Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Nowożytność

Gdzie krył się sekret sukcesów Stefana Czarnieckiego?

artykuł | 22.05.2019 | Autor:

Sztuka wojny Stefana Czarnieckiego. Co „dla ojczyzny ratowania” robił ten wielki wódz?

Na polu walki lepiej uzbrojeni i liczniejsi Szwedzi mieli zdecydowaną przewagę. Polacy nie mieli jednak zamiaru ustąpić. Podczas gdy król Jan Kazimierz naciskał na walne starcie, Stefan Czarniecki miał własny pomysł na rozgromienie przeciwnika. Który z nich miał...

Choć zmarł w wieku zaledwie 35 lat, Wolfgang Amadeusz Mozart zdążył zapisać się w historii jako jeden z najgenialniejszych muzyków wszech czasów.

artykuł | 20.05.2019 | Autor:

Czy ten genialny kompozytor padł ofiarą morderstwa?

Gdy Mozart w wieku zaledwie 35 lat nagle zmarł, plotkowano, że ktoś pomógł mu pożegnać się ze światem. Głównym podejrzanym stał się jego muzyczny rywal, Antonio Salieri. W tej historii było jednak dużo nieścisłości. Co tak naprawdę zabiło...

Zima na przełomie 1783 i 1784 roku była wyjątkowo mroźna. Za obniżenie temperatur odpowiadała trwająca od czerwca erupcja wulkanu Laki.

news | 19.05.2019 | Autor:

Zamiast gorącego lata, zima stulecia? Naukowcy wyjaśniają anomalie pogodowe w XVIII-wiecznej Europie

Potężna erupcja islandzkiego wulkanu, do której doszło na przełomie 1783 i 1784 roku wcale nie spowodowała, jak dotąd zakładano, ekstremalnej fali upałów w Europie. Wręcz przeciwnie, przyniosła nad Stary Kontynent niezwykle mroźną zimę – co postulował już w...

Wizerunek rannego polskiego króla budził poruszenie w całej Europie, a Stanisław August skrzętnie to wykorzystywał.

miniatura | 18.05.2019 | Autor:

Mistrz propagandy w XVIII wieku. Jak Stanisław August Poniatowski obrócił próbę porwania na własną korzyść?

3 listopada 1771 roku konfederaci porwali Stanisława Augusta Poniatowskiego. Sprytny król zdołał jednak przeciągnąć sprawców na swoją stronę i już następnego dnia odzyskał wolność. Wkrótce też zaczął wykorzystywać nieudany zamach dla własnych celów. Co na tym zyskał?

Pomnik masakry Glencoe (fot. im Traynor, lic. CC BY SA-3.0)

news | 17.05.2019 | Autor:

Archeolodzy przebadają miejsce masakry, która zainspirowała „krwawe gody” z „Gry o tron”

Najsłynniejszy cykl powieściowy Georga RR Martina, który został zekranizowany przez HBO, pełnymi garściami czerpie z prawdziwych zdarzeń z przeszłości. Także słynna masakra w trakcie wesela została zainspirowana historią. Archeolodzy planują przebadać miejsce oryginalnej rzezi.

Leonardo da Vinci nie pozostawił po sobie potomstwa (na ilustracji: genialny wynalazca na łożu śmierci).

news | 05.05.2019 | Autor:

Czy udało się w końcu znaleźć próbkę DNA Leonarda da Vinci? Ten kosmyk włosów mógłby ujawnić prawdę o pochodzeniu renesansowego geniusza

Para włoskich badaczy oznajmiła, że udało im się zdobyć kosmyk włosów należący do słynnego renesansowego artysty i wynalazcy. Planują przeprowadzenie badań DNA, które pozwoliłyby ustalić, kim byli rodzice Leonarda. Historycy są jednak sceptyczni. Dlaczego mają wątpliwości?

Batory z pozoru cieszył się dobrym zdrowiem.

nauka | 02.05.2019 | Autor:

Czy uda się rozwiązać zagadkę śmierci Stefana Batorego? Nowa edycja zachowanych kopii XVI-wiecznego rękopisu

Nagła śmierć Batorego, który uchodził za człowieka o dobrym zdrowiu, do dziś jest przedmiotem sporów wśród historyków i lekarzy. Sporządzony tuż po zgonie monarchy dokument, który mógłby rozstrzygnąć ich wątpliwości, zaginął. Właśnie ukazała się jednak edycja dwóch zachowanych...

Stefan Czarniecki został upamiętniony w naszym hymnie narodowy, ale jego biografia skrywa również czarne karty.

artykuł | 30.04.2019 | Autor:

Stefan Czarniecki. Genialny wódz, beztroski ryzykant, a może… zbrodniarz wojenny?

Do historii przeszedł jako nieustraszony pogromca Szwedów i bohater uwieczniony w „Mazurku Dąbrowskiego”. Z drugiej strony – Czarniecki nigdy nie oduczył się zwyczajów, których nabrał, przebywając wśród lisowczyków. Dziś zostałby zapewne uznany za zbrodniarza wojennego. Jak bardzo był...

Michal Radziwiłł był hetmanem polnym w latach 1668-1673. Ile w tym czasie wydał?

nauka | 25.04.2019 | Autor:

Na co i ile wydawał hetman Michał Radziwiłł? Właśnie opublikowano jego rachunki

Michał Radziwiłł, hetman polny i podkanclerzy, szwagier króla Jana III Sobieskiego, należał do grona najważniejszych dygnitarzy Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Walczył ze Szwedami, Rosjanami i Turkami. Dzięki najnowszej edycji jego rachunków wiemy, ile kosztowało go utrzymanie własnych oddziałów.

wideo | 25.04.2019 | Autor:

Ostatnia polska królowa. Kim była i dlaczego o niej nie pamiętamy?

Przyjazdów do Polski unikała jak ognia. I to mimo, że sama przekonała męża, by walczył o koronę Rzeczypospolitej. Ambicje miała zresztą o wiele większe: wierzyła, że należy jej się także cesarski tron.

Pod Ochmatowem wojska dowodzone przez Koniecpolskiego odniosły wielkie zwycięstwo nad Tatarami.

miniatura | 23.04.2019 | Autor:

Bitwa pod Ochmatowem. Największy sukces XVII-wiecznej Rzeczpospolitej w walce z Tatarami

To był prawdziwie zwycięski pochód zasłużonego hetmana Koniecpolskiego. Jego wojska zasilały magnackie oddziały z całej Rzeczpospolitej. Kiedy stanął na drodze Tuhaj beja, wynik starcia mógł być tylko jeden.

Stanisław August Poniatowski od początku swoich rządów był w ekstremalnie trudnej sytuacji.

miniatura | 22.04.2019 | Autor:

Czy Stanisław August Poniatowski w ogóle miał szansę zreformować Polskę?

Stanisław August Poniatowski przeszedł do historii jako nieudacznik, który pozwolił na rozgrabienie Polski. Część badaczy uważa jednak, że miał po prostu pecha, bo przyszło mu rządzić „barbarzyńskim” państwem znajdującym się na skraju upadku. Czy król Staś w ogóle...

Czym Vlad Palownik zasłużył na swoją ponurą reputację?

miniatura | 17.04.2019 | Autor:

Czy Vlad Palownik zasłużył na swoją reputację? Norman Davies wyjaśnia

To on stał się pierwowzorem znanego z niezliczonych filmów i powieści Drakuli. Jego postać do dzisiaj budzi niezdrową wręcz fascynację. Co kierowało wołoskim księciem Vladem Palownikiem i ile jest prawdy w legendach o jego okrucieństwie?

W wyniku zamachu niemal stracił życie król Zygmunt III Waza.

artykuł | 13.04.2019 | Autor:

Te zabójstwa zmieniły bieg historii. Najsłynniejsze zamachy w dziejach Polski

Polskę nazywano „krajem bez królobójców”, lecz ten szlachetny obraz niewiele ma wspólnego z rzeczywistością. W dziejach naszego państwa nie brakowało zuchwałych zamachowców, którzy zdecydowali się podnieść rękę na władcę, polityka czy wroga ojczyzny. Konsekwencje ich zbrodni bywały tragiczne.

wideo | 11.04.2019 | Autor:

Zasnął z fajką w ręku, a jego ciało zajęło się ogniem. Ponura śmierć polskiego króla

Polski władca stał się żywym (a właściwie już martwym) dowodem na to, że palenie szkodzi. Tragiczna śmierć zwieńczyła karierę co najmniej kontrowersyjną.

Alchemicy cieszyli się na europejskich dworach dużym poważaniem.

miniatura | 09.04.2019 | Autor:

Naukowcy czy szarlatani? Krótka historia alchemii według Normana Daviesa

Byli specjalistami od wszystkiego. Przywracali płodność, leczyli, a nawet… nadzorowali kopalnie. Uważali się za reformatorów, zgłębiających tajniki działania umysłów i materii. Europejczycy przełomu XVI i XVII wieku wierzyli im bez zastrzeżeń – ale czy słusznie?

Kazimierz Pułaski (fot. domena publiczna)

news | 05.04.2019 | Autor:

Kazimierz Pułaski i gender? Zaskakujące wyniki badań DNA generała

Generał Kazimierz Pułaski to bohater walki o wolność dwóch krajów – swojej ojczystej Polski oraz Stanów Zjednoczonych. Nie dziwi zatem zainteresowanie jego postacią za oceanem. Amerykańscy naukowcy, mając do dyspozycji szczątki generała, doszli do zaskakujących wniosków.

Rekonstrukcja bitwy w 2009 r. (fot. Bitwa pod Kunowicami, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 04.04.2019 | Autor:

Zbiorowa mogiła rzuca nowe światło na jedną z najkrwawszych bitew wojny siedmioletniej

W marcu bieżącego roku w Słubicach, przy granicy polsko-niemieckiej, budowlańcy natrafili na wystające z ziemi kości. O swoim makabrycznym odkryciu poinformowali policję, a ta archeologów. Okazało się, że w miejscu, gdzie miał powstać dom, znajduje się zbiorowa mogiła...

wideo | 01.04.2019 | Autor:

Którzy z władców Rzeczpospolitej Obojga Narodów najbardziej zaszkodzili ojczyźnie?

Wśród królów elekcyjnych niewielu było takich, których można by uznać za prawdziwie zasłużonych. Równie trudno wskazać władców absolutnie najgorszych. Konkurencja jest bowiem bardzo silna.

Na pokładzie Mary Rose pływali marynarze z Afryki Północnej lub Bliskiego Wschodu.

news | 25.03.2019 | Autor:

Czy Henryk VIII zatrudniał imigrantów? Najnowsze badania DNA wykazały, że tak!

Najnowsze badania szczątków ośmiu członków załogi Mary Rose, okrętu flagowego Henryka VIII, wykazały, że pod angielską banderą pływali marynarze z Afryki Północnej lub Bliskiego Wschodu. To kolejny dowód na wielokulturowość Wysp Brytyjskich za panowania Tudorów.

Czy o husarii można jeszcze napisać coś nowego?

recenzja | 22.03.2019 | Autor:

Husaria od kuchni. Czego jeszcze nie wiemy o najlepszej polskiej jeździe?

Husaria jest przereklamowana. Kolejne peany o tym, że była najlepszą jazdą w historii, albo jałowe dyskusje o istniejących lub wyimaginowanych skrzydłach wieją straszliwą nudą. Z lekkim zniechęceniem brałem więc do ręki jeszcze jedną książkę o cudownych jeźdźcach. I...

Pomnik Tadeusza Kościuszki (fot. Jakub Jankiewicz, lic. CC BY-SA 2.0)

miniatura | 12.03.2019 | Autor:

24 marca 1794 roku. Jak wybuchło powstanie kościuszkowskie?

Co zawierało słynne ślubowanie Tadeusza Kościuszki? Dlaczego odbyło się na krakowskim Rynku, a nie na Wawelu, jak pierwotnie planowano? Czy Kościuszko dotrzymał słowa?

Poród (fot. domena publiczna)

artykuł | 08.03.2019 | Autor:

Czy Leonardo da Vinci wiedział skąd się biorą dzieci?

O to, skąd się wzięły na świecie, wypytują już kilkulatki. Starszy przychówek uczy się tego na biologii, z konkretnymi planszami w podręczniku. Krótko mówiąc, dzisiaj nawet dzieci wiedzą, skąd się biorą dzieci. Ale do niedawna najpoważniejsi uczeni łamali...

Symbole władzy cesarskiej trafiły do Moskwy z Bizancjum.

artykuł | 05.03.2019 | Autor:

Dlaczego władców Rosji nazywano carami?

Od XV wieku książęta moskiewscy konsekwentnie budowali swoją pozycję władców Wszechrusi. Powiększali obszar swojego państwa i szukali sposobu, by dodać sobie splendoru. Tytuł cesarski z pewnością im go przydał – ale jak uzasadnili ten awans?

Stefan Batory (fot. domena publiczna)

miniatura | 04.03.2019 | Autor:

Dlaczego w Polsce nie było wojen religijnych?

We Francji hugenoci krwią płacili za prawo do własnego wyznania. W Niemczech trwające dziesiątki lat wojny religijne dały początek podziałom trwającym do dzisiaj. Dlaczego ta historia nie powtórzyła się w Rzeczpospolitej?

  • Szukaj tylko w:

  • Wybierz miejsce akcji:

  • Wybierz temat:

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.