Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Kobiety w historii

Według najnowszych ustaleń nie tylko mężczyźni zajmowali się w średniowieczu kopiowaniem i ilustrowaniem manuskryptów.

news | 12.01.2019 | Autor:

Średniowieczne kobiety też pisały książki! Dowód na to znaleziono… w zębach

Najnowsze odkrycie naukowców z Uniwersytetu w Yorku i Instytutu Maxa Plancka stawia pod znakiem zapytania dotychczasową wiedzę o produkcji książek w średniowieczu. Okazuje się, że kopiowanie manuskryptów nie było wyłącznie domeną mężczyzn. Co więcej, kobiety zatrudniano do przepisywania...

recenzja | 11.01.2019 | Autor:

Historia mody kołem się toczy (Karolina Żebrowska, "Polskie piękno")

Na okładce „Polskiego piękna” śliczna dziewczyna z lat 60. spogląda w oczy poważnej damie z początków XX wieku. Przyjrzyjcie się uważnie! To jedna i ta sama kobieta, autorka książki: Karolina Żebrowska.

recenzja | 04.01.2019 | Autor:

Czy nasze bohaterki muszą być w każdym calu nieskazitelne? (Arael Zurli, "Na wskroś piękna. Historia Heleny Modrzejewskiej")

Kim była naprawdę Helena Modrzejewska? Aniołem, zjawiskiem, ucieleśnieniem piękna, wdzięku, talentu? Czy swój sukces zawdzięczała sobie, swojej ciężkiej pracy i silnej woli, czy może innym? Czy to, co o niej wiemy dziś, to prawda, czy może efekt budowanego...

W pierwszych dekadach PRL kobiety masowo ruszyły, by zdobywać rynek pracy.

nauka | 03.01.2019 | Autor:

Społeczny awans czy „nowe piekło”? Co w czasach PRL-u Polki sądziły o swojej pracy zawodowej

W pierwszych dekadach istnienia PRL kobiety masowo „wyszły z domów” i ramię w ramię z mężczyznami zdobywały zawodowe szlify. Sukces na drodze do równouprawnienia? Z pewnością. Jednak przed ferowaniem zbyt optymistycznych wyroków warto sprawdzić, co do powiedzenia na...

Jeanne Calment w wieku 20 lat (fot. domena publiczna)

news | 03.01.2019 | Autor:

Najstarsza osoba na świecie okazała się oszustką?

Jeanne Louise Clament 17 października 1995 roku została najdłużej żyjącą osobą w historii. Do tej pory uznawano ją za jedyną osobę, która w sposób udokumentowany zdołała przekroczyć wiek 120 lat. Badacz z Rosji twierdzi jednak, że było to...

Legenda o Wandzie ma wiele odsłon. Ale czy któraś jest prawdziwa lub choćby prawdopodobna?

miniatura | 19.12.2018 | Autorzy: i

Czy Wanda naprawdę nie chciała Niemca?

Gdzie nauka zawodzi, wkraczają legendy. A że o początkach polskiego państwa niewiele możemy powiedzieć z całą pewnością, ta część naszej historii pełna jest mitycznych postaci i wydarzeń. Problem w tym, że wiele tych opowieści opiera się na kruchych...

Kobiety siedzące na krakowskich Plantach w 1940 roku (fot. domena publiczna).

artykuł | 15.12.2018 | Autor:

Jak się ubierały Polki w czasie okupacji?

Czy kiedy za bochenek chleba ludzie gotowi byli oddać ostatnią parę spodni, a na frontach żołnierze ginęli milionami mogła istnieć moda? Polki nawet w czasie drugiej wojny światowej udowadniały, że nie ma dla nich rzeczy niemożliwych, a elegancki...

artykuł | 01.12.2018 | Autor:

To one uczyły Polki, jak się ubierać. Ikony przedwojennej mody

Greta Garbo, Gloria Swanson i Clara Bow? Bynajmniej! Prawdziwe elegantki w II Rzeczpospolitej marzyły raczej, by wyglądać jak Pola Negri, Jadzia Smosarska lub Zula Pogorzelska. Poznajcie kobiety, które niemal sto lat temu pokazały Polkom, jak się ubierać.

Józef Piłsudski w młodości (fot. domena publiczna, koloryzacja Aleksandra Zaprutko-Janicka)

artykuł | 13.11.2018 | Autor:

W młodości nic nie zapowiadało, że Piłsudski cokolwiek osiągnie. Kto wciągnął go do polityki i z nieporadnego Ziuka zrobił Komendanta?

Czy da się wskazać jednego konkretnego człowieka, który ukształtował przyszłego przywódcę i popchnął go na drogę prowadzącą do marszałkowskiej buławy, do na poły dyktatorskiej władzy nad Polską i karty szkolnych podręczników?

materiał promocyjny | 04.11.2018 | Autor:

Niepokorne damy. Kobiety, które wywalczyły niepodległą Polskę

Przekonywano je, że są słabe, chwiejne, pozbawione właściwej tylko mężczyznom determinacji oraz siły. Nie uwierzyły. Dzięki książce „Niepokorne damy” poznasz losy kobiet, które zdobyły dla Polski niepodległość, a dla siebie – wolność, prawa wyborcze i godność, której zawsze...

Kazia-Kazik na jedynej znanej fotografii.

artykuł | 25.10.2018 | Autor:

Ta bohaterska dziewczyna walczyła w męskim przebraniu w ponad trzydziestu bitwach. Dlaczego wymazano ją z historii?

Żadna inna Polka nie przeszła tak długiego szlaku bojowego. Ona nie tylko założyła męski mundur, ale też w pierwszej linii, z bronią w ręku biła się o niepodległość. Podziękowano jej za to… zupełną wzgardą i zapomnieniem.

Dzieci w domu Lebensbornu w okupowanej Norwegii (fot. Riksarkivet, National Archives of Norway, @ Flickr Commons)

news | 21.10.2018 | Autor:

W czasie wojny sam Himmler zachęcał niemieckich żołnierzy do romansów z Norweżkami. Prześladowane po upadku III Rzeszy kobiety wreszcie doczekały się przeprosin

Norweska premier Erna Solberg w imieniu swojego kraju przeprosiła kobiety, które po wojnie prześladowano na różne sposoby za utrzymywanie relacji z żołnierzami Trzeciej Rzeszy. Nazywano je „niemieckimi dziewczynami”.

Maria Dulębianka na fotografii portretowej

artykuł | 21.10.2018 | Autor:

Polki wcale nie zdobyły prawa głosu w 1918 roku. Wolno im było głosować i kandydować do sejmu już pół stulecia wcześniej

XIX-wieczne kobiety wcale nie były pozbawione praw politycznych, prawa głosu czy nawet prawa do kandydowania na polityczne stanowiska. Miały je i dotyczyło to także Polek. Choć tylko w jednym z trzech zaborów.

Kolczyk Marii Antoniny. Para wyceniana jest na od 1 do 2 milionów dolarów (fot. Sotheby's)

news | 17.10.2018 | Autor:

Chcesz przymierzyć najprawdziwsze klejnoty Marii Antoniny? Teraz masz taką możliwość!

Maria Antonina pamiętana jest jako ikona stylu, miłośniczka mody i zbytków. To ostatnie stało się przyczyną jej upadku. Kiedy Francuzi klepali biedę, ona pławiła się w luksusach. Dzięki słynnemu domowi aukcyjnemu Sotheby’s  teraz można przymierzyć klejnoty, które należały...

Staropolskie społeczeństwo od kobiet wymagało przede wszystkim rodzenia i wychowywania dzieci. Na obrazie Maria Anna Rawiczowa.

artykuł | 15.10.2018 | Autor:

Mit Matki Polki. Skąd się wziął i czy polskie kobiety zdołały się wyzwolić spod jego działania?

W staropolskim społeczeństwie wartość kobiet oceniano na podstawie ich płodności i zdolności do wychowania dzieci. Przez wieki ideał ten ewoluował, ale jedno się nie zmieniło – Polki, strażniczki narodowej tradycji, swoje główne zadania wypełniały na łonie rodziny. Jak...

Maciej Aleksy Dawidowski, "Alek" z "Kamieni na szaniec", z koleżankami (Danuta Zdanowiczówna w środku) (fot. domena publiczna)

news | 01.10.2018 | Autor:

Nie żyje Danuta Rossman „Danka”, łączniczka „Zośki” z „Kamieni na szaniec”

W piątek 28 września, na trzy dni przed swoimi 96. urodzinami, odeszła Danuta „Danka” Rossman, członkini Szarych Szeregów i uczestniczka powstania warszawskiego. Pełniła funkcję komendantki kobiet w batalionie „Iwo”.

Zesłani do łagrów więźniowie żyli i pracowali w nieludzkich warunkach. Zdjęcie poglądowe.

artykuł | 24.09.2018 | Autor:

Śmierć w obozie. Wspomnienia Polki, która przeżyła piekło łagrów

Najgorsze w łagrach były zimy. To wtedy zaczynała się prawdziwa katorga. Ekstremalne warunki i ciężka fizyczna praca dla wielu okazywały się nie do zniesienia. O tym, do czego prowadziły powszechne w obozie rozpacz i desperacja, opowiada Stefania, więźniarka...

Poród wiązał się z ogromnym zagrożeniem nie tylko dla kobiety, ale i dla dziecka. Ilustracja z XV wieku.

artykuł | 17.09.2018 | Autor:

Jak wyglądały porody w średniowiecznej Europie?

„Obarczę cię niezmiernie wielkim trudem twej brzemienności, w bólu będziesz rodziła dzieci” – tę karę, nałożoną na Ewę za zerwanie zakazanego owocu, średniowieczne kobiety poznały aż za dobrze. Ciąża i poród wiązały się w ich czasach ze śmiertelnym...

Magdalena Niedźwiecka opowiada nam, co zafascynowało ją w Bonie.

wywiad | 05.09.2018 | Autorzy: i

„Z Boną nie bałabym się nawet życia na bezludnej wyspie”. Magdalena Niedźwiedzka opowiada o pisaniu powieści biograficznej poświęconej wybitnej polskiej królowej

Bony Sforzy nie trzeba nikomu przedstawiać. Jej postać od wieków dostarcza inspiracji badaczom i artystom. Najnowsza, beletryzowana biografia żony Zygmunta Starego wyszła spod pióra Magdaleny Niedźwiedzkiej.

Sztutowo, były hitlerowski obóz koncentracyjny, baraki (fot.Ludwig Schneider, lic. GNU FDL)

news | 01.09.2018 | Autor:

Rodzina myślała, że Wanda zabrała tajemnicę do grobu. Niezwykła relacja więźniarki Stutthof, która pracowała w „Bloku Śmierci” trafiła do muzeum

Wanda Śliwińska do KL Stutthof trafiła 8 lipca 1944 roku osadzona przez koweńskie Sipo. W obozie poznała przyszłego męża. Po latach razem z nim złożyła swoją relację. Okazuje się jednak, że nie o wszystkim opowiedziała. Odnaleziony właśnie maszynopis...

recenzja | 10.08.2018 | Autor:

Wojna, kłamstwa i pamiętniki sprzed czterdziestu lat (Ludmiła Pawliczenko „Pani Śmierć. Najsłynniejsza snajperka frontu wschodniego”)

Jaka była najbardziej fascynująca postać, której biografię mieliście w rękach? Czy był to charyzmatyczny przywódca narodu, utalentowana artystka, a może pełny dystansu wobec życia astronauta? Historia Ludmiły Pawliczenko przebija je wszystkie i na długo zapada w pamięć. Tylko...

Do powstania dołączyło wielu cywilów. Na zdjęciu przysięga wolontariuszy z Powiśla.

artykuł | 01.08.2018 | Autor:

Pierwsze godziny powstania warszawskiego. Jak zapamiętała je sanitariuszka z Ochoty?

Halina ps. „Sławka” zaangażowała się w konspirację już na początku wojny. Na powstanie czekała z utęsknieniem i nadzieją na koniec upokarzającej okupacji. Gdy 1 sierpnia wychodziła z domu, na ulicach panowała euforia. Ona sama była gotowa na dwa...

Wilno zostało wyzwolone wspólnymi siłami AK i Armii Czerwonej. Ale tuż po zdobyciu miasta sojusz został zerwany...

artykuł | 07.07.2018 | Autor:

„Nie tak wyobrażaliśmy sobie ten dzień”. Jak koniec wojny zapamiętali wileńscy akowcy?

Dla Stefanii, łączniczki i sanitariuszki AK, wkroczenie Armii Czerwonej do Wilna wcale nie oznaczało końca wojny. Niedługo po „wyzwoleniu” miasta została aresztowana przez nowych gospodarzy. Jej los podzieliły tysiące akowców. Co się z nimi stało?

Wampir (fot. domena publiczna)

news | 05.07.2018 | Autor:

Czy zachodniopomorski pochówek antywampiryczny to tak naprawdę kości kobiety, która padła ofiarą procesu o czary?

W 2014 roku naukowcy odnaleźli w Kamieniu Pomorskim kości człowieka. Szkielet był niekompletny oraz nosił ślady praktyk magicznych. Po pierwszych analizach uznano, że jest to pochówek antywampiryczny, jednak najnowsze badania pokazują, że sprawa jest znacznie bardziej skomplikowana.

recenzja | 22.06.2018 | Autor:

Prowokatorka, celebrytka czy kobieta wyzwolona? („Gattora. Życie Leonor Fini” Dorota Hartwich)

Dla jednych kobieta wyzwolona. Dla innych prawdziwy demon. Nikt jednak nie przeczył jej niezwykłej piękności, która inspirowała artystów. Opowieść o Leonor Fini to historia życia, które przepełnione artyzmem, samo stało się dziełem sztuki.