Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Marcin Szymaniak

Marcin Szymaniak

Autor niezależny, stały współpracownik „Focusa Historia”; publikuje też w innych pismach historycznych. Wcześniej przez kilkanaście lat dziennikarz „Życia Warszawy” i „Rzeczpospolitej”, gdzie zajmował się m.in. „wojną z terroryzmem” i konfliktami w Iraku i Afganistanie. Nominowany do nagrody Grand Press w 2006 r. Autor książki "Fighterzy. Najlepsi polscy wojownicy".

Najnowsze publikacje:

Śmierć Leszka Białego.

artykuł | 22.06.2019

Wrogowie urządzili mu w Gąsawie krwawą łaźnię. Dlaczego Leszek Biały został zamordowany?

Uwikłany w konflikt między Władysławem Laskonogim a jego bratankiem Leszek Biały zapewne nie przypuszczał, jaką cenę przyjdzie mu za to zapłacić. Zabójcy dopadli go podczas zjazdu w Gąsawie w… łaźni. Jego śmierć wstrząsnęła krajem. Ale dlaczego w ogóle...

W średniowiecznej Polsce porwania były na porządku dziennym – a śląscy Piastowie byli w nich wręcz mistrzami.

miniatura | 17.06.2019

Dlaczego Henryk głogowski kazał zamknąć swojego kuzyna Henryka Brzuchatego w skrzyni?

Piastowscy książęta na Śląsku, gdy przychodziło do walki o władzę, nie mieli litości. Nie zważając na łączące ich więzy krwi, brutalnie pozbywali się konkurentów. Henryk Brzuchaty, pan legnicki, przekonał się o tym szczególnie boleśnie…

Wrogość Ukraińców w stosunku do Piłsudskiego nieustannie narastała od 1918 roku (na zdj. Piłsudski podczas przeglądu oddziałów w Mińsku w 1919 roku).

artykuł | 11.06.2019

Dlaczego w 1921 roku Ukraińcy chcieli zamordować Józefa Piłsudskiego?

Po I wojnie światowej większość Polaków kochała Piłsudskiego. Tego samego nie można było powiedzieć o Ukraińcach, którzy za główny cel wyznaczyli sobie… zabicie Marszałka. 25 września 1921 roku przeprowadzili nieudany zamach na Ziuka. Ale za co tak bardzo...

Gdy Aleksander II wstąpił na tron, wśród jego poddanych zapanował entuzjazm. Ale czy faktycznie był tak liberalny, jak powszechnie uważano?

miniatura | 05.06.2019

Na ile „liberalny” był faktycznie car Aleksander II Romanow?

Gdy w 1855 roku na tronie zasiadł Aleksander II, Rosja przestała być „żandarmem Europy”. Nowy władca zapoczątkował szereg reform, a chłopi nazywali go oswobodzicielem. Z drugiej strony w historii Polski zapisał się jako despota – i z tego...

Przemysł II zapłacił najwyższą cenę za zdobycie władzy.

miniatura | 02.06.2019

Krwawy wyścig o władzę w Polsce między Przemysłem II a Wacławem II

23 czerwca 1290 roku Probus zmarł, nie pozostawiając następcy. Koncepcja odbudowy Polski opartej na Śląsku nie doszła do skutku. Okazało się jednak, że Henryk przekazał Małopolskę… swemu konkurentowi Przemysłowi! Zapewne nie przypuszczał, że jego testament sprowokuje krwawą polsko-czeską...

Tak jak święty Hipolit (na ilustracji) Piekarski został rozerwany przez konie.

miniatura | 27.05.2019

Jaka kara spotkała Michała Piekarskiego za zamach na Zygmunta III Wazę?

15 listopada 1620 roku sandomierski szlachcic, Michał Piekarski, porwał się z czekanem na króla Zygmunta III Wazę. Próba zamachu się nie powiodła, a niedoszły zabójca został schwytany. Gdyby wiedział, jaka kara go czeka, być może dwa razy zastanowiłby...

Wizerunek rannego polskiego króla budził poruszenie w całej Europie, a Stanisław August skrzętnie to wykorzystywał.

miniatura | 18.05.2019

Mistrz propagandy w XVIII wieku. Jak Stanisław August Poniatowski obrócił próbę porwania na własną korzyść?

3 listopada 1771 roku konfederaci porwali Stanisława Augusta Poniatowskiego. Sprytny król zdołał jednak przeciągnąć sprawców na swoją stronę i już następnego dnia odzyskał wolność. Wkrótce też zaczął wykorzystywać nieudany zamach dla własnych celów. Co na tym zyskał?

Gdy Gomułka został pierwszym sekretarzem partii, w Polsce zapanowała „gomułkomania”.

miniatura | 10.05.2019

Dlaczego Polacy (przynajmniej na początku) kochali Władysława Gomułkę?

Gdy w 1956 roku ogłoszono, że Bieruta na stanowisku pierwszego sekretarza PZPR zastąpi Władysław Gomułka, Polskę opanowała prawdziwa „gomułkomania”. Na wiecach poparcia tłumy skandowały jego imię. Skąd brała się wśród Polaków tak ogromna popularność tego – było nie...

Stanisław August Poniatowski od początku swoich rządów był w ekstremalnie trudnej sytuacji.

miniatura | 22.04.2019

Czy Stanisław August Poniatowski w ogóle miał szansę zreformować Polskę?

Stanisław August Poniatowski przeszedł do historii jako nieudacznik, który pozwolił na rozgrabienie Polski. Część badaczy uważa jednak, że miał po prostu pecha, bo przyszło mu rządzić „barbarzyńskim” państwem znajdującym się na skraju upadku. Czy król Staś w ogóle...

Zdaniem niektórych w 1949 roku prawdziwy Bierut od dawna już nie żył. W jego miejsce podstawiono sobowtóra.

artykuł | 06.04.2019

Czy Bolesław Bierut miał sobowtóra?

Przez lata partyjni oficjele śledzili każdy krok Bolesława Bieruta. I to nie tylko dlatego, że był bliskim współpracownikiem Stalina. Patrzyli mu na ręce, ponieważ szukali dowodów na to, iż prezydent w rzeczywistości jest… sobowtórem! Ale co w takim...

Czy Przemysł II miał coś wspólnego z tajemniczą śmiercią Ludgardy?

artykuł | 26.03.2019

Czy Przemysł II faktycznie zamordował swoją pierwszą żonę?

Kiedy w grudniu 1293 roku gruchnęła wieść o nagłej śmierci Ludgardy, ludność Wielkopolski natychmiast wskazała winnego. Również Jan Długosz uważał, że księżna zginęła z rozkazu swojego męża. Do dziś historycy spierają się o to, czy Przemysł II faktycznie...

Zwycięstwo nad Bugiem otwarło Chrobremu drogę do zdobycia Kijowa. Na ilustracji rysunek Jana Ksawerego Koźmińskiego "Bolesław Chrobry pod Kijowem"

artykuł | 08.01.2019

Bitwa nad Bugiem w 1018 roku. Wielki triumf Bolesława Chrobrego, dzięki któremu zdobył Kijów

Rusini grozili Bolesławowi Chrobremu, że przekłują mu włóczniami jego wielki brzuch. Stało się jednak inaczej: w bitwie nad Bugiem to polskie włócznie były górą.

Bitwa pod Parkanami na obrazie Juliusza Kossaka.

artykuł | 08.10.2018

Polskie zwycięstwo pod Parkanami. Niedoceniana batalia, która przypieczętowała militarny upadek Imperium Osmańskiego

Mimo klęski, której doświadczyli pod Wiedniem, Turcy potrafili się jeszcze mocno odgryźć. Przekonał się o tym król Jan III, który mało nie przypłacił życiem dramatycznego starcia z młodym i energicznym paszą Kara Mehmedem pod Parkanami.

Szarżująca pod Kircholmem husaria. Fragment obrazu Wojciecha Kossaka.

artykuł | 21.08.2018

Cios husarskiej pięści. Triumfalne uderzenie polskiej kawalerii w bitwie pod Kircholmem

    Błyskawiczne rozgromienie trzykrotnie liczniejszego przeciwnika pod Kircholmem było jednym z najbardziej spektakularnych sukcesów militarnych w polskich dziejach. O zwycięstwie zadecydowały piorunujące szarże husarii.

Król Jerzy VI pozdrawia uczestników Parady Zwycięstwa. Zabrakło wśród nich Polaków.

artykuł | 08.06.2017

Do diabła z wami, Polacy. Czy Anglicy naprawdę nie zaprosili naszych żołnierzy na Paradę Zwycięstwa?

Jedno jest pewne. Na londyńskich obchodach pierwszej rocznicy zwycięstwa nad Hitlerem Polaków zabrakło. Do dzisiaj można spotkać się z przekonaniem, że nie zostali oni zaproszeni przez niewdzięcznych Brytyjczyków. Czy to kolejny przypadek historycznego mitotwórstwa?

Czy wystarczająco doceniamy naszych bohaterów?

opinia | 27.04.2017

Czy w Polsce bohaterami zostają tylko ludzie politycznie umocowani?

„Będę stał nieugięcie na straży władzy ludowej i pokoju w braterskim przymierzu z Armią Radziecką” – wyrecytował w 1957 r. najlepszy polski as myśliwski Stanisław Skalski, składając ślubowanie w armii Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. Jeszcze niecały rok wcześniej siedział wycieńczony...

opinia | 03.04.2017

Wstydliwa polska specjalność. Dlaczego na potęgę produkujemy fałszywych bohaterów?

Czy Michaela Wittmanna, najlepszego asa pancernego w dziejach, zabił polski artylerzysta? Wielu internautów nie ma co do tego wątpliwości. Do książki o naszych mistrzach oręża ów heros jednak nie trafił.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.