Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

„Czego pan chce, pokoju czy wojny”. Jak Józef Piłsudski ustawił do pionu litewskiego dyktatora?

Józef Piłsudski w Genewie nie patyczkował się z premierem Litwy (fot. domena publiczna)

fot.domena publiczna Józef Piłsudski w Genewie nie patyczkował się z premierem Litwy (fot. domena publiczna)

Jedno przemówienie Józefa Piłsudskiego wystarczyło, by zmusić Litwinów do zawarcia pokoju. Co i w jakich okolicznościach powiedział Marszałek?

„Qu’est-ce que vous voulez – la paix ou la guerre?”, a więc: „Czego pan chce, pokoju czy wojny?”. Pytanie to zadał Józef Piłsudski premierowi Litwy Augustinasowi Voldemarasowi po jego przemówieniu na posiedzeniu Ligi Narodów w Genewie 9 grudnia 1927 roku.

W grudniu 1926 roku doszło na Litwie do zamachu stanu, w wyniku którego na czele państwa stanęli nastawieni antypolsko i proniemiecko prezydent Antonas Smetona i premier Augustinas Voldemaras. Rząd litewski wprowadził do projektu konstytucji zapis, że stolicą państwa jest Wilno, oraz podtrzymał oficjalnie stan wojny pomiędzy Litwą i Polską.

Litwini zgłaszali pretensje do zagarniętych w 1920 roku w wyniku „buntu” gen. Lucjana Żeligowskiego Wilna i Litwy Środkowej, które inkorporowano do Polski dwa lata później. Nie uznawali argumentu, że większość mieszkańców tych terenów uważała się za Polaków.

Apogeum konfliktu

Napięcie we wzajemnych stosunkach rosło, apogeum osiągnęło w listopadzie 1927 roku, gdy po nieudanym przewrocie przeciwko dyktatorskim rządom Voldemarasa, popieranym przez mniejszość polską na Litwie i rząd RP, rozpoczęto represje wobec ludności polskiej. Strona polska zastosowała retorsje wobec Litwinów na Wileńszczyźnie.

Komentarze

brak komentarzy

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.