Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Krakowska historyczka i publicystka, współzałożycielka „Ciekawostek historycznych”. Autorka ponad 800 artykułów popularnonaukowych. Autorka "Okupacji od kuchni" i "Piękna bez konserwantów". W 2017 roku ukazała się jej najnowsza książka "Dwudziestolecie od kuchni. Kulinarna historia przedwojennej Polski". Publikował między innymi w „Focusie Historia”, „KUKBUK-u” i „Fakcie”. Interesuje się historią życia codziennego i kobietami w historii. Kolekcjonuje zabytkowe książki kucharskie i przedwojenne AGD.

Najnowsze publikacje:

Poszukiwanie skarbów to ciekawe hobby, jednak należy mu się oddawać w granicach prawa (fot. Counselling, lic. Pixabay License)

news | 24.04.2019

Aresztowany za poszukiwania z wykrywaczem? Hobbysta zatrzymany przez policję z Raciborza

Od kilkunastu miesięcy obowiązują przepisy penalizujące prowadzenie poszukiwań skarbów z użyciem wykrywacza metali bez specjalnych pozwoleń. Aresztowany 46-latek tłumaczy, że nie wiedział o konieczności uzyskania odpowiedniej zgody. Czy czeka go sąd?

Ludwik IX grzebiący rozkładające się szczątki krzyżowców (fot. domena publiczna)

news | 23.04.2019

Krzyżowcy wcale nie byli wyłącznie białymi Europejczykami? Zaskakujące wyniki badań DNA

Jeżeli wydaje Ci się, że w wyprawach krzyżowych uczestniczyli wyłącznie przedstawiciele rasy kaukaskiej, pochodzący z zachodniej Europy, jesteś w błędzie. Najnowsze badania genetyczne pokazują, że krucjaty były zdecydowanie bardziej zróżnicowane kulturowo.

Biblioteka uniwersytecka w Bonn (fot. Bundesarchiv, B 145 Bild-F079071-0029, lic. CC-BY-SA 3.0)

news | 17.04.2019

Belgijka chciała sprzedać stare książki. Okazało się, że to cenne woluminy skradzione po wojnie z biblioteki w Bonn

Wydawało się, że będzie to najzwyczajniejsza transakcja: kobieta sprzedaje kolekcję książek odziedziczoną po ojcu i chce na tym trochę zarobić. Podejrzenia domu aukcyjnego wzbudziły jednak wyrwane pierwsze strony i wywabione stemple biblioteczne. Okazało się, że słusznie.

Katedra Notre Dame w płomieniach (fot. LeLaisserPasserA38, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 16.04.2019

Pożar katedry Notre Dame. Co udało się uratować?

15 kwietnia około godziny 19 zapłonął jeden z najsłynniejszych zabytków Europy – francuska katedra Notre Dame. Znajdująca się w centrum Paryża budowla jest obok wieży Eiffela jednym z symboli miasta świateł. Sytuacja wyglądała dramatycznie. Czy cokolwiek udało się uratować?

Okręty podwodne ORP "Sęp" i ORP "Bielik" z wizytą w Rostocku w 1968 roku. Dowódcą "Sępa" był przez pewien czas Henryk Pietraszkiewicz (fot. domena publiczna)

news | 15.04.2019

Odszedł zasłużony dla polskiej marynarki kontradmirał. IPN odmówił mu wojskowego pogrzebu

10 kwietnia 2019 roku odszedł na wieczną wachtę kontradmirał Henryk Pietraszkiewicz. Miał 97 lat. Wydawać by się mogło, że po wieloletniej służbie oraz w związku z jego wkładem w nauczanie kolejnych pokoleń marynarzy zostanie pożegnany z honorami. IPN...

Ołtarz kościoła Ntrama w Rwandzie. Na podłodze leżą szczątki ofiar ludobójstwa (fot. Scott Chacon, lic. CC BY 2.0)

news | 12.04.2019

Macron chce zbadać, jaką rolę Francja odegrała w ludobójstwie w Rwandzie

Emmanuel Macron ogłosił, że powołani przez francuski rząd eksperci zapoznają się materiałami archiwalnymi z czasów François Mitterranda. To za jego prezydentury, w 1994 roku, doszło do przerażającego ludobójstwa w Rwandzie. Czy Francja maczała w tym palce?

Biały misjonarz pozuje z Afrykaninem z Kongo, któremu odcięto rękę (fot. domena publiczna)

news | 10.04.2019

Porywanie i łamanie podstawowych praw. Belgia przeprasza za zbrodnie kolonialne względem dzieci

W czasach kolonializmu Belgowie zasłynęli z promowania nienawiści pomiędzy grupami etnicznymi w swoich dominiach, a rasizm był filarem ich imperium. Teraz rząd w Brukseli przeprasza za prześladowanie par mieszanych i porywanie ich dzieci, które oddawano na wychowanie Kościołowi.

Dawna stacja kolejowa Bagicz (fot. Dreizung, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 08.04.2019

Niezwykły szkielet kobiety z początku naszej ery. Szczątki wypadły z klifu w Bagiczu

Pod koniec XIX wieku ze znajdującego się w województwie zachodniopomorskim klifu w Bagiczu wypadły szczątki. Runęły w dół razem z wydrążoną kłodą drewna, w której były pochowane. Archeolodzy właśnie na nowo je przebadali.

Kazimierz Pułaski (fot. domena publiczna)

news | 05.04.2019

Kazimierz Pułaski i gender? Zaskakujące wyniki badań DNA generała

Generał Kazimierz Pułaski to bohater walki o wolność dwóch krajów – swojej ojczystej Polski oraz Stanów Zjednoczonych. Nie dziwi zatem zainteresowanie jego postacią za oceanem. Amerykańscy naukowcy, mając do dyspozycji szczątki generała, doszli do zaskakujących wniosków.

Rekonstrukcja bitwy w 2009 r. (fot. Bitwa pod Kunowicami, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 04.04.2019

Zbiorowa mogiła rzuca nowe światło na bitwę pod Kunowicami

W marcu bieżącego roku w Słubicach, przy granicy polsko-niemieckiej, budowlańcy natrafili na wystające z ziemi kości. O swoim makabrycznym odkryciu poinformowali policję, a ta archeologów. Okazało się, że w miejscu, gdzie miał powstać dom, znajduje się zbiorowa mogiła...

Neandertalczycy (lic. CC0)

news | 03.04.2019

Neandertalczycy byli kanibalami bo… było za ciepło?

Naukowcy wielokrotnie znajdowali pozostałości neandertalskich obozowisk, a w nich kości przedstawicieli tego gatunku. Wiele z tych szczątków nosiło… ślady obróbki rzeźnej. Wygląda na to, że badacze wreszcie zrozumieli, co popychało neandertalczyków do kanibalizmu.

news | 02.04.2019

Niezwykłe odkrycie archeologów w Turcji. Czy teraz możemy zobaczyć, jak naprawdę wygląda cesarz Trajan?

 W starożytnym mieście Laodycea na zachodzie obecnej Turcji naukowcy dokonali wspaniałego odkrycia. Udało im się odkopać wspaniały pomnik Trajana. Eksperci uważają, że musiał go stworzyć ktoś, kto widział cesarza na żywo.

Ametyst (fot. Simeon87, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 27.03.2019

Starożytne inskrypcje wyryte w kamieniu w kopalni ametystu. Kto je porzucił?

Pracująca od lat w Wadi el-Hudi ekspedycja archeologiczna szczegółowo bada kopalnię ametystu z czasów Średniego Państwa. Kolejne odkrycia przynoszą jednak więcej pytań niż odpowiedzi. Najnowszą zagadką jest znaleziona stela pokryta hieroglifami.

Renty Taylor, którego sfotografował Agassiz w 1850 roku (fot. domena publiczna)

news | 26.03.2019

Harvard do tej pory zarabia na niewolnictwie? Potomkini jednego z niewolników pozywa słynną uczelnię

Jedne z najsłynniejszych amerykańskich zdjęć z czasów niewolnictwa przedstawiają ojca i córkę. Harwardzki biolog chciał na ich przykładzie dowieść teorii głoszącej, że ludzie pochodzą od różnych przodków i mają różne właściwości psychiczne i fizyczne. Potomkini niewolników mówi basta.

Widok na twierdzę Macheront górującą nad Jordanem (fot. domena publiczna)

news | 22.03.2019

Czy wreszcie będzie można zwiedzić wielką cytadelę z czasów Heroda Wielkiego?

Arabowie nazywali ją „fortecą ścięcia”, przypuszczalnie na pamiątkę dekapitacji Jana Chrzciciela. Ten epizod potwierdza też Józef Flawiusz. Na osiemnaście wieków popadła w zapomnienie. Teraz, po pięćdziesięciu latach wykopalisk, odkryto cytadelę na nowo.

Kompania Szturmowa 3 Brygady Wileńskiej AK wychodzi z kościoła w Turgielach, na czele Romuald Rajs (fot. domena publiczna)

news | 21.03.2019

Szanowany profesor miażdżąco recenzuje wydaną przez IPN książkę o „Burym”

Profesor Grzegorz Motyka, wielokrotnie nagradzany badacz polskiego ruchu oporu w czasie drugiej wojny światowej oraz stosunków polsko-ukraińskich przyjrzał się głośnej biografii „Burego”, wydanej przez białostocki IPN. Nie zostawił na książce suchej nitki.

Bazylika Uherské Hradiště, Sady (fot. LuSul, lic. CCA SA 4.0 I)

news | 20.03.2019

Tysiąc lat po upadku Wielkich Moraw potomkowie ówczesnej arystokracji żyją w tym samym miejscu co ich praszczurowie

Badacze z Muzeum Morawskiego w Brnie przeprowadzili szeroko zakrojone testy DNA, które przyniosły zaskakujące rezultaty. Bezpośredni męscy potomkowie nobilów, których szczątki znaleziono w osadzie religijnej w pobliżu miasta Uherské Hradiště, dalej żyją w tym rejonie.

Zbigniew Ziobro (fot. Adrian Grycuk, lic. CCA SA 3.0)

news | 19.03.2019

IPN bierze się za komunistycznych sędziów i prokuratorów. Złożono wnioski o uchylenie siedmiu immunitetów

Instytut Pamięci Narodowej właśnie ogłosił, że na wniosek Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Szczecinie zwrócił się do właściwych jednostek o uchylenie immunitetu siedmiu byłym sędziom i prokuratorom stanu wojennego.

Rekonstrukcja masła torfowego przygotowana w 2012 roku z okazji Oxford Symposium on Food and Cookery (fot. Navaro, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 18.03.2019

Masło przeterminowane o… 3500 lat? Nowe badania pokazują, że Irlandczycy robili masło torfowe tysiące lat temu

Tajemnicze „masło torfowe” to przedziwny specjał, jaki odkrywany jest co pewien czas w irlandzkich torfowiskach. Prawdopodobnie umieszczanie masła w specjalnych naczyniach w torfowiskach miało pomóc zachować jego świeżość. Nowe badania potwierdzają, że taką technikę stosowano już 3500 lat...

Herbert Diess na prezentacji modeli Volkswagena (fot. Matti Blume, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 15.03.2019

Prezes Volkswagena przeprasza za niesmaczny żart z parafrazą hasła „Arbeit macht frei”

Herbert Diess, prezes Volkswagena, chciał być zabawny, ale teraz zdecydowanie nie jest mu do śmiechu. Ciesząc się z dobrych wyników tak zwanego zysku operacyjnego (EBIT), stwierdził ku powszechnej konsternacji „EBIT macht frei”. Teraz gęsto się tłumaczy.

Akta Stasi z 1955 roku dotyczące Wilhelma Fricke (fot. domena publiczna)

news | 14.03.2019

Niemiecki odpowiednik IPN kończy działalność? Akta Stasi zostaną przekazane do archiwum

W 1990 roku powołano w Niemczech tak zwany Instytut Gaucka, którego głównym zadaniem jest udostępnianie poszkodowanym akt bezpieki NRD oraz prace badawcze i działalność edukacyjna. Właśnie ogłoszono, że urząd zakończy pracę. Czy Niemcy rozliczyli się z przeszłością?

Kapitan Romuald Rajs - jedni uważają go za bohatera, inni za winnego śmierci dziesiątek cywilów.

news | 13.03.2019

Ambasador Polski na dywaniku w Mińsku. Białorusini żądają komentarza odnośnie podważania przez IPN wyników własnego śledztwa w sprawie „Burego”

11 marca 2019 roku IPN opublikował na swoich stronach internetowych komunikat, w którym podważone zostały ustalenia śledztwa zakończonego w 2005 roku. Ustalono wówczas, że oddział Romualda Rajsa dopuścił się ludobójstwa. MSZ Białorusi chce wyjaśnień.

Michiel Jansz van Mierevelt, Lekcja anatomii doktora Willema van der Meera. Anatomowie usilnie poszukiwali informacji, jak powstaje człowiek, jednak bez mikroskopu mogli tylko teoretyzować (fot. domena publiczna)

miniatura | 13.03.2019

Jak odkryto, skąd się biorą dzieci? Plemnik to maciupeńki człowiek, a kobieta znosi jaja

Wydawać by się mogło, że to najbanalniejsza rzecz w przyrodzie i nie ma w tym nic do odkrywania, tymczasem tajemnica poczęcia spędzała sen z powiek pokoleniom naukowców. W kolejnych wiekach wymyślano najróżniejsze teorie, czasem iście fantastyczne. Prawdę udało...

Pierścienie scytyjskiej księżniczki (fot. tvc.ru and nts-tv.com).

news | 12.03.2019

Rosja i Ukraina kłócą się o scytyjską księżniczkę? Rozgorzał spór o bezcenny skarb przed sądem

Na nekropolii grodziska Ust-Alminskiego na Krymie odkryto w czasie wykopalisk grobowiec scytyjskiej księżniczki, wprost ociekający złotem. Znaleziono go gdy te ziemie należały do Ukrainy, teraz anektowała je Rosja. Oba kraje kłócą się o złoty skarb. Sprawę ma rozstrzygnąć...

Geoffrey Clark z The Australian National University trzyma grzebień do tatuażu liczący 2700 lat (fot. Jack Fox, Australian National University )

news | 11.03.2019

Igły do tatuażu z ludzkich kości? Makabryczne znalezisko archeologów z Australii

Dzięki szeroko zakrojonym badaniom archeologicznym, naukowcy wiedzą, że ludzie tatuowali swoje ciała już u zarania cywilizacji. Specjaliści z Australii odkryli, że używano do tego dość makabrycznych przyrządów. Ten przechowywany na tamtejszym uniwersytecie został wykonany z ludzkich kości.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.