Twoja Historia

Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Historia Polski

Bankierzy tacy jak Szmul Jakubowicz otrzymywali od króla pruskiego pozwolenie na nabywanie ziemi. Portret autorstwa Bernarda Bellotta/
04.09.2018 | Autor:

Żydowskie fortuny w zaborze pruskim. Jak powstawały i dlaczego to nie Polacy się bogacili?

Po upadku Rzeczpospolitej każdy z zaborców miał inne plany dotyczące zagarniętych ziem. Austriacy szybko doprowadzili Galicję do skrajnej nędzy; w zaborze rosyjskim panował marazm. W Prusach wprowadzono natomiast kapitalizm. Tylko dlaczego na przemianach skorzystali Żydzi, a nie dotychczasowi...

Amerykanie karmili ponad 1 300 000 polskich dzieci. Na zdjęciu jedna z wielu kuchni Amerykańskiego Czerwonego Krzyża w Polsce..
03.09.2018 | Autor:

Sto lat temu Amerykanie byli zszokowani i zniesmaczeni niewdzięcznością Polaków. Czy słusznie?

„Sądzę, że zdaniem polskiego rządu podejmowanie działalności charytatywnej w Polsce stanowi przywilej”. Tymi słowami w 1921 roku amerykański ambasador nad Wisłą scharakteryzował postawę naszych władz. Skąd aż tak negatywna opinia?

Zawisza Czarny na obrazie Bitwa pod Grunwaldem Jana Matejki
01.09.2018 | Autor:

Czy na Zawiszy rzeczywiście można było polegać? Jak powstało jedno z najsłynniejszych polskich przysłów?

„Polegać na kimś jak na Zawiszy” – powtarzamy do dzisiaj, tylko z grubsza pamiętając, że istniał rycerz o tym imieniu. Ale kim był ten cały Zawisza Czarny? I czy naprawdę można było na niego liczyć?

Sztutowo, były hitlerowski obóz koncentracyjny, baraki (fot.Ludwig Schneider, lic. GNU FDL)
01.09.2018 | Autor:

Rodzina myślała, że Wanda zabrała tajemnicę do grobu. Niezwykła relacja więźniarki Stutthof, która pracowała w „Bloku Śmierci” trafiła do muzeum

Wanda Śliwińska do KL Stutthof trafiła 8 lipca 1944 roku osadzona przez koweńskie Sipo. W obozie poznała przyszłego męża. Po latach razem z nim złożyła swoją relację. Okazuje się jednak, że nie o wszystkim opowiedziała. Odnaleziony właśnie maszynopis...

Nie tylko przedstawiciele niemieckiej mniejszości w Polsce dobrze wspominali moment kontaktu z żołnierzami Wehrmachtu.
30.08.2018 | Autor:

Polskie dzieci rzucały hitlerowcom kwiaty, dorośli podziwiali mundury i Ordnung. Oblicze kampanii wrześniowej, którego wolimy nie pamiętać

Jak Polacy postrzegali żołnierzy niemieckich, którzy po zaledwie dwudziestu latach niepodległości rzucili na kolana ich Ojczyznę? Jakie wrażenie wywarli na nich w tych pierwszych dniach okupacji? Odpowiedź na te pytania jest bardziej złożona, niż się wydaje.

Z wieży krakowskiego kościoła mariackiego co godzinę hejnalista wygrywa na trąbce hejnał.
29.08.2018 | Autor:

„Jakiś wariat co godzinę grał z wieży na trąbie”. Dlaczego w Krakowie wciąż grają hejnał?

Hejnał rozbrzmiewa od setek lat. Kiedyś wyznaczał godziny otwierania i zamknięcia bram miejskich i ostrzegał przed niebezpieczeństwami. Dzisiaj nie służy niczemu. Dlaczego nigdy z niego nie zrezygnowano?

Radio Liberty (fot. encsere, lic. CC BY 3.0)
28.08.2018 | Autor:

Wielka akcja zagłuszania. Co PRL-owskie władze robiły, by uniemożliwić Polakom słuchanie Radia Wolna Europa?

Stworzono całą sieć stacji zagłuszających, powołano wyspecjalizowaną sekcję Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, a nawet… planowano produkować tylko takie odbiorniki, na których nie będzie się dało słuchać zachodnich stacji.

Borowik (fot. zdenet, lic. CC0)
27.08.2018 | Autor:

Pięć dziwacznych historycznych anegdot, którymi zagniesz swojego wujka grzybiarza

Zarówno w czasach Mickiewicza, jak i w peerelu, Polacy uwielbiali chadzać na grzyby. I chwalić się tym, co udało im się znaleźć. Gdy następnym razem przy rodzinnym spotkaniu wujek będzie opowiadać o taaaakich prawdziwkach, zamiast słuchać kolejnej wyolbrzymionej...

Portret anonimowej dziewczyny. Praca Franza von Stucka z przełomu XIX i XX wieku.
26.08.2018 | Autor:

„Co innego jest na wsi do roboty?”. Polska kultura gwałtu ma głębsze korzenie, niż chcielibyśmy wierzyć

Witamy w Polsce. Kraju, w którym przemoc seksualna jest tylko tematem do żartów. Z ofiar się rechocze, a sprawcom – gratuluje. Bo przecież „samiczki trzeba zdobywać siłą”.

Gibson po dwóch latach spędzonych w Polsce, miał bardzo złe zdanie na temat naszych polityków. Na zdjęciu Gibson przemawia podczas osłonięcia w Warszawie pomnika wdzięczności wobec USA.
25.08.2018 | Autor:

„Polacy są tak naprawdę ludźmi Wschodu”. Gorzkie słowa amerykańskiego dyplomaty pod adresem władz Drugiej Rzeczpospolitej

„Jeżeli Polska będzie nadal tak postępować, to kraj wydaje się skazany na całkowity rozkład i jakiś rodzaj ponownej obcej dominacji”. Tak niemal trzy lata po odzyskaniu przez Polskę niepodległości sytuację nad Wisłą podsumowywał przedstawiciel amerykańskich władz. Skąd tak mocne...

24.08.2018 | Autor:

Czy potrzebujemy kolejnego spisu polskich bohaterów? (Marek Borucki „Bohaterowie polskich powstań narodowych”)

Obchody stulecia niepodległości to dla wydawnictw prawdziwa gratka. Półki w księgarniach w całej Polsce wręcz uginają się pod ciężarem książek dotyczących 1918 roku. Najnowsza pozycja Marka Boruckiego zajmuje wśród nich jedno z czołowych miejsc. Czy rzeczywiście warto po...

Zbigniew Ścibor-Rylski (fot. Krzysztof Stępkowski, Ordynariat Polowy WP, MON)
24.08.2018 | Autor:

Z inicjatywy powstańców w Warszawie ma stanąć pomnik gen. Ścibora-Rylskiego. Komentarzem Pawłowicz zniesmaczeni nawet prawicowi dziennikarze

Osoby ze środowiska weteranów powstania warszawskiego we współpracy ze stołecznym magistratem rozpoczęły starania o wybudowanie pomnika gen. Ścibora-Rylskiego. Posłanka Pawłowicz kpi z tego pomysłu.

Jakiw Palij (fot. Departament Sprawiedliwości USA)
23.08.2018 | Autor:

Ukraiński strażnik z nazistowskich obozów koncentracyjnych stanie przed niemieckim sądem. Polska prokuratura go nie chciała

Prezydent Trump wzbudził wiele kontrowersji w związku polityką imigracyjną, jednak za tę jedną deportację raczej nie będzie krytykowany. 20 sierpnia 2018 roku deportowano do Niemiec Jakiwa Palija, podejrzewanego o zbrodnie wojenne z czasów drugiej wojny światowej.

Bolesław Wieniawa-Długoszowski (fot. domena publiczna)
23.08.2018 | Autor:

Czy Wieniawa naprawdę wjechał konno po schodach Adrii? Prawda o ulubionym powiedzonku słynnego kawalerzysty

Legenda mówi, że mocno podpity Wieniawa wskoczył na koń i wjechał na rumaku… na piętro ulubionej knajpy. Wpierw zaś zawołał do towarzyszy: „Skończyły się żarty, zaczęły się schody”.

Niemieckie wypędzenia Polaków przybrały największą skalę na Pomorzu oraz w Wielkopolsce.
22.08.2018 | Autor:

Polacy w bydlęcych wagonach. Ofiary prawdziwych przepędzeń i wysiedleń w pierwszych tygodniach niemieckiej okupacji

Niemcy już od pierwszych dni wojny przymierzali się do tego, by usunąć polską ludność z terenów, które zamieszkiwała od dziesiątek pokoleń. Pierwsze akcje odbywały się jakby na dziko, bez żadnych podstaw prawnych i bez wytycznych ze strony władz...

Szarżująca pod Kircholmem husaria. Fragment obrazu Wojciecha Kossaka.
21.08.2018 | Autor:

Cios husarskiej pięści. Triumfalne uderzenie polskiej kawalerii w bitwie pod Kircholmem

    Błyskawiczne rozgromienie trzykrotnie liczniejszego przeciwnika pod Kircholmem było jednym z najbardziej spektakularnych sukcesów militarnych w polskich dziejach. O zwycięstwie zadecydowały piorunujące szarże husarii.

Fragment obrazu Matejki poświęconego założeniu Szkoły Głównej (fot. domena publiczna)
20.08.2018 | Autor:

Zapomniane początki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Co warto wiedzieć o uczelni założonej przez Kazimierza Wielkiego?

Z krakowską akademią wiązano wielkie plany, ale na dobrą sprawę nigdy nie otworzyła ona swoich podwojów. Co przesądziło o upadku uniwersytetu? I co warto wiedzieć o tym nieudanym projekcie?

Materiał kostny analizowany w trakcie warsztatów antropologicznych (Fot. Andrzej Owczarek, Dolnośląskie Festiwal Tajemnic)
20.08.2018 | Autor:

Macaliśmy ludzkie czaszki sprzed ponad wieku. Jeśli jesteś mężczyzną być może bałbyś się ich dotknąć

Zapewniono nas, że czaszki są wygotowane, zdezynfekowane, odkażone oraz, że kilka miesięcy przeleżały pod lampą UV, która zabiła wszystkie zarazki. A przy okazji zakazano nam robić sobie z nimi selfie.

Jednym z konspiratorów i członków Organizacji Bojowej PPS był Aleksander Lutze - Birk.
19.08.2018 | Autor:

Fikcyjne małżeństwa polskich konspiratorów. Jak działały?

Polscy działacze niepodległościowi robili wiele, by nie rzucać się w oczy. Jednym ze sposobów maskowania rewolucyjnej działalności było pozorowanie małżeństw i osadzanie ich w partyjnych melinach. Czy ten pomysł się sprawdził?

Kapitan Romuald Rajs - jedni uważają go za bohatera, inni za winnego śmierci dziesiątek cywilów.
19.08.2018 | Autor:

Romuald Rajs „Bury” – bohater czy bandyta?

Kapitan Romuald Rajs, pseudonim Bury. Żołnierz wyklęty, kawaler Virtuti Militari, zbrodniarz. Jedni uważają go za bohatera, inni za winnego śmierci dziesiątek cywilów. Walczył o wolność Polski, jednocześnie strzelał do niewinnych, palił ich domy. Kim był? Jakie były jego...

Prywatni bankierzy, tacy jak Antoni Protazy Potocki, zwany "Protem", zgromadzili w czasach stanisławowskich niewyobrażalne wręcz fortuny.
18.08.2018 | Autor:

Dlaczego bankierzy w czasach Stanisława Augusta Poniatowskiego gromadzili tak wielkie majątki?

Sytuacja, która wytworzyła się za panowania ostatniego polskiego króla, nie miała sobie równych w całej Europie. Państwo stało się zbyt biedne nawet na to, by utrzymać własną armię. Jednocześnie zarówno sam władca, jak magnateria, szlachta i mieszczanie tonęli...

17.08.2018 | Autor:

Anatomia agenta (Andrzej Brzeziecki „Czerniawski. Polak, który oszukał Hitlera”)

Kim był Roman Czerniawski, pseudonim „Brutus”? Genialnym agentem, który znacząco wpłynął na przebieg II wojny światowej? A może blagierem i mistyfikatorem? Na te pytania próbuje odpowiedzieć jego najnowsza biografia.

Co o Józefie Piłsudskim miał do powiedzenia amerykański ambasador?
16.08.2018 | Autor:

Co pierwszy amerykański ambasador w Polsce myślał o Józefie Piłsudskim?

Mąż stanu, a może mściwy egocentryk, który mylił własny interes z dobrem ojczyzny? Oto co na temat Józefa Piłsudskiego miał do powiedzenia pierwszy przedstawiciel amerykańskich władz w Warszawie.

Niemcy przez cały okres okupacji stosowali zasadę odpowiedzialności zbiorowej. Na zdjęciu uwieczniono moment aresztowania trzech Polaków.
15.08.2018 | Autor:

Tak Niemcy mścili się na Polakach za to, że ci nie chcieli potulnie siedzieć pod ich butem. Odpowiedzialność zbiorowa podczas II wojny światowej

Za jednego zgładzonego kolaboranta, życie oddawały setki Polaków. Niemcy nie mieli w sobie ani litości ani krztyny człowieczeństwa. Nie wierzyli w reguły wojny, a tylko – w prawo aryjskiej rasy do bezwzględnej dominacji.

Polskie stanowisko ciężkiego karabinu maszynowego pod Miłosną, sierpień 1920.
14.08.2018 | Autor:

Najważniejsza polska bitwa w dziejach świata. Jak udało się odeprzeć bolszewików spod Warszawy w sierpniu 1920 roku?

Ta batalia zadecydowała o losach II Rzeczypospolitej. To dzięki niej zyskaliśmy dwie dekady niepodległego bytu. Jak Polakom udała się rzadka w historii światowej wojskowości sztuka odparcia walnego natarcia rosyjskiej armii?