Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Historia wojskowości i wojen

Brytyjscy spadochroniarze w czasie walk w Oosterbeek podczas operacji Market Garden.

artykuł | 20.11.2018 | Autor:

5 największych operacji powietrznodesantowych II wojny światowej

Setki samolotów i tysiące żołnierzy. Chaos, krwawe straty i częste niepowodzenia. Tak wyglądały operacje powietrznodesantowe II wojny światowej. Gdzie przeprowadzono największe z nich?

Polskie starania o Pomorze zakończyły się sucesem w 1107 roku. Bolesław Krzywousty podporządkował sobie zaciekle broniącą się dzielnicę. Ilustracja i podpis z książki "Polskie triumfy".

artykuł | 15.11.2018 | Autor:

Piastowie wracają nad Bałtyk. Podbój Pomorza przez Bolesława Krzywoustego

Starania Piastów o podporządkowanie Pomorza przez wiele lat nie przynosiły rezultatów. Kolejne wyprawy polskich książąt kończyły się niepowodzeniem aż do momentu, gdy władzę w państwie przejęło „marsowe dziecię” – Bolesław Krzywousty. Jak udało mu się podporządkować zaciekle broniącą...

Erwin Rommel przez wiele lat był ulubieńcem Hitlera. Cenili go również alianci.

artykuł | 14.11.2018 | Autor:

Rycerz Hitlera. Jak przebiegała kariera Erwina Rommla?

Dla wielu był ucieleśnieniem germańskiego wojownika. Zachwycano się jego dyscypliną i poczuciem lojalności. Podziwiano go też za ułańską fantazję. Jego legenda była równie ważna dla nazistów, jak on sam. A może nawet ważniejsza?

Bitwa pod Chocimiem na obrazie Adama Setkowicza.

artykuł | 10.11.2018 | Autor:

Bitwa pod Chocimiem. Pierwsza wielka klęska Turków w Europie

Rzeczpospolita nie tylko utraciła rangę mocarstwa, ale nawet samodzielnego kraju. Haniebny traktat zmuszał polskiego królów do stałego opłacania się tureckiemu sułtanowi. I pewnie tak by zostało, gdyby nie świetne zwycięstwo hetmana Sobieskiego. Człowieka, który już wkrótce sam miał...

Niemcy do bombardowania Londynu użyli ponad 9 tysięcy "latających bomb".

news | 10.11.2018 | Autor:

Gdyby nie odwaga polskiego pilota, ta „latająca bomba” spadłaby na Londyn. Archeolodzy znaleźli fragmenty pocisku V1

W lesie Packing Wood nieopodal Ashford w Wielkiej Brytanii znaleziono szczątki broni pochodzącej z czasów II Wojny Światowej. Za zardzewiałymi fragmentami rakiety kryje się dramatyczna historia, w której stawką był najprawdopodobniej sam Londyn.

Obrona Głogowa na przedwojennej pocztówce.

artykuł | 04.11.2018 | Autor:

Bohaterska obrona Głogowa. Jak niewielka warownia powstrzymała najazd niemieckiego króla?

Pozornie w starciu z królem niemieckim Bolesław Krzywousty nie miał żadnych szans. Jego wojsko było mniej liczne i gorzej uzbrojone, a sojusznicy nie przybyli na czas z pomocą. Mieszkańcy oblężonego Głogowa też byli już gotowi na kapitulację… Co...

Jak to się stało, że tuż przed wybuchem II wojny nasz wywiad nie potrafił odczytać wiadomości szyfrowanych Enigmą?

artykuł | 01.11.2018 | Autor:

Dlaczego w przededniu wojny nie potrafiliśmy rozszyfrować niemieckich depesz? Czy Polacy naprawdę złamali Enigmę?

Enigma początkowo służyła zatajaniu korespondencji handlowej. Dość szybko znalazła jednak nowe zastosowanie – w niemieckich siłach zbrojnych. Rozgryzienie mechanizmu jej działania w czasie II wojny światowej ocaliło tysiące istnień. Jaki naprawdę był wkład Polaków w ten sukces? 

Głównymi aktorami w Monachium byli Adolf Hitler i Neville Chamberlain.

artykuł | 30.10.2018 | Autor:

Czy istniała alternatywa dla układu monachijskiego? Brytyjski historyk wyjaśnia, czy można było powstrzymać Hitlera już w 1938 roku

Układ monachijski był jedną z ostatnich rozpaczliwych prób uratowania pokoju w Europie. Odbyło się to kosztem Czechosłowacji, której przedstawiciele nie mogli nawet wziąć udziału w negocjacjach. Czy można było uniknąć tego hańbiącego porozumienia i już wówczas położyć kres...

Stanisław Bułak-Bałachowicz i estoński generał Johan Laidoner w Pskowie 25 sierpnia 1919 roku. Sojusz atamana z Estonią okazał się nietrwały. Zdjęcie i podpis z książki "Wojna domowa".

artykuł | 29.10.2018 | Autor:

Walcząc o niepodległą Białoruś, grabił i mordował. Prawda o Stanisławie Bułaku-Bałachowiczu

Historycy czasem porównują go do Kmicica. Piłsudski uważał, że był „bandytą, ale nie tylko to; on dziś Rosjanin, jutro Polak, pojutrze Białorusin, a następnego dnia Murzyn”. W rzeczywistości szaloną kampanię wojenną Stanisława Bułaka-Bałachowicza napędzało przede wszystkim jedno: chęć...

Rekonstrukcja akcji sabotażowej przeprowadzonej w lutym 1943 roku przez norweskich komandosów w zakładach chemicznych Norsk Hydro.

news | 29.10.2018 | Autor:

Zmarł norweski oficer, który w 1943 roku zniszczył marzenia Hitlera o bombie atomowej

W poniedziałek, 21 października, w wieku 99 lat zmarł Joachim Rønneberg, emerytowany norweski oficer, który w lutym 1943 roku poprowadził komandosów wyznaczonych do zniszczenia fabryki ciężkiej wody Norsk Hydro. Sukces operacji Gunnerside mocno opóźnił prace nazistów nad bronią...

Elitarny oddział Kriegsmarine potrzebował aż siedmiu dni, by zająć polską placówkę na Westerplatte.

artykuł | 28.10.2018 | Autor:

Kompania Szturmowa Kriegsmarine. To oni zaatakowali Westerplatte

Niemcy mieli obsesję na punkcie Westerplatte. Hitler wściekał się, czytając meldunki o oporze załogi polskiej Wojskowej Składnicy Tranzytowej. Miał powody do niezadowolenia. Do jej zdobycia skierowano przecież jeden z najbardziej elitarnych oddziałów niemieckiej armii – Kompanię Szturmową Marynarki Wojennej. 

Dzięki inwigilacji niemieckiej poczty przewożonej koleją nasz wywiad uzyskał wiele cennych informacji. Ilustracja z książki "W tajnej służbie".

artykuł | 27.10.2018 | Autor:

Operacja „Wózek”. Jedna z najbardziej spektakularnych akcji wywiadu II RP

Do pracy dla polskiej agentury wciągnięto… zawodowych przestępców, kasiarzy. Z ich pomocą przechwytywano najcenniejsze niemieckie sekrety. I to w taki sposób, że Abwehra niczego sobie nie uświadamiała.

recenzja | 26.10.2018 | Autor:

Wspomnienia pisane po latach (Tadeusz Kotz „303. Mój dywizjon”)

Po wielu latach oczekiwań w ręce polskich czytelników trafiają wspomnienia kolejnego lotnika Dywizjonu 303, Tadeusza Kotza. Tę historię do pewnego stopnia znamy wszyscy – ale czy kiedykolwiek poznamy ją w pełni?

Od ponad dwóch lat lwy są zasłonięte płytami paździerzowymi.

news | 26.10.2018 | Autor:

Ukraińcy zażądali usunięcia lwów z Cmentarza Orląt Lwowskich. „To symbol polskiej okupacji”

Rada Obwodowa we Lwowie w czwartek 25 października oficjalnie oświadczyła, że dwa kamienne lwy będące częścią Pomnika Chwały stoją na cmentarzu nielegalnie. Teraz Ukraińcy domagają się ich usunięcia.

Kazia-Kazik na jedynej znanej fotografii.

artykuł | 25.10.2018 | Autor:

Ta bohaterska dziewczyna walczyła w męskim przebraniu w ponad trzydziestu bitwach. Dlaczego wymazano ją z historii?

Żadna inna Polka nie przeszła tak długiego szlaku bojowego. Ona nie tylko założyła męski mundur, ale też w pierwszej linii, z bronią w ręku biła się o niepodległość. Podziękowano jej za to… zupełną wzgardą i zapomnieniem.

Jedną z najgłośniejszych afer szpiegowskich przedwojennej Polski była sprawa majora Piotra Demkowskiego.

artykuł | 17.10.2018 | Autor:

Jak karano za szpiegostwo w przedwojennej Polsce?

Zawód szpieg? To nie tylko fantastyczne przygody rodem z hollywoodzkich filmów. Ta ryzykowna praca wymaga zimnej krwi oraz wyjątkowych umiejętności aktorskich. A co, jeżeli agent zostanie zdekonspirowany? Dziś w Polsce nie ma kary śmierci, ale w II RP...

Oficerowie Biura Szyfrów. Od lewej Jerzy Suryn, Yamawaki Masataka, Paweł Misiurewicz, Jan Kowalewski, Maksymilian Ciężki (fot. domena publiczna)

artykuł | 13.10.2018 | Autor:

Najlepsi agenci wywiadu w przedwojennej Polsce

Samo wojsko nie mogło wystarczyć do obrony niepodległości Polski, otoczonej przez wrogie mocarstwa. Sprawą najwyższej wagi stało się uzyskanie przewagi wywiadowczej. To tym agentom II Rzeczpospolita zawdzięczała swoje największe szpiegowskie sukcesy.

Bazy w Templewie i Brzeźnicy-Kolonii zachowały się w bardzo złym stanie. Obecnych czasów doczekał jedynie kompleks w Podborsku. Tamtejsze schrony udostępnia zwiedzającym Muzeum Zimnej Wojny.

news | 13.10.2018 | Autor:

Dzięki odtajnionym dokumentom CIA polski archeolog odkrył nieznane fakty na temat radzieckich baz atomowych w PRL-u

Analizując materiały wywiadowcze CIA, polski archeolog, dr Grzegorz Kiarszys, znalazł nieznane dotąd elementy radzieckich baz atomowych, które w 1969 roku powstały na terenie naszego kraju. To, co odkrył, rzuca nowe światło na kwestię funkcjonowania składów broni jądrowej w...

Bitwa pod Parkanami na obrazie Juliusza Kossaka.

artykuł | 08.10.2018 | Autor:

Polskie zwycięstwo pod Parkanami. Niedoceniana batalia, która przypieczętowała militarny upadek Imperium Osmańskiego

Mimo klęski, której doświadczyli pod Wiedniem, Turcy potrafili się jeszcze mocno odgryźć. Przekonał się o tym król Jan III, który mało nie przypłacił życiem dramatycznego starcia z młodym i energicznym paszą Kara Mehmedem pod Parkanami.

Prezydent Andrzej Duda (fot. Piotr Drabik, lic. CC BY 2.0)

news | 05.10.2018 | Autor:

Sukces IPN. Prezydent wręczył 21 not identyfikacyjnych zabitych żołnierz podziemia antykomunistycznego

Wczoraj w Pałacu Prezydenckim odbyła się uroczystość wręczenia rodzinom ofiar komunizmu not identyfikacyjnych ich bliskich. Andrzej Duda podkreślił, że to zasługa IPN oraz jego współpracowników i wolontariuszy. Bliscy zamordowanych nie kryli wzruszenia.

Katon Starszy, tu przedstawiony na renesansowym portrecie Pietro Perugino, żył w latach 234-149 p.n.e.

artykuł | 02.10.2018 | Autor:

„A poza tym uważam, że Kartaginę należy zniszczyć”. Dlaczego Katon tak upierał się przy tym twierdzeniu?

Marek Porcjusz Katon nie bez powodu otrzymał przydomek Cenzor. Całe życie bezwzględnie krytykował to, co mu się nie podobało. Nieważne, czy chodziło o nadmierny wpływ greckiej kultury, o konkretne osoby czy… o miasto. Kiedy więc skierował się przeciwko...

Zesłani do łagrów więźniowie żyli i pracowali w nieludzkich warunkach. Zdjęcie poglądowe.

artykuł | 24.09.2018 | Autor:

Śmierć w obozie. Wspomnienia Polki, która przeżyła piekło łagrów

Najgorsze w łagrach były zimy. To wtedy zaczynała się prawdziwa katorga. Ekstremalne warunki i ciężka fizyczna praca dla wielu okazywały się nie do zniesienia. O tym, do czego prowadziły powszechne w obozie rozpacz i desperacja, opowiada Stefania, więźniarka...

We wrześniu 1939 roku do sowieckiej niewoli dostało się około ćwierć miliona polskich żołnierzy. Na zdjęciu z 1941 roku polscy jeńcy, którzy przebywali w niewoli do czasu niemieckiej inwazji na ZSRR.

artykuł | 21.09.2018 | Autor:

Horror Polaków czekających na śmierć w Katyniu. Jak Sowieci traktowali polskich wojskowych, których zamierzali zgładzić?

„Dokuczliwe też było zimno, szczególnie w nocy. Był wysoki piec obity czarną blachą, ale tylko stał i dymił, a nie grzał” – wspomina Józef Łokucjewski, plutonowy piechoty przetrzymywany w Starobielsku. W jakich warunkach przyszło żyć jeńcom w sowieckich...

Próba zdobycia chronionego murami miasta wiązała się zwykle z wielkimi kosztami. Ilustracja przedstawia oblężenie Reims przez króla Edwarda III.

artykuł | 19.09.2018 | Autor:

Oblężenia w średniowieczu. Wszystko, co chciałbyś wiedzieć o sztuce zdobywania miast i zamków

Pociski pełne jadowitych węży. Podkopy. Wieże oblężnicze, zwane pieszczotliwie „łasicami”. Średniowieczni wojownicy, przystępujący do zdobywania miasta czy zamku, mieli do dyspozycji cały arsenał środków. Który z nich był najbardziej skuteczny?

Atak husarii na turecka piechot na obrazie Stanisława Batowskiego-Kaczora.

artykuł | 12.09.2018 | Autor:

Odsiecz wiedeńska. Czy polski triumf zdecydował o losach Europy?

„Bóg i Pan nasz na wieki błogosławiony dał zwycięstwo i sławę narodowi naszemu, o jakiej wieki przeszłe nigdy nie słyszały” – pisał 13 września 1683 roku do żony Marysieńki król Jan III Sobieski. Miał rację. Zwycięstwo pod Wiedniem...