Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Druga wojna światowa

Sowieccy jeńcy w Stalagu 328.

artykuł | 21.05.2019 | Autor:

"To był pierwszy holokaust urządzony przez Niemców". Jak Wehrmacht traktował radzieckich jeńców wojennych?

Do dzisiaj raczej oficerów SS, a nie Wehrmachtu, oskarża się o popełnianie wojennych zbrodni. To tylko pokazuje, jak mało wiemy o działaniach hitlerowskiej armii na Wschodzie. Tymczasem rozkazy, z jakimi niemieccy żołnierze wkraczali do ZSRR, były bezlitosne. Jako...

Żołnierze batalionu „Miotła” po ewakuacji kanałami do Śródmieścia.

recenzja | 17.05.2019 | Autor:

Niemcy bali się do nich wchodzić. Dla powstańców były ostatnią drogą ucieczki

Wykorzystywano je do przenoszenia meldunków, transportu broni oraz amunicji. Były również ostatnią drogą ucieczki z upadających punktów oporu. Kanały odegrały trudną do przeceniania rolę w trakcie powstania warszawskiego i „Wojna w kanałach” w doskonały sposób to pokazuje.

W rozmowie z synem Josef Mengele twierdził, że uratował życie tysiącom więźniów.

miniatura | 12.05.2019 | Autor:

„Ocaliłem życie kilku tysiącom więźniów”. Tak Josef Mengele tłumaczył się swojemu synowi

Josef Mengele dopuścił się mrożących krew w żyłach zbrodni na więźniach obozu Auschwitz-Birkenau. Za nieludzkie eksperymenty nigdy jednak nie spotkała go kara. Co więcej, sam Anioł Śmierci nawet kilkadziesiąt lat po wojnie w ogóle nie poczuwał się do...

Yair Lapid (fot. Amirosan, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 10.05.2019 | Autor:

Izraelski polityk atakuje: Polacy współpracowali przy tworzeniu i prowadzeniu obozów zagłady

Od czasu kontrowersyjnej ustawy o IPN, izraelski polityk Yair Lapid ostro potępiał Polskę za „próbę zaprzeczania polskiego współudziału w Holokauście”. Gdy Polska ambasada publicznie zwracała mu uwagę, domagał się przeprosin. Teraz w wywiadzie Lapid posuwa się jeszcze dalej.

Polscy chłopi w lecie 1939 roku.

nauka | 09.05.2019 | Autor:

Historyk IPN atakuje Barbarę Engelking za książkę o mordach polskich chłopów na Żydach. Czy słusznie?

Profesor Barbara Engelking w książce „Jest taki piękny słoneczny dzień. Losy Żydów szukających ratunku na wsi polskiej 1942–1945” opisała wiele wstrząsających przypadków spontanicznego uczestnictwa polskich chłopów w dziele mordowania Żydów. Wiarygodność przynajmniej części tych relacji podważa jednak w...

Powstańcy tygodniami szykowali się do tego, by na ulicach Warszawy znów zawiesić polskie flagi. Szczególnie gorączkowe były ostatnie chwile przed godziną "W".

artykuł | 08.05.2019 | Autor:

Jak wyglądały ostatnie godziny przed wybuchem Powstania Warszawskiego?

Do tej walki szykowali się przez ostatnie tygodnie, miesiące, a nawet lata. Mało kto zapewne myślał o tym, jak ta chwila będzie wyglądała. Oczywiście wyobrażali sobie zwycięstwo, wolną stolicę, flagi na ulicach. Ale jak warszawiacy zachowywali się w...

Czy przebywanie na plażach może stać się wkrótce niebezpieczne?

news | 08.05.2019 | Autor:

Czy czeka nas katastrofa na niespotykaną skalę? Cmentarzyska broni z czasów pierwszej i drugiej wojny światowej zaczynają przeciekać

Po zakończeniu dwóch największych konfliktów wojennych pozostałej po nich broni należało się w jakiś sposób pozbyć. Zadecydowano, że najlepiej w metalowych kontenerach zatopić ją na dnie mórz i oceanów. Minęło blisko sto lat i pojawił się nie lada...

Dachau, budynek z bramą wejściową do obozu (fot. Guido Radig, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 06.05.2019 | Autor:

W Monachium odkryto groby uznawanych za męczenników polskich księży, którzy zginęli w Dachau

Czterej polscy księża, którzy zostali wciągnięci w tryby hitlerowskiej machiny śmierci i zginęli w trakcie II wojny światowej, zostali uznani przez Kościół za męczenników. Jak donosi „Deutsche Welle”, w Monachium właśnie odkryto ich groby.

Nie trzeba było popełnić żadnej zbrodni, by "zasłużyć" na aresztowanie i uwięzienie w obozie koncentracyjnym.

miniatura | 05.05.2019 | Autor:

Za co w III Rzeszy można było trafić do więzienia lub obozu koncentracyjnego?

Wbrew pozorom nazistowskie Niemcy nie były państwem całkowitego bezprawia. Gestapo i inne organy policyjne nie chciały jednak poddawać się ograniczeniom wynikającym z takiego drobiazgu jak istnienie sądów i wypracowały sposób ich omijania – Schutzhaftbefehl, czyli „rozkaz uwięzienia ochronnego”.

Wiele par decydowało się na ślub jeszcze w trakcie walk. Na zdjęciu Alicja Treutler i Bolesław Biega.

miniatura | 29.04.2019 | Autor:

Małżeństwo z powstania warszawskiego. Jak wyglądał ślub Jana Nowaka-Jeziorańskiego i „Grety”?

Na początku września 1944 roku powstańcy stracili już nadzieję na wygraną. Pod naporem Niemców padały kolejne dzielnice miasta. Nie ma chyba gorszego momentu na ślub – a jednak wielu walczących spieszyło się, by zdążyć z małżeńską przysięgą, zanim...

Jedna z ofiar pogromu ścigana przez tłum.

artykuł | 27.04.2019 | Autor:

30 czerwca 1941 roku we Lwowie rozpętało się piekło. Jak doszło do pogromu ludności żydowskiej?

To był jeden z najstraszniejszych pogromów, dokonanych w Europie od czasów średniowiecza. Podburzona przez Niemców ludność zakatowała tysiące żydowskich mieszkańców Lwowa. Co wiemy o tej nieludzkiej rzezi i czy można było jej uniknąć?

Hitler i Hoffmann wspólnie oceniają jedno ze zdjęć.

miniatura | 21.04.2019 | Autor:

Heinrich Hoffmann. Jak osobisty fotograf Hitlera zapewnił mu władzę?

31 stycznia 1933 roku po wygranych wyborach Hitler objął władzę jako kanclerz Niemiec. Ten spektakularny sukces nie byłby jednak możliwy, gdyby nie jeden człowiek, jego osobisty fotograf, Heinrich Hoffmann. Jak za pomocą zdjęć otworzył przyszłemu Führerowi drogę na...

Okupanci od początku rządzili za pomocą terroru.

artykuł | 20.04.2019 | Autor:

Terror w Warszawie. Jan Nowak-Jeziorański wspomina okrucieństwo niemieckiej okupacji

W okupowanej Warszawie Niemcy rządzili za pomocą terroru i zastraszania. Przypadki zwierzęcego wręcz okrucieństwa były na porządku dziennym, a ci, którzy stali się ich świadkami, do dzisiaj nie mogą zapomnieć. O swoich najgorszych wspomnieniach opowiada Jan Nowak-Jeziorański.

Biblioteka uniwersytecka w Bonn (fot. Bundesarchiv, B 145 Bild-F079071-0029, lic. CC-BY-SA 3.0)

news | 17.04.2019 | Autor:

Belgijka chciała sprzedać stare książki. Okazało się, że to cenne woluminy skradzione po wojnie z biblioteki w Bonn

Wydawało się, że będzie to najzwyczajniejsza transakcja: kobieta sprzedaje kolekcję książek odziedziczoną po ojcu i chce na tym trochę zarobić. Podejrzenia domu aukcyjnego wzbudziły jednak wyrwane pierwsze strony i wywabione stemple biblioteczne. Okazało się, że słusznie.

Przed wejściem do komory gazowej więźniom kazano się rozbierać. Ubrania mieli odebrać po „prysznicu”.

miniatura | 10.04.2019 | Autor:

To była jedna z najbardziej zabójczych substancji w dziejach. Co robił z ciałem ofiary cyklon B?

W poszukiwaniu najwydajniejszej metody „ostatniego rozwiązania” Niemcy nie cofali się przed niczym. Skoro ludność żydowska stanowiła dla nich insekty, postanowili pozbyć się jej w taki sam sposób – za pomocą zabójczego pestycydu znanego jako cyklon B.

W czasie wojny zarówno audycje BBC, jak i audycje Polskiego Radia, podlegały cenzurze. Zdjęcie poglądowe.

artykuł | 07.04.2019 | Autor:

Polskie Radio w Londynie. Jak daleko sięgała brytyjska wojenna cenzura?

Rząd na emigracji kontaktował się z Polakami w kraju między innymi za pośrednictwem Polskiego Radia i BBC. Politycy musieli jednak godzić się na ingerencję brytyjskich cenzorów. A ta nie zawsze była skromna – zwłaszcza po tym, jak w...

Kobiety wywiezione na roboty przymusowe przeszły w III Rzeszy prawdziwe piekło.

recenzja | 05.04.2019 | Autor:

Życie robotnic przymusowych w III Rzeszy. Jak przetrwały lata morderczej pracy?

Liczba publikacji poświęconych drugiej wojnie światowej mogłaby wskazywać, że o tym okresie dziejów wiemy już niemal wszystko. A jednak co jakiś czas okazuje się, że wątków mało znanych wystarczy dla kolejnego pokolenia badaczy.

Więźniarka Auschwitz Czesława Kwoka w pasiaku, z widocznym czerwonym trójkątem i numerem obozowym.

miniatura | 01.04.2019 | Autor:

Jak Niemcy oznaczali więźniów obozów koncentracyjnych?

Dla niewprawnego oka wszyscy osadzeni w nazistowskich obozach koncentracyjnych musieli wyglądać podobnie. A jednak strażnicy z SS doskonale wiedzieli, jak rozróżniać poszczególne kategorie więźniów i w łatwy sposób sprawdzić, jaki rzekomy występek sprawił, że znaleźli się za drutami.

Ujawnienie zbrodni katyńskiej wstrząsnęło Polakami. Anglicy jednak nie uwierzyli, że winni są Sowieci.

miniatura | 30.03.2019 | Autor:

Kiedy ujawniono zbrodnię katyńską, Anglicy byli oburzeni… na Polaków. Jak pisano o makabrycznym odkryciu?

Niedługo po tym, jak świat dowiedział się o odkryciu masowych grobów oficerów polskich w Katyniu, Jan Nowak-Jeziorański został wysłany z poselstwem do Sztokholmu. Miał tam okazję przyjrzeć się zagranicznej prasie – i przeżyć „największy wstrząs” od początku wojny....

Z pracy robotników przymusowych korzystało podczas II wojny światowej wiele firm, m.in. Siemens (na zdj.).

news | 29.03.2019 | Autor:

Jedna z najbogatszych niemieckich rodzin przeprasza za nazistowską przeszłość i zapowiada 11 milionów dolarów zadośćuczynienia

„Jesteśmy zawstydzeni i zszokowani. Te zbrodnie były obrzydliwe” – stwierdził rzecznik rodziny Reimannów, należącej do finansowej elity w Niemczech, i zapowiedział, że w ramach zadośćuczynienia Reimannowie przekażą 11 milionów dolarów na cele charytatywne.

Leibstandarte SS defiluje przed Hitlerem w styczniu 1937 roku.

miniatura | 27.03.2019 | Autor:

„Bodyguardzi” Hitlera. Czy Führer miał prywatną armię, która odpowiadała za jego bezpieczeństwo?

Utworzona w 1933 roku jako osobista ochrona Hitlera Leibstandarte SS stała się jedną z najsłynniejszych i budzących największą grozę jednostek Waffen-SS. Fanatyczni „bodyguardzi” Führera nie mieli żadnych skrupułów, gdy przychodziło im mordować w imię swojego wodza.

Projekt "Niemieckie obozy, polscy bohaterowie. Jak było naprawdę?" ruszył w 2016 roku. Teraz MSZ postanowiło go wznowić (na zdj. strona główna projektu).

news | 23.03.2019 | Autor:

MSZ wydało broszurę „Niemieckie obozy, polscy bohaterowie”. Chce w ten sposób walczyć o prawdę historyczną

Broszura „Jak było naprawdę? Niemieckie obozy, polscy bohaterowie” w trzech językach trafi wkrótce do placówek dyplomatycznych RP w USA, Wielkiej Brytanii, Niemczech i Kanadzie. „Czujemy się w obowiązku reagować na na przypadki fałszowania prawdy” – komentuje wiceminister Szymon...

Bitwa pod Midway była punktem zwrotnym wojny na Pacyfiku.

artykuł | 23.03.2019 | Autor:

To ich zasługą było największe zwycięstwo amerykańskiej floty w II wojnie światowej

Stoczona w czerwcu 1942 roku bitwa o Midway była punktem zwrotnym wojny na Pacyfiku. Amerykanie nie dali się zaskoczyć Japończykom i odnieśli spektakularne zwycięstwo. Jak to możliwe? Wszystko dzięki niewielkiej grupce osób…

Nikogo żołnierze Wehrmachtu nie bali się tak bardzo, jak żandarmerii polowej.

miniatura | 20.03.2019 | Autor:

Psy łańcuchowe Hitlera. Żandarmeria polowa siała postrach wśród żołnierzy Wehrmachtu

W czasie II wojny światowej niewiele było widoków, które mogły sprawić, że zaprawiony w boju piechur Wehrmachtu stanąłby jak wryty, ale Ringkragen, czyli ryngraf, żandarmerii polowej z pewnością był jednym z nich. Dlaczego ta formacja była okryta tak...

Göring uwielbiał pastelowe mundury.

miniatura | 18.03.2019 | Autor:

Zdrada Göringa. Czy najbliższy współpracownik Hitlera faktycznie planował zamach stanu?

Hitler nie mógł uwierzyć własnym uszom, gdy „życzliwi” donieśli mu o zdradzie Göringa. Ogarnięty szałem z miejsca skazał wiernego współpracownika na karę śmierci. Ostatecznie „tylko” pozbawił go urzędów i uwięził we własnym domu. Ale czy rzeczywiście marszałek Rzeszy...

  • Szukaj tylko w:

  • Wybierz miejsce akcji:

  • Wybierz temat:

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.