Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Krakowska historyczka i publicystka, współzałożycielka „Ciekawostek historycznych”. Autorka ponad 200 artykułów popularnonaukowych. Autorka "Okupacji o kuchni" i "Piękna bez konserwantów". W 2017 roku ukazała się jej najnowsza książka "Dwudziestolecie od kuchni. Kulinarna historia przedwojennej Polski".

Najnowsze publikacje:

Kazimierz Kutz (fot. Kancelaria Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, lic. CCA SA 3.0 PL)

news | 18.12.2018

Odszedł wybitny reżyser. Kazimierz Kutz nie żyje

W szpitalu w Międzylesiu zmarł Kazimierz Kutz. Jego żona jeszcze niedawno mówiła „Dziennikowi Zachodniemu”, że mąż walczy o życie od lat i ma nadzieję, że wygra i tym razem. Niestety nie udało się. Reżyser odszedł w wieku 89...

Kot (fot. Darwis Alwan, lic. CC0)

news | 17.12.2018

Koty zawsze były inne. Badacze udowodnili właśnie, że po udomowieniu zamiast się skurczyć, stały się większe

Jak wynika z badań prowadzonych przez naukowców, większość zwierząt po udomowieniu kurczy się. Pies jest o 25% mniejszy od swojego dzikiego kuzyna wilka szarego. Koty tymczasem jak zawsze pozostają indywidualistami. Okazuje się, że nie tylko nie zmalały, ale…...

Kobiety siedzące na krakowskich Plantach w 1940 roku (fot. domena publiczna).

artykuł | 15.12.2018

Jak się ubierały Polki w czasie okupacji?

Czy kiedy za bochenek chleba ludzie gotowi byli oddać ostatnią parę spodni, a na frontach żołnierze ginęli milionami mogła istnieć moda? Polki nawet w czasie drugiej wojny światowej udowadniały, że nie ma dla nich rzeczy niemożliwych, a elegancki...

KL Stutthof (fot. domena publiczna)

news | 14.12.2018

Czy 95-letni esesman próbuje wymknąć się wymiarowi sprawiedliwości? Po wystąpieniu w sądzie historyka wylądował w szpitalu

Przed niemieckim Sądem Krajowym w Munsterze toczy się proces Johanna R. z Broken, jednego z ostatnich żyjących hitlerowskich zbrodniarzy. Po wystąpieniu biegłego historyka, który kompletnie podważył jego linię obrony, 95-latek trafił do szpitala. Czy uniknie wyroku?

USS San Diego 28 stycznia 1918 roku (fot. domena publiczna)

news | 13.12.2018

Ten amerykański okręt z I wojny światowej poszedł na dno jak kamień. Wreszcie wiemy jak do tego doszło

Amerykanie nie przyłączyli się do I wojny światowej od razu. Kiedy jednak w 1917 roku wkroczyli do walki, rzucili na front ponad milion żołnierzy i trzysta okrętów. Jedna z jednostek zatonęła w tajemniczych okolicznościach. Wreszcie wiemy tak naprawdę...

Czesław Kiszczak (fot. Biblioteka Sejmowa, domena publiczna)

news | 12.12.2018

Amerykanie przejęli archiwum Kiszczaka. Polscy dziennikarze odnaleźli w nim szokujące dokumenty

Polscy dziennikarze, prowadząc kwerendę w Hoover Institution Library & Archives w Stanford, badali prywatną kolekcję dokumentów Czesława Kiszczaka. Wśród papierów natrafili między innymi na pochodzący z 1993 roku list generała do ówczesnego prezydenta Lecha Wałęsy. Skąd archiwalia wzięły...

Władimir Putin (fot. Kremlin.ru, lic. CCA 4.0 I)

news | 11.12.2018

Putin był agentem Stasi? Właśnie znaleziono jego legitymację!

Praktycznie odkąd Władimir Putin wypłynął na rosyjskiej scenie politycznej wiadomo było, że ma za sobą owocną karierę w radzieckich służbach specjalnych. Przez lata był oficerem KGB. Właśnie okazało się, że działał na rzecz nie tylko tej komunistycznej służby.

Tabliczka z nazwą Alei Armii Ludowej w Warszawie, której nazwa została przywrócona wyrokiem sądu. Screen z Google Maps.

news | 10.12.2018

Rekomunizacja ulic w stolicy? IPN apeluje: przez wzgląd na przelaną krew nie przywracajcie symboli zniewolenia

Wydawać by się mogło, że kwestia ustawy dekomunizacyjnej i związanej z nią zmiany nazw ulic to już mocno przebrzmiała sprawa. Tymczasem w Warszawie dyskusja rozgorzała na nowo. 7 grudnia sąd ostatecznie uchylił decyzję o zmianie nazwy 44 stołecznych...

Stonehenge (fot. Jacek Rużyczka, lic. CCA SA 4.0 I)

news | 07.12.2018

Archeolodzy ze Stonehenge biją na alarm. Czy brytyjscy drogowcy zaszkodzą kamiennemu kręgowi?

Jednym z najbardziej charakterystycznych obiektów architektonicznych Wysp Brytyjskich jest kamienny krąg w Stonehenge. By ułatwić jego zwiedzanie, zaplanowano modernizację okolicznych dróg. Zdaniem archeologów drogowcy demolują jednak zabytki, które znajdują się w pobliżu.

Ormiańska matka siedząca przy zwłokach piątki swoich dzieci, które zginęły w trakcie ludobójstwa (fot. domena publiczna)

news | 06.12.2018

Właśnie wystartowało internetowe archiwum ludobójstwa Ormian

W czasie pierwszej wojny światowej w Imperium Osmańskim popełniono straszliwą zbrodnię. Zgładzono 1,5 miliona Ormian. Teraz dzięki udostępnionemu online niezwykłemu archiwum możemy odkrywać nieznane dotąd aspekty tego ludobójstwa.

Głowa z gipsu znaleziona w Nippur (fot. Quinn Dombrowski, lic. CC BY-SA 2.0)

news | 05.12.2018

Babilońska opowieść o zemście w oryginale? Dawno nie widzieliście dziwniejszego filmu!

Wydawać by się mogło, że język babiloński, który nie był używany od dwóch tysięcy lat, przepadł na zawsze. Tymczasem okazuje się, że można się go nauczyć. I nie tylko. Brytyjscy studenci udowodnili, że z dość brutalnej starobabilońskiej opowieści...

Teren obozu Auschwitz-Birkenau (fot. peter89ba, lic. CC0)

news | 04.12.2018

Zatańczyć do muzyki rodem z Auschwitz? Przedziwna inicjatywa profesorki z Michigan

Pod koniec roku 1940 więźniowie niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz wystosowali nietypową prośbę do administracji. Marzyła im się odrobina normalności, której chcieli zaznać dzięki muzyce. Teraz kompozycje obozowej orkiestry będzie można usłyszeć.

Trzy razy TAK - tablice agitacyjne przed referendum 1946 roku (fot. domena publiczna)

miniatura | 03.12.2018

Referenda w PRL-u. Jak je organizowano i jak fałszowano?

W 1946 roku referendum obrócono w propagandową hucpę, a wyniki sfałszowano. W roku 1987 już równie łatwo nie było. Komunistyczne władze przejechały się na własnej bucie.

news | 03.12.2018

Czy czytelnictwo w narodzie rzeczywiście ginie? Byliśmy na Targach Książki Historycznej w Warszawie

Spędziliśmy na Zamku Królewskim w Warszawie cztery dni. Jakie są nasze wnioski z najważniejszego w roku święta miłośników historii?

Żydzi z lubelskiego getta, 30 grudnia 1939 roku (fot. Bundesarchiv, Bild 183-E13880, lic. CC-BY-SA 3.0)

news | 30.11.2018

Antysemityzm w liczbach. Szokujące wyniki sondażu przeprowadzonego na zlecenie CNN

Niedługo przed strzelaniną w Pittsburghu CNN zleciło agencji sondażowej przeprowadzenie badań odnośnie wiedzy na temat Holokaustu w Europie. Ankiety przeprowadzono w siedmiu krajach, a ich wyniki są wprost zatrważające. Czy grozi nam powtórka mrocznej historii?

Scena erotyczna z etruskiego grobowca (fot. domena publiczna)

news | 29.11.2018

Orgazm zamiast znicza? Zdaniem norweskiego profesora Etruskowie wierzyli, że jest niezbędny aby wyprawić zmarłych na drugą stronę

Norweski profesor archeologii klasycznej, który ze swej chłodnej ojczyzny kilkudziesiąt lat temu przeniósł się do słonecznej Italii odkrył coś zaskakującego. Jego zdaniem Etruskowie wyprawiali swoich zmarłych na tamten świat z pomocą seksu, tańca i krwawych rytuałów.

Andrzej Friszke (fot. Dawid Skoblewski, lic. CC BY 2.5)

news | 27.11.2018

Konkurs o Nagrodę im. prof. Kotarbińskiego rozstrzygnięty. Zwycięzcą prof. Andrzej Friszke  

W niedzielę rozstrzygnięto kolejną edycję konkursu o Nagrodę im. prof. Tadeusza Kotarbińskiego, przyznawaną przez Uniwersytet Łódzki. Kapituła postanowiła nią uhonorować prof. Andrzeja Friszkego za książkę „Sprawa jedenastu”, poświęconą uwięzieniu przywódców „Solidarności” i „KOR”.

Targi Książki Historycznej 2018.

news | 26.11.2018

Już w ten czwartek w Warszawie rozpoczyna się największe święto literatury historycznej w Polsce. My też tam będziemy

W dniach 29 listopada – 2 grudnia 2018 roku odbędzie się kolejna, XXVII edycja Targów Książki Historycznej na Zamku Królewskim w Warszawie. Na to święto historii zjadą wystawcy z całej Polski, by zaprezentować czytelnikom swoją ofertę.

Jeden z artefaktów, które odkrył Mike Smith (fot. Mike Smith)

news | 23.11.2018

W Walii odkryto celtycki pochówek rydwanowy. Archeolodzy nie mogli uwierzyć i początkowo wyśmiali znalazcę

Brytyjscy detektoryści mogą mówić o niebywałym szczęściu. W Walii udało im się natrafić na celtycki pochówek. Wyjątkowym czyni go fakt, iż zwłoki pogrzebane zostały z rydwanem. Muzeum Narodowe Walii twierdzi, że to ekscytujące znalezisko.

Żołnierze z czasów I wojny światowej (fot. domena publiczna)

news | 22.11.2018

Reżyser „Władcy pierścieni” nakręcił film dokumentalny o I wojnie światowej. Właśnie pojawił się zwiastun

Nowozelandzki reżyser Peter Jackson w pamięci zbiorowej zapisał się przede wszystkim jako reżyser trylogii „Władca pierścieni” oraz „Hobbit”. Teraz postanowił się zająć zupełnie nową gałęzią kinematografii i  nakręcił dokument o wojnie. Właśnie pojawił się jego zwiastun.

Książka historyczna roku - dyplom (fot. archiwum prywatne)

news | 21.11.2018

Książka naszego publicysty najlepszą książką popularnonaukową roku. Tylko u nas wydawca komentuje ten sukces

20 listopada odbyła się gala plebiscytu „Książka Historyczna Roku”. Konkurs zorganizowały Telewizja Polska, Polskie Radio, Instytut Pamięci Narodowej i Narodowe Centrum Kultury, a patronatem objął go prezydent RP. Jednym z laureatów jest nasz publicysta Wojciech Königsberg.

news | 20.11.2018

Kolejna niespodzianka w Pompejach. Odkryto malowidło przedstawiające Ledę i Zeusa… w bardzo niedwuznacznej pozie

W Pompejach wzdłuż Regio V nieprzerwanie trwają wykopaliska mające na celu odkrywanie i zabezpieczanie pozostałości słynnego miasta. Naukowcy co chwilę ogłaszają kolejne sukcesy. Teraz udało im się znaleźć pikantne przedstawienie mitu o Ledzie i Zeusie.

Statek "Endurance" uwięziony w lodzie (fot. domena publiczna)

news | 19.11.2018

Na Antarktydę wyruszy brytyjska wyprawa. Czy badacze znajdą wrak zaginionego statku?

W sierpniu 1914 roku, tuż po wybuchu pierwszej wojny światowej, z Wielkiej Brytanii wyruszyła na pokładzie żaglowca „Endurance” wyprawa mająca na celu odkrywanie Antarktydy. Po wielu miesiącach lodowy żywioł pochłonął jednostkę. Czy teraz wreszcie uda się ją odnaleźć?

Rysunek odkryty przez naukowców z Tybingi (fot. Christian Hoyer, Floss working group, University of Tübingen)

news | 18.11.2018

Naukowcy z uniwersytetu w Tybindze znaleźli graffiti z epoki lodowcowej

Popularność bazgrania po ścianach w ostatnim tysiącleciu stanowi dla naukowców badających sztukę prehistoryczną nie lada wyzwanie. Kiedy jednak spod warstw późniejszych obrazów uda się wydobyć rysunki liczące wiele tysięcy lat, radość jest podwójna. Tak było w przypadku odkrycia...

Ludzkie czaszki (fot. Aleksandra Zaprutko-Janicka, archiwum prywatne)

news | 15.11.2018

Czy Asterix i Obelix kolekcjonowali czaszki swoich wrogów? Według nowych ustaleń archeologów Galowie rzeczywiście ich dekapitowali

Czytając starożytne teksty, badacze często biorą poprawkę na wyobraźnię autorów. Ci ostatni nieraz przedstawiali pokonanych wrogów jako potężniejszych niż w rzeczywistości, by wyolbrzymić swoje zwycięstwo. Tak właśnie interpretowano dotąd opisy koni Galów z naszyjnikami z czaszek wrogów. Wygląda...