Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Historia powszechna

Brytyjscy spadochroniarze w czasie walk w Oosterbeek podczas operacji Market Garden.

artykuł | 20.11.2018 | Autor:

5 największych operacji powietrznodesantowych II wojny światowej

Setki samolotów i tysiące żołnierzy. Chaos, krwawe straty i częste niepowodzenia. Tak wyglądały operacje powietrznodesantowe II wojny światowej. Gdzie przeprowadzono największe z nich?

news | 20.11.2018 | Autor:

Kolejna niespodzianka w Pompejach. Odkryto malowidło przedstawiające Ledę i Zeusa… w bardzo niedwuznacznej pozie

W Pompejach wzdłuż Regio V nieprzerwanie trwają wykopaliska mające na celu odkrywanie i zabezpieczanie pozostałości słynnego miasta. Naukowcy co chwilę ogłaszają kolejne sukcesy. Teraz udało im się znaleźć pikantne przedstawienie mitu o Ledzie i Zeusie.

Statek "Endurance" uwięziony w lodzie (fot. domena publiczna)

news | 19.11.2018 | Autor:

Na Antarktydę wyruszy brytyjska wyprawa. Czy badacze znajdą wrak zaginionego statku?

W sierpniu 1914 roku, tuż po wybuchu pierwszej wojny światowej, z Wielkiej Brytanii wyruszyła na pokładzie żaglowca „Endurance” wyprawa mająca na celu odkrywanie Antarktydy. Po wielu miesiącach lodowy żywioł pochłonął jednostkę. Czy teraz wreszcie uda się ją odnaleźć?

Rysunek odkryty przez naukowców z Tybingi (fot. Christian Hoyer, Floss working group, University of Tübingen)

news | 18.11.2018 | Autor:

Naukowcy z uniwersytetu w Tybindze znaleźli graffiti z epoki lodowcowej

Popularność bazgrania po ścianach w ostatnim tysiącleciu stanowi dla naukowców badających sztukę prehistoryczną nie lada wyzwanie. Kiedy jednak spod warstw późniejszych obrazów uda się wydobyć rysunki liczące wiele tysięcy lat, radość jest podwójna. Tak było w przypadku odkrycia...

Hiszpańską potęgę kolonialną budował między innymi Vasco Núñez de Balboa.

artykuł | 17.11.2018 | Autor:

Czy kolonializm się opłacał?

Tania lub wręcz darmowa siła robocza. Korzystne warunki dla handlu. Zasoby cennych kruszców. Wydawałoby się, że mocarstwa kolonialne na podbojach mogły tylko zarobić. Ale czy na pewno?

Czerwonych Khmerów doprowadził do śmierci nawet jednej czwartej populacji Kambodży.

news | 17.11.2018 | Autor:

Są odpowiedzialni za śmierć prawie 2 milionów ludzi. Po latach wreszcie spotkała ich zasłużona kara

W piątek działający pod egidą ONZ Międzynarodowy Trybunał w Kambodży uznał dwóch najwyższych rangą przywódców Czerwonych Khmerów za winnych ludobójstwa. Obaj mężczyźni zostali skazani na dożywocie. Mają na sumieniu 1,7 miliona ofiar.

W roku 536 Europa na 18 miesięcy pogrążyła się w ciemnościach. Skutki? Głód, nędza i choroby.

news | 16.11.2018 | Autor:

Który rok był najgorszy w historii Europy? Naukowcy właśnie to ustalili. Rezultat ich badań może cię zaskoczyć!

W którym momencie dziejów żyło im się absolutnie najgorzej? Nie był to rok 1349, kiedy żniwo zbierała Czarna Śmierć ani nawet 1918, gdy nie dość, że trwała wielka wojna, to jeszcze grypa hiszpanka zabiła od 50 do 100 milionów ludzi. Zatem kiedy Europejczycy mieli najbardziej „przechlapane”?

Ludzkie czaszki (fot. Aleksandra Zaprutko-Janicka, archiwum prywatne)

news | 15.11.2018 | Autor:

Czy Asterix i Obelix kolekcjonowali czaszki swoich wrogów? Według nowych ustaleń archeologów Galowie rzeczywiście ich dekapitowali

Czytając starożytne teksty, badacze często biorą poprawkę na wyobraźnię autorów. Ci ostatni nieraz przedstawiali pokonanych wrogów jako potężniejszych niż w rzeczywistości, by wyolbrzymić swoje zwycięstwo. Tak właśnie interpretowano dotąd opisy koni Galów z naszyjnikami z czaszek wrogów. Wygląda...

Erwin Rommel przez wiele lat był ulubieńcem Hitlera. Cenili go również alianci.

artykuł | 14.11.2018 | Autor:

Rycerz Hitlera. Jak przebiegała kariera Erwina Rommla?

Dla wielu był ucieleśnieniem germańskiego wojownika. Zachwycano się jego dyscypliną i poczuciem lojalności. Podziwiano go też za ułańską fantazję. Jego legenda była równie ważna dla nazistów, jak on sam. A może nawet ważniejsza?

Jednym z największych imperiów w dziejach było to stworzone przez Czyngis-chana. Ale czy na pewno największym?

miniatura | 12.11.2018 | Autor:

Które imperium w dziejach zajmowało największe terytorium?

Kandydatów do tytułu największego pod względem powierzchni mocarstwa jest dwóch. Każde z tych imperiów zajęło obszar ponad 30 milionów kilometrów kwadratowych i zostawiło potencjalnych rywali daleko za sobą. Ale to, komu należy przyznać palmę pierwszeństwa, wcale nie jest...

Stulecie niepodległości. Polska nie jest jedyna (fot. _Alicja_, lic. CC0)

news | 12.11.2018 | Autor:

Polska nie jest jedyna. Kto jeszcze obchodzi w tym roku stulecie niepodległości?

Mamy za sobą kulminacyjny punkt obchodów stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości. 11 listopada w całym kraju ludzie zbierali się, by świętować. Ale Polska to nie jedyny kraj, który w 2018 roku obchodzi okrągłą rocznicę wyzwolenia.

Jednym z organizatorów akcji był Feliks Dzierżyński, stojący na czele tajnej policji.

artykuł | 11.11.2018 | Autor:

Afera MOCR-Trust. Tak bolszewickie służby Feliksa Dzierżyńskiego ośmieszyły zachodni wywiad

Niedługo po rewolucji październikowej groźba interwencji państw zachodnich w Rosji była realna. Osłabiona Armia Czerwona nie wytrzymałaby pod naporem europejskiej koalicji. Dlaczego do tego nie doszło? Wszystko dzięki wymyślonemu przez bolszewików wybiegowi. W zastawioną przez nich pułapkę zagraniczne...

Niemcy do bombardowania Londynu użyli ponad 9 tysięcy "latających bomb".

news | 10.11.2018 | Autor:

Gdyby nie odwaga polskiego pilota, ta „latająca bomba” spadłaby na Londyn. Archeolodzy znaleźli fragmenty pocisku V1

W lesie Packing Wood nieopodal Ashford w Wielkiej Brytanii znaleziono szczątki broni pochodzącej z czasów II Wojny Światowej. Za zardzewiałymi fragmentami rakiety kryje się dramatyczna historia, w której stawką był najprawdopodobniej sam Londyn.

Atak Chruszczowa na Stalina postawił Mao w trudnej sytuacji.

artykuł | 08.11.2018 | Autor:

Stalin był w „70% dobry i w 30% zły”. Jak Mao ocenił krytykę kultu Stalina i nowy kurs Związku Radzieckiego?

Mao nie zawsze zgadzał się ze Stalinem. W sprawach dotyczących własnego kraju rzadko słuchał jego rad. Jednak kiedy w październiku 1956 roku Chruszczow wystąpił z krytyką zmarłego przywódcy ZSRR, Przewodniczący uznał, że sprawy zaszły za daleko.

Mozaika przedstawiająca Narcyza, odkryta przez ekipę archeologów z Nebraski (fot. University of Nebraska)

news | 08.11.2018 | Autor:

Sprośne rysunki w ubikacji? Nowe odkrycie pokazuje, że nic się w tej kwestii nie zmieniło od 1800 lat!

Zdarza się niestety, że męskie ubikacje „zdobione” są rysunkami wielkich penisów, czy sprośnymi hasłami. Odkryta właśnie rzymska latryna pokazuje, że to tradycja stara jak świat. Starożytna toaleta upiększona została między innymi wizerunkiem Narcyza podziwiającego swoje ogromne przyrodzenie.

Brama wejściowa do obozu Stutthof (fot. Polimerek, lic. GNU FDL)

news | 07.11.2018 | Autor:

Czy ten strażnik z obozu koncentracyjnego odpowie za swoje zbrodnie? 94-latek stanął przed… sądem dla nieletnich!

Porusza się na wózku inwalidzkim, jest stary i zniedołężniały. Ale żyje, w przeciwieństwie do wielu ofiar obozu KL Stutthof, które zdaniem prokuratury pomógł zabić. W Muenster w Niemczech właśnie rozpoczął się proces 94-letniego strażnika z niemieckiego obozu koncentracyjnego....

Obrona Głogowa na przedwojennej pocztówce.

artykuł | 04.11.2018 | Autor:

Bohaterska obrona Głogowa. Jak niewielka warownia powstrzymała najazd niemieckiego króla?

Pozornie w starciu z królem niemieckim Bolesław Krzywousty nie miał żadnych szans. Jego wojsko było mniej liczne i gorzej uzbrojone, a sojusznicy nie przybyli na czas z pomocą. Mieszkańcy oblężonego Głogowa też byli już gotowi na kapitulację… Co...

Choć naukowcy od dawna przypuszczali, że starożytni Egipcjanie wykorzystywali system ramp, dotąd nie wiadomo było, jak on działał.

news | 04.11.2018 | Autor:

Archeolodzy o krok bliżej odkrycia tajemnicy budowniczych Piramidy Cheopsa

Przez lata naukowcy głowili się nad tym, w jaki sposób starożytni Egipcjanie zdołali wznieść piramidy – bez maszyn, które byłyby w stanie udźwignąć gigantyczne kamienne bloki. Najnowsze odkrycie z kopalni alabastru w Hatnub rzuca nowe światło na tę...

Kadr z pierwszej ekranizacji opowieści o Frankensteinie z 1910 roku (fot. domena publiczna)

news | 03.11.2018 | Autor:

Pierwsza ekranizacja „Frankensteina” odnaleziona i uratowana przed zniszczeniem. Teraz możemy ją obejrzeć za darmo

Biblioteka amerykańskiego Kongresu z okazji Halloween sprawiła miłośnikom kina niesamowity prezent. Na jej stronie można za darmo obejrzeć pierwszą ekranizację słynnej powieści Marry Shelley „Frankenstein”. Przez lata film uważano za zaginiony.

recenzja | 02.11.2018 | Autor:

Zapomniana historia brytyjskiej stolicy (Peter Ackroyd „Londyn. Miasto queer. Historia od czasów rzymskich po dzień dzisiejszy”)

Czy parady równości i spory o tolerancję seksualną to problemy charakterystyczne tylko dla współczesności? Bynajmniej. A czy na „takie tematy” wypada pisać historykowi? Oczywiście! Może przede wszystkim dlatego, że niektórzy wciąż uznają je za tematy tabu.

Czaszka neandertalczyka (fot. Jason M. Ramos, lic. CC BY 2.0)

news | 02.11.2018 | Autor:

Wiemy jak neandertalczycy zajmowali się swoimi dziećmi. Wszystko dzięki zębom dwójki malców

Jak wiele da się wyczytać z jednego zęba? Jak się okazuje, zdeterminowany paleoantropolog dzięki różnym metodom badawczym może z niego wyciągnąć całe mnóstwo informacji. Łącznie z tym, jak długo neandertalskie matki karmiły swoje dzieci piersią.

Minóg rzeczny, nazywany rybą-wampirem, mimo przerażającego wyglądu w średniowiecznej Anglii uchodził za przysmak.

news | 31.10.2018 | Autor:

Niespotykane znalezisko: szczątki ryby-wampira w średniowiecznym szambie

Nowe odkrycie brytyjskich naukowców przyprawia o ciarki. W średniowiecznym szambie w centrum Londynu natrafili na ostre jak brzytwa zęby minoga rzecznego. Ryba-wampir, uznawana 700 lat temu za wyjątkowy przysmak, ma „na sumieniu” przynajmniej jedną ofiarę – angielskiego króla...

Głównymi aktorami w Monachium byli Adolf Hitler i Neville Chamberlain.

artykuł | 30.10.2018 | Autor:

Czy istniała alternatywa dla układu monachijskiego? Brytyjski historyk wyjaśnia, czy można było powstrzymać Hitlera już w 1938 roku

Układ monachijski był jedną z ostatnich rozpaczliwych prób uratowania pokoju w Europie. Odbyło się to kosztem Czechosłowacji, której przedstawiciele nie mogli nawet wziąć udziału w negocjacjach. Czy można było uniknąć tego hańbiącego porozumienia i już wówczas położyć kres...

Piktyjskie artefakty. Nowe odkrycie każe się zastanowić, czy to ornament, czy tekst (fot. Mike Peel, www.mikepeel.net, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 30.10.2018 | Autor:

Czy Piktowie opracowali własne pismo? Niewykluczone!

Jak wynika z najnowszych badań prowadzonych na Uniwersytecie Aberdeen, Piktowie, czyli grupa plemion zamieszkujących Szkocję, która skutecznie opierała się Rzymianom, około 1700 lat temu opracowała własne pismo. Czy zdołamy je odczytać?

Stanisław Bułak-Bałachowicz i estoński generał Johan Laidoner w Pskowie 25 sierpnia 1919 roku. Sojusz atamana z Estonią okazał się nietrwały. Zdjęcie i podpis z książki "Wojna domowa".

artykuł | 29.10.2018 | Autor:

Walcząc o niepodległą Białoruś, grabił i mordował. Prawda o Stanisławie Bułaku-Bałachowiczu

Historycy czasem porównują go do Kmicica. Piłsudski uważał, że był „bandytą, ale nie tylko to; on dziś Rosjanin, jutro Polak, pojutrze Białorusin, a następnego dnia Murzyn”. W rzeczywistości szaloną kampanię wojenną Stanisława Bułaka-Bałachowicza napędzało przede wszystkim jedno: chęć...