Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Budynek Sejmu RP (fot. Kpalion, lic. CC ASA 3,0U)

opinia | 31.01.2018 | Autor:

Czy wszystkiemu winny jest PiS? Aferę wokół ustawy o IPN komentuje dla nas wybitny znawca dziejów Izraela i stosunków polsko-żydowskich

Za naganną uważam próbę wykorzystania sporu wokół nowelizacji ustawy o IPN do celów bieżącej polityki. Takie próby widzę po stronie opozycji, która próbuje całą winę za zaistniałą sytuację przypisać rządowi PiS - wyjaśnia prof. Łukasz Tomasz Sroka.

Stalin (fot. domena publiczna)

news | 31.01.2018 | Autor:

Rosyjski historyk przywraca tożsamość ofiarom stalinowskich czystek i znajduje też akta Polki

Późne lata trzydzieste to w Rosji dramatyczny okres. W krwawych czystkach zginęły wówczas tysiące ludzi, którzy po prostu znikali nagle z domów i przestrzeni publicznej. Rosyjski historyk żmudnie wydobywa z mroku niepamięci ich imiona i nazwiska.

Lech Wałęsa (fot. Piotr Drabik, lic. CCA 2.0)

miniatura | 31.01.2018 | Autor:

Lech Wałęsa otwarcie mieszał swoich współpracowników z błotem. Co mówił w 1995 roku o Kaczyńskich, a co o Olszewskim?

„Jeśli był to plan do wykonania, to został zrealizowany doskonale. Polityków, którym prezydent Wałęsa powierzał rządzenie krajem, rzeczywiście traktował bez śladu przywiązania czy zbędnej czułostkowości” – podkreśla historyczka, Lidia Zyblikiewicz.

Profesor Norman Davies odbiera nagrodę (zdjęcia udostępnione przez BCC)

opinia | 30.01.2018 | Autor:

„Norman jest naszym bogactwem naturalnym, jest naszym rewanżem na Zjednoczonym Królestwie”. Szczere, osobiste słowa o Normanie Daviesie

27 stycznia 2018 roku prof. Norman Davies został uhonorowany nagrodą specjalną Business Centre Club: za wskazywanie Polakom drogowskazów na przyszłość poprzez badanie ich historycznych sukcesów i porażek. Poniżej słowa, które z tej okazji wygłosił Henryk Woźniakowski: prezes Wydawnictwa Znak.

Czy Polska rzeczywiście przypomina obwarzanek? (fot. Perkele i Off-shell, lic. CC BY-SA 3.0)

miniatura | 30.01.2018 | Autor:

Dlaczego Józef Piłsudski twierdził, że „Polska to obwarzanek”?

Czy zdaniem świeżo awansowanego na marszałka Józefa Piłsudskiego prawdziwych patriotów można było znaleźć wyłącznie na Kresach?

fot. Andrey, lic. CC ASA 2,0.

opinia | 29.01.2018 | Autor:

Czy nadal będzie wolno mówić, że Polacy mordowali Żydów? Dosadny komentarz historyka i wydawcy do nowelizacji ustawy o IPN

Czy będzie to ustawa kagańcowa czy narzędzie walki o polską pamięć historyczną? Nowelizację Ustawy o IPN analizuje dla nas Maciej Gablankowski: wydawca książek Normana Daviesa, Antony’ego Beevora i nowej pracy Marka Łuszczyny „Polskie obozy koncentracyjne”.

Dzieci ocalałe z Auschwitz. Czy nowa ustawa w jakikolwiek sposób zmieni postrzeganie tego obozu? (fot. domena publiczna)

news | 29.01.2018 | Autor:

Obrona prawdy historycznej czy jej zakłamywanie? Czemu służy znowelizowana ustawa o IPN?

26 stycznia sejm przyjął nowelizację ustawy o IPN, w której znalazła się między innymi kara do trzech lat więzienia lub grzywny za przypisywanie narodowi polskiemu zbrodni Trzeciej Rzeszy. W Izraelu zapanowało wściekłe oburzenie – zdaniem tamtejszych władz Polska...

Juliusz Słowacki (fot. domena publiczna)

miniatura | 29.01.2018 | Autor:

„Królom był równy”. O kim Józef Piłsudski wypowiedział się w ten sposób?

Współcześni go nie doceniali. Co innego marszałek. Jeśli był czyimś – jak byśmy to dzisiaj ujęli – fanem, to właśnie Juliusza Słowackiego.

Nasze prababcie nie załamywały nad brudem rąk, tylko zakasywały rękawy (fot. domena publiczna)

artykuł | 28.01.2018 | Autor:

Posprzątaj swój dom metodami prababci. Przedstawiamy całą masę niezawodnych sposobów

Niewiele jest osób, które absolutnie zawsze mają w domu idealny porządek. Cała reszta świata sprząta z większą lub mniejszą regularnością, natrafiając przy tym na niemałe problemy. Zamiast kolejny raz załamywać ręce nad śladami pozostawionymi przez muchy, czy tragicznie...

Jeden z symboli PRL - kartki (fot. domena publiczna)

miniatura | 28.01.2018 | Autor:

Co za komuny sprzedawano na kartki?

Kartki żywnościowe obowiązywały tylko przez kilkanaście lat PRL-u. Do dzisiaj jednak to właśnie one stanowią symbol niewydolności komunistycznej gospodarki. Co w latach 80. można było kupić na kartki? A co trzydzieści lat wcześniej?

W czerwcu 1944 roku niemieccy żołnierze żywcem spalili mieszkańców miasteczka Oradour. Do dzisiaj trudno wytłumaczyć tę zbrodnię.

artykuł | 27.01.2018 | Autor:

Szaleństwo, które ogarnia żołnierzy. Dlaczego na wojnie dochodzi do nieplanowanych rzezi?

Wiele pisze się o szaleństwie dyktatorów. Ale jak wytłumaczyć fakt, że bestialskich zbrodni dokonują zwykli żołnierze, i to bez rozkazu? O tym, jak trudno na wojnie pozostać człowiekiem, opowiada Norman Davies.

Andrzej Ryba (fot. screen z serwisu Youtube.com)

news | 27.01.2018 | Autor:

Polakom za Hitlera było w Niemczech lepiej niż za Merkel, a pomysły Führera były „obłędne”. Narodowcy w Warszawie rozmawiają o Trzeciej Rzeszy

Polski wydawca, który ma w swym katalogu mnóstwo wspomnień nazistów w trakcie wykładu mówi z fascynacją o pomyśle Hitlera: „Był obłędny!”, a prowadzący dodaje, że Polakom w Niemczech lepiej było za Hitlera niż za Merkel. Gdzie przebiega granica?

Tadeusz Mazowiecki (fot. Artur Klose, lic. CCA-SA 2.0 Generic)

miniatura | 27.01.2018 | Autor:

„Siła spokoju”. Z takim hasłem Tadeusz Mazowiecki nie miał żadnych szans na wygraną

Premier Tadeusz Mazowiecki ostrzegał, że Wałęsa to niebezpieczny demagog. Sam szef „Solidarności” już wygłaszał komentarze godzące w podstawowe zasady demokracji. Ale czy człowiek, któremu dorobiono etykietkę „żółwia” mógł wygrać z robotniczym trybunem?

recenzja | 26.01.2018 | Autor:

Bezsilność władzy. Dlaczego jeden z najgłośniejszych procesów politycznych doby PRL zakończył się porażką rządzących?

Publikując Sprawę jedenastu, prof. Andrzej Friszke kontynuuje swą fascynującą podróż przez dzieje opozycji demokratycznej w komunistycznej Polsce za rządów Gomułki, Gierka i Jaruzelskiego. Tym razem odkrywa prawdę o jednym z najgłośniejszych procesów politycznych doby PRL. 

Najsłynniejszy w Polsce okrągły stół. (fot. Adrian Grycuk, lic. CCA-SA 3.0)

miniatura | 26.01.2018 | Autor:

„Okrągły stół”. Najważniejsze fakty, daty i nazwiska

Jak doszło do rozmów okrągłego stołu? Kto brał w nich udział? Co postanowiono na przełomie zimy i wiosny 1989 roku?

Władczyni i damy dworu. Moda wczesnego średniowiecza na XIX-wiecznej ilustracji

artykuł | 25.01.2018 | Autor:

Była jedną z najpotężniejszych kobiet średniowiecznej Polski. Jej pochodzenie wciąż owiane jest tajemnicą

Spędziła z Bolesławem Chrobrym niemal trzydzieści lat, a niezależne informacje dwóch różnych kronik każą wierzyć, że owinęła sobie słynnego wodza wokół palca. Co jednak możemy powiedzieć o pochodzeniu księżnej Emnildy?

Czaszka odnaleziona w Somerset (fot. Environment Agency)

news | 25.01.2018 | Autor:

Znaleziono czaszkę z epoki żelaza. Naukowcy podejrzewają, że została ona oddzielona od ciała w trakcie rytuału

Zupełnym przypadkiem w Somerset dokonano ważnego odkrycia archeologicznego. Pewien Brytyjczyk wybrał się na spacer z psem nad rzekę i odkrył ludzką czaszkę z epoki żelaza. Archeolodzy podejrzewają, że oddzielono ją od reszty ciała w ramach pradawnego rytuału. 

Lech Wałęsa podczas II Europejskiego Kongresu Małych i Średnich Przedsiębiorstw w Katowicach (fot. Piotr Drabik, lic. CCA-SA 2.0)

miniatura | 24.01.2018 | Autor:

„Nie myślałem, że to jest nagrywane”. Tak się tłumaczył prezydent Wałęsa, po tym jak chamsko zwyzywał swoich niedawnych sojuszników

Co wypada prezydentowi? I czy może mówić cokolwiek, tylko dlatego, że nie wie o włączonym dyktafonie? Do pewnego stopnia Lecha Wałęsę można usprawiedliwić – przekonuje Lidia Zyblikiewicz.

Mężczyzna ze śladami po bacie. (fot. domena publiczna)

news | 24.01.2018 | Autor:

W Alabamie odnaleziono wrak ostatniego statku niewolniczego

Od 1859 roku Amerykanie poszukiwali pozostałości ostatniego niewolniczego statku, którym przywieziono Afrykanów do USA. Po 160 latach prawdopodobnie wreszcie im się udało, a to wszystko dzięki cyklonowi.

Za komuny istniało coś takiego jak prohibity, jednak książki te nie były zakazane dla wszystkich (fot. stevepb, lic. CC0)

miniatura | 24.01.2018 | Autor:

Zakazane książki, prohibity. Komu wolno było za komuny czytać nieprawomyślne publikacje?

Książki, które „nie są przeznaczone do rozpowszechniania ze względu na dobro i interes PRL” mogły być składowane tylko w ściśle wybranych bibliotekach. Mało komu było wolno po nie sięgać. A jeszcze węższej garstce wybrańców – dzielić się zaczerpniętą...

artykuł | 23.01.2018 | Autor:

Co po piętnastu latach naprawdę wiemy o aferze Rywina?

Na czyje polecenie działał Lew Rywin? Czy „grupa trzymająca władzę” rzeczywiście istniała? Jeśli tak, kto do niej należał? Wybitny badacz dziejów ostatniego ćwierćwiecza, Antoni Dudek, wyjaśnia, co udało się ustalić w śledztwie dotyczącym pierwszej wielkiej afery korupcyjnej III...

Zrekonstruowany wygląd Avgi (fot. Oskar Nilsson)

news | 23.01.2018 | Autor:

Zrekonstruowano twarz nastolatki sprzed 9 tysięcy lat. Minę ma taką, że nie chciałbyś jej wejść w drogę

W 1993 roku w greckiej jaskini znaleziono kości dziewczyny, których wiek oszacowano na 9 tysięcy lat. Jako, że żyła w okresie, który uważany jest za świt cywilizacji, nadano jej imię Avgi, co po grecku oznacza właśnie świt. Teraz...

Epoki i systemy polityczne zmieniały się jak w kalejdoskopie, a chłopi jak zawsze byli w marnej suytuacji. (fot. Józef Chełmoński, Bociany, domena publiczna).

miniatura | 23.01.2018 | Autor:

„Zdjęto chłopu kajdany razem z butami”. Ile warte było zniesienie poddaństwa chłopów w Księstwie Warszawskim?

Marcin Badeni, oceniając dekret księcia warszawskiego Fryderyka Augusta, wydany 21 grudnia 1807 roku, powiedział dokładnie: „Chłopom zdjęto z nóg kajdany, ale zarazem ściągnięto buty”.

Igrzyska w starożytnej Grecji

artykuł | 22.01.2018 | Autor:

Co wypada wiedzieć na temat igrzysk olimpijskich w starożytnej Grecji?

W rywalizacji z sąsiadami Ateny wypadały wyjątkowo blado. Co innego Sparta czy mała Elida. Na igrzyskach nie chodziło jednak tylko o chwałę. Zawodnicy oczekiwali sowitej zapłaty za swoje wyczyny.

Bitwa pod Stalingradem (fot. domena publiczna).

news | 22.01.2018 | Autor:

Czy Ukraina próbuje na siłę wybielać swoją historię? Bestsellerowy i nagradzany „Stalingrad” został zakazany w tym kraju!

Sir Antony Beevor domaga się od Ukrainy przeprosin. Jedna z jego najsłynniejszych książek została w tym kraju zakazana i uznana za oburzającą. Dlaczego? Bo przypomina, że Ukraińcy dokonali masakry 90 żydowskich dzieci.