Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Historia Skandynawii

Rysunek jamy grobowej wykonany przez Haralda Olssona, który po raz pierwszy ukazał się w 1943 roku.

news | 21.02.2019 | Autor:

Ten bogaty wikiński wojownik był w rzeczywistości kobietą? Czy takich wojowniczek było więcej?

Przez ponad sto lat wierzono, że odkryty w wikińskiej Birce bogaty grób należy do mężczyzny, wysoko postawionego wojownika, pochowanego ze świetnym rynsztunkiem i parą koni. Testy DNA zburzyły ten koncept. Okazuje się, że w grobie spoczywała w rzeczywistości...

Wnętrze katedry Strängnäs, skąd ukradzione zostały klejnoty (fot. Riggwelter, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 05.02.2019 | Autor:

Czy Szwecja odzyskała klejnoty koronne? Wszystko na to wskazuje

Latem pisaliśmy o przedziwnej kradzieży, jakiej dokonano w katedrze w Strängnäs w pobliżu Sztokholmu. Złodzieje zabrali wówczas klejnoty koronne Karola Sudermańskiego i jego żony. Wygląda na to, że skarby odnaleziono w… śmietniku.

Jedną z największych porażek Husarii była bitwa pod Cecorą.

artykuł | 22.01.2019 | Autor:

Husarzom też zdarzało się uciekać z pola bitwy. Gdzie nasza "niezwyciężona" jazda poniosła największe klęski?

Husaria była niezwyciężona i nigdy nie przegrała żadnej bitwy – to przekonanie podziela wielu z nas, nawet ci, którzy dość dobrze znają historię. Niestety, należy je włożyć między bajki. Legendarna polska jazda nieraz ponosiła porażki – niektóre wyjątkowo...

Konie (fot. domena publiczna)

news | 08.01.2019 | Autor:

Co wikingowie mieli przeciwko klaczom? Zaskakujące wyniki analiz DNA pobranych z pochówków wojowników

Wikingowie zapracowali sobie na opinię nieustraszonych i bezwzględnych wojowników. Do walki ruszali na pokładach swoich długich łodzi, pieszo lub wierzchem. Badania ich grobów na Islandii przynoszą zaskakujące informacje dotyczące tego, jakich zwierząt dosiadali.

Kot (fot. Darwis Alwan, lic. CC0)

news | 17.12.2018 | Autor:

Koty zawsze były inne. Badacze udowodnili właśnie, że po udomowieniu zamiast się skurczyć, stały się większe

Jak wynika z badań prowadzonych przez naukowców, większość zwierząt po udomowieniu kurczy się. Pies jest o 25% mniejszy od swojego dzikiego kuzyna wilka szarego. Koty tymczasem jak zawsze pozostają indywidualistami. Okazuje się, że nie tylko nie zmalały, ale…...

W Europie symbolem dżumy stali się lekarze w charakterystycznych strojach.

news | 09.12.2018 | Autor:

Dżuma starsza niż przypuszczano – czarna śmierć mogła zabijać już 5 tysięcy lat temu

W pochodzących sprzed 5 tysięcy lat szczątkach 20-letniej kobiety znalezionych w Szwecji naukowcy odkryli DNA pałeczek dżumy. To jak dotychczas najstarszy ślad śmiercionośnej bakterii, która dziesiątkowała europejskie miasta w średniowieczu.

Rekonstrukcja akcji sabotażowej przeprowadzonej w lutym 1943 roku przez norweskich komandosów w zakładach chemicznych Norsk Hydro.

news | 29.10.2018 | Autor:

Zmarł norweski oficer, który w 1943 roku zniszczył marzenia Hitlera o bombie atomowej

W poniedziałek, 21 października, w wieku 99 lat zmarł Joachim Rønneberg, emerytowany norweski oficer, który w lutym 1943 roku poprowadził komandosów wyznaczonych do zniszczenia fabryki ciężkiej wody Norsk Hydro. Sukces operacji Gunnerside mocno opóźnił prace nazistów nad bronią...

Dzieci w domu Lebensbornu w okupowanej Norwegii (fot. Riksarkivet, National Archives of Norway, @ Flickr Commons)

news | 21.10.2018 | Autor:

W czasie wojny sam Himmler zachęcał niemieckich żołnierzy do romansów z Norweżkami. Prześladowane po upadku III Rzeszy kobiety wreszcie doczekały się przeprosin

Norweska premier Erna Solberg w imieniu swojego kraju przeprosiła kobiety, które po wojnie prześladowano na różne sposoby za utrzymywanie relacji z żołnierzami Trzeciej Rzeszy. Nazywano je „niemieckimi dziewczynami”.

news | 14.10.2018 | Autor:

Znaleziony na dnie Morza Bałtyckiego „najstarszy szampan na świecie” jednak nie nadaje się do picia

Kiedy 8 lat temu we wraku spoczywającym na dnie Bałtyku odkryto ponad sto butelek XVIII-wiecznego szampana, świat oszalał. Podczas aukcji trunek osiągał ceny kilkunastu tysięcy euro. Radość ze znaleziska była jednak przedwczesna. Najnowsze badania wykazały, że alkohol nie...

Kościół klepkowy w Heddal w Norwegii, którego początki sięgają XIII wieku (fot. Micha L. Rieser)

news | 30.09.2018 | Autor:

Naukowcy ze Skandynawii zajrzeli pod średniowieczne kościelne podłogi. Znaleźli tam ponad 100 000 monet!

W całej Skandynawii zaczęto prowadzić badania mające ujawnić, co znajduje się pod deskami drewnianych kościelnych podłóg. Jak się okazuje, z rezultatów można zaskakująco wiele wyczytać.

Znalezisko z Hjarnø (fot. VejleMuseernes)

news | 18.09.2018 | Autor:

Ofiara w celu powstrzymania końca świata czy efekty wyprawy łupieżczej? Poszukiwaczka z Danii znalazła skarb

Terese Refsgaard w 2017 roku wybrała się ze swoim wykrywaczem metalu na poszukiwania na niewielkiej wyspie Hjarnø w Danii. Poszczęściło jej się: znalazła złoty skarb. Teraz w miejscu jej odkrycia przeprowadzono profesjonalne wykopaliska. Znaleziono m.in. tajemnicze zdobienia.

Borowik (fot. zdenet, lic. CC0)

artykuł | 27.08.2018 | Autor:

Pięć dziwacznych historycznych anegdot, którymi zagniesz swojego wujka grzybiarza

Zarówno w czasach Mickiewicza, jak i w peerelu, Polacy uwielbiali chadzać na grzyby. I chwalić się tym, co udało im się znaleźć. Gdy następnym razem przy rodzinnym spotkaniu wujek będzie opowiadać o taaaakich prawdziwkach, zamiast słuchać kolejnej wyolbrzymionej...

Szarżująca pod Kircholmem husaria. Fragment obrazu Wojciecha Kossaka.

artykuł | 21.08.2018 | Autor:

Cios husarskiej pięści. Triumfalne uderzenie polskiej kawalerii w bitwie pod Kircholmem

Błyskawiczne rozgromienie trzykrotnie liczniejszego przeciwnika pod Kircholmem było jednym z najbardziej spektakularnych sukcesów militarnych w polskich dziejach. O zwycięstwie zadecydowały piorunujące szarże husarii.

Morsy (fot. domena publiczna)

news | 13.08.2018 | Autor:

Dlaczego upadły kolonie wikingów na Grenlandii? Naukowcy twierdzą, że to wina… morsów

Przez długi czas kolonie ludzi Północy na Grenlandii wręcz rozkwitały. Wznosili oni okazałe budowle sakralne i siedziby, uzyskali nawet własne biskupstwo. W pewnym momencie ich osadnictwo się załamało. Naukowcy twierdzą, że wreszcie odkryli przyczynę.

Nagrobek Karola Sudermańskiego (fot. Kigsz, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 03.08.2018 | Autor:

Skradziono szwedzkie klejnoty koronne. Trwa obława

Złodzieje właśnie pozbawili Szwecję jednego ze skarbów narodowych – koron należących do króla Karola IX i jego żony Krystyny. Złodzieje uciekli… rowerami damkami.

Efekty styczności z zieloną farbą zawierającą arsen (fto. Wellcome Library, London, lic. CCA 4.0 I)

news | 30.07.2018 | Autor:

Czytanie tych książek mogło być zabójcze. W Danii znaleziono pełne trucizny woluminy

W „Imieniu róży” Umberto Eco pojawiła się książka, która była zabójcza dla swych czytelników. Śmiercionośną toksynę przyjmowało się śliniąc palec, by przewrócić stronę. Jak pokazuje najnowsze odkrycie w Danii, takie rzeczy mogą się wydarzyć nie tylko w umyśle...

Wikingowie w Walhalli (fot. domena publiczna)

news | 19.06.2018 | Autor:

Marzy ci się remont? Dzięki duńskim naukowcom możesz pomalować swój dom używając do tego wikińskiej palety kolorystycznej

Kolory od zarania dziejów pełnią niezwykle istotną rolę w społeczeństwie. Symbolizując między innymi żałobę, niewinność, czy nadzieję, wysyłają jasne komunikaty, zarówno dziś, jak i setki lat temu. Duńscy naukowcy dają nam możliwość poznania barw używanych do różnych celów...

Wykopaliska w Alken Enge w Danii (fot. Holst et al., PNAS, lic. CC by 4.0)

news | 23.05.2018 | Autor:

W Danii znaleziono ślady wielkiej masakry. Na początku naszej ery Rzymianie starli się tam z germańskimi plemionami  

Duńskie wykopaliska pokazują, że w północnej Europie w czasach rzymskiej ekspansji doszło do potężnej bitwy. Poległy w niej setki osób, których ciała następnie zostały rytualnie usunięte z pola walki. Znaleziono także kości czterech ludzkich miednic nawleczone na kij....

Fort Sandby borg (fot. Bairuilong, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 26.04.2018 | Autor:

Na Olandii znaleziono ślady masakry sprzed 1500 lat. Naukowcy sprawdzają, kto pozostawił niepogrzebane trupy

Archeolodzy badający jeden z okrągłych fortów (Sandby borg na szwedzkiej wyspie Olandii) znaleźli dwie skrzynie biżuterii i ślady masakry z końca V wieku. Co powstrzymało miejscowych przed pogrzebaniem jej ofiar 1500 lat temu?

Gęś biała (fot. Alexas_Fotos, lic. CC0)

news | 25.04.2018 | Autor:

Duńscy naukowcy dowodzą: w epoce żelaza w krajach nordyckich kury i gęsi były symbolami statusu. Bogatych zmarłych chowano z ptakami

Duńscy naukowcy przeprowadzili szczegółowe badania blisko 100 grobów z epoki żelaza i doszli do ciekawych wniosków. Z ich analiz wynika, że w krajach nordyckich największym symbolem luksusu, który wkładano do grobów razem z bogatymi zmarłymi była gęś, ewentualnie...

Harald Sinozęby (fot. domena publiczna)

news | 17.04.2018 | Autor:

Znaleziono średniowieczny skarb wikingów. Wszystko dzięki trzynastolatkowi i jego nauczycielowi

Na wybrzeżu Morza Bałtyckiego dokonano wspaniałego odkrycia. Setki monet, pierścieni i innych kosztowności z X wieku znaleziono na wyspie Rugia. Specjaliści komentują: to największe takie znalezisko w południowo-zachodniej części regionu bałtyckiego.

Erupcja wulkanu na Islandii (fot. Olikristinn, lic. CCA-SA 3.0 U)

news | 20.03.2018 | Autor:

Czy Islandczycy przeszli na chrześcijaństwo z powodu wybuchu wulkanu? Naukowcy z Cambridge twierdzą, że taka była konsekwencja ogromnej erupcji z X wieku

Naukowcy z Uniwersytetu Cambridge przebadali między innymi próbki islandzkich lodowców i przeanalizowali rysunek słojów drzew, co pozwoliło im ustalić datę wybuchu wulkanu Eldgjá. Jak się okazuje, erupcja z X wieku miała zaskakujące konsekwencje dla mieszkańców wyspy.

Zulusi prowadzący samochód w 1903 roku (fot. domena publiczna)

miniatura | 21.01.2018 | Autor:

Kto wynalazł samochód? Norman Davies przypomina początki motoryzacji

W 1885 roku Carl Benz z Mannheim (1844-1929) skonstruował trójkołowy pojazd mechaniczny napędzany benzyną, czyli Motorwagen. Często nazywa się go „pierwszym samochodem”, ale w gruncie rzeczy był to jedynie kamień milowy znaczący połowę dwustuletniego okresu dziejów samochodu.

Bergen (fot. domena publiczna)

news | 12.01.2018 | Autor:

Naukowcy myśleli, że pismo runiczne zniknęło wraz z wikingami. Średniowieczne inskrypcje (m.in. erotyczne) dowodzą, że jest inaczej

Rejon Bryggen, gdzie mieściło się przedstawicielstwo Hanzy w Bergen obfituje w znaleziska opatrzone runicznymi inskrypcjami. Do tej pory archeologowie znaleźli ich około 700. Teraz trafili na laskę, która zawiera zapis zabarwiony erotyzmem, z krótką historią zdrady małżeńskiej w...

Karol Gustaw z pewnością nie był zadowolony, gdy usłyszał, co ma mu do powiedzenia kanonik krakowski Szymon Starowolski. (fot. domena publiczna)

miniatura | 10.01.2018 | Autor:

Jan Kazimierz uciekł z kraju, ale Polacy nie tracili hartu ducha. Jak Kraków powitał Karola Gustawa podczas potopu szwedzkiego?

Karol Gustaw już się czuł nowym polskim królem. Dobrotliwie dopytywał o miejscową historię, chciał oglądać święte miejsca i pamiątki. Nie takiego powitania się jednak spodziewał.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.