Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Druga wojna światowa

artykuł | 18.08.2019 | Autor:

Gwałty i rabunki. Jak Armia Czerwona wyzwalała Wielkopolskę?

Okupacja niemiecka odcisnęła silne piętno w świadomości Polaków. Armia Czerwona nie przyniosła wyzwalanym terenom oddechu. Relację z tych wydarzeń spisano w raporcie z lutego 1945 roku. Co na ten temat do powiedzenia miał kpt. Juliusz Bardach?

miniatura | 17.08.2019 | Autor:

Mira śpiewała, a dookoła spadały bomby

We wrześniu 1939 roku gościła w salonie fryzjerskim w Bristolu, kiedy nad Warszawą krążyły pierwsze niemieckie samoloty. W okresie dwudziestolecia była prawdziwą gwiazdą bohemy, w czasie wojny dała się poznać jako bohaterka. Za swoje zasługi została odznaczona Krzyżem Armii...

miniatura | 15.08.2019 | Autor:

Herman Wirth – ekscentryczny poszukiwacz prawdy czy kolejny zwariowany nazista?

Architekci III Rzeszy jako jeden z elementów swojej propagandy wykorzystywali ideę pangermanizmu. Powszechnie znane hasła o „rasie panów” bardzo szybko zyskiwały zwolenników wśród podupadającego moralnie społeczeństwa niemieckiego. W jaki sposób dr Herman Wirth przyczynił się do podniesienia narodu...

miniatura | 09.08.2019 | Autor:

Maszerowała z dziećmi do komory gazowej trzymając je za ręce. Zapomniana współpracowniczka Korczaka

Była Polką żydowskiego pochodzenia, warszawianką z krwi i kości, „kochaną panią Stefą”, najbliższą współpracowniczką Janusza Korczaka, wielką – a jednak bardzo cichą – bohaterką. Mówiła o sobie, że jest tylko wychowawczynią. Jak żyła i jak zginęła Stefania Wilczyńska?

Stanisław Ulam w Los Alamos.

artykuł | 08.08.2019 | Autor:

Kim był Polak, który pomógł Amerykanom zbudować bombę atomową?

Wśród naukowców pracujących nad bombą atomową znajdował się również… nasz rodak. Stanisław Ulam, bo o nim mowa, był jednym z najwybitniejszych umysłów lwowskiej szkoły matematycznej. Jak to się stało, że trafił do projektu Manhattan i pomógł Amerykanom zbudować...

Grafika z broszury wydanej na potrzeby berlińskiej wystawy "Der Ewige Jude" z 1938 roku.

artykuł | 06.08.2019 | Autor:

„Niszczycielskie pasożyty” i „szkodniki”. Jak przedstawiała Żydów nazistowska propaganda?

W listopadzie 1940 roku w niemieckich kinach odbyła się premiera osławionego filmu Der Ewige Jude. Tym samym nazistowska propaganda sięgnęła nowego dna. Jak straszono zwyczajnych Niemców wizerunkiem „złego Żyda”?

Kanały przerażały Niemców, dając powstańcom pewną przewagę. W końcu jednak wrogowie zdobyli informacje o przebiegu podziemnych tras.

artykuł | 05.08.2019 | Autor:

Jak Niemcy dowiedzieli się o tajnej broni Powstania Warszawskiego – kanałach?

Hitlerowcy panicznie bali się kanałów. Od momentu, kiedy we wrześniu zorientowali się, do czego służą one powstańcom, robili wszystko, by odciąć Polakom drogę do tuneli – poza schodzeniem pod ziemię. Skąd czerpali informacje? I ile faktycznie wiedzieli?

Halina Petrynowska zginęła podczas walk w siedzibie Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych.

artykuł | 02.08.2019 | Autor:

„Do końca chciała być ze swoimi rannymi pacjentami”. Zapomniana bohaterka powstania warszawskiego

Dla załogi walczącej w gmachu Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych była „ukochaną panią doktor”. Jej poświęcenie dla rannych nie miało granic – ale i tych zdrowych na ciele potrafiła podnieść na duchu. Działalność doktor „Rany” podczas powstania i jej...

Po kapitulacji Powstania „Antek” (drugi od prawej w środkowym rzędzie) został wywieziony najpierw do obozu w Pruszkowie, a później w głąb Niemiec, w Altengrabow, gdzie zastało go amerykańskie wyzwolenie. Zdjęcie z książki "Powstańcy".

miniatura | 01.08.2019 | Autor:

Co działo się z akowcami po kapitulacji walczącej Warszawy? Poruszająca relacja powstańca

„Antek” znajdował się w gronie około tysiąca pięciuset żołnierzy AK, którzy wpadli w niemieckie ręce po upadku Żoliborza. Kapitulacja była dla niego tragedią – i bynajmniej nie oznaczała końca cierpień. Jak potoczyły się jego losy po klęsce powstania...

Powstanie było momentem próby także dla wieloletnich małżeństw. Na zdjęciu cywile opuszczający Wolę.

artykuł | 28.07.2019 | Autor:

Małżeństwa wszędzie są takie same. Ta historia cywilów z powstania warszawskiego was o tym przekona

Ekstremalne warunki, strach o życie swoje i ukochanych osób, głód – czas powstania dla wielu długoletnich związków stał się prawdziwą próbą. Niektórych elementów relacji między małżonkami nic nie było jednak w stanie zmienić. Przekonał się o tym powstaniec,...

"Maja" czyli Eleonora Galica-Zarembina, podczas powstania warszawskiego pełniła funkcję łączniczki.

artykuł | 19.07.2019 | Autor:

„Przez ostatnie pięć dni jedzenia nie było w ogóle”. Łączniczka wspomina powstańczą codzienność

Kiedy wybuchło powstanie warszawskie, „Maja” miała szesnaście lat. Mimo młodego wieku walkę uważała za swoje zadanie – przysięgę na wierność Armii Krajowej złożyła już półtora roku wcześniej! Jak wspomina życie w czasie zrywu i czy młodzi ludzie, tacy...

Alan Turing w latach 30.

artykuł | 17.07.2019 | Autor:

Najsłynniejszy kryptolog świata, za życia prześladowany za orientację seksualną, zostanie uhonorowany na banknocie

Alan Turing przeszedł do historii jako prekursor komputerów i człowiek, dzięki któremu rozszyfrowano Enigmę. Jak poinformował w poniedziałek Bank Anglii ten genialny kryptolog i matematyk w 2021 roku zostanie „twarzą” banknotu 50-funtowego. To ukłon w stronę badacza, który...

Czy możemy policzyć, ilu cywilów zginęło w czasie II wojny światowej?

artykuł | 13.07.2019 | Autor:

Ilu cywilów zginęło w czasie II wojny światowej?

Bombardowania. Pacyfikacje. Masowe egzekucje. W czasie II wojny światowej cywile mieli tyle samo powodów, by bać się śmierci, co wysyłani na front żołnierze. Czy możemy choćby oszacować, ile osób straciło życie między 1939 a 1945 rokiem?

Akcja „Reinhardt”. Żydzi w wagonie towarowym w drodze do obozu zagłady.

news | 12.07.2019 | Autor:

„Nie wszyscy wierzą, że Holokaust naprawdę się wydarzył” – dyrektor szkoły usunięty ze stanowiska za kontrowersyjne wypowiedzi

„Nie mogę stwierdzić, że Holokaust był prawdziwym, historycznym wydarzeniem; nie mam do tego kompetencji jako pracownik systemu szkolnictwa” – oznajmił dyrektor jednej z amerykańskich szkół średnich. Tłumaczył, że w ten sposób zachowuje „polityczną neutralność” względem niemieckiego ludobójstwa. Za...

Wiele osób, którym udało się przeżyć atak, zginęło później w męczarniach z powodu choroby popromiennej i nowotworów (na zdj. kobieta i dziecko dzień po zbombardowaniu Nagasaki).

artykuł | 09.07.2019 | Autor:

„Mój Boże, cóżeśmy uczynili”. Ile osób zginęło w atakach na Hiroszimę i Nagasaki?

„Jedni mieli spalone brwi, z ich twarzy i rąk zwisała skóra. Inni z bólu unosili ramiona (…). Jeszcze inni szli i wymiotowali” – opisywał w 1946 roku ofiary ataków nuklearnych na Japonię amerykański dziennikarz John Hersey. Zabitych i...

Akowcy infiltrowali Gestapo i Sipo, wysyłając ich funkcjonariuszom rozmówców. Zdjęcie poglądowe.

artykuł | 04.07.2019 | Autor:

Metoda „na rozmówcę”. Jak akowcy inwigilowali funkcjonariuszy gestapo?

Ta strategia była ryzykowna, ale i niezwykle skuteczna. Dzięki niej udało się zdobyć wiele cennych informacji i uratować dziesiątki osób przed strasznym losem. Na czym polegała metoda „na rozmówcę” i kogo udało się dzięki niej rozpracować?

Grupa przewodników po kanałach po wyjściu na powierzchnię.

artykuł | 30.06.2019 | Autor:

Jak powstańcy przemieszczali się w labiryncie warszawskich kanałów?

Brud, ciemność, smród, a na dodatek brak wyraźnych punktów orientacyjnych. Bez doświadczonego przewodnika łatwo było zgubić się w podziemnym labiryncie. Perspektywa pobłądzenia w kanałach była dla powstańców równie przerażająca, co spotkanie oko w oko z Niemcami. Jak radzili...

Josef Mengele na froncie wschodnim służył w szeregach Dywizji Pancernej "Wiking".

artykuł | 27.06.2019 | Autorzy: i

„Znakomicie sprawdził się w obliczu wroga”. Jak przebiegała kariera wojskowa Josefa Mengelego?

Anioł Śmierci z utęsknieniem wypatrywał wojny i jeszcze przed jej wybuchem przeszedł szkolenie wojskowe, by później móc dołączyć do najbardziej fanatycznej formacji w armii III Rzeszy – Waffen SS. To w niej stawiał pierwsze kroki na froncie.  Zanim...

Dlaczego Armia "Poznań" nie dostała zielonego światła, aby wesprzeć inne jednostki walczące z Niemcami? Zdjęcie poglądowe.

artykuł | 25.06.2019 | Autor:

Po 1 września ta polska armia przez kilka dni stała bezczynnie. Dlaczego nie pozwolono jej ruszyć do walki?

Niemieckie uderzenie na Polskę nadeszło z dwóch kierunków – z południa i z północy. Broniąca ziem zachodnich armia „Poznań” znalazła się w operacyjnej pustce. Jej dowódca nieraz prosił o pozwolenie na zbrojne wsparcie wojsk na innych frontach. Czy...

Jedną ze stref neutralnych były Azory, które stały się dla aliantów ważnym punktem tranzytowym.

artykuł | 20.06.2019 | Autor:

Które państwa europejskie zachowały neutralność w czasie II wojny światowej i jak im się to udało?

Wbrew częstym wyobrażeniom II wojna światowa nie ogarnęła całego Starego Kontynentu. Kilku państwom udało się uchronić przed wojenną zawieruchą. O które państwa chodzi i jaką cenę zapłaciły za pokój? O „strefie neutralnej” w pogrążonej w konflikcie Europie opowiada...

Medale wręczył prezydent Andrzej Duda.

news | 20.06.2019 | Autor:

Medale dla sprawiedliwych względem Polaków. Prezydent Duda wręczył odznaczenia ludziom, którzy ratowali naszych rodaków przed totalitaryzmem

W środę 19 czerwca po raz pierwszy w historii wręczono medale Virtus et Fraternitas (Cnota i Bohaterstwo) przyznawane za pomoc Polakom, ofiarom zbrodni wojennych i totalitaryzmu w latach 1917–1990. „Traktujemy was jako siostry i braci naszego narodu” –...

Napis wykonany przez harcerzy z organizacji „Wawer” na tablicy ogłoszeniowej przy ul. Brackiej.

miniatura | 18.06.2019 | Autor:

Najbardziej spektakularna ucieczka z Pawiaka. Jak 17 osobom udało się wymknąć sprzed nosa Niemcom?

Wojenna historia Pawiaka zarejestrowała niejedną próbę ucieczki – między innymi grafika Stanisława Miedzy-Tomaszewskiego, który umknął prześladowcom, udając… trupa. W przededniu Powstania grupa więźniów zdecydowała się na jeszcze bardziej desperacki krok. Jak udało im się wydostać na wolność?

Liczba ofiar obozu w Workucie wciąż jest nieznana. Na zdjęciu obóz między 1940 a 1945 rokiem.

miniatura | 15.06.2019 | Autor:

Straciło tam życie więcej ludzi niż w Auschwitz. Co wiemy o jednym z najgorszych radzieckich łagrów?

Ta część powojennej historii wciąż nie została dokładnie opisana, choć przez system radzieckich łagrów przeszły miliony ludzi. Niektóre z obozów cieszą się szczególnie złą sławą. O jednym z najgorszych – Workutałagu – opowiada profesor Norman Davies.

To jedno z najsłynniejszych zdjęć II wojny światowej. Przedstawia żołnierzy lądujących 6 czerwca 1944 roku, w słynny D-Day, na normandzkiej plaży "Omaha".

news | 08.06.2019 | Autor:

Po której stronie Niemcy walczyli podczas II wojny światowej? Nie dla wszystkich to oczywiste. Kuriozalna pomyłka na Twitterze brytyjskiej rodziny królewskiej

Niezręczny wpis zilustrowany nagraniem, na którym królowa Elżbieta II wita delegacje przybyłe na obchody 75. rocznicy D-Day, wywołał spore zamieszanie. Po kilku godzinach pomyłkę poprawiono. O co poszło? Otóż z opisu filmu wynikało, że na plażach Normandii po...

W Generalnym Gubernatorstwie przebywało 12 tysięcy funkcjonariuszy Orpo.

nauka | 30.05.2019 | Autor:

Jak nazistowska propaganda przedstawiała Polaków? Zbadano materiały szkoleniowe niemieckiej policji w Generalnym Gubernatorstwie

„Służba w Polsce jest służbą we wrogim kraju” – podkreślali oficerowie SS, odpowiedzialni za szkolenie niemieckiej Policji Porządkowej. I robili wszystko, by przeciętny funkcjonariusz traktował mieszkańców okupowanej strefy jak zwierzęta. A nawet gorzej.

  • Szukaj tylko w:

  • Wybierz miejsce akcji:

  • Wybierz temat:

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.