Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Inne

Poród wiązał się z ogromnym zagrożeniem nie tylko dla kobiety, ale i dla dziecka. Ilustracja z XV wieku.

artykuł | 17.09.2018 | Autor:

Jak wyglądały porody w średniowiecznej Europie?

„Obarczę cię niezmiernie wielkim trudem twej brzemienności, w bólu będziesz rodziła dzieci” – tę karę, nałożoną na Ewę za zerwanie zakazanego owocu, średniowieczne kobiety poznały aż za dobrze. Ciąża i poród wiązały się w ich czasach ze śmiertelnym...

Obraz maryjny z Lublina (fot. Scotch Mist, lic. CC BY-SA 4.0)

miniatura | 14.09.2018 | Autor:

Cud lubelski. Co komunistyczne władze zrobiły, gdy zaczął krwawić obraz Matki Boskiej?

Modląca się 3 lipca 1949 roku w lubelskim kościele katedralnym zakonnica szarytka zobaczyła „czerwoną kroplę wielkości małej jagódki ” spływającą ze znajdującego się tam obrazu Matki Boskiej, co zgromadzeni wierni uznali za „krwawą łzę”.

recenzja | 07.09.2018 | Autor:

Zapomniana kampania II wojny światowej (Kamen Nevenkin „Zdobyć Budapeszt. Kampania na Węgrzech 1944”)

Wśród najbardziej znanych operacji z czasu II wojny światowej rzadko wymienia się zdobywanie węgierskiej stolicy. A przecież był to jeden z najkrwawszych epizodów trwającego sześć lat globalnego konfliktu. Czy najnowsza książka Kamena Nevenkina przyczyni się do zmiany tego...

Wróbel domowy (fot. JrPol, lic. CCA SA 4.0 I)

news | 05.09.2018 | Autor:

Naukowcy dowiedli, że wynajdując rolnictwo człowiek przypadkiem stworzył najpopularniejszy gatunek wróbla

Wróbel domowy jest bohaterem wierszyków, dziecięcych czytanek i ilustracji w elementarzach. Jako, że jest wszechobecny, naukowcy nie przykładali specjalnej wagi do jego obserwacji i badania. Tymczasem okazuje się, że te ptaki towarzyszą nam odkąd nauczyliśmy się uprawiać zboże.

Bankierzy tacy jak Szmul Jakubowicz otrzymywali od króla pruskiego pozwolenie na nabywanie ziemi. Portret autorstwa Bernarda Bellotta/

artykuł | 04.09.2018 | Autor:

Żydowskie fortuny w zaborze pruskim. Jak powstawały i dlaczego to nie Polacy się bogacili?

Po upadku Rzeczpospolitej każdy z zaborców miał inne plany dotyczące zagarniętych ziem. Austriacy szybko doprowadzili Galicję do skrajnej nędzy; w zaborze rosyjskim panował marazm. W Prusach wprowadzono natomiast kapitalizm. Tylko dlaczego na przemianach skorzystali Żydzi, a nie dotychczasowi...

Jeszcze na początku XX wieku spluwaczki były powszechnie spotykanym elementem wyposażenia.

artykuł | 31.08.2018 | Autor:

Kiedy Europejczycy przestali akceptować plucie w towarzystwie? Krótka historia manier według Normana Daviesa

Kiedy na Starym Kontynencie zaczęto używać widelca? Czy średniowieczni ludzie akceptowali smarkanie w palce? Brytyjski historyk udowadnia, że historyczny savoir-vivre to o wiele więcej, niż sztuka używania „spluwaczki, zwieracza i sreber”.

Widok na Valle de los Caídos (fot. domena publiczna)

news | 31.08.2018 | Autor:

Sterty szkieletów na hiszpańskim wybrzeżu. W pobliżu Walencji znaleziono masowy grób ofiar wojny domowej

W pobliżu hiszpańskiej Walencji znaleziono masowy grób. Badający go naukowcy są zdania, że to kolejny pochówek osób zamordowanych przez reżim generała Franco. Czy rodziny odnajdą wreszcie swoich bliskich?

Z wieży krakowskiego kościoła mariackiego co godzinę hejnalista wygrywa na trąbce hejnał.

artykuł | 29.08.2018 | Autor:

„Jakiś wariat co godzinę grał z wieży na trąbie”. Dlaczego w Krakowie wciąż grają hejnał?

Hejnał rozbrzmiewa od setek lat. Kiedyś wyznaczał godziny otwierania i zamknięcia bram miejskich i ostrzegał przed niebezpieczeństwami. Dzisiaj nie służy niczemu. Dlaczego nigdy z niego nie zrezygnowano?

Co jeszcze mogą skrywać jaskinie pozostaje kwestią otwartą. Ałtaj jest masywem górskim, który rozciąga się w Azji Środkowej na ponad 2000 km.

news | 27.08.2018 | Autor:

Co skrywają syberyjskie jaskinie? Najnowsze odkrycie naukowców w poszukiwaniu DNA naszych praprzodków.

W procesie ewolucyjnym człowieka denisowianie pojawili się mniej więcej w tym samym czasie, co neandertalczyk. Czy coś ich łączyło? Jak się okazuje bardzo wiele. Najnowsze badania paleogenetyków poświadczają, że oba gatunki praczłowieka się krzyżowały. Pytanie na ile mocna...

Jezioro Turkana w Kenii (fot. NASA)

news | 22.08.2018 | Autor:

Niezwykła konstrukcja, której nie zrozumieliby faraonowie. W Kenii znaleziono jedyne w swoim rodzaju monumentalne cmentarzysko

Słynne piramidy, grobowce czy mauzolea charakteryzuje jeden wspólny mianownik – chowano w nich tylko członków najbogatszych elit. Tymczasem w Kenii 5000 lat temu powstał monumentalny cmentarz, na którym pochowano setki osób bez różnicowania ze względu na płeć, wiek...

Jednym z konspiratorów i członków Organizacji Bojowej PPS był Aleksander Lutze - Birk.

artykuł | 19.08.2018 | Autor:

Fikcyjne małżeństwa polskich konspiratorów. Jak działały?

Polscy działacze niepodległościowi robili wiele, by nie rzucać się w oczy. Jednym ze sposobów maskowania rewolucyjnej działalności było pozorowanie małżeństw i osadzanie ich w partyjnych melinach. Czy ten pomysł się sprawdził?

Wybuch spowodował niewyobrażalne zniszczenia. Zabił około 300 osób.

artykuł | 13.08.2018 | Autor:

Czy podczas powstania warszawskiego naprawdę doszło do wybuchu czołgu pułapki? „To mit” – odpowiada Marek Sarjusz-Wolski

W niedzielę 13 sierpnia 1944 roku tuż po godzinie 18 monstrualna eksplozja zatrzęsła powstańczą Starówką. Zginęło około trzystu osób – mieszkańcy Warszawy i żołnierze. Ponad sto zostało rannych. W narodowej mitologii tragedię uwieczniono jako „wybuch czołgu pułapki.” Tymczasem...

wydawnictwo | 12.08.2018 | Autor:

Bilans krzywd. Jak naprawdę wyglądała niemiecka okupacja Polski

Twierdzili, że zaprowadzą porządek wśród ludzi niezdolnych, by rządzić samymi sobą. Rozgłaszali, że podejmują sprawiedliwą wojnę o należne im i podstępem wykradzione ziemie. Utrzymali, że podludzie ze Wschodu tylko od nich mogą nauczyć się prawdziwej kultury. Kłamali. Z...

Eksploracja podziemi (fot. materiały prasowe Dolnośląskiego Festiwalu Tajemnic)

news | 06.08.2018 | Autor:

Już w tę sobotę rozpocznie się szósta edycja Dolnośląskiego Festiwalu Tajemnic

W tym roku organizatorzy Dolnośląskiego Festiwalu Tajemnic, który będzie trwać od 11 do 12 sierpnia stanęli na wysokości zadania, przygotowując całą masę atrakcji. Wśród nich znajdą się wykłady, pokazy rekonstrukcji, warsztaty oraz spotkania z właścicielami dolnośląskich zamków. 

Fragment mapy Wojskowego Instytutu Geograficznego z zaznaczonym Przebrażem.

artykuł | 05.08.2018 | Autor:

Przebraże. Polski bastion na Wołyniu, który zdołał obronić się przed UPA i zadać banderowcom dotkliwe straty

Gdy wokół szalał obłęd, a Polacy każdej nocy drżeli z przerażenia, ta wieś nie zamierzała się poddawać. Zamiast czekać, aż po nich przyjdą z siekierami i pistoletami, mieszkańcy sami chwycili za broń, zmieniając swoją osadę w najprawdziwszą twierdzę.

recenzja | 03.08.2018 | Autor:

Ludzie zostali zaprojektowani do picia (Mark Forsyth „Krótka historia pijaństwa”)

Historia ludzi to historia alkoholu – twierdzi Mark Forsyth i próbuje prześledzić, jak napoje wyskokowe od zarania dziejów wpływały na los pojedynczych ludzi i całych imperiów. Okazuje się to nie lada wyzwaniem, zwłaszcza, że autor chce tworzyć książkę...

Potańcówka Miejska w Wejherowie (fot. Wejherowskie Centrum Kultury-Filharmonia Kaszubska)

news | 02.08.2018 | Autor:

Potańcówka rodem z przedwojennej Polski? Już niedługo w Wejherowie

Już po raz trzeci będzie można wsiąść do muzycznego wehikułu czasu i przenieść się do lat dwudziestych. Wejherowskie Centrum Kultury – Filharmonia Kaszubska organizuje Potańcówkę miejską. 15 sierpnia Plac Jakuba Wejhera zmieni się w prawdziwy rynek z okresu międzywojnia.

Macierewicz sprawował funkcję ministra obrony narodowej od listopada 2015 roku do lipca 2017 roku.

materiał promocyjny | 01.08.2018 | Autor:

Macierewicz bez tajemnic. Czego nie wiemy o historii jednego z najważniejszych polityków na polskiej prawicy?

Jego postać wciąż budzi skrajne emocje. Ma rzesze zwolenników i grono zaciekłych wrogów. Nie trzeba go nikomu przedstwiać, ale czy ktokolwiek zna go naprawdę? 

Czy IPN rzeczywiście może decydować, które nazwy ulic należy zmienić?

opinia | 28.07.2018 | Autor:

Czy Instytut Pamięci Narodowej ma decydująca rolę w nadawaniu nazw ulic?

Powszechnie przyjmuje się, że ustawa dekomunizacyjna dotyczy nazw ulic nadawanych w czasach PRL-u, które zachowały się do naszych czasów. Tak naprawdę wprowadza ona także ograniczenia dla współczesnego nazewnictwa. Przyznaje też pewną rolę w tym procesie Instytutowi Pamięci Narodowej....

Jedną z ofiar morderstw dokonanych 13 czerwca 1944 roku był Ludwik Widerszal.

artykuł | 26.07.2018 | Autor:

Te morderstwa wstrząsnęły Państwem Podziemnym. Kto odpowiadał za śmierć wysokich oficerów Armii Krajowej?

13 czerwca 1944 roku w Warszawie doszło do potrójnego morderstwa. Jego ofiarami padli kierownik Wydziału Informacji Biura Informacji i Propagandy wraz z żoną oraz jeden z pracowników tej samej komórki. Czy to możliwe, że za zbrodnię odpowiedzialni byli...

Bitwa na ziemi Dziadoszan skończyła się całkowitą klęską armii cesarskiej.

artykuł | 23.07.2018 | Autor:

Bitwa w kraju Dziadoszan. Co wiemy o pierwszym wielkim zwycięstwie Polaków nad Niemcami?

Ten najazd na Polskę zdecydowanie nie wyszedł cesarzowi Henrykowi II. Kiedy w ostatnich dniach sierpnia 1015 roku uciekał, zostawiając swoją armię na wrogiej ziemi, przeczuwał, że może być z nią źle. Nie sądził jednak, że zostanie dosłownie zmieciona...

Akcja pod Bezdanami była jedną z wielu przeprowadzonych przez bojówkę PPS akcji ekspropriacyjnych. Niestety, nie poszła tak dobrze, jak dwa lata wcześniejsza akcja pod Rogowem (na ilustracji).

artykuł | 22.07.2018 | Autor:

Akcja pod Bezdanami. W tym napadzie na pociąg brało udział czterech polskich premierów. Dlaczego tak źle im poszło?

Był wrzesień 1908 roku. Do akcji ruszyli najwybitniejsi i najbardziej doświadczeni działacze PPS, w tym sam Józef Piłsudski. W takim składzie napad na pociąg jadący z Kongresówki do Petersburga nie mógł się nie udać. A jednak prawie wszystko...

Określanie stron świata powinno być dziecinnie proste. Dlaczego więc wschód nie zawsze jest wschodem a zachód zachodem? Czy najwięksi podróżnicy tacy jak Magellan nie znali kierunków świata?

artykuł | 10.07.2018 | Autor:

Dlaczego wschód leży na… wschodzie? Norman Davies wyjaśnia, od czego zależy nasza orientacja w przestrzeni

Czym jest „Daleki Wschód” dla Chińczyków? Gdzie zdaniem Japończyków leży „Najdalszy Zachód”? Europejczycy stosunkowo niedawno zdali sobie sprawę z tego, że ich sposób opisywania świata nie jest uniwersalny. A może, jak sugeruje brytyjski historyk, należy go uznać wręcz...

Przygotowaniom do utworzenia drugiego frontu w Europie towarzyszyły liczne działania dezinformacyjne.

artykuł | 09.07.2018 | Autor:

Największy podstęp w dziejach wojskowości. Jak alianci ukrywali datę i miejsce lądowania w Normandii?

Nadmuchiwane czołgi. Aktorzy, udający alianckich generałów. I zalew fałszywych informacji. Brytyjskie i amerykańskie służby wykorzystały wszystkie możliwe chwyty, by zmylić Niemców co do rzeczywistego dnia i miejsca ataku. Jak skuteczne były ich działania?

Kogo marszałek Piłsudski nazywał "zaplutym karłem"?

artykuł | 03.07.2018 | Autor:

To nie komuniści wymyślili „zaplutego karła”. Tym epitetem posługiwał się nawet marszałek Piłsudski. Kogo tak określał?

Józef Piłsudski znany jest z barwnego, soczystego języka. Nigdy nie wahał się wygłaszać kontrowersyjnych opinii ani ostro oceniać swoich rywali. Nie inaczej było, kiedy zabrał głos na przyjęciu, na którym ogłosił swoje wycofanie z życia politycznego.