Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Operacja "Spotlight" 1955. (fot. domena publiczna)

miniatura | 30.11.2017 | Autor:

Za komuny też planowano stworzyć tarczę. Tyle, że „antybalonową”, a nie „antyrakietową”

Nad Polskę wysłano ćwierć miliona balonów. Reżimowa prasa alarmowała, że wroga operacja zaburza żeglugę powietrzną, prowadzi do zranień, poparzeń i strat „ w mieniu obywateli”. Aparat komunistyczny zaczął przymierzać się do zwalczenia „akcji balonowej” wszelkimi dostępnymi środkami.

Zamek Królewski w Warszawie, widok na Akady Kubickiego. (fot. Szczebrzeszynski, domena publiczna)

opinia | 30.11.2017 | Autor:

Najciekawsze książki, najlepsze stoiska. Co warto zobaczyć na Targach Książki Historycznej w Warszawie?

XXVI Targi Książki Historycznej w Warszawie, które rozpoczęły się dokładnie dziś o godz. 10:00 to prawdziwe święto historii i literatury w samym sercu stolicy. Nie mogło nas tam zabraknąć! Na początek odwiedziliśmy stanowiska Wydawców, z którymi stale współpracujemy....

W średniowieczu niewielu śmiałków decydowało się na podróże poza Europę. Relacje tych, którzy się na to zdobyli, są bezcenne.

artykuł | 30.11.2017 | Autor:

10 cudów średniowiecznego świata. Miejsca, które olśniewały wędrowców

Podróżnicy opowiadali o nich niestworzone historie. Niektóre okazały się później wyssane z palca, ale inne – nie mniej zadziwiające – były prawdziwe. I świadczyły o tym, że poza Europą istnieją też nieznające chrześcijaństwa, a jednak wspaniałe cywilizacje. Pod...

Kazimierz Wielki (autor: Leopold Löffler, domena publiczna)

miniatura | 30.11.2017 | Autor:

Czy Kazimierz Wielki rzeczywiście „zastał Polskę drewnianą a zostawił murowaną”?

Skąd pochodzi słynne powiedzenie, według którego król Kazimierz Wielki „zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną”? I czy wolno mu wierzyć?

Paweł Machcewicz (fot. Rudolf H. Boettcher (1rhb), lic. CCA-SA 4.0 Int.)

news | 29.11.2017 | Autor:

Agenci CBA w domu znanego historyka, który postawił się PiS-owi. Czy to nowy sposób uprawiania polityki historycznej?

28 listopada Paweł Machcewicz wysłał do mediów i do znajomych wiadomość, że w jego warszawskim domu zjawiło się dwóch agentów CBA. Historyk przebywa za granicą i jak sam stwierdza, obawia się, co stanie się gdy wróci do Polski.

Generał Jan Henryk Dąbrowski na czele Legionów. Akwarela Juliusza Kossaka z 1882 roku

artykuł | 29.11.2017 | Autor:

Jak powstały Legiony Dąbrowskiego, o których wszyscy śpiewamy w hymnie? I czym właściwie były?

Z ziemi włoskiej do Polski? Nawet najważniejszym politykom zdarza się mylić słowa hymnu. I nic dziwnego. Historia Legionów Dąbrowskiego jest dzisiaj niemal zupełnie zapomniana.

Karol Wielki na obrazie Albrechta Dürera.

miniatura | 29.11.2017 | Autor:

Krótka historia pleśniowego sera. Uwielbiał się nim objadać już sam Karol Wielki

W 774 roku, w drodze powrotnej z kampanii przeciwko Longobardom, Karol Wielki zatrzymał się na płaskowyżu Brie, w pobliżu opactwa Meaux. Braciszkowie podali mu postną porcję sera. Nalegali, żeby zjadł wszystko, razem ze skórką.

Screen z materiału australijskiej stacji "7 News" poświęconego Joan Howard.

news | 28.11.2017 | Autor:

Pochwaliła się kolekcją starożytnych artefaktów, której pozazdrościliby jej Lara Croft i Indiana Jones. Czy pójdzie do więzienia?

Australijskie media zgodnie zaczęły określać Joan Howard mianem „Indiana Joan”. 95-latka, prezentując swoją kolekcję antyków lokalnej gazecie z całą pewnością nie spodziewała się takiej reakcji. Archeolodzy zgodnie twierdzą – plądrowanie grobów i niszczenie stanowisk archeologicznych to nie powód...

Centralny Okręg Przemysłowy. Największe przedsięwzięcie gospodarcze lat 30.

artykuł | 28.11.2017 | Autor:

„Największy plac budowy w Europie Środkowej”. Czym był Centralny Okręg Przemysłowy?

Po co i kiedy powstał Centralny Okręg Przemysłowy? Z czego wynikała lokalizacja COP? Jakie zakłady udało się zbudować? I ile to wszystko kosztowało?

materiał redakcyjny | 27.11.2017 | Autor:

Chcesz podyskutować z naszymi autorami lub zdobyć książkę z autografem? Przyjdź na Targi Książki Historycznej w Warszawie!

„Ciekawostek Historycznych” nie mogło zabraknąć na największym święcie książki historycznej w Polsce, które rozpocznie się już w ten czwartek i potrwa do niedzieli. Z tej okazji zorganizowaliśmy spotkania z naszymi autorami.

Mołotow, Stalin i Woroszyłow. (fot. domena publiczna)

miniatura | 27.11.2017 | Autor:

„Pokraczny bękart traktatu wersalskiego”. Jak Wiaczesław Mołotow uzasadniał radziecką inwazję na Polskę?

Związek Radziecki nie tylko nie wypowiedział Polsce wojny, ale nawet – nie wycofał się z zawartego z nią paktu o nieagresji. A szef stalinowskiej dyplomacji, Wiaczesław Mołotow, zamiast argumentów miał tylko wyzwiska.

Chociaż o Czarnobylu mówi się przede wszystkim w kontekście wybuchu reaktora, to ukraińskie miasto miało swoją historię na długo przed tym.

artykuł | 27.11.2017 | Autor:

Co było w Czarnobylu przed elektrownią i przed wielką katastrofą?

Posiadłość myśliwska ruskiego księcia, szlachecka ostoja tolerancji, prowincjonalny sztetl. Czarnobyl ma historię długą i zawiłą. A do tego: niezmiennie związaną z Polską.

Plac Czerwony w Moskwie (fot. Uwe Brodrecht, lic. CC BY-SA 2.0)

news | 27.11.2017 | Autor:

Historyk z IPN-u wyrzucony z Rosji. FSB dało mu 24 godziny na opuszczenie kraju

Dr hab. prof. UJ Henryk Głębocki został zatrzymany przez rosyjską Federalną Służbę Bezpieczeństwa i wydalony z Rosji. Funkcjonariusze nie podali żadnej przyczyny. Historyk został wydalony z kraju.

Henryk Wujec (fot. Kontrola, lic. CC BY-SA 4.0)

miniatura | 27.11.2017 | Autor:

„Czuj się odwołany”. W jaki sposób Lech Wałęsa pozbył się jednego ze swoich najbliższych współpracowników?

„Sposób odwołania [Henryka] Wujca byłby na miejscu w monarchii. I tylko absolutnej” – komentowała „Gazeta Wyborcza” w połowie 1990 roku.

Irena Sendlerowa sfotografowana w Wigilię 1944 roku.

artykuł | 26.11.2017 | Autor:

Tak pomagaliśmy żydowskim dzieciom. Poruszające wspomnienia Ireny Sendlerowej

Po wojnie Irena Sendlerowa spisała przejmującą relację ze swojej bohaterskiej walki o życie najbardziej bezbronnych spośród ofiar nazizmu. Przytaczamy jej własne słowa.

Fragment akwareli pędzla Hitlera, zakupionej za śmieszną cenę na pchlim targu.

news | 26.11.2017 | Autor:

Kupił na pchlim targu akwarelę za 75 centów. Okazało się, że namalował ją Hitler

Pewien obywatel Holandii niezwykle się zdziwił, gdy na zakupionym na targu staroci malunku znalazł podpis A. Hitler. Trwające prawie rok prace weryfikacyjne potwierdziły autentyczność obrazu. Trafił on do państwowego instytutu.

Polska flaga (fot. domena publiczna)

miniatura | 25.11.2017 | Autor:

Za komuny też zmieniano ordynację wyborczą. Tak by dać Polakom bezwartościowy pozór wolności i demokracji

W 1957 roku wyborcom dano szansę pozbycia się całej komunistycznej wierchuszki. Ale szansę tak fikcyjną, że do parlamentu nie dostał się… żaden kandydat spoza oficjalnej listy partii rządzącej.

Fragment sławnych marmurów Elgina

artykuł | 25.11.2017 | Autor:

Haniebne korzenie europejskich muzeów. Ile spośród wybitnych kolekcji powstało drogą grabieży?

„Własność kulturalną” zapisano w konwencji haskiej dopiero w 1954 roku. Wcześniej każdy grabił na potęgę. Polska szczególnie często padała ofiarą okupantów i wyzwolicieli o lepkich palcach.

Henryk Poddębski z aparatami fotograficznymi w Łowiczu w 1939 roku. Zdjęcie pochodzi z albumu "Niepodległa Poddębskiego".

news | 25.11.2017 | Autor:

Od zapadłych chat, po nowoczesne fabryki. Unikalne fotografie przedwojennej Polski teraz dostępne za darmo online

Narodowe Archiwum Cyfrowe udostępniło właśnie wyjątkowy zbiór fotografii. Album ze zdjęciami jednego z najważniejszych fotografów dwudziestolecia międzywojennego właśnie znalazł się w Internecie. Kolekcję wyróżniają oryginalne i bardzo szczegółowe opisy autora.

recenzja | 24.11.2017 | Autor:

„Najbardziej pomysłowe fortele w II wojnie światowej” (William Breuer)

Podczas II wojny światowej wszystkie zaangażowane w nią strony sięgały po oszustwa, fortele, mistyfikacje i kamuflaż. Niektóre z tych akcji były naprawdę pomysłowe i zaskakujące. Opowiada o nich książka amerykańskiego historyka wojskowości. Szkoda, że tak słabo napisana.

Korneli Szlegel: Polonez pod gołym niebem (fot. domena publiczna)

miniatura | 24.11.2017 | Autor:

„Przydługa pijacka stypa”. Czy czasy dynastii saskiej rzeczywiście były jedną niekończącą się balangą?

„Gdy August pił, cała Polska była pijana” – brzmiało popularne powiedzenie, odnoszone do czasów Augusta II (1697–1733) oraz Augusta III Sasa (1733–1763). Ile było w nim prawdy?

Zrekonstruowana średniowieczna duńska osada. (fot. Velje Museums)

news | 24.11.2017 | Autor:

W Danii odkopano zaginioną średniowieczną wieś, a w niej płytki z rysunkami księdza

Duńscy archeolodzy odnaleźli opisaną w źródłach z jedenastego wieku wieś na wyspie Zelandia, obok miasta Tollerup. Badacze nie mają pojęcia, dlaczego nagle została ona porzucona.

miniatura | 24.11.2017 | Autor:

„Hańba plugawiecka”. Dlaczego do walki z powstaniem Chmielnickiego Polska wysłała samych nieudaczników?

Wygodniś nazywany „najgłupszym magnatem Rzeczypospolitej”. Gryzipiórek niewiele wiedzący o armii. I chłoptaś, którego z uwagi na wiek nikt nawet nie szanował.

Wieszanie podobizn zdrajców. 1794 rok

artykuł | 23.11.2017 | Autor:

Targowica. Co każdy powinien wiedzieć o konfederacji, która stała się symbolem zdrady?

Caryca Katarzyna II utrzymywała, że tylko wspiera „prawdziwych polskich patriotów” w walce z gwałcącym wolność „rewolucyjnym sejmem”. Przywódcy Targowicy myśleli o własnym interesie. A król? Nie miał złudzeń i sam przystąpił do konfederacji targowickiej.

fot. Urząd Miejski w Łomiankach / Materiały prasowe

news | 23.11.2017 | Autor:

Na muralu zamiast powstańców esesmani z biało-czerwonymi opaskami. Koszmarna pomyłka w Łomiankach

W kraju zapanowała moda na przeróżne patriotyczne upamiętnienia. Jednym z ich wariantów są murale. Na malowidło na murze zdecydowało się osiedle Powstańców w podwarszawskich Łomiankach. Zamiast bohaterów z czasów powstania warszawskiego przez pomyłkę umieszczono na nim żołnierzy Oskara...