Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Masło przeterminowane o… 3500 lat? Nowe badania pokazują, że Irlandczycy robili masło torfowe tysiące lat temu

Rekonstrukcja masła torfowego przygotowana w 2012 roku z okazji Oxford Symposium on Food and Cookery (fot. Navaro, lic. CC BY-SA 3.0)

fot.Navaro, lic. CC BY-SA 3.0 Rekonstrukcja masła torfowego przygotowana w 2012 roku z okazji Oxford Symposium on Food and Cookery (fot. Navaro, lic. CC BY-SA 3.0)

Tajemnicze „masło torfowe” to przedziwny specjał, jaki odkrywany jest co pewien czas w irlandzkich torfowiskach. Prawdopodobnie umieszczanie masła w specjalnych naczyniach w torfowiskach miało pomóc zachować jego świeżość. Nowe badania potwierdzają, że taką technikę stosowano już 3500 lat temu.

Co pewien czas w Irlandii i Szkocji znajdowane są duże depozyty tłuszczu zwierzęcego. Nie chodzi tu o miejsca, gdzie miejscowe smażalnie wylewają nielegalnie fryturę, a o zakopane tysiące lat temu wytwory gospodarstw rolnych. Ludzie żyjący we wczesnej epoce brązu, którzy wykorzystując różne naczynia, w tym beczki, wiadra, czy maselnice, ukrywali masło w torfowiskach.

We wspomnianym okresie tłuszcze zwierzęce były cenionym i wartościowym surowcem. Według różnych przypuszczeń chowano je w torfowiskach z wielu powodów. Jednym z nich była chęć dłuższego zachowania ich świeżości, na co pozwalała ta technika. W doskonale zapieczętowanych pojemnikach, które nie pozwalały między innymi na przeniknięcie w ich głąb wody, były w stanie przetrwać w znacznie lepszej kondycji. Inna hipoteza mówi o tym, że umieszczanie naczyń z tłuszczami w torfie pozwalało dzięki reakcjom chemicznym zachodzącym w tym środowisku (brak dostępu powietrza, stała niska temperatura oraz kwasowa gleba) w prymitywny sposób przetworzyć tłuszcze. Niektórzy naukowcy uważają też, że była to doskonała metoda ukrywania cennego surowca na wypadek najazdu.

Jakiekolwiek nie stałyby za tym motywacje, „masło torfowe” zachowało się do naszych czasów i co pewien czas znajdywane są jego kolejne depozyty. W 2011 roku odkryto jeden z nich w miejscowości Tullamore w Irlandii. Było to około 50 kilogramów masła, jakie znajdowało się na głębokości 2,3 metra. Co ciekawe, po wydobyciu nadal pachniało ono nabiałem.

Grupa naukowców przeprowadziła właśnie dziesiątki analiz 32 próbek masła torfowego z irlandzkiego Muzeum Narodowego. Dzięki szczegółowym badaniom i datowaniu radiowęglowemu zdołali oni ustalić, że produkowano je od 1745–1635 p.n.e. do 1510–1800 n.e. Dotychczas sądzono, że tę metodę przechowywania zaczęto stosować około I w. p.n.e. Naukowcy nie są w stanie z całą pewnością zidentyfikować źródła pochodzenia mleka (kozie? owcze?), jednak przypuszczają, że w większości pochodziło ono od krów, których hodowla dominowała w prehistorycznej Irlandii.

Źródła informacji:

How Much of Ireland’s ‘Bog Butter’ Is Actually Buttery?, atlasobscura.com/ [dostęp 18.03.2019].

Four millennia of dairy surplus and deposition revealed through compound-specific stable isotope analysis and radiocarbon dating of Irish bog butters, Scientific Reportsvolume 9, Article number: 4559 (2019) [dostęp 18.03.2019].

Study finds people in Ireland and Scotland made “bog butter” for millennia, arstechnica.com [dostęp 18.03.2019].

Komentarze (1)

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.