Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Druga wojna światowa

Warszawy broniły stosunkowo niewielkie siły. Tym cenniejsza była pomoc ludności cywilnej.

artykuł | 21.01.2019 | Autor:

Jak cywile pomagali bronić Warszawy we wrześniu 1939 roku?

„Bombardowanie wywołuje raczej zawziętość i chęć najszybszego odwetu aniżeli załamanie duchowe” – pisał o postawie warszawiaków prezydent Stefan Starzyński. Rzeczywiście, mieszkańcy stolicy bronili swojego miasta przed Niemcami w każdy dostępny sposób. Nawet, jeśli oznaczało to atakowanie czołgów z użyciem...

Obrona Stalingradu stała się jednym z symboli II wojny światowej.

artykuł | 20.01.2019 | Autor:

Kosztowały życie milionów ludzi. Największe i najkrwawsze oblężenia miast podczas II wojny światowej

Bezlitosne bombardowania. Ostrzał artyleryjski. Ciężkie walki uliczne, cierpienia i śmierć cywilów. Takie były realia zmagań o miasta podczas II wojny światowej. Gdzie stoczono najcięższe batalie i które oblężenia przeszły do historii?

Nawajski szyfrant melduje przez radio (fot. domena publiczna)

news | 20.01.2019 | Autor:

Ich kodu nigdy nie złamano. Zmarł jeden z ostatnich szyfrantów z plemienia Nawaho

Szyfranci z plemienia Nawaho stali się dla aliantów nieocenioną pomocą. Koordynowali między innymi atak na Iwo Jimę, a ich języka nie udało się rozpracować żadnemu wrogowi. Właśnie zmarł jeden z ostatnich członków tej grupy.

Bez mundurów, wyposażenia, z jednym panzerfaustem na głowę - tak do walki szli członkowie Volkssturmu.

miniatura | 19.01.2019 | Autor:

Ostatnia nadzieja czy ostatnie ludobójstwo Hitlera? Dlaczego Führer posłał setki tysięcy Niemców na rzeź?

W nazistowskich Niemczech obowiązkową służbę wojskową wprowadzono w 1935 roku, a po 1941 roku powoływano pod broń coraz młodsze roczniki, lecz dopiero w październiku 1944 roku zdecydowano się na prawdziwe pospolite ruszenie. Przyjęło ono postać Volkssturmu, czyli „szturmu...

recenzja | 18.01.2019 | Autor:

Czasy, w których „ożyło myślenie” (Sarah Bakewell, „Kawiarnia egzystencjalistów. Wolność, Bycie i koktajle morelowe”)

„Każda modna osoba chciała się o nim dowiedzieć, każda instytucja establishmentu zaczęła się nim martwić i zdawało się, że niemal każdy dziennikarz posługiwał się nim do zarabiania pieniędzy” – czy da się tak pisać o… kierunku filozoficznym? A...

Czy Wojsko Polskie naprawdę było w 1939 roku aż tak przestarzałe?

artykuł | 15.01.2019 | Autor:

Jak bardzo zacofana była we wrześniu 1939 roku polska armia?  

W 1939 roku walcząca w obronie kraju polska armia poniosła sromotną klęskę. Przez lata utrzymywano, że jedną głównych przyczyn porażki, oprócz przewagi liczebnej przeciwnika, było jej techniczne zacofanie. Czy rzeczywiście Wojsko Polskie było u progu II wojny światowej...

Diorama pokazująca T-34 (fot. Ryan Crieri, lic. CCA 2.0 G)

news | 15.01.2019 | Autor:

Putin sprowadza najsłynniejsze radzieckie czołgi z okresu II wojny światowej z… Laosu. Czyżby Rosji skończyły się T-34?

Trudno zaprzeczyć, że T-34 to, obok niemieckich Panter, najsłynniejsze czołgi okresu II wojny światowej. Nawet słynny Rudy 102, którym jeździli serialowi czterej pancerni, był właśnie takim pojazdem. Wygląda jednak na to, że w Rosji pojazdu T-34 zabrakło.

Sam Hitler sporadycznie używał nazistowskiego pozdrowienia.

miniatura | 13.01.2019 | Autor:

Nazistowski savoir-vivre. Jak i kiedy należało wykonywać hitlerowskie pozdrowienie w III Rzeszy?

Powitanie słowami „Heil Hitler” w połączeniu z wyciągnięciem prawej ręki było jednym z najbardziej charakterystycznych elementów życia w III Rzeszy. Za uchylanie się od wykonywania gestu groziły surowe konsekwencje. Jakie reguły narzucała w tej kwestii Niemcom nazistowska etykieta?

recenzja | 11.01.2019 | Autor:

Historia mody kołem się toczy (Karolina Żebrowska, "Polskie piękno")

Na okładce „Polskiego piękna” śliczna dziewczyna z lat 60. spogląda w oczy poważnej damie z początków XX wieku. Przyjrzyjcie się uważnie! To jedna i ta sama kobieta, autorka książki: Karolina Żebrowska.

Lista Schindlera (fot. okładka wydania DVD)

news | 07.01.2019 | Autor:

To już wyższy poziom trollingu. Niemieckie niezależne kino oferuje członkom skrajnie prawicowej partii AfD darmowe bilety na „Listę Schindlera”

Jak donosi „New York Times”, jedno z niemieckich kin – „Cinexx” w Hachenburgu – zaoferowało możliwość darmowego obejrzenia słynnej „Listy Schindlera” członkom skrajnie prawicowej Alternatywy dla Niemiec. Przedstawiciele partii uważają, że to podła prowokacja.

artykuł | 06.01.2019 | Autor:

Zapomniana „Reduta Nowogród”. Tych bohaterów kampanii wrześniowej doceniono dopiero po 30 latach

Gdy pod koniec pierwszego tygodnia kampanii wrześniowej Niemcy zbliżyli się do Nowogrodu, obrońcy miasta nie mieli pomocy ani wsparcia od nikogo. Stoczyli jednak zawzięty bój, a wróg uznał twierdzę za jeden z najtrudniejszych do przebycia punktów obrony. Dlaczego przez...

Pius XII wstąpił na tron Piotrowy w 1939 roku.

artykuł | 05.01.2019 | Autor:

Dlaczego papież Pius XII nie potępił działań Hitlera?

Pontyfikat Piusa XII przypadł na jeden z najtrudniejszych momentów w historii Europy. Wybrany w 1939 roku papież musiał niemal od razu stawić czoła bestialskiej wojnie. Do dzisiaj obwinia się go za to, że nie potępił otwarcie nazizmu i...

Kobiety wsiadające do wagonu na warszawskim Umschlagplatzu, sierpień 1942 roku.

news | 05.01.2019 | Autor:

Ilu Żydów zginęło podczas Holokaustu? Nowe szacunki mówią o 15 tysiącach ofiar dziennie w szczytowym momencie

Uwzględniając nieanalizowane dotąd dane, biomatematyk z Uniwersytetu w Tel Avivie zrewidował dotychczasowe szacunki liczby ofiar akcji Reinhardt. Wyniki, które otrzymał są zatrważające. Według jego wyliczeń od sierpnia do października 1942 roku Niemcy mordowali po 15 tysięcy Żydów dziennie.

Jeanne Calment w wieku 20 lat (fot. domena publiczna)

news | 03.01.2019 | Autor:

Najstarsza osoba na świecie okazała się oszustką?

Jeanne Louise Clament 17 października 1995 roku została najdłużej żyjącą osobą w historii. Do tej pory uznawano ją za jedyną osobę, która w sposób udokumentowany zdołała przekroczyć wiek 120 lat. Badacz z Rosji twierdzi jednak, że było to...

Obóz w Pithiviers, 1941 (fot. Bundesarchiv, Bild 183-S69236, lic. CC-BY-SA 3.0)

news | 31.12.2018 | Autor:

Francuskie koleje upamiętnią swoją rolę w Holokauście na dawnej stacji, z której wywieziono do Auschwitz 16 000 Żydów

Powstała w 1938 roku francuska spółka kolejowa SNCF wyasygnowała 2,3 miliona dolarów na stworzenie nowego muzeum na dawnej stacji Pithiviers, znajdującej się tuż obok pozostałości obozu koncentracyjnego o tej samej nazwie. To stąd przy wsparciu SNCF rząd Vichy...

Członkowie Hitlerjugend na obozie letnim.

miniatura | 31.12.2018 | Autor:

Hitlerjugend. Siedem milionów dzieci Hitlera

Młodzież Hitlera była jedyną oficjalną organizacją zrzeszającą młodych ludzi w III Rzeszy. Za przynależność do niej miliony niemieckich chłopców zapłaciło utratą dzieciństwa, a niejednokrotnie – również życia.

Ukraiński znaczek pocztowy wydany na 100-lecie urodzin Bandery.

news | 30.12.2018 | Autor:

Ukraińcy ustanowili święto narodowe na cześć Bandery wbrew rezolucji ONZ

Dzień urodzin Stepana Bandery (1 stycznia) ogłoszono na Ukrainie świętem narodowym. Co więcej, cały rok 2019 zostanie poświęcony tej kontrowersyjnej postaci. Decyzja ukraińskich władz wzbudziła ostry sprzeciw ze strony Izraela. Powód? Ten „bohater” był niemieckim kolaborantem.

Serial spotkał się z krytyką nie tylko w Polsce, ale również m.in. w Wielkiej Brytanii i USA (ilustracja: fragment plakatu promocyjnego serialu pod jego angielskim tytułem "Generation War").

news | 29.12.2018 | Autor:

Niemiecka telewizja musi przeprosić i zapłacić – wyrok w sprawie serialu „Nasze matki, nasi ojcowie”

W piątek zapadł wyrok w procesie przeciwko niemieckim producentom telewizyjnym, stojącym za serialem „Nasze matki, nasi ojcowie”. Niemcy będą musieli przeprosić i zapłacić za oczernianie AK i naruszenie dóbr osobistych polskich żołnierzy. „To trudna i precedensowa sprawa” –...

recenzja | 28.12.2018 | Autor:

Sprawdź, czy w swoim garażu masz kanister wymyślony przez nazistów!

Jeśli wydaje Ci się, że o Trzeciej Rzeszy napisano już wszystko, pora zrewidować ten pogląd. Historię Hitlera i jego koszmarnego planu prezentowano na wiele sposobów, ale jak się okazuje, historykom wciąż nie brak pomysłów, jak zaciekawić czytelnika.

Wejście do obozu Auschwitz (fot. domena publiczna)

news | 25.12.2018 | Autor:

Stowarzyszenie, które w styczniu zakłóciło obchody wyzwolenia Auschwitz wszczyna burzę, bo nie dostało zaproszenia na kolejną rocznicę

W czasie tegorocznych obchodów rocznicy wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau doszło do szeroko komentowanego incydentu z udziałem Stowarzyszenia Polskich Rodzin Ofiar Obozów Koncentracyjnych. Organizacja jest oburzona, bo na styczniowe obchody nie dostała oficjalnego zaproszenia.

Pomnik dzieci przewiedzionych do Wielkiej Brytanii w ramach operacji Kindertransport autorstwa Franka Meislera przy dworcu Liverpool Street Station w Londynie.

news | 23.12.2018 | Autor:

80 lat po fakcie Niemcy w końcu zapłacą odszkodowania żydowskim uchodźcom

Program Kindertransport ocalił życie około 10 000 dzieciom pochodzenia żydowskiego. Wywieziono je z kontrolowanej przez nazistów Europy do Wielkiej Brytanii. Wiele z nich już nigdy nie zobaczyło rodziców i rodzeństwa. Wygląda na to, że Niemcy wreszcie poniosą za...

Badania międzywojennych polskich matematyków przyniosły im światowy rozgłos.

news | 22.12.2018 | Autor:

Senat postanowił uhonorować polskich matematyków m.in. ze słynnej szkoły lwowskiej. Rok 2019 ustanowiony Rokiem Matematyki

„Senat Rzeczypospolitej Polskiej, w uznaniu zasług polskich matematyków dla światowej nauki, (…) ustanawia rok 2019 Rokiem Matematyki” – głosi uchwała z 20 grudnia. Z tej okazji przypominamy o wybitnych Polakach, którzy specjalizowali się w tej dziedzinie.

Montgomery był kreowanych przez Brytyjczyków na wielkiego wodza. Ale czy słusznie?

artykuł | 18.12.2018 | Autor:

Megaloman, przez innych generałów nazywany "żałosnym pierdołą". Jak bardzo złym dowódcą był Bernard L. Montgomery?

Z największym rywalem łączyły go megalomania i ambicja. Wychwalali się wzajemnie, by ich własne wiktorie nabrały większego blasku. Ile jednak jest słuszności w świetlistych ocenach brytyjskiego marszałka?

Kobiety siedzące na krakowskich Plantach w 1940 roku (fot. domena publiczna).

artykuł | 15.12.2018 | Autor:

Jak się ubierały Polki w czasie okupacji?

Czy kiedy za bochenek chleba ludzie gotowi byli oddać ostatnią parę spodni, a na frontach żołnierze ginęli milionami mogła istnieć moda? Polki nawet w czasie drugiej wojny światowej udowadniały, że nie ma dla nich rzeczy niemożliwych, a elegancki...

KL Stutthof (fot. domena publiczna)

news | 14.12.2018 | Autor:

Czy 95-letni esesman próbuje wymknąć się wymiarowi sprawiedliwości? Po wystąpieniu w sądzie historyka wylądował w szpitalu

Przed niemieckim Sądem Krajowym w Munsterze toczy się proces Johanna R. z Broken, jednego z ostatnich żyjących hitlerowskich zbrodniarzy. Po wystąpieniu biegłego historyka, który kompletnie podważył jego linię obrony, 95-latek trafił do szpitala. Czy uniknie wyroku?