Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Polityka historyczna, muzealnictwo i teoria historii

Jeden z budynków należących do Instytutu Pamięci Narodowej w Szczecinie (fot. Google Street View)

news | 24.09.2018 | Autor:

Gdy w grę wchodzi patriotyzm, zapominamy o prawie autorskim? Czy szczeciński IPN przywłaszczył sobie słynny plakat? Tak twierdzą spadkobiercy

Z pomocą wielkiego banera w Szczecinie IPN chciał przypomnieć o tym, że to Polska jako pierwsza musiała walczyć w czasie drugiej wojny światowej. Nie dość, że Instytut zrobił literówkę, to jeszcze – jak twierdzi rodzina autora – przywłaszczył...

Pożar muzeum w Rio de Janeiro (fot. Felipe Milanez, lic. CCA SA 4.0 I)

news | 03.09.2018 | Autor:

Tragedia dla światowego dziedzictwa kulturowego! W Rio de Janeiro spłonęło muzeum narodowe

Prezydent Michel Temer nazwał to „smutnym dniem dla wszystkich Brazylijczyków”. Pożar Muzeum Narodowego w Rio de Janeiro pochłonął dwieście lat pracy i miliony artefaktów. Muzealnicy na całym świecie są w szoku. 

Zbigniew Ścibor-Rylski (fot. Krzysztof Stępkowski, Ordynariat Polowy WP, MON)

news | 24.08.2018 | Autor:

Z inicjatywy powstańców w Warszawie ma stanąć pomnik gen. Ścibora-Rylskiego. Komentarzem Pawłowicz zniesmaczeni nawet prawicowi dziennikarze

Osoby ze środowiska weteranów powstania warszawskiego we współpracy ze stołecznym magistratem rozpoczęły starania o wybudowanie pomnika gen. Ścibora-Rylskiego. Posłanka Pawłowicz kpi z tego pomysłu.

Pomnik na Westerplatte (fot. Holger Weinandt, lic. CCA SA 3.0)

news | 09.08.2018 | Autor:

Awantura wokół obchodów na Westerplatte. Prezydent Gdańska idzie na noże z MON i PiS. Czy będzie jak w zeszłym roku?

Minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak zwołał konferencję prasową, na której ogłosił, że prezydent Gdańska nie zaprosił wojska na obchody rocznicy wybuchu drugiej wojny światowej. Paweł Adamowicz twierdzi, że to bzdura i zwołuje własną konferencję. MON oświadcza, że prezydent...

Przykład tak zwanej odzieży patriotycznej (fot. Stiopa, lic. CCA SA 4.0)

news | 07.08.2018 | Autor:

Odzież patriotyczna dla psów? Weterani z AK oburzeni

W ostatnich latach coraz większą popularność zyskuje tak zwana odzież patriotyczna. Ubrane w nią osoby można spotkać zarówno na ulicy, na siłowni, jak i na korytarzach uczelni wyższych. Teraz jednak twórcy tekstyliów poszli o krok dalej – wyprodukowali...

Tadeusz Mazowiecki (fot. Artur Klose, lic. CCA-SA 2.0 Generic)

news | 31.07.2018 | Autor:

Rodzina Mazowieckiego pozywa radną PiS za nazwanie byłego premiera „stalinowcem, komunistą i agentem NKWD”

Synowie byłego premiera Tadeusza Mazowieckiego pozywają radną Prawa i Sprawiedliwości Annę Jaśkowską. Kobieta w czasie debaty nad nadaniem jednej z lubelskich ulic imienia ich ojca nazwała go „stalinowcem, komunistą i agentem NKWD”.

Tymczasowe miejsce pamięci w Kwaterze na Łączce w 2014 r. (fot. Piotr Kononowicz, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 22.06.2018 | Autor:

Pomysłowe? Makabryczne? A może nieprawdziwe? IPN stanowczo zaprzecza, że wysłał w podziękowaniu ziemię z dołów śmierci

IPN zajmuje się między innymi poszukiwaniem szczątków ofiar komunistycznego aparatu bezpieczeństwa w kraju i zagranicą. „Rzeczpospolita” twierdzi, że wolontariusze biorący udział w pracach z tym związanych właśnie otrzymali makabryczny prezent. IPN stanowczo zaprzecza.

Donald Trump i Reuven Rivlin (fot. חיים צח Government Press Office of Israel - Haim Zach, lic. CCA SA 4.0)

news | 13.06.2018 | Autor:

Czy Polskę zaleje fala pozwów w sprawie zwrotu mienia żydowskiego przy wsparciu Trumpa? „New York Times” widzi „wąskie okno sprawiedliwości”

Zdawać by się mogło, że ustawy podpisywane przez amerykańskiego prezydenta mają dla wewnętrznych spraw Polski niewielkie znaczenie. To jednak tylko pozory. Nowa ustawa zatwierdzona przez Donalda Trumpa może zaboleć polski budżet. Wszystko przez mienie żydowskie.

Zdobycie Shermana to jeden z najciekawszych epizodów organizowania wystawy w Muzeum II Wojny Światowej.

artykuł | 07.01.2018 | Autor:

Jak zdobyć własny czołg? Były dyrektor muzeum wyjaśnia jak pozyskiwał najcenniejsze eksponaty

Pamiątek przeszłości można szukać wśród ludzi i w innych muzeach. Albo… na Komendzie Głównej Policji. Na pewno przydaje się nieco szczęścia. Ale przede wszystkim, jak pokazuje historia eksponatów z wystawy Muzeum II Wojny Światowej, trzeba mieć oczy szeroko otwarte.

Muzeum Powstania Warszawskiego jako pierwsze w Polsce korzystało z osiągnięć nowoczesnej muzeologii.

artykuł | 30.12.2017 | Autor:

Pierwsze TAKIE muzeum. Kulisy powstania Muzeum Powstania Warszawskiego

Flagowe polskie muzeum historyczne od lat przedstawiane jest jako wzór do naśladowania.  Wszelkie głosy krytyki traktuje się jak atak na rodzimy patriotyzm i lekceważenie polskiego męczeństwa. Czy o Muzeum Powstania Warszawskiego naprawdę trzeba mówić jak o zmarłych –...

Współczesne muzea historyczne, zwłaszcza dotyczące historii najnowszej, często są ofiarami nacisków ze strony świata polityki.

opinia | 25.12.2017 | Autor:

Nie tylko Polacy kłócą się o muzea. Gdzie jeszcze pamięć stała się sprawą polityczną?

Amerykańskie muzeum, które upamiętnia Żydów i Polaków, ale odmawia Ormianom. Węgierska wystawa, która zrównuje nazistów z komunistami. Znikające wzmianki o japońskich zbrodniach. Czy kiedy historia zamienia się w politykę historyczną, muzeum może być czymś więcej, niż tylko narzędziem...

Fragment sławnych marmurów Elgina

artykuł | 25.11.2017 | Autor:

Haniebne korzenie europejskich muzeów. Ile spośród wybitnych kolekcji powstało drogą grabieży?

„Własność kulturalną” zapisano w konwencji haskiej dopiero w 1954 roku. Wcześniej każdy grabił na potęgę. Polska szczególnie często padała ofiarą okupantów i wyzwolicieli o lepkich palcach.

Zamek Tropsztyn, stan na rok 2012.

opinia | 26.09.2017 | Autor:

Czy powinniśmy odbudować zamki Kazimierza Wielkiego? Ta jedna twierdza to świetny dowód czemu nie zawsze warto to robić

Lądowisko dla helikopterów, plastikowa dama z łasiczką i wielka flaga biało-czerwona. Polska duma z historii. I typowo polski kicz.

Płonący Zamek Królewski po ostrzale artylerii niemieckiej 17 września 1939 roku

artykuł | 28.08.2017 | Autor:

Czy naprawdę powinniśmy domagać się reparacji od Niemiec?

Czy Niemcy są nam winni setki miliardów euro czy ani grosza? Czy Polska ma podstawy, by domagać się odszkodowania za straty poniesione w II wojnie światowej? Czy to tylko temat medialny i polityczny? Sprawdzamy dokumenty i pytamy najlepszych...

Uczennice szkoły przy ulicy Wiejskiej w Warszawie, ok. 1930 r.

opinia | 17.07.2017 | Autor:

Pokolenie dobrej zmiany. Czy za sprawą nowej reformy uczniowie znienawidzą historię?

Ktoś ewidentnie doszedł do wniosku, że wciąż żyjemy w czasach, w których o uwagę ucznia nauczyciel walczy tylko z kluskami, które mama po południu wstawi na stół. Ewentualnie z wizją świetnej zabawy z pomocą żeliwnego koła i znalezionego w...

Zamek Dolny w Wilnie został zbudowany najprawdopodobniej w XV wieku, za panowania Aleksandra Jagiellończyka.

opinia | 04.07.2017 | Autor:

Najważniejszy zabytek na Litwie zbudowano… niespełna dziesięć lat temu. Na życzenie polityków i bez historycznej wiedzy

Zdecydowała determinacja premiera, budżet przekroczono niemal dwukrotnie, a czas budowy przedłużył się o całe lata. Efekt nie zachwyca, bo Pałac Wielkich Książąt Litewskich z historią i z przemyślaną architekturą ma niezwykle mało wspólnego.

Kupno kolekcji Czartoryskich wzbudza dużo wątpliwości i prowokuje do wielu pytań.

opinia | 13.06.2017 | Autor:

Czy stracimy 2 miliardy złotych za kolekcję Czartoryskich?

Czy księcia Adama Czartoryskiego zmuszono do wzięcia fortuny za słynną kolekcję? Czy zakup firmowany przez ministra Glińskiego zakończy się procesem karnym? A może czeka nas powołanie komisji śledczej? Formalne (i nie tylko) aspekty głośnej i wciąż otwartej sprawy...

opinia | 01.06.2017 | Autor:

Czy Polska Agencja Prasowa nawołuje do linczu? Byłam na posiedzeniu Społecznego Trybunału Narodowego

Społeczny Trybunał Narodowy prowadzi swoje procesy w centrum prasowym PAP-u. W zaproszeniach rozsyłanych przez agencję widnieje wprost: „analizowane będą życiorysy” w celu uznania oskarżonych „za infamisów”. Za pieniądze podatników organizowany jest żenujący spektakl, który może skończyć się tragedią.

Najważniejszym eksponatem z kolekcji Czartoryskich jest "Dama z gronostajem" Leonarda da Vinci.

opinia | 30.05.2017 | Autor:

Kolekcję Czartoryskich trzeba było kupić. To, co działo się z nią przez ostatnie 25 lat nie pozostawia wątpliwości

Kiedy dowiedziałam się, że państwo polskie wykupiło kolekcję książąt Czartoryskich – co ważne: wraz z nieruchomościami i prawem do obiektów dziś uznanych za zaginione – poczułam głęboką ulgę. Sto milionów euro rozwiązało problem, który od lat wydawał się...

O udostępnienie fotografii wystawy poprosiliśmy jej twórców.

opinia | 05.05.2017 | Autor:

Byłem w Muzeum II Wojny Światowej. Czy jest się czym zachwycać?

Dni głośnej ekspozycji są już policzone. Władze zrobiły przecież wszystko, by obrzydzić placówkę, wymieść twórców wystawy i obsadzić muzeum własnymi ludźmi. Mimo to warto o Muzeum II Wojny Światowej mówić uczciwie. Czy naprawdę było ono warte tej ogromnej...

Dekomunizacja polskich ulic idzie pełną parą!

opinia | 11.04.2017 | Autor:

Chcesz nadać ulicy godnego patrona? Nasz ekspert wyjaśnia jak to zrobić

Dekomunizacja ruszyła pełną parą. W najbliższych miesiącach dziesiątki, a może i setki ulic zmienią swoje nazwy. Jak wpłynąć na ten proces? I co właściwie może zrobić przeciętny Kowalski? „Zaskakująco dużo” – odpowiada krakowski samorządowiec i działacz społeczny Mateusz...

Średniowieczny zamek, powojenna rekonstrukcja czy fantazja architekta? Czym jest poznański zamek? fot.CC BY-SA 2.5 Średniowieczny zamek, powojenna rekonstrukcja czy fantazja architekta? Czym jest poznański zamek?

opinia | 10.04.2017 | Autor:

To miał być poznański Wawel. Powstał zamek Gargamela. Sprawdzamy ile wart jest nowo otwarty pałac

To najbardziej obśmiany i najmłodszy zamek w Polsce. „Średniowieczna” budowla z pustaków. Kiczowaty nowobogacki pałac. Atrapa rodem z Disneylandu. Dopiero teraz udało się otworzyć go dla zwiedzających. Ale czy jest co oglądać?