Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Krakowska historyczka i publicystka, współzałożycielka „Ciekawostek historycznych”. Autorka ponad 200 artykułów popularnonaukowych. Autorka "Okupacji o kuchni" i "Piękna bez konserwantów". W 2017 roku ukazała się jej najnowsza książka "Dwudziestolecie od kuchni. Kulinarna historia przedwojennej Polski".

Najnowsze publikacje:

Pompeje (fot. Kim Traynor, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 19.05.2018

Prawie dwa tysiące lat po erupcji Pompeje odsłoniły kolejny skarb

Choć od erupcji Wezuwiusza i zasypania Pompejów w 79 roku n.e. minęły już prawie dwa tysiąclecia, ciągle prowadzone są tam wykopaliska. Właśnie odsłonięty został zaułek z okazałymi domami, w większości nietkniętymi, mimo upływu czasu.

Procesy norymberskie (fot. domena publiczna)

news | 18.05.2018

UNESCO sklasyfikowało dokumentację z procesów norymberskich jako część „Pamięci Świata”

Dokumentacja z procesów norymberskich została uznana za wspólne dziedzictwo ludzkości. Jak podkreśla minister spraw zagranicznych Niemiec, Heiko Maas, procesy utorowały niemieckiemu społeczeństwu drogę do spojrzenia na rolę swoich współobywateli jako uczestników zbrodni.  

Wyścigi rydwanów w starożytnym Rzymie (fot. domena publiczna)

news | 17.05.2018

Żydowscy miłośnicy sportu używali magicznego dopingu? Archeolodzy mają na to dowód

Odczytana niedawno niepozorna metalowa tabliczka z V lub VI wieku naszej ery miała, wedle zamiarów jej twórcy, zdrowo namieszać na hipodromie. Naukowcy wreszcie dowiedzieli się, kto przeklął konie drużyny niebieskiej i potraktował tabliczkę jak laleczkę voodoo. 

Praca Variniego na cytadeli w Carcassonne (fot. James Kevin McMahon, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 14.05.2018

Średniowieczny zamek zamieniony w wielkiego trzmiela? Lokalni mieszkańcy oburzeni

Promocja sztuki przybiera na świecie najróżniejsze formy. Na przykład… wielkiego średniowiecznego trzmiela, w którego zamieniona została piękna cytadela w Carcassonne. Mieszkańcy nie są zadowoleni.

news | 11.05.2018

W Egipcie odkryto grobowiec generała z czasów Ramzesa II

Egipska profesor egiptologii z Uniwersytetu w Kairze Ola El-Aguizy ogłosiła odkrycie grobowca wysoko postawionego człowieka z czasów panowania Ramzesa II. Choć wykopaliska dopiero się zaczęły, już znaleziono interesujące rzeczy.

Saladyn (fot. Gordon Napier, lic. CCA-SA 2.5 Generic)

news | 10.05.2018

Wreszcie wiemy co zabiło najsłynniejszego muzułmańskiego wojownika, który bezlitośnie gromił krzyżowców

Sułtan Egiptu i Syrii, założyciel dynastii Ajjubidów Saladyn pobudza wyobraźnię Europejczyków już od XII wieku. Choć nie słynął z popędliwości czy brutalności, był jednym z najsłynniejszych muzułmańskich wojowników wszech czasów. Wreszcie wiemy, co go zabiło.

news | 09.05.2018

Nagrody historyczne „Polityki” rozdane. Wydawca najlepszej historycznej książki naukowej dzieli się z nami przemyśleniami

Podczas specjalnej gali, która odbyła się 8 maja, po raz kolejny rozdano wyróżnienia dla najlepszych książek historycznych. Nagroda za 2017 rok w kategorii książka naukowa powędrowała do Jerzego Kochanowskiego. Wydawca jego pracy dzieli się z nami swoją opinią...

Jeden ze skarbów Tutenchamona (fot. Hans Splinter, lic. CC BY-ND 2.0)

news | 08.05.2018

Wielkie rozczarowanie. W grobowcu Tutenchamona nie ma sekretnej komnaty

Brytyjski egiptolog Nicholas Reeves wierzył, że rozwiązał zagadkę brakującej mumii z dynastii Tutenchamona. Jego zdaniem macocha króla, słynna Nefretete spoczywa w tym samym grobowcu, co on. Egipscy badacze sprawdzili tę teorię i mają dla Reevesa złe wieści.

Średniowieczna kucharka Małgorzata Bliskowska wraz ze swoim kuchcikiem (fot. Aleksandra Zaprutko-Janicka)

opinia | 07.05.2018

Czy ludzi interesuje historia kuchni? Tłumy na dolnośląskim festiwalu „Twierdza Smaków” pokazują, że warto o niej opowiadać

W dniach 1-3 maja odbyła się pierwsza edycja imprezy „Twierdza Smaków – Dolnośląski Festiwal Kuchni Historycznej w Zamku Czocha”. O tym, czy warto organizować takie imprezy i jak udało się tym razem rozmawiamy ze specjalistami od żywej historii.

Grawerowany krzemień (fot. Ana Mahjkic i in,, PLoS ONE, lic. CC by 4.0)

news | 07.05.2018

Czy Neandertalczycy potrafili przekazywać sobie informacje za pomocą symboli wyrytych w kamieniu? Najnowsze badania pokazują, że jest to możliwe

W 1924 roku na Krymie odkryto dużą jaskinię, a w niej pochówki i relikty z czasów prehistorycznych. Pogrzebanych tam zostało dwoje neandertalczyków – dorosły i niemowlę. Wśród setek znalezionych na miejscu narzędzi krzemiennych był grawerowany kawałek kamienia. Naukowcy...

Brzeg mazurskiego jeziora Jeziorak. To nad tym akwenem przebywali Lessmanowie, gdy ich syn znalazł skarb (fot. Marcin n®, lic. CCA SA 2.0)

news | 04.05.2018

Skarb niemieckich hrabiów ukryty w czasie wojny wraca do rodziny

Gdy w kierunku Prus nadciągała Armia Czerwona, ich niemieccy mieszkańcy ukrywali swoje cenne rzeczy i pamiątki, by nie przepadły w rękach sołdatów. Także rodzina hrabiów von Finckenstein zakopała swoje skarby. Teraz, po prawie 73 latach, ziemia oddała to,...

Stryczek z muzeum więzienia hrabstwa Austin (fot. Patrick Feller, lic. CCA 2.0 Generic)

artykuł | 01.05.2018

Jak wyglądała ostatnia polska egzekucja?

Andrzej w ramach ostatniego życzenia poprosił o papierosa. Jego ofiary, Iwony, nikt nie zapytał czy życzy sobie czegokolwiek zanim umrze. Na ostatnie sekundy życia zwyrodniałego mężczyzny patrzyli prokurator, naczelnik aresztu, adwokat, lekarz i ksiądz. Nie wiedzieli, że po...

Św. Brygida z Kildare, jedna z najważniejszych irlandzkich świętych (fot. Elke Wetzig Elya, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 30.04.2018

Irlandzka prasa twierdzi, że aborcję należy zalegalizować, ponieważ dokonywali jej już średniowieczni święci

Przed niedzielnym referendum w sprawie liberalizacji prawa do aborcji w Irlandii w mediach trwa ostra dyskusja. Obozy zwolenników i przeciwników zmian w ustawie wytaczają najcięższe działa. Łącznie z twierdzeniami, że cudów aborcji dokonywali rzekomo nawet średniowieczni święci.

Zdjęcia dokumentujące bestialstwa jednostki 751 (fot. domena publiczna).

news | 27.04.2018

Japończycy ujawniają nazwiska członków jednostki 731. Ludzie, którzy w niej służyli byli gorsi niż Mengele

W ramach armii japońskiej funkcjonowała jednostka zajmująca się rozwojem broni biologicznej i chemicznej. Po zakończeniu wojny wielu jej członków uniknęło odpowiedzialności dzięki amerykańskiemu generałowi McArthurowi. Teraz Japończycy poznają ich tożsamość.

Fort Sandby borg (fot. Bairuilong, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 26.04.2018

Na Olandii znaleziono ślady masakry sprzed 1500 lat. Naukowcy sprawdzają, kto pozostawił niepogrzebane trupy

Archeolodzy badający jeden z okrągłych fortów (Sandby borg na szwedzkiej wyspie Olandii) znaleźli dwie skrzynie biżuterii i ślady masakry z końca V wieku. Co powstrzymało miejscowych przed pogrzebaniem jej ofiar 1500 lat temu?

Gęś biała (fot. Alexas_Fotos, lic. CC0)

news | 25.04.2018

Duńscy naukowcy dowodzą: w epoce żelaza w krajach nordyckich kury i gęsi były symbolami statusu. Bogatych zmarłych chowano z ptakami

Duńscy naukowcy przeprowadzili szczegółowe badania blisko 100 grobów z epoki żelaza i doszli do ciekawych wniosków. Z ich analiz wynika, że w krajach nordyckich największym symbolem luksusu, który wkładano do grobów razem z bogatymi zmarłymi była gęś, ewentualnie...

Egzekucja na krześle elektrycznym (fot. domena publiczna)

artykuł | 24.04.2018

Jak humanitarnie zabić człowieka? Amerykanie od dwustu lat szukają idealnej metody egzekucji. Zwykle z opłakanym skutkiem

W latach 1890-2010 w Stanach Zjednoczonych wykonano wyroki śmierci na łącznie 8776 osobach. Z opublikowanych niedawno wyliczeń wynika, że 3% tych egzekucji zakończyło się kompletną fuszerką, przez którą 276 osób konało w męczarniach. Czy istnieje w ogóle „humanitarny”...

Poszukiwania Liberatora (fot. materiały prasowe Stowarzyszenia "Wizna 1939")

news | 24.04.2018

Znaleziono szczątki Liberatora, który został zestrzelony w trakcie misji pomocowej dla Polskiego Państwa Podziemnego

Amerykański ciężki samolot bombowy wyruszył z lotniska Brindisi we Włoszech, skąd operowały maszyny latające z pomocą dla polskiego podziemia. Eskadra RAF została zaatakowana w rejonie Krakowa przez niemieckie myśliwce. Właśnie odnaleziono szczątki zestrzelonego wówczas samolotu.

Hans Asperger ze swoimi pacjentami.

news | 22.04.2018

 Szokujące odkrycie austriackiego historyka. Asperger był zagorzałym uczestnikiem nazistowskich zbrodni na dzieciach

Doktora Hansa Aspergera, który jako pierwszy opisał spektrum zaburzeń nazwanych później od jego nazwiska zespołem Aspergera uznawano dotąd za aktywnego przeciwnika nazizmu. Właśnie okazało się, ze to jedno wielkie oszustwo. W rzeczywistości Asperger aktywnie uczestniczył w mordowaniu dzieci...

Nazistowski plakat propagandowy zachęcający do wstępowania do Kriegsmarine (fot. domena publiczna)

news | 19.04.2018

Na dnie Morza Północnego znaleziono najnowocześniejszego U-Boota, który wyruszył z Danii z nieznaną misją dwa dni przed końcem wojny

Na dwa dni przed ogłoszeniem przez aliantów końca wojny z Danii wyruszył z nieznaną misją U-Boot U-3523. Był to najnowocześniejszy okręt podwodny nazistowskiej Kriegsmarine, który jednak nie zdołał umknąć brytyjskiej bombie, która go zatopiła. Naukowcom właśnie udało się...

Harald Sinozęby (fot. domena publiczna)

news | 17.04.2018

Znaleziono średniowieczny skarb wikingów. Wszystko dzięki trzynastolatkowi i jego nauczycielowi

Na wybrzeżu Morza Bałtyckiego dokonano wspaniałego odkrycia. Setki monet, pierścieni i innych kosztowności z X wieku znaleziono na wyspie Rugia. Specjaliści komentują: to największe takie znalezisko w południowo-zachodniej części regionu bałtyckiego.

Tamara Czartoryska z ojcem Adamem Czartoryskim (fot. screen materiału wideo z serwisu Youtube.com)

news | 16.04.2018

„Jedyną motywacją do sprzedaży kolekcji sztuki […] była potrzeba poprawy płynności finansowej księcia Adama Czartoryskiego”. Córka księcia ostro o wyprowadzeniu pieniędzy z Polski

Córka księcia Adama Czartoryskiego wydała ostre oświadczenie, w którym odżegnała się od wszelkich powiązań ze sprzedażą kolekcji sztuki należącej do fundacji książąt Czartoryskich. Tamara Czartoryska wskazuje na niepokojące fakty i pisze o ryzyku prania pieniędzy.

Piotr Szubarczyk (fot. screen wideo opublikowanego przez Ośrodek Monitorowania Zachowań Rasistowskich i Ksenofobicznych)

news | 13.04.2018

Pracownik IPN, który wywołał karczemną awanturę na oficjalnym spotkaniu ukarany

W poniedziałek informowaliśmy o karczemnej awanturze i wulgarnych komentarzach w mediach społecznościowych, na jakie pozwolił sobie Piotr Szubarczyk z Biura Edukacji Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku. IPN wreszcie zareagował.

Produkty "Pluton" przed wojną (fot. materiały prasowe firmy Pluton Kawa Sp. z o.o.)

news | 12.04.2018

Przedwojenna kawa wraca na polski rynek

Na polski rynek wraca najsłynniejsza marka kawy i największy importer ziaren w przedwojennej Polsce. Nam właściciel marki wyjaśnia, jak udało mu się odtworzyć tamten smak.

Joseph Giebbels ogląda wystawę sztuki (fot. Bundesarchiv, Bild 183-H02648, lic. CC-BY-SA 3.0)

news | 10.04.2018

Szajka, która ukradła starszemu mężczyźnie rzekomą „kolekcję Goebbelsa” została osądzona

W 2016 roku do drzwi 72-letniego mężczyzny, posiadającego dużą kolekcję obrazów, zapukała policja. A przynajmniej tak się starszemu panu wydawało. Ludzie, którzy podali się za funkcjonariuszy wynieśli kilkadziesiąt płócien. Właśnie zostali osądzeni.