Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Kamienny krąg w Stonehenge pierwotnie stał gdzie indziej? Naukowcy rozwiązali jedną z zagadek megalitycznej budowli

Czy naukowcom udało się rozwikłać kolejną zagadkę Stonehenge?

fot.David Bjorgen/CC BY-SA 3.0 Czy naukowcom udało się rozwikłać kolejną zagadkę Stonehenge?

Od dawna wiadomo już, że budulec wykorzystany do wzniesienia Stonehenge pochodził ze wzgórz Preseli w zachodniej Walii. Dopiero teraz naukowcy ustalili jednak dokładnie, z których kamieniołomów go wydobyto. I znaleźli dowody wskazujące na to, jak został przetransportowany do miejsca docelowego.

Profesor Mike Parker Pearson wraz z zespołem zdołali ustalić, że błękitne kamienie (ang. bluestones), których użyto do wzniesienia najsłynniejszej megalitycznej budowli w Europie pochodzą między innymi z kamieniołomów Carn Goedog i Craig Rhos-y-felin, położonych ponad 200 kilometrów od miejsca, w którym dziś znajduje się Stonehenge.

Co więcej, niewykluczone, że to właśnie w zachodniej Walii, nieopodal miejsc wydobycia, pierwotnie postawiono monument. Dlaczego więc przeniesiono kamienny krąg do Salisbury? I przede wszystkim – jak tego dokonano?

Jak podkreśla profesor Pearson, zazwyczaj megalityczne budowle powstawały w odległości kilku, maksymalnie kilkunastu kilometrów od kamieniołomu, gdyż przenoszenie ogromnych bloków kamieni na duże odległości było dla ówczesnych ludzi nie tyle trudne, co niemal niemożliwe. Jednak 5000 lat temu budowniczy Stonehenge zdecydowali się na wykonanie iście syzyfowej pracy.

„Trzeba sobie uświadomić, że miejsce, z którego wydobyto budulec do wzniesienia Stonehenge miało dla starożytnych mieszkańców tych okolic znaczenie ceremonialne” – tłumaczy profesor Pearson. „Świadczy o tym między innymi duża koncentracja grobowców neolitycznych w tym rejonie” – dodaje.

Profesor Pearson przypuszcza, że pierwotnie krąg Stonehenge stał na wzgórzach Preseli, być może nieopodal stanowiska Banc Du (na zdj.).

fot.Dylan Moore/CC BY-SA 2.0 Profesor Pearson przypuszcza, że pierwotnie krąg Stonehenge stał na wzgórzach Preseli, być może nieopodal stanowiska Banc Du (na zdj.).

Hipoteza na temat tego, że Stonehenge stanowiło niegdyś fragment innego kamiennego kręgu położonego na wzgórzach Preseli, po raz pierwszy pojawiła się niemal sto lat temu. Postawił ją wówczas geolog Herbert Henry Thomas, ale nie została potraktowana poważnie. Zespół Pearsona powrócił do tej teorii, po tym jak w pobliżu domniemanej pierwotnej lokalizacji monumentu znaleziono próbki węgla drzewnego, datowane na około 3000 lat p.n.e. – co oznaczałoby, że stanowisko było wykorzystywane w okresie, gdy ruszyła pierwsza faza budowy Stonehenge. Jak jednak podkreślają naukowcy – póki co są to jedynie spekulacje.

Badania Pearsona mówią natomiast więcej na temat sposobu wydobycia i transportu budulca. Otóż neolityczni ludzie wykorzystali strukturę kamienia, złożonego z naturalnych pionowych filarów, odseparowując poszczególne bloki za pomocą młotków oraz klinów w miejscach połączeń. Do transportu używali natomiast najprawdopodobniej dźwigni, lin i podbijaków. Z ich pomocą umieszczali filary na ziemnych platformach, a następnie przenosili je na drewniane sanie. Fragmenty kamiennych narzędzi znaleziono nieopodal kamieniołomów.

Zgodnie z ustaleniami Pearsona, Stonehenge początkowo miało być jedynie kręgiem nieobrobionych bloków z błękitnego kamienia. Dopiero około pięć stuleci później dodane zostały bloki sarsenu. Wyniki swoich prac badacze z Instytutu Archeologii w University College London opublikowali w czasopiśmie „Antiquity”.

Stonehenge cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem naukowców. Niektóre teorie, które powstają na temat słynnej budowli megalitowej, wzbudzają przy tym sporo kontrowersji.

Źródła informacji:

  1. L. Geggel, Stonehenge May Have First Stood in Wales, According to Speculative Idea, Live Science (dostęp: 23.02.2019).
  2. M. P. Pearson, J. Pollard, C. Richards i in., Megalith quarries for Stonehenge’s bluestones, „Antiquity” vol 93, is 367, 45–62.

Komentarze (1)

  1. Wenden slavic Odpowiedz

    Stonehenge powstał w latach 50 ubiegłego wieku są zięcia jak odbudowali rekonstrukcje kamiennych bloków

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.