Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

news | 31.12.2017 | Autor:

Katowice buntują się przeciw dekomunizacji. Zamiast wybitnego śląskiego pisarza, znowu Kaczyńscy

Wojewoda śląski szykuje kolejną zmianę w ramach dekomunizacji. W Katowicach zamiast zasłużonego dla Śląska działacza i wybitnego intelektualisty, swój plac będą mieć Maria i Lech Kaczyńscy. Mieszkańcy miasta pytają „A co oni zrobili dla Śląska?” i urządzają demonstracje.

W czasie II wojny światowej wielu Polaków znalazło się w Świętym Mieście. Jak tam trafili?

artykuł | 31.12.2017 | Autor:

Polska „kolonia” w Jerozolimie. Jak święte miasto stało się drugim po Londynie centrum polskiej wojennej diaspory?

Podczas wojny w Jerozolimie powstawały polskie organizacje i szkoły. Wydawano też polską prasę, a restauracje serwowały bigos i wódkę. Ale dlaczego właściwie w świętym mieście znalazło się tylu Polaków?

O świątecznej szynce wielu mogło co najwyżej pomarzyć (for. babinicz, lic. CC0)

miniatura | 31.12.2017 | Autor:

Mięso dla wybranych. Czym w schyłkowej epoce Gierka były „sklepy komercyjne”?

Gdy w innych sklepach półki świeciły pustkami, w sklepach komercyjnych można było kupić wyborowy asortyment. Był on jednak dostępny po… „komercyjnych cenach”.

Muzeum Powstania Warszawskiego jako pierwsze w Polsce korzystało z osiągnięć nowoczesnej muzeologii.

artykuł | 30.12.2017 | Autor:

Pierwsze TAKIE muzeum. Kulisy powstania Muzeum Powstania Warszawskiego

Flagowe polskie muzeum historyczne od lat przedstawiane jest jako wzór do naśladowania.  Wszelkie głosy krytyki traktuje się jak atak na rodzimy patriotyzm i lekceważenie polskiego męczeństwa. Czy o Muzeum Powstania Warszawskiego naprawdę trzeba mówić jak o zmarłych –...

Fragment ogrodzenia Auschwitz na współczesnej fotografii.

news | 30.12.2017 | Autor:

Zamiast 10 lat więzienia uniewinnienie. Belgowie nie odpowiedzą za kradzież fragmentów ogrodzenia Auschwitz

Izolatory i druty, będące częścią ogrodzenia podobozu dla kobiet, wedle uzasadnienia sądu „nie stanowią dobra o szczególnym znaczeniu dla kultury”. Dwóch turystów w średnim wieku, którzy prawie półtora roku temu zostali przyłapani na wynoszeniu tych elementów, nie odpowie...

Lech Wałęsa (fot. Piotr Drabik, lic. CCA 2.0)

miniatura | 30.12.2017 | Autor:

Co Lech Wałęsa sądził o Wojciechu Jaruzelskim w roli prezydenta?

Łatwo dzisiaj zapomnieć, że to Wojciech Jaruzelski był pierwszym prezydentem Polski po upadku komuny. Jak jego dokonania na urzędzie głowy państwa komentował główny rywal polityczny, Lech Wałęsa?

National Archives (fot. Fæ, lic. CCA-SA 3.0)

news | 29.12.2017 | Autor:

Brytyjczycy wybielają swoją historię? Z archiwów znikają niewygodne dokumenty

Z brytyjskich archiwów znikają dokumenty dotyczące jednych z najważniejszych wydarzeń historii XX wieku. Dziennikarze i historycy patrzą na ten proces z dużym niepokojem. Czy rząd próbuje wyczyścić historię Wielkiej Brytanii z niewygodnych faktów?

recenzja | 29.12.2017 | Autor:

„Źle urodzone” (Filip Springer)

Oglądając peerelowskie budynki, jedni wyrażają podziw i uznanie, inni twierdzą, że to zwykłe „koszmarki”. Filip Springer wyrusza w podróż poprzez przedziwne losy budowli i ich twórców, aby znaleźć odpowiedź na pytanie: dlaczego ta architektura wciąż budzi kontrowersje?

Kościuszko pod Racławicami (fot. domena publiczna)

miniatura | 29.12.2017 | Autor:

Przereklamowana bitwa. Czy zwycięstwo pod Racławicami miało jakiekolwiek znaczenie?

Żywiołowość mas chłopskich, rzuconych do ataku na karne szeregi regularnej armii, budziła zdziwienia i respekt. Ale czy bitwa pod Racławicami była więc niż tylko sukcesem propagandowym?

artykuł | 28.12.2017 | Autor:

Czy to na pewno naziści zagrabili najwięcej w trakcie II wojny światowej?

W tej kwestii nie ma narodu całkowicie niewinnego. Grabili wszyscy. Jedni marzyli o stworzeniu monumentalnego muzeum. Inni traktowali to jako przedłużenie reparacji wojennych. Czy można wskazać, kto wziął najwięcej?

Monument ofiar holokaustu w Berlinie (fot. Mary-Grace Blaha Schexnayder, lic. CCA-SA 3.0)

news | 28.12.2017 | Autor:

Niemiecki nacjonalista mówił, że pomnik ofiar holocaustu to hańba. Za oknem domu właśnie postawiono mu… jego replikę

Groźby śmierci, poprzecinane opony, próba eksmisji. Skrajna prawica próbuje zemścić się na artystach za kopię pomnika ofiar holokaustu. Björn Höcke z partii AfD, który twierdził, że fakt jego istnienia w stolicy Niemiec to hańba, teraz musi na niego spoglądać...

Znaczek PZPR (fot. Pesell, lic. CCA-SA 4.0 I)

miniatura | 28.12.2017 | Autor:

Co się stało z PZPR-em po upadku komuny?

Uroczyście wyprowadzono sztandar PZPR, a partię zlikwidowano. Nie znaczy to jednak wcale, że komunistyczne struktury z dnia na dzień przestały istnieć.

artykuł | 27.12.2017 | Autor:

10 najbardziej przydatnych porad domowych, jakie powinna była przekazać ci prababcia

Gdy w kuchni zdarzy nam się wypadek, albo sprzątając nie wiemy, jak zatroszczyć się o jakieś ubranie bądź mebel, zwykle spanikowani pędzimy do komputera i szukamy w internecie rozwiązań. Aby oszczędzić sobie w przyszłości kłopotu, polecamy zapoznanie się...

Dziewiętnastowieczna lesbijska para (fot. domena publiczna)

news | 27.12.2017 | Autor:

W Kalifornii wprowadzono obowiązkowe lekcje historii gejów i lesbijek. To potrzebna zmiana – przekonują eksperci

Kalifornia, jako pierwszy stan USA, wprowadza podręczniki szkolne do historii uwzględniające osoby LGBT oraz kwestię gender. Zwolennicy ustawy przynoszącej tę zmianę twierdzą, że zapewnia ona społeczności LGBT traktowanie na równi z innymi grupami ludności, o których uczą się...

Josip Broz Tito (fot. Marxists Internet Archive)

miniatura | 27.12.2017 | Autor:

„Łańcuchowy pies imperializmu”. Dlaczego komunista Josip Broz Tito stał się największym wrogiem Stalina?

Partii kierowanej przez Josipa Broz Titę zarzucano, że sprzeniewierzyła się ideom marksizmu-leninizmu, zaczęła prezentować antyradzieckie i nacjonalistyczne poglądy, a do tego zaniechanie walki klasowej. Stalin zaczął nawet… gotować się do wojny z komunistyczną Jugosławią.

Lenin i Stalin na daczy w Gorkach we wrześniu 1922 roku. Zdjęcie wykonała Maria, młodsza siostra Lenina.

artykuł | 26.12.2017 | Autor:

Co Lenin naprawdę myślał o Stalinie?

Kiedy Stalin był u władzy, radziecka propaganda chętnie przedstawiała go jako dziedzica i najzdolniejszego ucznia Lenina. Później wygodniej było pokazywać Stalina jako brutala, przed którym wódz rewolucji październikowej przestrzegał na łożu śmierci. Obywa te wizerunki dyktowała bieżąca polityka....

Młody mężczyzna w mundurze galowym. (fot. Muzeum Miasta Łodzi, domena publiczna)

news | 26.12.2017 | Autor:

Muzeum Miasta Łodzi udostępniło niezwykłą kolekcję zdjęć

Muzeum Miasta Łodzi postanowiło zrobić miłośnikom historii wspaniały świąteczny prezent. W ramach projektu #dzielimysięŁodzią możemy spojrzeć dawnym łodzianom w oczy.

Lech Wałęsa. (fot. Jarle Vines, lic. CCA-SA 3.0)

miniatura | 26.12.2017 | Autor:

„Jestem za, a nawet przeciw”. O co chodziło w tym słynnym zdaniu Lecha Wałęsy? I czy słusznie się z niego śmiejemy?

Czy to był typowy dla Wałęsy lapsus czy wyraz politycznej strategii? I czy wypada się zgodzić, że prezydent powinien był „za, a nawet przeciw”?

Mormoński chrzest w Panamie. (fot. Young in Panama, lic. CCA 2.0 Generic)

news | 25.12.2017 | Autor:

Mormoni chrzczą pośmiertnie ofiary holokaustu i nie tylko. Ochrzcili między innymi Annę Frank i Adolfa Hitlera

Praktykowany przez mormonów chrzest w imieniu zmarłych wzbudza kontrowersje. Przedstawiciele kościoła samowolnie chrzczą w swoim obrządku zmarłych, którzy nie mają już w tej sprawie nic do powiedzenia. Teraz po raz kolejny zabrali się za chrzczenie ofiar holokaustu.

Współczesne muzea historyczne, zwłaszcza dotyczące historii najnowszej, często są ofiarami nacisków ze strony świata polityki.

opinia | 25.12.2017 | Autor:

Nie tylko Polacy kłócą się o muzea. Gdzie jeszcze pamięć stała się sprawą polityczną?

Amerykańskie muzeum, które upamiętnia Żydów i Polaków, ale odmawia Ormianom. Węgierska wystawa, która zrównuje nazistów z komunistami. Znikające wzmianki o japońskich zbrodniach. Czy kiedy historia zamienia się w politykę historyczną, muzeum może być czymś więcej, niż tylko narzędziem...

miniatura | 25.12.2017 | Autor:

„Ciszej nad tą trumną”. Kto powiedział te słynne słowa i w jakich okolicznościach?

Jakie jest znaczenie powtarzanych do dzisiaj słów? I co „ciszej nad tą trumną” ma wspólnego z najważniejszym mordem politycznym w historii wolnej Polski?

Żołnierze UPA w obwodzie równieńskim w 1947 roku.

news | 24.12.2017 | Autor:

Na Ukrainie nakręcą film o współpracy UPA z AK przeciw ZSRR. Obraz w całości sfinansuje państwo

Już za 10 miesięcy za naszą wschodnią granicą ma się pojawić niezwykły dokument. „Operacja Hrubieszów” to opowieść o tym, jak Polacy walczyli ramię w ramię z UPA. Jak twierdzi reżyser, głównym przesłaniem filmu jest to, że nasze narody...

Przemówienie Władysława Gomułki w październiku 1956 roku zapoczątkowało rewolucyjne zmiany, także w stosunkach państwa z Kościołem.

artykuł | 24.12.2017 | Autor:

Pasterka w peerelowskim radiu? Tak wyglądała odwilż 1956 roku

Przemiany 1956 roku doprowadziły także do przełomu w trudnych stosunkach na linii państwo-Kościół. Obie strony zdobyły się na wiele przyjaznych gestów. Władze zgodziły się na powrót religii do szkół. Nie zamierzały jednak łatwo oddać terenu. Batalia o rząd...

Co prawda nie o tego Mikołaja chodziło posłowi, jednak przygotowując tekst do publikacji w wigilię Wigilii nie mogliśmy się powstrzymać. (fot. PredragKezic, lic. CC0).

miniatura | 24.12.2017 | Autor:

Tylko raz zdarzyło się, że poseł na polski sejm wykrzyknął na sali obrad: „Wyrzeknijmy więc wszyscy: Nie ma Mikołaja!”

Poseł spodziewał się gromkiej reakcji. Ale inni deputowani wciąż w Mikołaja szczerze wierzyli. Stawiającym opór opozycjonistom trzeba było zagrozić śmiercią, by raczyli zmienić zdanie.

Obraz Jacka Malczewskiego Wigilia na Syberii - miniatura

artykuł | 23.12.2017 | Autor:

Ziemiańska wigilia pod okupacją. Wzruszająca relacja z 1940 roku

Chwila wytchnienia po miesiącach brutalnej tułaczki. Tradycje sięgające zamierzchłych czasów, odtwarzane pomimo grozy wojennej rzeczywistości. Prezenty, lokalne potrawy i wypatrywanie pierwszej gwiazdki. O tym wszystkim pisze Jerzy Mikułowski Pomorski herbu Rawicz.