Twoja Historia

Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

„Drugi etap reformy”. Jakie zmiany obiecywał, a jakie wprowadził Wojciech Jaruzelski w 1988 roku?

Wojciech Jaruzelski (fot. colasito77, lic. CC BY 2.0)

fot.colasito77, lic. CC BY 2.0 Wojciech Jaruzelski (fot. colasito77, lic. CC BY 2.0)

Ceny poszybowały w górę, ale wraz z nimi podniesiono i pensje. W życie weszła też ustawa pozwalająca na swobodne prowadzenie działalności gospodarczej. A to wszystko mimo, że społeczeństwo odrzuciło w referendum założenia „drugiego etapu reformy”.

„Drugi etap reformy” to propagandowe określenie działań władz, zapowiedzianych przez I sekretarza Komitetu Centralnego PZPR Wojciecha Jaruzelskiego podczas odbywającego się w dniach 29 czerwca – 3 lipca 1986 roku X Zjazdu PZPR i zapoczątkowanych ogłoszeniem 17 kwietnia 1987 roku Tez w sprawie II etapu reformy gospodarczej, przygotowanych przez rządową Komisję ds. Reformy Gospodarczej.

Niechciany etap wyścigu

Określenie to sugerowało kontynuację rozpoczętych w 1981 roku i w praktyce zaniechanych po wprowadzeniu stanu wojennego wysiłków reformatorskich, przy czym ich wznowienie uzależniono od skali społecznego poparcia dla propozycji władz.

Ponieważ jednak znaczna część społeczeństwa utraciła już wiarę w możliwość naprawy gospodarki przez autorów stanu wojennego (nawiązując do kolarskich skojarzeń, dowcipkowano, że niezależnie od liczby etapów, reforma i tak zakończy się „kryterium ulicznym”, czyli masowymi protestami niezadowolonego społeczeństwa), wynik przeprowadzonego 29 listopada 1987 referendum w sprawie założeń drugiego etapu reformy nieoczekiwanie okazał się porażką ekipy rządzącej.

Świątynia luksusu w siermiężnych czasach - Pewex. Nawet w najtrudniejszych ekonomicznie czasach można było kupić w nim za dewizy wszystkie najważniejsze produkty (fot. domena publiczna).

fot.domena publiczna Świątynia luksusu w siermiężnych czasach – Pewex. Nawet w najtrudniejszych ekonomicznie czasach można było kupić w nim za dewizy wszystkie najważniejsze produkty (fot. domena publiczna).

Reforma czyli podwyżki

Mimo tej przegranej, a także mimo negatywnego zaopiniowania zmodyfikowanych założeń reformy przez działającą przy Sejmie Radę Społeczno-Gospodarczą (25 stycznia 1988 roku) gen. Jaruzelski zdecydował się na działania naprawcze, wprowadzając od 1 lutego 1988 roku podwyżkę cen podstawowych artykułów żywnościowych o 40%, opłat pocztowych o 50%, wyrobów spirytusowych o 46%, wyrobów tytoniowych o 40%, czynszów o 50%, benzyny o 60% oraz biletów PKP i PKS o 50%.

Jednocześnie zwiększono płace (o 6000 zł) oraz renty (o 3200 zł). Wdrażanie założeń reformy nabrało tempa po uchwaleniu 11 maja 1988 roku przez Sejm ustawy o nadzwyczajnych uprawnieniach dla Rady Ministrów w realizacji reformy gospodarczej.

Sklep z czasów PRL - inscenizacja muzealna (fot. Piotr1952 fotopolska.eu, lic. CCA-SA 3.0)

fot.Piotr1952 fotopolska.eu, lic. CCA-SA 3.0 Sklep z czasów PRL – inscenizacja muzealna (fot. Piotr1952 fotopolska.eu, lic. CCA-SA 3.0)

Początek wolnej gospodarki

Na tej podstawie jeszcze w 1988 roku podjęto decyzje rozszerzające samodzielność przedsiębiorstw państwowych. W miejsce zlikwidowanej Komisji Planowania przy Radzie Ministrów utworzono Centralny Urząd Planowania, pomyślany jako „organ sztabowo-konsultacyjny” dla rządu, wydzielono z Narodowego Banku Polskiego dziewięć państwowych banków kredytowych, a także rozpoczęto prace przygotowawcze do demonopolizacji polskiej gospodarki.

Najważniejszym osiągnięciem „drugiego etapu reformy” było uchwalenie 23 grudnia 1988 roku ustawy o podejmowaniu działalności gospodarczej oraz ustawy o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych. W pierwszej z nich stwierdzano m.in., że podejmowanie działalności gospodarczej „jest wolne i dozwolone każdemu na równych prawach”, co stanowiło ważny krok w kierunku umożliwienia szybkiego rozwoju polskiej przedsiębiorczości prywatnej.

Źródło:

Powyższy tekst ukazał się pierwotnie jako jedno z haseł Abecadła PRL-u. Pozycja autorstwa Zdzisława Zblewskiego została opublikowana nakładem wydawnictwa Znak w 2008 roku.

Tytuł, lead, ilustracje wraz z podpisami, wytłuszczenia, podział akapitów oraz śródtytuły pochodzą od redakcji. Tekst poddano podstawowej obróbce redakcyjnej.

Fascynujący obraz życia w komunistycznej Polsce

Komentarze (1)

  1. Feliks Kot Odpowiedz

    Ta inscenizacja sklepu z czasów PRL-u wręcz powala. Napis „Cukierki” z drukarki komputerowej, śnieżnobiała lada, odnowione ściany, kolorowe opakowania na półkach, nawet papier toaletowy. Pięknie.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.