Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Historia powszechna

Zaznaczony na czerwono Rudolf Hess (fot. Bundesarchiv Bild 183-H28245, Berlin, Kundgebung des HJ-Landdienstes).

news | 23.01.2019 | Autor:

Spekulacje dotyczące Rudolfa Hessa raz na zawsze ucięte. Badania DNA rozprawiają się z teorią spiskową

Po raz kolejny badania DNA okazały się nieocenioną pomocą dla historyków. Przez kilkadziesiąt lat wśród miłośników teorii spiskowych krążyła opowieść o tym, że zamiast Rudolfa Hessa, człowieka nr 3 Trzeciej Rzeszy, w więzieniu siedział jego sobowtór. Teraz wreszcie...

Jedną z największych porażek Husarii była bitwa pod Cecorą.

artykuł | 22.01.2019 | Autor:

Husarzom też zdarzało się uciekać z pola bitwy. Gdzie nasza "niezwyciężona" jazda poniosła największe klęski?

Husaria była niezwyciężona i nigdy nie przegrała żadnej bitwy – to przekonanie podziela wielu z nas, nawet ci, którzy dość dobrze znają historię. Niestety, należy je włożyć między bajki. Legendarna polska jazda nieraz ponosiła porażki – niektóre wyjątkowo...

Kamienny krąg, który wzbudził tyle kontrowersji (fot. Neil Ackerman, Aberdeenshire Council Archaeology Service)

news | 22.01.2019 | Autor:

Kompromitacja szkockich archeologów. Opisywany przez nich „prehistoryczny” kamienny krąg ma w rzeczywistości 20 lat

Do niedawna badacze w Aberdeenshire byli przekonani, że te kamienie to jeden ze starożytnych leżących kamiennych kręgów, charakterystycznych dla tego regionu. Właśnie się okazało, że to żaden zabytek, tylko rekonstrukcja, jaką były właściciel pola… zbudował sobie w latach...

Obiekty znalezione przez archeologów w Hasanlu na wystawie w Niemczech (fot. NearEMPTiness, lic. CCA SA 4.0 I)

news | 21.01.2019 | Autor:

Trzecia płeć. Czy Persowie wierzyli że obok mężczyzny i kobiety może istnieć ktoś jeszcze?

Różnymi kanałami straszy się nas groźnym „dżenderem”. Ten „nowomodny wynalazek”, który rzekomo ma za zadanie unicestwić cywilizację, w praktyce jest po prostu kulturowym konceptem płci. Na dodatek, jak się okazuje, już tysiące lat temu ludzie mogli odrzucać prosty podział...

Obrona Stalingradu stała się jednym z symboli II wojny światowej.

artykuł | 20.01.2019 | Autor:

Kosztowały życie milionów ludzi. Największe i najkrwawsze oblężenia miast podczas II wojny światowej

Bezlitosne bombardowania. Ostrzał artyleryjski. Ciężkie walki uliczne, cierpienia i śmierć cywilów. Takie były realia zmagań o miasta podczas II wojny światowej. Gdzie stoczono najcięższe batalie i które oblężenia przeszły do historii?

Nawajski szyfrant melduje przez radio (fot. domena publiczna)

news | 20.01.2019 | Autor:

Ich kodu nigdy nie złamano. Zmarł jeden z ostatnich szyfrantów z plemienia Nawaho

Szyfranci z plemienia Nawaho stali się dla aliantów nieocenioną pomocą. Koordynowali między innymi atak na Iwo Jimę, a ich języka nie udało się rozpracować żadnemu wrogowi. Właśnie zmarł jeden z ostatnich członków tej grupy.

Bez mundurów, wyposażenia, z jednym panzerfaustem na głowę - tak do walki szli członkowie Volkssturmu.

miniatura | 19.01.2019 | Autor:

Ostatnia nadzieja czy ostatnie ludobójstwo Hitlera? Dlaczego Führer posłał setki tysięcy Niemców na rzeź?

W nazistowskich Niemczech obowiązkową służbę wojskową wprowadzono w 1935 roku, a po 1941 roku powoływano pod broń coraz młodsze roczniki, lecz dopiero w październiku 1944 roku zdecydowano się na prawdziwe pospolite ruszenie. Przyjęło ono postać Volkssturmu, czyli „szturmu...

Wykopaliska na Uralu w 2018 roku [fot. Ural Project, Goethe University]

news | 19.01.2019 | Autor:

Co spowodowało kompletną zmianę w osadnictwie na pograniczu Azji i Europy? Archeolodzy przebadają region zauralski

Szczegółowe badania w regionie Czelabińska pokazują obecność wielu zabytków z epoki brązu i żelaza, w tym kurhany i osady. W pewnym momencie ludność zamieszkująca te tereny przeszła od ufortyfikowanych osad do otwartych osiedli. Naukowcy z Niemiec zbadają, jak...

recenzja | 18.01.2019 | Autor:

Czasy, w których „ożyło myślenie” (Sarah Bakewell, „Kawiarnia egzystencjalistów. Wolność, Bycie i koktajle morelowe”)

„Każda modna osoba chciała się o nim dowiedzieć, każda instytucja establishmentu zaczęła się nim martwić i zdawało się, że niemal każdy dziennikarz posługiwał się nim do zarabiania pieniędzy” – czy da się tak pisać o… kierunku filozoficznym? A...

Donald Trump (fot. Gage Skidmore, lic. CCA SA 2.0 G)

news | 18.01.2019 | Autor:

Pora na powrót do szkoły? Donald Trump twierdzi, że koło wynaleziono w średniowieczu

W czwartek Donald Trump wybrał się do Teksasu, w pobliże granicy Stanów Zjednoczonych z Meksykiem. Na miejscu po raz kolejny bronił swojego pomysłu wybudowania wzdłuż kordonu wielkiego muru. I przy okazji ujawnił, że jeden z najważniejszych wynalazków ludzkości...

Moai na Wyspie Wielkanocnej (fot. TravelingOtter, lic. CCA 2.0 G)

news | 17.01.2019 | Autor:

Czy wreszcie odkryto przeznaczenie posągów z Wyspy Wielkanocnej? Grupa badaczy twierdzi, że zna rozwiązanie zagadki

Wyspa Wielkanocna to jedna z najbardziej odizolowanych zamieszkanych wysp na świecie. Nie ma na niej przemysłu, a ziemia nie skrywa bogactw naturalnych. Mimo to co roku wyspę odwiedza kilkadziesiąt tysięcy turystów. Wszystko przez słynne przez słynne kamienne posągi.

Diorama pokazująca T-34 (fot. Ryan Crieri, lic. CCA 2.0 G)

news | 15.01.2019 | Autor:

Putin sprowadza najsłynniejsze radzieckie czołgi z okresu II wojny światowej z… Laosu. Czyżby Rosji skończyły się T-34?

Trudno zaprzeczyć, że T-34 to, obok niemieckich Panter, najsłynniejsze czołgi okresu II wojny światowej. Nawet słynny Rudy 102, którym jeździli serialowi czterej pancerni, był właśnie takim pojazdem. Wygląda jednak na to, że w Rosji pojazdu T-34 zabrakło.

Kiedy Europejczycy zaczęli polować na niewolników w Afryce?

miniatura | 14.01.2019 | Autor:

Początkowo to czarni handlowali czarnymi. Kiedy Europejczycy zaczęli polować na niewolników?

Polowania na niewolników i handel nimi kwitły w Afryce niemal od zarania dziejów. Do pewnego momentu proceder ten znajdował się jednak wyłącznie w rękach tubylców i muzułmańskich kupców. Kiedy do gry włączyli się także Europejczycy?

Sam Hitler sporadycznie używał nazistowskiego pozdrowienia.

miniatura | 13.01.2019 | Autor:

Nazistowski savoir-vivre. Jak i kiedy należało wykonywać hitlerowskie pozdrowienie w III Rzeszy?

Powitanie słowami „Heil Hitler” w połączeniu z wyciągnięciem prawej ręki było jednym z najbardziej charakterystycznych elementów życia w III Rzeszy. Za uchylanie się od wykonywania gestu groziły surowe konsekwencje. Jakie reguły narzucała w tej kwestii Niemcom nazistowska etykieta?

Dla czarnoskórych niewolników Brytyjczycy przygotowali okrojoną wersję Pisma Świętego (na zdj. Biblia króla Jakuba z 1611 roku).

news | 13.01.2019 | Autor:

Pokazano specjalną wersję Biblii dla… czarnych niewolników. Czy różni się od tej, którą znasz?

XIX-wieczni redaktorzy tzw. Biblii Niewolników w swojej edycji „oczyścili” Pismo Święte z wywrotowych tez. Usunęli wszystkie fragmenty, które – ich zdaniem – mogły skłonić czarnoskórych do buntu przeciwko brytyjskiemu imperium. Za podżegające do rebelii uznali pokaźne fragmenty –...

Według najnowszych ustaleń nie tylko mężczyźni zajmowali się w średniowieczu kopiowaniem i ilustrowaniem manuskryptów.

news | 12.01.2019 | Autor:

Średniowieczne kobiety też pisały książki! Dowód na to znaleziono… w zębach

Najnowsze odkrycie naukowców z Uniwersytetu w Yorku i Instytutu Maxa Plancka stawia pod znakiem zapytania dotychczasową wiedzę o produkcji książek w średniowieczu. Okazuje się, że kopiowanie manuskryptów nie było wyłącznie domeną mężczyzn. Co więcej, kobiety zatrudniano do przepisywania...

Mumia Nespamedu (fot. National Archeology Museum Madrid)

news | 11.01.2019 | Autor:

Dzięki badaniom hiszpańskich naukowców wreszcie poznaliśmy tożsamość tajemniczej mumii. To… okulista faraona

Specjaliści z Narodowego Muzeum Archeologicznego w Madrycie pracowali przez dwa lata. Tyle zajęło im szczegółowe przebadanie skanów mającej ponad 2200 lat egipskiej mumii. Wreszcie wiemy, że to wysoko postawiony kapłan Nespamedu.

Ceremonia przekazywania podarków od posłów podlegała na dworze moskiewskim sztywnym regułom.

nauka | 10.01.2019 | Autor:

Jaki podarek mógł obrazić władcę Moskwy? Lista niestosownych prezentów jest wyjątkowo długa

O tym, że ceremoniał dyplomatyczny to nie przelewki, nie trzeba nikogo przekonywać. Jednak na szesnasto- i siedemnastowiecznym dworze moskiewskim już pierwszy krok, czyli zwyczajowa wymiana podarków, był niemal nie do przejścia. Władca mógł poczuć się urażony nawet… zbyt...

news | 10.01.2019 | Autor:

Prace domowe zaczęto zadawać już w starożytnym Egipcie

Zadania domowe dla uczniów często są niczym męki Tantala. Kiedy kolejny raz będą się żalić na tę „niesprawiedliwość świata”, warto im przypomnieć, że nie oni pierwsi i nie ostatni. Lekcje musieli odrabiać już starożytni Egipcjanie.

Ważnym elementem pasowania było uderzenie mieczem.

artykuł | 09.01.2019 | Autorzy: i

Jak wyglądała w średniowieczu ceremonia pasowania na rycerza?

Uderzenie mieczem, a może królewski pocałunek? Prywatna ceremonia, czy wielogodzinna, publiczna uroczystość? W kościele czy na zamku? Moment pasowania na rycerza mógł wyglądać bardzo różnie. Ale jedno jest pewne: dla tych, którzy dostąpili tego zaszczytu, była to jedna...

Ruiny w Nakum (fot. Jorge Antonio Leoni de León, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 09.01.2019 | Autor:

Sukces polskich majologów. Odkryli wyjątkową łaźnię

Archeolodzy z Uniwersytetu Jagiellońskiego od lat pracują w starożytnym mieście Nakum, odnajdując kolejne perełki kultury Majów. Teraz trafili na niezwykłą łaźnię wykutą w skale. Czy zatem starożytni Majowie chadzali do sauny?

Konie (fot. domena publiczna)

news | 08.01.2019 | Autor:

Co wikingowie mieli przeciwko klaczom? Zaskakujące wyniki analiz DNA pobranych z pochówków wojowników

Wikingowie zapracowali sobie na opinię nieustraszonych i bezwzględnych wojowników. Do walki ruszali na pokładach swoich długich łodzi, pieszo lub wierzchem. Badania ich grobów na Islandii przynoszą zaskakujące informacje dotyczące tego, jakich zwierząt dosiadali.

Zwycięstwo nad Bugiem otwarło Chrobremu drogę do zdobycia Kijowa. Na ilustracji rysunek Jana Ksawerego Koźmińskiego "Bolesław Chrobry pod Kijowem"

artykuł | 08.01.2019 | Autor:

Bitwa nad Bugiem w 1018 roku. Wielki triumf Bolesława Chrobrego, dzięki któremu zdobył Kijów

Rusini grozili Bolesławowi Chrobremu, że przekłują mu włóczniami jego wielki brzuch. Stało się jednak inaczej: w bitwie nad Bugiem to polskie włócznie były górą.

Lista Schindlera (fot. okładka wydania DVD)

news | 07.01.2019 | Autor:

To już wyższy poziom trollingu. Niemieckie niezależne kino oferuje członkom skrajnie prawicowej partii AfD darmowe bilety na „Listę Schindlera”

Jak donosi „New York Times”, jedno z niemieckich kin – „Cinexx” w Hachenburgu – zaoferowało możliwość darmowego obejrzenia słynnej „Listy Schindlera” członkom skrajnie prawicowej Alternatywy dla Niemiec. Przedstawiciele partii uważają, że to podła prowokacja.

Port w Siewierodwińsku sfotografowany w 1969 roku przez amerykańskiego satelitę szpiegowskiego w ramach programu Corona.

news | 06.01.2019 | Autor:

Zdjęcia pierwszego na świecie satelity szpiegowskiego ujawniają starożytne sekrety Bliskiego Wschodu

Dzięki nowej aplikacji do korekcji obrazu naukowcy są w stanie bliżej przyjrzeć się fotografiom Bliskiego Wschodu wykonanym w latach 60. i 70. przez pierwszego na świecie satelitę szpiegowskiego, wysłanego na orbitę przez Amerykanów w ramach programu Corona. Co...