Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Druga wojna światowa

Alan Turing w latach 30.

news | 17.07.2019 | Autor:

Najsłynniejszy kryptolog świata, za życia prześladowany za orientację seksualną, zostanie uhonorowany na banknocie

Alan Turing przeszedł do historii jako prekursor komputerów i człowiek, dzięki któremu rozszyfrowano Enigmę. Jak poinformował w poniedziałek Bank Anglii ten genialny kryptolog i matematyk w 2021 roku zostanie „twarzą” banknotu 50-funtowego. To ukłon w stronę badacza, który...

Czy możemy policzyć, ilu cywilów zginęło w czasie II wojny światowej?

artykuł | 13.07.2019 | Autor:

Ilu cywilów zginęło w czasie II wojny światowej?

Bombardowania. Pacyfikacje. Masowe egzekucje. W czasie II wojny światowej cywile mieli tyle samo powodów, by bać się śmierci, co wysyłani na front żołnierze. Czy możemy choćby oszacować, ile osób straciło życie między 1939 a 1945 rokiem?

Akcja „Reinhardt”. Żydzi w wagonie towarowym w drodze do obozu zagłady.

news | 12.07.2019 | Autor:

„Nie wszyscy wierzą, że Holokaust naprawdę się wydarzył” – dyrektor szkoły usunięty ze stanowiska za kontrowersyjne wypowiedzi

„Nie mogę stwierdzić, że Holokaust był prawdziwym, historycznym wydarzeniem; nie mam do tego kompetencji jako pracownik systemu szkolnictwa” – oznajmił dyrektor jednej z amerykańskich szkół średnich. Tłumaczył, że w ten sposób zachowuje „polityczną neutralność” względem niemieckiego ludobójstwa. Za...

Wiele osób, którym udało się przeżyć atak, zginęło później w męczarniach z powodu choroby popromiennej i nowotworów (na zdj. kobieta i dziecko dzień po zbombardowaniu Nagasaki).

artykuł | 09.07.2019 | Autor:

„Mój Boże, cóżeśmy uczynili”. Ile osób zginęło w atakach na Hiroszimę i Nagasaki?

„Jedni mieli spalone brwi, z ich twarzy i rąk zwisała skóra. Inni z bólu unosili ramiona (…). Jeszcze inni szli i wymiotowali” – opisywał w 1946 roku ofiary ataków nuklearnych na Japonię amerykański dziennikarz John Hersey. Zabitych i...

Akowcy infiltrowali Gestapo i Sipo, wysyłając ich funkcjonariuszom rozmówców. Zdjęcie poglądowe.

artykuł | 04.07.2019 | Autor:

Metoda „na rozmówcę”. Jak akowcy inwigilowali funkcjonariuszy gestapo?

Ta strategia była ryzykowna, ale i niezwykle skuteczna. Dzięki niej udało się zdobyć wiele cennych informacji i uratować dziesiątki osób przed strasznym losem. Na czym polegała metoda „na rozmówcę” i kogo udało się dzięki niej rozpracować?

Grupa przewodników po kanałach po wyjściu na powierzchnię.

artykuł | 30.06.2019 | Autor:

Jak powstańcy przemieszczali się w labiryncie warszawskich kanałów?

Brud, ciemność, smród, a na dodatek brak wyraźnych punktów orientacyjnych. Bez doświadczonego przewodnika łatwo było zgubić się w podziemnym labiryncie. Perspektywa pobłądzenia w kanałach była dla powstańców równie przerażająca, co spotkanie oko w oko z Niemcami. Jak radzili...

Josef Mengele na froncie wschodnim służył w szeregach Dywizji Pancernej "Wiking".

artykuł | 27.06.2019 | Autorzy: i

„Znakomicie sprawdził się w obliczu wroga”. Jak przebiegała kariera wojskowa Josefa Mengelego?

Anioł Śmierci z utęsknieniem wypatrywał wojny i jeszcze przed jej wybuchem przeszedł szkolenie wojskowe, by później móc dołączyć do najbardziej fanatycznej formacji w armii III Rzeszy – Waffen SS. To w niej stawiał pierwsze kroki na froncie.  Zanim...

Dlaczego Armia "Poznań" nie dostała zielonego światła, aby wesprzeć inne jednostki walczące z Niemcami? Zdjęcie poglądowe.

artykuł | 25.06.2019 | Autor:

Po 1 września ta polska armia przez kilka dni stała bezczynnie. Dlaczego nie pozwolono jej ruszyć do walki?

Niemieckie uderzenie na Polskę nadeszło z dwóch kierunków – z południa i z północy. Broniąca ziem zachodnich armia „Poznań” znalazła się w operacyjnej pustce. Jej dowódca nieraz prosił o pozwolenie na zbrojne wsparcie wojsk na innych frontach. Czy...

Jedną ze stref neutralnych były Azory, które stały się dla aliantów ważnym punktem tranzytowym.

artykuł | 20.06.2019 | Autor:

Które państwa europejskie zachowały neutralność w czasie II wojny światowej i jak im się to udało?

Wbrew częstym wyobrażeniom II wojna światowa nie ogarnęła całego Starego Kontynentu. Kilku państwom udało się uchronić przed wojenną zawieruchą. O które państwa chodzi i jaką cenę zapłaciły za pokój? O „strefie neutralnej” w pogrążonej w konflikcie Europie opowiada...

Medale wręczył prezydent Andrzej Duda.

news | 20.06.2019 | Autor:

Medale dla sprawiedliwych względem Polaków. Prezydent Duda wręczył odznaczenia ludziom, którzy ratowali naszych rodaków przed totalitaryzmem

W środę 19 czerwca po raz pierwszy w historii wręczono medale Virtus et Fraternitas (Cnota i Bohaterstwo) przyznawane za pomoc Polakom, ofiarom zbrodni wojennych i totalitaryzmu w latach 1917–1990. „Traktujemy was jako siostry i braci naszego narodu” –...

Napis wykonany przez harcerzy z organizacji „Wawer” na tablicy ogłoszeniowej przy ul. Brackiej.

miniatura | 18.06.2019 | Autor:

Najbardziej spektakularna ucieczka z Pawiaka. Jak 17 osobom udało się wymknąć sprzed nosa Niemcom?

Wojenna historia Pawiaka zarejestrowała niejedną próbę ucieczki – między innymi grafika Stanisława Miedzy-Tomaszewskiego, który umknął prześladowcom, udając… trupa. W przededniu Powstania grupa więźniów zdecydowała się na jeszcze bardziej desperacki krok. Jak udało im się wydostać na wolność?

Liczba ofiar obozu w Workucie wciąż jest nieznana. Na zdjęciu obóz między 1940 a 1945 rokiem.

miniatura | 15.06.2019 | Autor:

Straciło tam życie więcej ludzi niż w Auschwitz. Co wiemy o jednym z najgorszych radzieckich łagrów?

Ta część powojennej historii wciąż nie została dokładnie opisana, choć przez system radzieckich łagrów przeszły miliony ludzi. Niektóre z obozów cieszą się szczególnie złą sławą. O jednym z najgorszych – Workutałagu – opowiada profesor Norman Davies.

To jedno z najsłynniejszych zdjęć II wojny światowej. Przedstawia żołnierzy lądujących 6 czerwca 1944 roku, w słynny D-Day, na normandzkiej plaży "Omaha".

news | 08.06.2019 | Autor:

Po której stronie Niemcy walczyli podczas II wojny światowej? Nie dla wszystkich to oczywiste. Kuriozalna pomyłka na Twitterze brytyjskiej rodziny królewskiej

Niezręczny wpis zilustrowany nagraniem, na którym królowa Elżbieta II wita delegacje przybyłe na obchody 75. rocznicy D-Day, wywołał spore zamieszanie. Po kilku godzinach pomyłkę poprawiono. O co poszło? Otóż z opisu filmu wynikało, że na plażach Normandii po...

W Generalnym Gubernatorstwie przebywało 12 tysięcy funkcjonariuszy Orpo.

nauka | 30.05.2019 | Autor:

Jak nazistowska propaganda przedstawiała Polaków? Zbadano materiały szkoleniowe niemieckiej policji w Generalnym Gubernatorstwie

„Służba w Polsce jest służbą we wrogim kraju” – podkreślali oficerowie SS, odpowiedzialni za szkolenie niemieckiej Policji Porządkowej. I robili wszystko, by przeciętny funkcjonariusz traktował mieszkańców okupowanej strefy jak zwierzęta. A nawet gorzej.

Reichsparteitag 1937 roku (fot. Bundesarchiv, Bild 183-C12701, lic. CC-BY-SA 3.0)

news | 28.05.2019 | Autor:

Norymberga wyremontuje plac defiladowy Hitlera?

Nie gdzie indziej, a w Norymberdze Hitler organizował na gigantyczną skalę „Parteitagi”. To miasto chciał uczynić idealnym. Do tej pory metropolia nosi wyraźne ślady nazistowskiej przeszłości. Włodarze zastanawiają się, czy należy je remontować.

Sowieccy jeńcy w Stalagu 328.

artykuł | 21.05.2019 | Autor:

"To był pierwszy holokaust urządzony przez Niemców". Jak Wehrmacht traktował radzieckich jeńców wojennych?

Do dzisiaj raczej oficerów SS, a nie Wehrmachtu, oskarża się o popełnianie wojennych zbrodni. To tylko pokazuje, jak mało wiemy o działaniach hitlerowskiej armii na Wschodzie. Tymczasem rozkazy, z jakimi niemieccy żołnierze wkraczali do ZSRR, były bezlitosne. Jako...

Żołnierze batalionu „Miotła” po ewakuacji kanałami do Śródmieścia.

recenzja | 17.05.2019 | Autor:

Niemcy bali się do nich wchodzić. Dla powstańców były ostatnią drogą ucieczki

Wykorzystywano je do przenoszenia meldunków, transportu broni oraz amunicji. Były również ostatnią drogą ucieczki z upadających punktów oporu. Kanały odegrały trudną do przeceniania rolę w trakcie powstania warszawskiego i „Wojna w kanałach” w doskonały sposób to pokazuje.

W rozmowie z synem Josef Mengele twierdził, że uratował życie tysiącom więźniów.

miniatura | 12.05.2019 | Autor:

„Ocaliłem życie kilku tysiącom więźniów”. Tak Josef Mengele tłumaczył się swojemu synowi

Josef Mengele dopuścił się mrożących krew w żyłach zbrodni na więźniach obozu Auschwitz-Birkenau. Za nieludzkie eksperymenty nigdy jednak nie spotkała go kara. Co więcej, sam Anioł Śmierci nawet kilkadziesiąt lat po wojnie w ogóle nie poczuwał się do...

Yair Lapid (fot. Amirosan, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 10.05.2019 | Autor:

Izraelski polityk atakuje: Polacy współpracowali przy tworzeniu i prowadzeniu obozów zagłady

Od czasu kontrowersyjnej ustawy o IPN, izraelski polityk Yair Lapid ostro potępiał Polskę za „próbę zaprzeczania polskiego współudziału w Holokauście”. Gdy Polska ambasada publicznie zwracała mu uwagę, domagał się przeprosin. Teraz w wywiadzie Lapid posuwa się jeszcze dalej.

Polscy chłopi w lecie 1939 roku.

nauka | 09.05.2019 | Autor:

Historyk IPN atakuje Barbarę Engelking za książkę o mordach polskich chłopów na Żydach. Czy słusznie?

Profesor Barbara Engelking w książce „Jest taki piękny słoneczny dzień. Losy Żydów szukających ratunku na wsi polskiej 1942–1945” opisała wiele wstrząsających przypadków spontanicznego uczestnictwa polskich chłopów w dziele mordowania Żydów. Wiarygodność przynajmniej części tych relacji podważa jednak w...

Powstańcy tygodniami szykowali się do tego, by na ulicach Warszawy znów zawiesić polskie flagi. Szczególnie gorączkowe były ostatnie chwile przed godziną "W".

artykuł | 08.05.2019 | Autor:

Jak wyglądały ostatnie godziny przed wybuchem Powstania Warszawskiego?

Do tej walki szykowali się przez ostatnie tygodnie, miesiące, a nawet lata. Mało kto zapewne myślał o tym, jak ta chwila będzie wyglądała. Oczywiście wyobrażali sobie zwycięstwo, wolną stolicę, flagi na ulicach. Ale jak warszawiacy zachowywali się w...

Czy przebywanie na plażach może stać się wkrótce niebezpieczne?

news | 08.05.2019 | Autor:

Czy czeka nas katastrofa na niespotykaną skalę? Cmentarzyska broni z czasów pierwszej i drugiej wojny światowej zaczynają przeciekać

Po zakończeniu dwóch największych konfliktów wojennych pozostałej po nich broni należało się w jakiś sposób pozbyć. Zadecydowano, że najlepiej w metalowych kontenerach zatopić ją na dnie mórz i oceanów. Minęło blisko sto lat i pojawił się nie lada...

Dachau, budynek z bramą wejściową do obozu (fot. Guido Radig, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 06.05.2019 | Autor:

W Monachium odkryto groby uznawanych za męczenników polskich księży, którzy zginęli w Dachau

Czterej polscy księża, którzy zostali wciągnięci w tryby hitlerowskiej machiny śmierci i zginęli w trakcie II wojny światowej, zostali uznani przez Kościół za męczenników. Jak donosi „Deutsche Welle”, w Monachium właśnie odkryto ich groby.

Nie trzeba było popełnić żadnej zbrodni, by "zasłużyć" na aresztowanie i uwięzienie w obozie koncentracyjnym.

miniatura | 05.05.2019 | Autor:

Za co w III Rzeszy można było trafić do więzienia lub obozu koncentracyjnego?

Wbrew pozorom nazistowskie Niemcy nie były państwem całkowitego bezprawia. Gestapo i inne organy policyjne nie chciały jednak poddawać się ograniczeniom wynikającym z takiego drobiazgu jak istnienie sądów i wypracowały sposób ich omijania – Schutzhaftbefehl, czyli „rozkaz uwięzienia ochronnego”.

Wiele par decydowało się na ślub jeszcze w trakcie walk. Na zdjęciu Alicja Treutler i Bolesław Biega.

miniatura | 29.04.2019 | Autor:

Małżeństwo z powstania warszawskiego. Jak wyglądał ślub Jana Nowaka-Jeziorańskiego i „Grety”?

Na początku września 1944 roku powstańcy stracili już nadzieję na wygraną. Pod naporem Niemców padały kolejne dzielnice miasta. Nie ma chyba gorszego momentu na ślub – a jednak wielu walczących spieszyło się, by zdążyć z małżeńską przysięgą, zanim...

  • Szukaj tylko w:

  • Wybierz miejsce akcji:

  • Wybierz temat:

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.