Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Józef Piłsudski

Co o Józefie Piłsudskim miał do powiedzenia amerykański ambasador?

artykuł | 16.08.2018 | Autor:

Co pierwszy amerykański ambasador w Polsce myślał o Józefie Piłsudskim?

Mąż stanu, a może mściwy egocentryk, który mylił własny interes z dobrem ojczyzny? Oto co na temat Józefa Piłsudskiego miał do powiedzenia pierwszy przedstawiciel amerykańskich władz w Warszawie.

Akcja pod Bezdanami była jedną z wielu przeprowadzonych przez bojówkę PPS akcji ekspropriacyjnych. Niestety, nie poszła tak dobrze, jak dwa lata wcześniejsza akcja pod Rogowem (na ilustracji).

artykuł | 22.07.2018 | Autor:

Akcja pod Bezdanami. W tym napadzie na pociąg brało udział czterech polskich premierów. Dlaczego tak źle im poszło?

Był wrzesień 1908 roku. Do akcji ruszyli najwybitniejsi i najbardziej doświadczeni działacze PPS, w tym sam Józef Piłsudski. W takim składzie napad na pociąg jadący z Kongresówki do Petersburga nie mógł się nie udać. A jednak prawie wszystko...

Kogo marszałek Piłsudski nazywał "zaplutym karłem"?

artykuł | 03.07.2018 | Autor:

To nie komuniści wymyślili „zaplutego karła”. Tym epitetem posługiwał się nawet marszałek Piłsudski. Kogo tak określał?

Józef Piłsudski znany jest z barwnego, soczystego języka. Nigdy nie wahał się wygłaszać kontrowersyjnych opinii ani ostro oceniać swoich rywali. Nie inaczej było, kiedy zabrał głos na przyjęciu, na którym ogłosił swoje wycofanie z życia politycznego.

Po przewrocie majowym obóz piłsudczyków zachowywał pozory demokracji. Aż do wyborów 1930 roku...

artykuł | 23.06.2018 | Autor:

Jeśli posłom „dołożą – to także nie szkodzi”. Czy Piłsudski naprawdę musiał wysłać opozycję do więzienia?

Po przewrocie majowym z 1926 roku polski system polityczny pozornie działał według starych reguł. Przed wyborami 1930 roku Marszałek postanowił jednak zdecydowanie rozprawić się z opozycją. Czy aż tak obawiał się przegranej?

Józef Piłsudski został zesłany na Syberię w wieku 19 lat.

artykuł | 12.05.2018 | Autor:

Jaką rolę Józef Piłsudski odegrał w zamachu na cara Aleksandra III i za co naprawdę zesłano go na Syberię?

Dziewiętnastoletni Piłsudski po rocznym pobycie w Charkowie wrócił do Wilna, gdzie niemal od razu zaangażował się w działalność konspiracyjną. Szybko został wciągnięty w wir wydarzeń, których celu nawet się nie domyślał. I… został skazany na pięcioletnie zesłanie na...

Klasa w XIX-wiecznej szkole rosyjskiej

miniatura | 15.04.2018 | Autor:

Dlaczego najważniejsi politycy przedwojennej Polski w szkole zbierali same pały?

Dzisiaj pisząc o wybitnych postaciach wypada podkreślać, że już w latach szkolnej nauki wykazywali się niezwykłymi talentami. Przed wojną odwrotnie: w dobrym guście były oceny co najwyżej mierne.

Nieśwież przed wojną.

miniatura | 02.03.2018 | Autor:

Piłsudski lubił się grzać w blasku arystokracji. Ale co to miało wspólnego… z siadaniem gołym tyłkiem na jeżach?

„To nie sztuka zabić kruka ani sowę trafić w głowę ale sztuka całkiem świeża gołą dupą siąść na jeża” – brzmiał frywolny wierszyk Aleksandra Fredry. Józef Piłsudski ułożył własną jego wersję.

Czy Polska rzeczywiście przypomina obwarzanek? (fot. Perkele i Off-shell, lic. CC BY-SA 3.0)

miniatura | 30.01.2018 | Autor:

Dlaczego Józef Piłsudski twierdził, że „Polska to obwarzanek”?

Czy zdaniem świeżo awansowanego na marszałka Józefa Piłsudskiego prawdziwych patriotów można było znaleźć wyłącznie na Kresach?

Juliusz Słowacki (fot. domena publiczna)

miniatura | 29.01.2018 | Autor:

„Królom był równy”. O kim Józef Piłsudski wypowiedział się w ten sposób?

Współcześni go nie doceniali. Co innego marszałek. Jeśli był czyimś – jak byśmy to dzisiaj ujęli – fanem, to właśnie Juliusza Słowackiego.

Piłsudski miał wielkie marzenia, gdy wybuchła I wojna światowa.

artykuł | 17.01.2018 | Autor:

Najbardziej kompromitująca z jego porażek. Dlaczego Piłsudski nie był w stanie wywołać antyrosyjskiego powstania?

W 1914 roku wojna między zaborcami, o której marzyły pokolenia Polaków, stała się faktem. Entuzjazmowi dał się ponieść także Piłsudski. Wyruszył do Królestwa Polskiego, by poderwać rodaków do walki. Już kilka dni później musiał wracać jak niepyszny. Czy...

Piłsudskiemu trzeba przyznać - umiał wymyślać ciekawe metafory.

miniatura | 13.01.2018 | Autor:

„Czego pan chce, pokoju czy wojny”. Jak Józef Piłsudski ustawił do pionu litewskiego dyktatora?

Jedno przemówienie Józefa Piłsudskiego wystarczyło, by zmusić Litwinów do zawarcia pokoju. Co i w jakich okolicznościach powiedział Marszałek?

Adam Koc. Jeden z organizatorów niedoszłej akcji odwetowej, na fotografii z lat 30.

artykuł | 01.01.2018 | Autor:

Po zabójstwie Narutowicza piłsudczycy planowali wymordować grupę polityków prawicy. Niewiele brakowało, a akcja doszłaby do skutku

W plan odwetu wtajemniczono bliskich współpracowników Komendanta i szefów sojuszniczej partii. Fizycznej likwidacji przeciwników miał towarzyszyć zamach stanu, na nowo oddający władzę w ręce Józefa Piłsudskiego.

Józef Piłsudski (fot. domena publiczna)

miniatura | 13.12.2017 | Autor:

„Czynię próbę, czy można jeszcze w Polsce rządzić bez bata”. Tak Józef Piłsudski mówił do demokratycznie wybranych przedstawicieli narodu

Piłsudski nie ukrywał, że jest gotów wprowadzić w Polsce twardą dyktaturę, jeśli sytuacja nie potoczy się po jego myśli. I wprost nawiązał do wzorów z czasów zaborów.

Józef Piłsudski nie bał się wygarnąć politykom, co o nich sądzi (fot. domena publiczna).

miniatura | 07.12.2017 | Autor:

„Każę powiesić albo rozstrzelać stu albo dwustu tych łajdaków”. Dlaczego Józef Piłsudski tak bardzo gardził polskim Sejmem?

Piłsudski w demokratycznym sejmie widział tylko wielką kloakę. Posłów uważał za złodziei i drani. Końcowo ich nie powiesił. Ale z drugiej strony wprost kazał aresztować ludzi, z których poglądami się nie zgadzał.

Marszałek Józef Piłsudski na łożu śmierci w pokoju, w którym umarł.Marszałek Józef Piłsudski na łożu śmierci w pokoju, w którym zmarł.

artykuł | 22.11.2017 | Autor:

Ostatnie chwile Komendanta. Jak umierał Józef Piłsudski?

Przejmująca relacja osobistego adiutanta Komendanta. Jak wyglądały ostatnie godziny Józefa Piłsudskiego? Kto był u jego boku? Czy znamy ostatnie słowa Marszałka?

Powitanie Józefa Piłsudskiego chlebem i solą. Nieznana miejscowość, fotografia prawdopodobnie z 1919 roku.

artykuł | 11.11.2017 | Autor:

Tajemnica sukcesu Józefa Piłsudskiego. Dlaczego to właśnie jemu oddano władzę w listopadzie 1918 roku?

11 listopada władza leżała na ulicy. Sięgnąć po nią mógł jednak tylko jeden człowiek. Dlaczego to właśnie Józefa Piłsudskiego uważano za jedynego kandydata do objęcia rządów w odradzającym się kraju?

Józef Piłsudski na dworcu w Warszawie, 2 lutego 1935 roku.

artykuł | 04.11.2017 | Autor:

Czy przed śmiercią Józef Piłsudski postradał zmysły? Ponury obraz ostatnich tygodni życia marszałka

Rydz-Śmigły już w 1932 roku mówił o Piłsudskim, że to „człek nienormalny”. Wiosną 1935 roku prawdy nie dało się dłużej bagatelizować. Postępowała zatrważająca degrengolada umysłowa Komendanta.

artykuł | 16.10.2017 | Autor:

Minister Macierewicz mógłby się od niego uczyć. Jak Józef Piłsudski niszczył polską armię?

Masowe czystki personalne w korpusie oficerskim, szukanie haków, obsadzanie stanowisk osobami o wątpliwych kompetencjach czy zmiana przepisów emerytalnych… Takie działania podjął w polskiej armii Marszałek Józef Piłsudski po przewrocie majowym. Wygląda na to, że dziś ma on wiernych naśladowców.

W samym zamachu majowym zginęło około 400 osób. Na zdjęciu szwoleżerowie na pozycjach w Warszawie

artykuł | 27.08.2017 | Autor:

Ilu zabitych ma na sumieniu Józef Piłsudski?

Krwawy zamach, polityczne morderstwa, brutalne tłumienie strajków i otwarcie obozu koncentracyjnego. Ilu ludzi straciło życie przez polskiego bohatera narodowego? I czy wszystkimi grzechami Sanacji wolno obciążać jej twórcę?

news | 01.05.2017 | Autor:

Sprofanowano Mauzoleum Piłsudskiego w Wilnie

Po raz kolejny zdewastowano miejsce spoczynku serca Piłsudskiego na wileńskiej Rossie. Ty razem chuligani wykonali obraźliwe napisy przy użyciu zielonej farby w sprayu, a  wszystko to tuż przed świętem 3 Maja. Sprawa została zgłoszona na policję.