Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Krakowska historyczka i publicystka, współzałożycielka „Ciekawostek historycznych”. Autorka ponad 200 artykułów popularnonaukowych. Autorka "Okupacji o kuchni" i "Piękna bez konserwantów". W 2017 roku ukazała się jej najnowsza książka "Dwudziestolecie od kuchni. Kulinarna historia przedwojennej Polski".

Najnowsze publikacje:

Ludzkie czaszki (fot. Aleksandra Zaprutko-Janicka, archiwum prywatne)

news | 15.11.2018

Czy Asterix i Obelix kolekcjonowali czaszki swoich wrogów? Według nowych ustaleń archeologów Galowie rzeczywiście ich dekapitowali

Czytając starożytne teksty, badacze często biorą poprawkę na wyobraźnię autorów. Ci ostatni nieraz przedstawiali pokonanych wrogów jako potężniejszych niż w rzeczywistości, by wyolbrzymić swoje zwycięstwo. Tak właśnie interpretowano dotąd opisy koni Galów z naszyjnikami z czaszek wrogów. Wygląda...

news | 14.11.2018

W starożytnej Polsce noszono paciorki z kraju faraonów. Zaskakujące wyniki najnowszych badań

Naukowcy nieustannie prowadzą w Polsce wykopaliska mające na celu jak najdokładniejsze zbadanie przeszłości naszych ziem. Teraz ich znaleziska poddano analizom fizykochemicznym. Dzięki temu wiemy na przykład, że nad Wisłę zawędrowały… ozdoby z Egiptu faraonów.

Medalistki olimpijskie w jeździe figurowej na lodzie z igrzysk 1936 roku (fot. domena publiczna).

news | 13.11.2018

Mamy powód do świętowania. Właśnie zajęliśmy dwa pierwsze miejsca w rankingu najlepszych polskich portali historycznych

Adresowany do dziennikarzy, ludzi pracujących w reklamie i PR dwumiesięcznik branżowy „Press” właśnie wypuścił ranking najlepszych portali historycznych w Polsce. Jury złożone z ekspertów analizowało strony według pięciu różnych kryteriów. Okazaliśmy się najlepsi.

Stulecie niepodległości. Polska nie jest jedyna (fot. _Alicja_, lic. CC0)

news | 12.11.2018

Polska nie jest jedyna. Kto jeszcze obchodzi w tym roku stulecie niepodległości?

Mamy za sobą kulminacyjny punkt obchodów stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości. 11 listopada w całym kraju ludzie zbierali się, by świętować. Ale Polska to nie jedyny kraj, który w 2018 roku obchodzi okrągłą rocznicę wyzwolenia.

100 lat Polsko! (fot. _Alicja_ , lic. CC0)

news | 11.11.2018

100 lat Polsko! Cały świat składa Polsce życzenia z okazji stulecia niepodległości

Polska obchodzi dzisiaj setną rocznicę odzyskania niepodległości. Tę niezwykle ważną dla naszego kraju datę postanowiły uczcić także inne państwa. Z całego świata płyną do nas życzenia, a słynne budynki zostaną podświetlone na biało-czerwono.

Mozaika przedstawiająca Narcyza, odkryta przez ekipę archeologów z Nebraski (fot. University of Nebraska)

news | 08.11.2018

Sprośne rysunki w ubikacji? Nowe odkrycie pokazuje, że nic się w tej kwestii nie zmieniło od 1800 lat!

Zdarza się niestety, że męskie ubikacje „zdobione” są rysunkami wielkich penisów, czy sprośnymi hasłami. Odkryta właśnie rzymska latryna pokazuje, że to tradycja stara jak świat. Starożytna toaleta upiększona została między innymi wizerunkiem Narcyza podziwiającego swoje ogromne przyrodzenie.

Brama wejściowa do obozu Stutthof (fot. Polimerek, lic. GNU FDL)

news | 07.11.2018

Czy ten strażnik z obozu koncentracyjnego odpowie za swoje zbrodnie? 94-latek stanął przed… sądem dla nieletnich!

Porusza się na wózku inwalidzkim, jest stary i zniedołężniały. Ale żyje, w przeciwieństwie do wielu ofiar obozu KL Stutthof, które zdaniem prokuratury pomógł zabić. W Muenster w Niemczech właśnie rozpoczął się proces 94-letniego strażnika z niemieckiego obozu koncentracyjnego....

Kolegiata św. Anny, w której odbędzie się ostatnie pożegnanie prof. Wyrozumskiego (fot. Zygmunt Put, lic GNU FDL)

news | 05.11.2018

Odszedł prof. Jerzy Wyrozumski. Wybitny mediewista miał 88 lat

W piątek wieczorem w Krakowie zmarł profesor Jerzy Wyrozumski, wybitny historyk mediewista, wielokrotnie nagradzany i odznaczany za swoją działalność naukową. Na jego pracach wychowały się całe pokolenia historyków.

Kadr z pierwszej ekranizacji opowieści o Frankensteinie z 1910 roku (fot. domena publiczna)

news | 03.11.2018

Pierwsza ekranizacja „Frankensteina” odnaleziona i uratowana przed zniszczeniem. Teraz możemy ją obejrzeć za darmo

Biblioteka amerykańskiego Kongresu z okazji Halloween sprawiła miłośnikom kina niesamowity prezent. Na jej stronie można za darmo obejrzeć pierwszą ekranizację słynnej powieści Marry Shelley „Frankenstein”. Przez lata film uważano za zaginiony.

Czaszka neandertalczyka (fot. Jason M. Ramos, lic. CC BY 2.0)

news | 02.11.2018

Wiemy jak neandertalczycy zajmowali się swoimi dziećmi. Wszystko dzięki zębom dwójki malców

Jak wiele da się wyczytać z jednego zęba? Jak się okazuje, zdeterminowany paleoantropolog dzięki różnym metodom badawczym może z niego wyciągnąć całe mnóstwo informacji. Łącznie z tym, jak długo neandertalskie matki karmiły swoje dzieci piersią.

Karaimi w XIX wieku (fot. domena publiczna)

news | 01.11.2018

Lingwista z UJ ratuje znikający język? Gromadzi najstarsze źródła pisane mowy mniejszości o unikalnej, wielowiekowej tradycji

Językiem karaimskim posługuje się dzisiaj zaledwie garstka ludzi. W trakcie badań przeprowadzonych w 2003 roku jego znajomość deklarowało na Litwie 97 osób, a w Polsce 28 osób. Językiem tym posługuje się grupa etniczna i religijna, która wyodrębniła się...

Piktyjskie artefakty. Nowe odkrycie każe się zastanowić, czy to ornament, czy tekst (fot. Mike Peel, www.mikepeel.net, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 30.10.2018

Czy Piktowie opracowali własne pismo? Niewykluczone!

Jak wynika z najnowszych badań prowadzonych na Uniwersytecie Aberdeen, Piktowie, czyli grupa plemion zamieszkujących Szkocję, która skutecznie opierała się Rzymianom, około 1700 lat temu opracowała własne pismo. Czy zdołamy je odczytać?

Katowice, Muzeum Hansa Klossa (fot. bonczek_hydroforgroup, lic. CCA SA 2.0)

news | 29.10.2018

Hans Kloss miał zostać esbekiem? Niewiele brakowało

„Nie ze mną te numery, Bruner!” – powtarzał Hans Kloss, a Polacy oglądali w telewizji z zapartym tchem jego kolejne przygody. Jak się okazuje, niewiele brakowało, by zamiast wyprowadzać w pole okupantów słynny szpieg zaczął… ścigać akowców. Scenarzyści...

Prof. Jerzy Kochanowski (fot. Bartosz Proll, UMCS)

news | 27.10.2018

Prof. Jerzy Kochanowski laureatem nagrody im. Giedroycia. Wydawca komentuje „Jesteśmy dumni!”

W trakcie uroczystej inauguracji roku akademickiego na Uniwersytecie Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie wręczono nagrodę literacką im. Jerzego Giedroycia. Jej laureatem został prof. Jerzy Kochanowski za książkę „Rewolucja międzypaździernikowa. Polska 1956-1957”.

Wręczenie prof. Timoty'emu Snyderowi tytułu doktora honoris causa (fot. Bartosz Proll, dzięki uprzejmości UMCS)

news | 24.10.2018

„Dziś historycy mają swoje wielkie święto”. Prof. Timothy Snyder otrzymał doktorat honoris causa UMCS

W poniedziałek amerykański historyk i profesor Yale, od lat niezmiennie zafascynowany historią Europy Środkowej i Wschodniej, otrzymał tytuł doktora honoris causa UMCS. Tylko u nas sprawę komentuje polski wydawca jego książek.

Solna mumia (fot. DBM, RUB, K. Stange, AVttention, Marienheide)

news | 23.10.2018

Solne mumie? Niezwykłe znalezisko z Iranu

Wydawać by się mogło, że pokłady soli kamiennej to jedne z najbardziej niegościnnych miejsc. Tymczasem okazuje się, że… mumie czują się tam doskonale. Naukowcy z Niemiec właśnie odkrywają ich kolejne sekrety. Niektóre pochodzą jeszcze z czasów przed Chrystusem.

news | 22.10.2018

Gigantyczna akcja tureckiej policji. Odzyskano kilkanaście tysięcy artefaktów i całe torby pieniędzy

Policja w Stambule odnotowała spektakularny sukces. Dzięki szeroko zakrojonej akcji departamentu do walki z przemytem udało się odzyskać 14 000 najróżniejszych greckich, rzymskich, bizantyjskich i otomańskich zabytków oraz złapać wielu obracających nimi przestępców.

Dzieci w domu Lebensbornu w okupowanej Norwegii (fot. Riksarkivet, National Archives of Norway, @ Flickr Commons)

news | 21.10.2018

W czasie wojny sam Himmler zachęcał niemieckich żołnierzy do romansów z Norweżkami. Prześladowane po upadku III Rzeszy kobiety wreszcie doczekały się przeprosin

Norweska premier Erna Solberg w imieniu swojego kraju przeprosiła kobiety, które po wojnie prześladowano na różne sposoby za utrzymywanie relacji z żołnierzami Trzeciej Rzeszy. Nazywano je „niemieckimi dziewczynami”.

Karl Bryullov, Ostatni dzień Pompejów (fot. domena publiczna)

news | 18.10.2018

Czy przyjdzie nam wyrzucić podręczniki do historii? Wygląda na to, że Pompeje zostały zniszczone później niż sądzono!

Wybuch Wezuwiusza w 79. roku naszej ery to jedno z tych wydarzeń, które ukształtowały świat starożytny. Eksplozja wulkanu zmiotła z powierzchni ziemi dwa miasta, a jej następstwa wpłynęły na życie tysięcy ludzi. Sensacyjne znalezisko pokazuje jednak, że… naukowcy...

Kolczyk Marii Antoniny. Para wyceniana jest na od 1 do 2 milionów dolarów (fot. Sotheby's)

news | 17.10.2018

Chcesz przymierzyć najprawdziwsze klejnoty Marii Antoniny? Teraz masz taką możliwość!

Maria Antonina pamiętana jest jako ikona stylu, miłośniczka mody i zbytków. To ostatnie stało się przyczyną jej upadku. Kiedy Francuzi klepali biedę, ona pławiła się w luksusach. Dzięki słynnemu domowi aukcyjnemu Sotheby’s  teraz można przymierzyć klejnoty, które należały...

Pracownicy estońskiego Archiwum Narodowego w drodze na pole przed rokiem 1970 (fot. National Archives of Estonia, lic. Flickr Commons)

news | 16.10.2018

Jeszcze raz wraca temat reparacji wojennych. Czy Estonia i Łotwa wystawią Rosji słony rachunek?

Znów głośno jest o reparacjach wojennych. Ty razem jednak wcale nie chodzi o uzyskanie ich od Niemiec. Estonia i Łotwa postanowiły wyrównać rachunki ze Związkiem Radzieckim. Czy w związku z tym wystawią Rosji, sukcesorce ZSRR, rachunek opiewający na...

news | 15.10.2018

Dziecko-wampir i niemowlęta pochowane obok kruczych szponów i kości ropuch? We Włoszech odkryto dziwaczny cmentarz

Na starożytnym cmentarzu w miejscowości Lugnano we Włoszech archeolodzy natrafili na niezwykłe pochówki, wśród których znajdował się antywampiryczny grób dziecka z V wieku naszej ery. Dlaczego uznano malca za zagrożenie?

Oficerowie Biura Szyfrów. Od lewej Jerzy Suryn, Yamawaki Masataka, Paweł Misiurewicz, Jan Kowalewski, Maksymilian Ciężki (fot. domena publiczna)

artykuł | 13.10.2018

Najlepsi agenci wywiadu w przedwojennej Polsce

Samo wojsko nie mogło wystarczyć do obrony niepodległości Polski, otoczonej przez wrogie mocarstwa. Sprawą najwyższej wagi stało się uzyskanie przewagi wywiadowczej. To tym agentom II Rzeczpospolita zawdzięczała swoje największe szpiegowskie sukcesy.

recenzja | 12.10.2018

To nie jest banalna książka o gaciach (Anna Drążkowska „Historia bielizny od XIV do końca XIX wieku”)

Nosi ją każdy (albo prawie każdy), choć na co dzień raczej jej nie widujemy. Tymczasem bielizna towarzyszy nam od wielu wieków, a jej drobne detale i zmieniające się fasony kształtowały sylwetki postaci, które zachwycają nas na płótnach dawnych...

Poseł Stanisław Piotrowicz podczas uroczystości wręczenia zaświadczeń o wyborze nowo wybranym posłom w Sali Kolumnowej Sejmu (fot. Adrian Gryciuk, lic. CCA SA 3.0 PL)

news | 12.10.2018

Czy peerelowski prokurator może być ofiarą stanu wojennego? Zdaniem Stanisława Piotrowicza tak jest w jego przypadku

Poseł Prawa i Sprawiedliwości Stanisław Piotrowicz, który w czasach peerelu pracował jako prokurator na Podkarpaciu, udzielił właśnie wywiadu Polskiemu Radiu24. Jak się okazuje, polityk uważa, że sam jest ofiarą stanu wojennego.