Twoja Historia

Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Historia Polski

Przemówienie Władysława Gomułki w październiku 1956 roku zapoczątkowało rewolucyjne zmiany, także w stosunkach państwa z Kościołem.
24.12.2017 | Autor:

Pasterka w peerelowskim radiu? Tak wyglądała odwilż 1956 roku

Przemiany 1956 roku doprowadziły także do przełomu w trudnych stosunkach na linii państwo-Kościół. Obie strony zdobyły się na wiele przyjaznych gestów. Władze zgodziły się na powrót religii do szkół. Nie zamierzały jednak łatwo oddać terenu. Batalia o rząd...

Co prawda nie o tego Mikołaja chodziło posłowi, jednak przygotowując tekst do publikacji w wigilię Wigilii nie mogliśmy się powstrzymać. (fot. PredragKezic, lic. CC0).
24.12.2017 | Autor:

Tylko raz zdarzyło się, że poseł na polski sejm wykrzyknął na sali obrad: „Wyrzeknijmy więc wszyscy: Nie ma Mikołaja!”

Poseł spodziewał się gromkiej reakcji. Ale inni deputowani wciąż w Mikołaja szczerze wierzyli. Stawiającym opór opozycjonistom trzeba było zagrozić śmiercią, by raczyli zmienić zdanie.

Obraz Jacka Malczewskiego Wigilia na Syberii - miniatura
23.12.2017 | Autor:

Ziemiańska wigilia pod okupacją. Wzruszająca relacja z 1940 roku

Chwila wytchnienia po miesiącach brutalnej tułaczki. Tradycje sięgające zamierzchłych czasów, odtwarzane pomimo grozy wojennej rzeczywistości. Prezenty, lokalne potrawy i wypatrywanie pierwszej gwiazdki. O tym wszystkim pisze Jerzy Mikułowski Pomorski herbu Rawicz.

Szwoleżer w letnim mundurze polowym na obrazie Juliusza Kossaka (fot. domena publiczna).
23.12.2017 | Autor:

„Dla moich Polaków nie ma rzeczy niemożliwych”. Czy Napoleon naprawdę wypowiedział słynne słowa pod adresem naszych żołnierzy?

Mit jak zwykle jest piękniejszy od rzeczywistości. A podobne słowa chyba nawet nie przeszłyby Napoleonowi przez usta. Na pewno nie przed szarżą pod Samosierrą.

Kobiety prowadzone na egzekucję w Palmirach (fot. domena publiczna).
22.12.2017 | Autor:

Onet przegrał ważny proces. Brak wiedzy historycznej nie popłaca

O prawdziwości stwierdzenia, że brak wiedzy historycznej nie popłaca przekonał się boleśnie serwis Onet.pl. Redaktorzy portalu postanowili zilustrować kontrowersyjny temat prostytucji Polek w czasie wojny zdjęciem… ofiar hitlerowców. Sprawa trafiła do sądu. Wyrok jest zaskakująco surowy.

22.12.2017 | Autor:

„Ta nasza młodość. Jak dorastało się w PRL?” (Tomasz Ławecki, Kazimierz Kunicki)

PRL objął kilka dekad. Każde pokolenie miało swoją modę, idoli oraz sposoby na radzenie sobie z rzeczywistością, w której indywidualizm i młodzieńczy bunt były tłumione. Pisząc dziś o tych specyficznych czasach można wpaść w kilka pułapek: nadmiernego sentymentalizmu,...

Czyn partyjny w drugiej połowie lat 70. (fot. Stiopa, lic. CC BY-SA 3.0)
22.12.2017 | Autor:

„W czynie społecznym”. Instytucja, bez której trudno w ogóle wyobrazić sobie PRL

Układanie chodników, sadzenie drzew czy nawet budowa szkół. Wszystko to z poczucia wierności partii, z porywu serca i… bez wynagrodzenia. A więc: w czynie społecznym.

Plakat propagandowy z okresu PRL. (fot. domena publiczna)
21.12.2017 | Autor:

Plotkowanie w PRL-u. Za powtarzanie pogłosek można było trafić do więzienia na 5 lat

Za plotkowanie groził surowy wyrok, ale Polaków to nie odstraszało. Opowiadali, że premier Cyrankiewicz ma konto w Szwajcarii, a syn innego szefa rządu zastawił skarb państwa w… kasynie w Monte Carlo.

Zmiany w przepisach dotyczące używania wykrywaczy metali budzą niepokój detektorystów i tzw. poszukiwaczy skarbów. Na zdjęciu wykrywacz metalu używany przez żołnierzy.
20.12.2017 | Autor:

Czy używanie wykrywacza metali jest nielegalne? Jakie przepisy wchodzą w życie w 2018 roku?

Szykują się zmiany w prawie dotyczącym ochrony zabytków. Czy w Polsce za poszukiwania skarbów będzie można trafić do więzienia? Czy wykrywacze metali będą od 2018 roku nielegalne, a ich używanie – karalne?

Ul. Józefa Chmiela w Ursusie. (fot. Google Street View)
20.12.2017 | Autor:

Wpadka IPN. Zdekomunizowano ofiarę represji i wybitnego pedagoga, bo pomylono go z komunistą

W czasie wojny prowadził tajne nauczanie. Sowieci aresztowali go i oddali w ręce NKWD, a jego rodzinę wywieziono na Sybir. Po wojnie niestrudzenie działał dla rozwoju edukacji w swoim mieście. Teraz IPN uznał go za komunistę. Rodzina jest...

Świątynia luksusu w siermiężnych czasach - Pewex. Nawet w najtrudniejszych ekonomicznie czasach można było kupić w nim za dewizy wszystkie najważniejsze produkty (fot. domena publiczna).
20.12.2017 | Autor:

„Okno wystawowe Zachodu”. Czym był Pewex?

Szynka konserwowa, kawa naturalna, a nawet piwo w puszce. Niezwykłe rarytasy były na wyciągnięcie ręki. Ale tylko dla tych, którzy, fatygując się do Peweksu, nieśli w portfelu dolary.

W elitarnym oddziale żuawi śmierci walczył człowiek, który za późniejsze zasługi został uznany za świętego.
19.12.2017 | Autor:

Nieznany epizod z życia świętego Alberta. Co robił w oddziale gotowych na śmierć komandosów?

Zanim wstąpił do zakonu i poświęcił się pracy na rzecz biednych i bezdomnych, walczył o niepodległą Polskę. Robił to jak wszystko w swoim życiu – z pełnym zaangażowaniem. I trafił do oddziału, który jeśli walczył, to tylko na...

Polskie "Stranger Things" może byłoby bardziej czarnobiałe, ale z pewnością miałoby swój niepowtarzalny koloryt... Na ilustracji kadr z tego amerykańskiego serialu osadzonego w latach 80-tych ubiegłego wieku w stanie Indiana.
18.12.2017 | Autor:

Jak wyglądałoby „Stranger Things” gdyby powstało w Polsce?

Bez telefonów, bez gier, bez szans na własny samochód. Za to ze świadomością, jak skombinować filmy, muzykę i ciuchy z Zachodu. Tak żyły polskie nastolatki w latach 80-tych ubiegłego wieku.

Krzysztof Szczerski. (fot. Adrian Grycuk, lic. CA-SA 3.0).
18.12.2017 | Autor:

Szef ukraińskiego IPN reaguje na wywiad ministra Szczerskiego. Czy pomnik pomordowanych Polaków w Hucie Pieniackiej jest zagrożony?

Kilka dni temu portal wPolityce opublikował wywiad na temat ekshumacji, jakiego udzielił mu minister Krzysztof Szczerski. Teraz reaguje na niego szef ukraińskiego IPN. Czy musimy obawiać się o polskie pomniki i miejsca pamięci na Ukrainie?

Posiedzenie Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego pod przewodnictwem gen. Wojciecha Jaruzelskiego. Warszawa, 14 XII 1981 (fot. domena publiczna).
18.12.2017 | Autor:

Rządy Wrony. Czym była Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego?

Nieprzypadkowo generała Jaruzelskiego nazywano „Ślepowronem”. Stał w końcu na czele „zielonej wrony”, o której cichcem mówiono: „Wrona orła nie pokona!”. Co należy wiedzieć o Wojskowej Radzie Ocalenia Narodowego?

Stare książki na grafice poglądowej.
17.12.2017 | Autor:

Rusza Śląskie Digitarium. Ponad 93 tysiące obiektów będzie dostępnych on-line

Cztery instytucje kultury województwa śląskiego połączyły siły by zdigitalizować i udostępnić swoje zasoby. Już za trzy miesiące ruszy projekt, w ramach którego każdy będzie miał dostęp z dowolnego komputera do dokumentów, filmów, eksponatów, a nawet… rekwizytów i kostiumów...

Władysław Kozakiewicz poniekąd i nam pokazał swój słynny gest - nie możemy pokazać jego chwili triumfu czytelnikom, bo ilustracja objęta jest orawami autorskimi. Przedstawiamy za to inne zdjęcie niepokornego sportowca z igrzysk w Moskwie. (fot. domena publiczna)
17.12.2017 | Autor:

Gest Kozakiewicza. Co właściwie nastąpiło podczas olimpiady w Moskwie?

Gest, którego telewizja nie mogła ocenzurować i o którym uparcie milczały gazety. Co zrobił Władysław Kozakiewicz zaraz po tym, jak pobił rekord świata?

Wiele mówi się o galicyjskiej nędzy. Ale jak naprawdę wyglądało życie w Krakowie pod koniec XIX wieku?
16.12.2017 | Autor:

Stolica polskiej nędzy. Jak bardzo zabiedzony był XIX-wieczny Kraków?

Miasto już w połowie wieku było przeludnione. Kiedy zaczęli docierać do niego mieszkańcy wsi, uciekający przed legendarną galicyjską nędzą, sytuacja stała się tragiczna. Przynajmniej zdaniem tych, którzy na widok biedy nie odwracali wzroku.

Zbigniew Rau w 2005 roku.
16.12.2017 | Autor:

Plac Kaczyńskiego zamiast Zwycięstwa i uhonorowanie rasisty. Czy tak wygląda dekomunizacja w Łodzi?

Zbigniew Rau, wojewoda łódzki, chce zmiany 28 patronów ulic i placów miasta, w którym urzęduje. W ramach wykonywania zapisów ustawy dekomunizacyjnej zamierza on m.in. przemianować plac Zwycięstwa na plac Lecha Kaczyńskiego, a ulicę Tekli Borowiak na ulicę Johna...

"Krzyżacy" Aleksandra Forda. Kadr z filmu.
16.12.2017 | Autor:

Czy Krzyżacy naprawdę próbowali obrazić Jagiełłę, wręczając mu dwa nagie miecze? A może król nie zrozumiał o co chodzi?

Na pierwszy rzut oka można odnieść wrażenie, że Jagiełło nie znał, albo przynajmniej nie rozumiał rycerskich obyczajów. Czy honorowy gest – gdy podarowano mu dwa nagie miecze – niesłusznie odczytał jako popis pychy?

Wątpliwą zasługą Polaka, Feliksa Dzierżyńskiego, było stworzenie sowieckiego aparatu bezpieczeństwa, który siał postrach długo po jego śmierci. (fot. domena publiczna)
15.12.2017 | Autor:

Dawna komunistyczna katownia przejęta przez IPN. Jeszcze niedawno działką rozporządzał deweloper, teraz będą szukać szczątków ofiar

Organizacje zajmujące się upamiętnianiem komunistycznych zbrodni na terenie Polski od dawna niepokoiły się o losy budynku przy ul. Strzeleckiej w Warszawie. Teraz katownia NKWD i UB przechodzi w ręce IPN. Co dalej z budynkiem?

Pewnych pomysłów nie objąłby swym rzutkim umysłem nawet pan Zagłoba, choć radził sobie z niejednym warchołem podobnym do Łaszcza. (fot. domena publiczna)
15.12.2017 | Autor:

Żaden element ubioru nie nadaje się lepiej na symbol polskiego warcholstwa, sobiepaństwa i pogardy dla rządów prawa

Delia strażnika koronnego Samuela Łaszcza jest do dziś symbolem warcholstwa i lekceważenia prawa. Właściciel demonstracyjnie kazał ją sobie podbić ciążącymi na nim wyrokami sądowymi.

15.12.2017 | Autor:

„Narodziny potęgi” (Michael Morys-Twarowski)

Każdy o nim słyszał. Każdy widział jego wizerunek na 20-złotowym banknocie. Ale co wiemy o Bolesławie Chrobrym na pewno, a co jest tylko legendą? Żywot naszego pierwszego koronowanego władcy wziął na warsztat Michael Morys-Twarowski.

Obrady sejmu były ważnym wydarzeniem w życiu narodu. Upowszechnienie liberum veto sprawiło jednak, że wiele sejmów rozchodziło się bez podjęcia jakichkolwiek uchwał.
14.12.2017 | Autor:

Czy liberum veto naprawdę doprowadziło do upadku Rzeczypospolitej?

Zasada Liberum veto nie cieszy się wśród historyków dobrą opinią. Stała się synonimem warcholstwa i nadużywania złotej szlacheckiej wolności. Ale co tak naprawdę o niej wiemy? I czy „wolne nie pozwalam” rzeczywiście było dla Polski aż tak szkodliwe?

Jeden z najsłynniejszych polskich pilotów wszech czasów - Stanisław Skalski (fot. domena publiczna).
13.12.2017 | Autor:

Jest szansa na poznanie tożsamości dwóch polskich lotników, którzy polegli w czasie II wojny światowej

Nadal nie odnaleziono szczątków 240 polskich pilotów, którzy zaginęli w czasie wojny na Zachodzie. Dzięki staraniom specjalistów z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie jest szansa, że poznamy tożsamość i miejsce pochówku przynajmniej dwóch z nich.