Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Krakowska historyczka i publicystka, współzałożycielka „Ciekawostek historycznych”. Autorka ponad 200 artykułów popularnonaukowych. Autorka "Okupacji o kuchni" i "Piękna bez konserwantów". W 2017 roku ukazała się jej najnowsza książka "Dwudziestolecie od kuchni. Kulinarna historia przedwojennej Polski".

Najnowsze publikacje:

Mali górnicy w kopalni węgla w 1908 roku (fot. Lewis Wickes Hine, lic. domena publiczna)

news | 20.09.2018

Dzieci zmuszano do niemal niewolniczej pracy już u zarania dziejów? Naukowcy poszukują śladów

W dzisiejszych czasach zmuszanie dzieci do ciężkiej pracy uznawane jest za przejaw skrajnego wyzysku i zakazane prawem w większości krajów. Archeolodzy prześledzą, jak wyglądała rzeczywistość małych robotników, m.in. kilkuletnich górników, tysiące lat temu.

Jehu, król północnego królestwa Izraela składający hołd Salmanasarowi III (fot. Steven G. Johnson, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 19.09.2018

Odkopano ślady oblężenia sprzed prawie trzech tysięcy lat. Czy to pozostałości po najeździe asyryjskiego władcy, który walczył z biblijnym Achabem?

Tureccy archeolodzy nie ustają w wysiłkach, by pokazać jak najpełniejszy obraz historii ich regionu. Tym razem natrafili na mury obronne, które noszą ślady brutalnej walki. Badacze przypuszczają, że mogą one pochodzić z czasów asyryjskiego najazdu.

Znalezisko z Hjarnø (fot. VejleMuseernes)

news | 18.09.2018

Ofiara w celu powstrzymania końca świata czy efekty wyprawy łupieżczej? Poszukiwaczka z Danii znalazła skarb

Terese Refsgaard w 2017 roku wybrała się ze swoim wykrywaczem metalu na poszukiwania na niewielkiej wyspie Hjarnø w Danii. Poszczęściło jej się: znalazła złoty skarb. Teraz w miejscu jej odkrycia przeprowadzono profesjonalne wykopaliska. Znaleziono m.in. tajemnicze zdobienia.

Kolaż z fotografiami z wojny algierskiej (fot. Madame Grinderche, lic. domena publiczna)

news | 14.09.2018

Czy Francja wreszcie uzna swoje kolonialne zbrodnie przeciw Algierii? Wiele na to wskazuje

Prezydent Emmanuel Macron wydał oświadczenie, w którym wezwał do otwarcia archiwów i wyjaśnienia losów ludzi, którzy zniknęli w Algierii w czasie krwawych walk o niepodległość francuskiej kolonii oraz przyznał, że stosowano wówczas tortury. Rodziny zabitych i historycy wreszcie...

Ruiny Chichen Itza (fot. jarmoluk, lic. CC0)

news | 13.09.2018

Majowie złożyli w ofierze ogromną pumę i udomawiali wielkie koty? Nowe ustalenia naukowców

Pracujący w Hondurasie naukowcy badają majański grób w mieście Copán. Pochówek zawiera szkielet kobiety ze skrzyżowanymi nogami oraz kości dużych zwierząt, w tym kompletny szkielet pumy. Archeolodzy wysnuli w związku z tym zaskakującą teorię.

Longobard (fot. domena publiczna)

news | 12.09.2018

Tajemnica tkwi w kościach. Naukowcy rozpracowali rolę rodzinnych powiązań w społecznościach Longobardów?

Wywodzący się ze Skandynawii Longobardowie dotarli na południe Europy i przez dwieście lat rządzili północną Italią. Naukowcy analizując ich geny doszli do interesujących wniosków, między innymi na temat roli więzów krwi w ich społecznościach we wczesnym średniowieczu.

Znaleziony "garniec złota "(fot. Italian Ministry of Cultural Heritage and Activities)

news | 11.09.2018

Znaleziono najprawdziwszy garniec złota, choć wcale nie leżał na końcu tęczy

Zwykle w opowieściach o znalezieniu garnca złota występują pochodzący z mitologii irlandzkiej leprechaun i tęcza. Tym razem sprawę załatwiła ekipa budowlańców we Włoszech. O swoim odkryciu zawiadomili władze.

Rzeźba ze świątyni Zeusa Aizanoi (fot. China_Crisis, lic. CC BY-SA 2.5)

news | 10.09.2018

W Turcji znaleziono słoiczek nawilżającego kremu pod oczy liczący 2200 lat

Stereotyp każe myśleć, że krem znaleziono w domu należącym do starożytnej elegantki. Tymczasem, jak dowodzą archeolodzy pracujący w antycznym mieście Aizanoi, nic bardziej mylnego.

Klonowanie (fot. Bob Walker, lic. CCA SA 2.5 G)

news | 09.09.2018

Idea rodem z Jurrasic Parku się ziści? W Rosji naukowcy pracują nad ożywieniem gatunków z czasów epoki lodowcowej

Niedawno naukowcy odnaleźli naturalnie zmumifikowane zwierzę sprzed 40 000 lat. Teraz szukają w jego organizmie żywej komórki, która mogłaby posłużyć do sklonowania go.  Czy mamy się czego obawiać?

Ser twardy Laguiole (fot. Myrabella, lic. GNU FDL)

news | 06.09.2018

Co starożytny garnek sera ma wspólnego z analizą rozprzestrzeniania się rolnictwa? Jak się okazuje, bardzo dużo

Choć dzisiejsza Chorwacja Polakom kojarzy się głównie z popularną destynacją urlopową, warto wiedzieć, że Półwysep Bałkański był bramą, przez którą przeniknęło do Europy rolnictwo. A pakowanie sera w gliniane garnki pomogło pierwszym rolnikom podróżować.

Wróbel domowy (fot. JrPol, lic. CCA SA 4.0 I)

news | 05.09.2018

Naukowcy dowiedli, że wynajdując rolnictwo człowiek przypadkiem stworzył najpopularniejszy gatunek wróbla

Wróbel domowy jest bohaterem wierszyków, dziecięcych czytanek i ilustracji w elementarzach. Jako, że jest wszechobecny, naukowcy nie przykładali specjalnej wagi do jego obserwacji i badania. Tymczasem okazuje się, że te ptaki towarzyszą nam odkąd nauczyliśmy się uprawiać zboże.

Papieżyca Joanna (fot. domena publiczna)

news | 04.09.2018

Papieżyca Joanna istniała naprawdę? Naukowiec z Zurychu przedstawia nowe argumenty

Przez wieki naukowcy spierali się, czy postać Joanny z Moguncji, która została papieżem, jest czysto legendarna, czy też może ta szalona historia wydarzyła się naprawdę. Naukowiec z Zurychu w swojej najnowszej książce przedstawia nowe argumenty.

Pożar muzeum w Rio de Janeiro (fot. Felipe Milanez, lic. CCA SA 4.0 I)

news | 03.09.2018

Tragedia dla światowego dziedzictwa kulturowego! W Rio de Janeiro spłonęło muzeum narodowe

Prezydent Michel Temer nazwał to „smutnym dniem dla wszystkich Brazylijczyków”. Pożar Muzeum Narodowego w Rio de Janeiro pochłonął dwieście lat pracy i miliony artefaktów. Muzealnicy na całym świecie są w szoku. 

Sztutowo, były hitlerowski obóz koncentracyjny, baraki (fot.Ludwig Schneider, lic. GNU FDL)

news | 01.09.2018

Rodzina myślała, że Wanda zabrała tajemnicę do grobu. Niezwykła relacja więźniarki Stutthof, która pracowała w „Bloku Śmierci” trafiła do muzeum

Wanda Śliwińska do KL Stutthof trafiła 8 lipca 1944 roku osadzona przez koweńskie Sipo. W obozie poznała przyszłego męża. Po latach razem z nim złożyła swoją relację. Okazuje się jednak, że nie o wszystkim opowiedziała. Odnaleziony właśnie maszynopis...

Widok na Valle de los Caídos (fot. domena publiczna)

news | 31.08.2018

Sterty szkieletów na hiszpańskim wybrzeżu. W pobliżu Walencji znaleziono masowy grób ofiar wojny domowej

W pobliżu hiszpańskiej Walencji znaleziono masowy grób. Badający go naukowcy są zdania, że to kolejny pochówek osób zamordowanych przez reżim generała Franco. Czy rodziny odnajdą wreszcie swoich bliskich?

Borowik (fot. zdenet, lic. CC0)

artykuł | 27.08.2018

Pięć dziwacznych historycznych anegdot, którymi zagniesz swojego wujka grzybiarza

Zarówno w czasach Mickiewicza, jak i w peerelu, Polacy uwielbiali chadzać na grzyby. I chwalić się tym, co udało im się znaleźć. Gdy następnym razem przy rodzinnym spotkaniu wujek będzie opowiadać o taaaakich prawdziwkach, zamiast słuchać kolejnej wyolbrzymionej...

Zbigniew Ścibor-Rylski (fot. Krzysztof Stępkowski, Ordynariat Polowy WP, MON)

news | 24.08.2018

Z inicjatywy powstańców w Warszawie ma stanąć pomnik gen. Ścibora-Rylskiego. Komentarzem Pawłowicz zniesmaczeni nawet prawicowi dziennikarze

Osoby ze środowiska weteranów powstania warszawskiego we współpracy ze stołecznym magistratem rozpoczęły starania o wybudowanie pomnika gen. Ścibora-Rylskiego. Posłanka Pawłowicz kpi z tego pomysłu.

Jakiw Palij (fot. Departament Sprawiedliwości USA)

news | 23.08.2018

Ukraiński strażnik z nazistowskich obozów koncentracyjnych stanie przed niemieckim sądem. Polska prokuratura go nie chciała

Prezydent Trump wzbudził wiele kontrowersji w związku polityką imigracyjną, jednak za tę jedną deportację raczej nie będzie krytykowany. 20 sierpnia 2018 roku deportowano do Niemiec Jakiwa Palija, podejrzewanego o zbrodnie wojenne z czasów drugiej wojny światowej.

Jezioro Turkana w Kenii (fot. NASA)

news | 22.08.2018

Niezwykła konstrukcja, której nie zrozumieliby faraonowie. W Kenii znaleziono jedyne w swoim rodzaju monumentalne cmentarzysko

Słynne piramidy, grobowce czy mauzolea charakteryzuje jeden wspólny mianownik – chowano w nich tylko członków najbogatszych elit. Tymczasem w Kenii 5000 lat temu powstał monumentalny cmentarz, na którym pochowano setki osób bez różnicowania ze względu na płeć, wiek...

Filary znalezione w w grobowcu Ptahmesa (fot. AlexanderVanLoon, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 21.08.2018

Znaleziono najstarszy kawałek sera, który zawiera przy okazji chorobotwórcze bakterie

Niedawno o wykopaliskach w Egipcie zrobiło się głośno, gdy ludzie zaczęli się domagać możliwości popijania wody spod trzech odkrytych mumii. Teraz znaleziono coś, co w gruncie rzeczy można uznać za pokarm, choć jedzenie go odradzamy. Zawiera bakterie powodujące...

Materiał kostny analizowany w trakcie warsztatów antropologicznych (Fot. Andrzej Owczarek, Dolnośląskie Festiwal Tajemnic)

materiał redakcyjny | 20.08.2018

Macaliśmy ludzkie czaszki sprzed ponad wieku. Jeśli jesteś mężczyzną być może bałbyś się ich dotknąć

Zapewniono nas, że czaszki są wygotowane, zdezynfekowane, odkażone oraz, że kilka miesięcy przeleżały pod lampą UV, która zabiła wszystkie zarazki. A przy okazji zakazano nam robić sobie z nimi selfie.

Ruiny świątyni z pozostałościami ambony w Perperikonie (fot. Anton Lefterov, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 18.08.2018

Bułgarski Indiana Jones odkrywa kolejne niezwykłości. Tym razem natrafił na wczesnochrześcijańską rezydencję biskupią

Archeolog, który odkrył wyciosane w skałach starożytne miasto w górach Bułgarii znów ma szczęście. Właśnie w Rodopach natrafił na wczesnochrześcijańską rezydencję biskupa, a w niej na przepiękny krzyż.

Papirus, zdjęcie poglądowe (fot. domena publiczna)

news | 16.08.2018

Starożytne testy ciążowe i traktat o nerkach. Nowe spojrzenie na medycynę w starożytnym Egipcie? Dzięki tym papirusom to możliwe

Uniwersytet w Kopenhadze posiada interesującą kolekcję papirusów, która w dużej części nadal nie została opublikowana. Zawierają one teksty między innymi o medycynie, botanice, czy astrologii. Naukowcy wreszcie zaczęli je przekładać, ujawniając, że starożytni Egipcjanie wiedzieli więcej niż przypuszczaliśmy.

Przykłady artefaktów odzyskanych przez Irak w 2008 r (fot. domena publiczna)

news | 15.08.2018

Zrabowane po upadku Saddama Husajna skarby wracają do Iraku

Po upadku Saddama Husajna przez pewien czas w Iraku panował chaos. Wykorzystywali to na ogromną skalę złodzieje, którzy nie oszczędzali także muzeów. Z irackich placówek zrabowano wówczas bezcenne skarby. Właśnie odzyskano kilka artefaktów.

Witeliusz (fot. Jastrow, lic. CC BY 2.5)

news | 14.08.2018

Czy rzymskich cesarzy mordowano dlatego, że wybuchały wulkany? Nowe analizy udowadniają, że to możliwe

Zasiadanie na rzymskim tronie było jednym z najniebezpieczniejszych zajęć w czasach starożytnych. Dla przykładu, w latach 235-285 zabito aż 14 z 26 imperatorów! Profesor ekonomii z Ontario twierdzi, że wie, dlaczego.