Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Niemiecki odpowiednik IPN kończy działalność? Akta Stasi zostaną przekazane do archiwum

Akta Stasi z 1955 roku dotyczące Wilhelma Fricke (fot. domena publiczna)

fot.domena publiczna Akta Stasi z 1955 roku dotyczące Wilhelma Fricke (fot. domena publiczna)

W 1990 roku powołano w Niemczech tak zwany Instytut Gaucka, którego głównym zadaniem jest udostępnianie poszkodowanym akt bezpieki NRD oraz prace badawcze i działalność edukacyjna. Właśnie ogłoszono, że urząd zakończy pracę. Czy Niemcy rozliczyli się z przeszłością?

15 stycznia 1990 roku niemieccy opozycjoniści wtargnęli do gmachu ministerstwa bezpieczeństwa i zatrzymali trwające od kilku dni niszczenie zgromadzonych w nim akt. Zabezpieczono łącznie teczki 6 milionów osób, które składają się na 185 kilometrów bieżących dokumentów, a ponadto 200 tysięcy taśm oraz ponad milion kaset wideo. Zatrudniająca ponad trzy tysiące pracowników instytucja zajmowała się przez lata porządkowaniem i udostępnianiem tego zasobu.

Obecnie Niemcy planują przeprowadzenie restrukturyzacji Instytutu Gaucka na dużą skalę. Przede wszystkim chcą zlikwidować funkcję pełnomocnika rządu federalnego ds. akt Stasi, zamierzają też zmniejszyć liczbę placówek wchodzących w skład Instytutu z 12 do 5. Jak podaje rmf.fm, dawna siedziba Stasi ma zostać przekształcona w specjalistyczny ośrodek, zajmujący się digitalizacją i restaurowaniem akt komunistycznej bezpieki. Cały Instytut Gaucka zostanie podporządkowany archiwom.

W Niemczech podnoszą się głosy krytykujące plany tak drastycznego ograniczenia działalności instytucji. Gdy zaczęła ona funkcjonować, była wprost oblegana. W przeciągu kilku pierwszych dni działalności zabrakło blankietów służących do zamawiania akt (dodatkowo zaczęły je drukować niemieckie gazety). Ludzie masowo chcieli zaglądać do swoich teczek. Od 1992 roku do urzędu wpłynęło aż 3,2 miliona wniosków o wgląd w dokumenty. Liczba podań stopniowo jednak maleje (w 2018 roku było ich już o 3000 mniej, niż w 2017).

Jak powiedział dziennikarzom Roland Jahn, który pełnomocnik ds. akt Stasi, ostateczna decyzja należy do Bundestagu. Liczy jednak, że zostanie ona podjęta w tej kadencji, bo prace nad zabezpieczeniem dokumentów wymagają dużych nakładów finansowych.

Źródła informacji:

  1. „Urząd Gaucka”- stanowisko pełnomocnika do akt Stasi ulegnie likwidacji, dw.com/pl [dostęp 14.03.2019].
  2. Urząd Gaucka kończy działalność. Akta Stasi trafią do archiwum, rmf.fm [dostęp 14.03.2019].

Komentarze (1)

  1. 62.mark kraus Odpowiedz

    Szkoda że polscy obywatele nie mają swobodnego dostępu do akt SB. Tylko poszkodowani przez system i to musi stwierdzić sąd mogą sobie poczytać swoje akta. I stad biorą się afery teczkowe. Chciałbym poczytać swoją bo wiem że jest. Ale niestety jestem na przegranej pozycji.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.