze...

recenzja | 09.11.2018 | Autor:

Bunt i bezradność (Ewa Winnicka, Cezary Łazarewicz, „1968. Czasy nadchodzą nowe”)

Chyba niewiele jest miejsc, do których nie dotarły choćby echa fali protestów, jaka przetoczyła się przez świat w 1968 roku. Także w Polsce odczuli je wszyscy, pomimo że nie mieliśmy u siebie „szalonego miesiąca maja” ani „lata miłości”....