Twoja Historia

Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Historia Polski

Smerfy, które 1 kwietnia 1987 roku we Wrocławiu ganiały opozcyjne krasnoludki były znacznie groźniejsze niż ten (fot. JD Hancook, lic. CC BY 2.0)
28.02.2018 | Autor:

Krasnoludki w walce ze smurfami. Czym była Pomarańczowa Alternatywa?

Widok watahy „smurfów”, niezdarnie uganiających się za zwinnymi krasnoludkami w czerwonych czapeczkach, skutecznie ośmieszył nie tylko funkcjonariuszy „sił ładu i porządku”, ale także ich mocodawców, czyli rządzącą ekipę gen. Jaruzelskiego.

Stanowisko archeologiczne w Ghazali w Sudanie (fot. M. Bogacki, materiały prasowe CAŚ UW)
28.02.2018 | Autor:

W Sudanie właśnie otwarto Polski Ośrodek Archeologiczny. Dopytujemy u źródła czy wykopaliska w tym regionie są bezpieczne

Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW jest jedną z najprężniej działających archeologicznych jednostek badawczych w Polsce. W Sudanie właśnie otworzyło swoją drugą po kairskiej stację badawczą. Zastępczyni dyrektora CAŚ UW Iwona Zych tłumaczy nam jakie będą jej zadania oraz jak...

Moczarski spędził na rozmowach z Jürgenem Stroopem wiele godzin. W ten sposób zebrał unikalny materiał, który posłużył za kanwę książki "Rozmowy z katem".
27.02.2018 | Autor:

Jak powstała jedna z najważniejszych polskich książek okresu powojennego?

Obiektywny reportaż, kreacja autorska czy materiał kompromitujący komunistów? Ta książka od momentu powstania budziła ogromne emocje. Zanim jednak „chwyciła w 100 tysiącach egzemplarzy”, jak chciał autor, trzeba było stoczyć prawdziwą batalię o jej wydanie. 

Screen ukazujący stan "Łączki" w 2014 roku (fot. laczka.ipn.gov.pl)
27.02.2018 | Autor:

IPN chwali się wirtualną „Mapą Miejsc Pamięci Narodowej”. Fatalna realizacja ciekawego pomysłu

26 lutego w Centrum Edukacyjnym IPN im. Janusza Kurtyki odbyła się konferencja prezentująca wirtualny projekt prowadzony przez Instytut. Jest to aplikacja multimedialna „Mapa Miejsc Pamięci Narodowej”. Pomysł wydaje się interesujący, jednak realizacja pozostawia wiele do życzenia.

Twierdza w Kamieńcu Podolskim (fot. enelene, lic. CC0)
26.02.2018 | Autor:

Co się stanie z twierdzą w Kamieńcu Podolskim? Ukraińcy „remontują” ją kulą do wyburzania

Dawna polska twierdza w Kamieńcu Podolskim, znajdująca się obecnie na terytorium Ukrainy, w czasach swojej świetności zyskała mino niezdobytej. W połowie lutego zawaliła się część muru rozsławionych przez „Trylogię” Sienkiewicza fortyfikacji. Ukraińcy prowadzą prace konserwatorskie z użyciem kuli...

Po lewej premier Henryk Goryszewski (fot. Adwoj1, lic. CCA-SA 3.0)
25.02.2018 | Autor:

„Nieważne, czy Polska będzie bogata, czy biedna – ważne, żeby była katolicka”. Czy w 1993 roku prawica próbowała zaprowadzić państwo wyznaniowe?

Słowa przypisywane wicepremierowi do spraw gospodarczych przeszły do historii. Tak naprawdę nigdy ich nie wypowiedział. Rzeczywisty komentarz Henryka Goryszewskiego brzmiał jednak… nawet bardziej niepokojąco.

Nasze prababcie też miewały gorszy dzień (rys. Ruth Eastman, domena publiczna)
25.02.2018 | Autor:

Dziesięć niezawodnych, codziennych porad z czasów naszych prababek. Przynajmniej część na pewno ci się przyda

Nawet jeśli od samego rana wszystko idzie na opak, kwiaty właśnie zdychają, warzywa do obiadu wyglądają szaro i smutno, a w dodatku ramię zdobi ogromny bąbel po ugryzieniu komara, nie ma co się poddawać. Zamiast rwać włosy z...

Koński zad (fot. Capri23auto, lic. CC0)
24.02.2018 | Autorzy: i

Słowo wybitnie polityczne. Co znaczyła „dupa” w czasach PRL-u?

„Dupa w roku 1955 mogła mieć funkcję wyzwalającą, oznaczała zerwanie z pruderią. A teraz to wszystko mamy już za sobą” – wspominali po latach współtwórcy legendarnego Studenckiego Teatru Satyryków.

Afera Olina, czyli oskarżenie premiera Józefa Oleksego o współpracę z agentami KGB, doprowadziła do upadku rządu Oleksego.
24.02.2018 | Autorzy: i

Czy po pięciu latach wolności PRL mógł wrócić? Wybitny prawnik opowiada o największej aferze szpiegowskiej III RP

Pod koniec grudnia 1995 roku było już wiadomo, że następnym polskim prezydentem zostanie kandydat z obozu postkomunistycznego. W tym samym czasie minister spraw wewnętrznych rzucił w Sejmie prawdziwą bombę – oskarżył premiera Józefa Oleksego o szpiegostwo. Jak zareagowały...

23.02.2018 | Autor:

Politycy! Ręce precz od historii! („Muzeum” Pawła Machcewicza)

Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku od momentu powstania stało się jednym z głównych tematów debaty na temat wzajemnych stosunków historii i polityki. Najnowsza książka prof. Pawła Machcewicza to opowieść „z pierwszej ręki” o wizji, tworzeniu i walce...

Turcy (fot. domena publiczna)
23.02.2018 | Autor:

Turcja. Państwo, które nigdy nie uznało rozbiorów Rzeczypospolitej

Już kilkadziesiąt lat po wiktorii wiedeńskiej, Turcja z zaciekłego wroga stała się bliskim stronnikiem Rzeczpospolitej. Gdy Europa patrzyła obojętnie na rozbiory Polski, Turcy otwarcie odmówili uznania politycznej grabieży.

Oryginalna Luxtorpeda (fot. domena publiczna)
22.02.2018 | Autor:

Luxtorpeda wróci na tory. To kwestia 4-5 lat – zapowiada wiceminister infrastruktury

Wczoraj PKP Intercity i Centrum Badań i Rozwoju podpisały list intencyjny w sprawie współpracy przy stworzeniu nowoczesnych i innowacyjnych pociągów. Jest nadzieja, że Luxtorpeda 2.0 pojedzie po torach już za kilka lat.

Niemieccy chuligani biją się ze stróżami prawa (fot. Bundesarchiv, Bild 183-1990-0414-009, Wolfried Pätzold, lic. CC-BY-SA 3.0)
22.02.2018 | Autor:

Chuligani w PRL-owskiej Polsce

Powszechność chuliganerii była prostą wypadkową przemian, które zapoczątkowały komunistyczne władze. Aparatczycy nie potrafili sobie poradzić z tą falą. Ale otwarcie wykorzystali chuliganów do walki propagandowej.

21.02.2018 | Autor:

Piekielne śledztwo. Jak Kazimierz Moczarski zniósł dwa i pół roku nieludzkich tortur?

Autor „Rozmów z katem” był jednym z najdłużej przetrzymywanych więźniów politycznych okresu stalinowskiego. Za kratkami spędził 11 lat. W tym czasie nieraz poddawano go brutalnym przesłuchaniom. Najgorsze momenty przeżył, gdy w 1948 roku wznowiono śledztwo w sprawie jego...

Adam Kazimierz Czartoryski (fot. domena publiczna)
20.02.2018 | Autor:

Adam Kazimierz Czartoryski. To on jako pierwszy określił Polskę mianem „karczmy zajezdnej”

Ostro krytykował rządy saskie w Polsce, a przez pewien czas widziano w nim nawet kandydata na nowego polskiego króla. Co Adam Kazimierz Czartoryski zrobił dla kraju? I dlaczego nazwał swoją ojczyznę „karczmą zajezdną”?

Pomnik Ofiar Grudnia 1970 w Elblągu na pl. Solidarności (fot. Margedon, lic. CC BY-SA 3.0)
20.02.2018 | Autor:

„Janek Wiśniewski padł”. Co wypada wiedzieć o wydarzeniach grudniowych 1970 roku?

Do akcji przeciwko robotnikom włączono regularne jednostki wojskowe. 17 grudnia rano doszło do masakry przed stocznią w Gdyni, a dzień później strajki i manifestacje zostały stłumione przy użyciu wojska, w tym nawet oddziałów pancernych. Decyzje wydawał osobiście Władysław...

Ofiarą "wyzwolenia" Ziem Odzyskanych przez żołnierzy Armii Czerwonej padł przede wszystkim przemysł.
20.02.2018 | Autor:

Bilans grabieży. Co Sowieci wywieźli z Ziem Odzyskanych?

Setki tysięcy ton węgla. Dziesiątki tysięcy ton gotowych wyrobów. Całe fabryki rozebrane i wywiezione na wschód. „Wyzwoliciele” Polski zagarniali wszystko, co tylko wpadło im w ręce. Czy udało się cokolwiek uratować?

Falanga (fot. domena publiczna)
18.02.2018 | Autor:

„Falanga walczy, Falanga czuwa, Falanga Żydów z Polski usuwa”. Czym był Obóz Narodowo-Radykalny i jakie hasła głosił?

Członkowie ONR-u nawoływali do walki z Żydami i „kryptożydami”, za których uważano Polaków „kolaborujących” z Żydami prawdziwymi. To oni właśnie wysunęli pomysł, by wszystkich Żydów wysłać na Madagaskar.

Odzyskana przez zachodniopomorską policję rzeźba (fot. materiały prasowe KWP w Szczecinie)
17.02.2018 | Autor:

Trzystuletni anioł w paczce pocztowej. Tajemnicza historia odnalezienia zabytkowej rzeźby

Policjanci z województwa Zachodniopomorskiego musieli się nieźle zdziwić, gdy dotarła do nich tajemnicza paczka. Gdy ją otworzyli w środku zobaczyli nie bombę, nie efekt głupiego dowcipu, a poszukiwany od dawna zabytek.

Przejście graniczne z Ukrainą (fot. Go Travel, lic. CCA 2.0)
16.02.2018 | Autor:

Weryfikacja Polaków z Ukrainy. Mogą zamieszkać w Polsce, o ile… potępią UPA i Chmielnickiego?

Procedura urzędowa obejmuje wywiady, w których coraz częściej padają pytania o historię. Między innymi o rzeź wołyńską, działalność UPA, a nawet – o Chmielnickiego. Odpowiedzi mogą zdecydować o prawie pobytu w Polsce.

Zanim pojawiła się słynna tęcza na Placu Zbawiciela w Warszawie, plac był areną innego kolorowego protestu - zamiast tęczy ułożono z kwiatów krzyż (fot. Adrian Grycuk, lic. CCA-SA 3.0)
16.02.2018 | Autor:

Instalacja z kwiatów na Placu Zwycięstwa? Nie chodzi wcale o słynną tęczę

Do niedawna na Placu Zbawiciela w Warszawie stała kontrowersyjna tęcza. Trzydzieści lat wcześniej na innym stołecznym placu był jednak krzyż wykonany z kwiatów. Dlaczego?

Komenda Główna AK-ZWZ dysponowała maszynami drukarskimi, dzięki którym mogła rozpowszechniać między innymi "Biuletyn Informacyjny". Ilustracja z książki "Wielka Księga Armii Krajowej".
15.02.2018 | Autor:

Niemcy to „zdziczały naród”, a Anglosasi wcale nie oddali Polski w niewolę Stalinowi. Propaganda Polskiego Państwa Podziemnego

Biuro Informacji i Propagandy dbało o to, by przekazać Polakom wytyczne Komendy Głównej i odpowiednio ukształtować postawy wobec okupantów. Największą batalię stoczono jednak o… wizerunek Anglików i Amerykanów, których rosnące lekceważenie Polski coraz trudniej było ukryć.

Wojciech Jaruzelski (fot. colasito77, lic. CC BY 2.0)
15.02.2018 | Autor:

„Drugi etap reformy”. Jakie zmiany obiecywał, a jakie wprowadził Wojciech Jaruzelski w 1988 roku?

Ceny poszybowały w górę, ale wraz z nimi podniesiono i pensje. W życie weszła też ustawa pozwalająca na swobodne prowadzenie działalności gospodarczej. A to wszystko mimo, że społeczeństwo odrzuciło w referendum założenia „drugiego etapu reformy”.

S/s Tczew w lodach Bałtyku.
14.02.2018 | Autor:

Zanim został wysłany, by zaatakować Westerplatte, ten niemiecki pancernik uratował polski statek. Jak do tego doszło?

W lutym 1929 roku na Bałtyku panowały niemal arktyczne warunki. Rozległe połacie morza skute były grubą warstwą lodu. Polski parowiec „Tczew” utknął wśród zwałów kry. I gdyby nie niemieckie okręty, rejs mógłby skończyć się naprawdę tragicznie.

Spotkanie z generałem SS stało się kanwą książki Kazimierza Moczarskiego "Rozmowy z katem". Ale zdaniem niektórych pracowników SB... nigdy do niego nie doszło.
13.02.2018 | Autor:

„Moczarski ani jeden dzień nie siedział ze Stroopem”. Kto i dlaczego oskarżał autora „Rozmów z katem” o kłamstwo?

Wnikliwy raport ze spotkania ze zbrodniarzem czy… sprawozdanie z wywiadu, który się nie odbył? W słynnej książce „Rozmowy z katem” tym, co w szczególny sposób łączy byłego akowca i generała gestapo, jest wspólna cela. Jednak zdaniem niektórych mamy...