Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Historia Bliskiego Wschodu

Jehu, król północnego królestwa Izraela składający hołd Salmanasarowi III (fot. Steven G. Johnson, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 19.09.2018 | Autor:

Odkopano ślady oblężenia sprzed prawie trzech tysięcy lat. Czy to pozostałości po najeździe asyryjskiego władcy, który walczył z biblijnym Achabem?

Tureccy archeolodzy nie ustają w wysiłkach, by pokazać jak najpełniejszy obraz historii ich regionu. Tym razem natrafili na mury obronne, które noszą ślady brutalnej walki. Badacze przypuszczają, że mogą one pochodzić z czasów asyryjskiego najazdu.

Przykłady artefaktów odzyskanych przez Irak w 2008 r (fot. domena publiczna)

news | 15.08.2018 | Autor:

Zrabowane po upadku Saddama Husajna skarby wracają do Iraku

Po upadku Saddama Husajna przez pewien czas w Iraku panował chaos. Wykorzystywali to na ogromną skalę złodzieje, którzy nie oszczędzali także muzeów. Z irackich placówek zrabowano wówczas bezcenne skarby. Właśnie odzyskano kilka artefaktów.

Wypiek podpłomyków (fot. Radosław drożdżewski Zwiadowca21, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 17.07.2018 | Autor:

Chcesz upiec neolityczny chleb? Dzięki znalezisku z Czarnej Pustyni w Jordanii wiemy jak zrobić najstarszy chleb na świecie

Naukowcom pracującym w Jordanii udało się znaleźć chleb sprzed 14 500 lat. To odkrycie stanowi najstarszy dowód na to, że ludzie w tamtej epoce gotowali. Dzięki wnikliwej analizie wiemy nawet, jak smakował.

recenzja | 06.07.2018 | Autor:

Wietnamskie piekło. Czy żołnierzowi wolno przyznać się do strachu? („Powiedz, że się boisz” Robert Mason)

Aby spełnić swoje marzenia o lataniu, zaciągnął się do armii USA. Nie wiedział jednak, jak wysoką cenę przyjdzie mu za to zapłacić. Zaraz po przeszkoleniu wziął udział w wojnie, która naznaczyła jego życie traumą. I o niej właśnie...

Wyścigi rydwanów w starożytnym Rzymie (fot. domena publiczna)

news | 17.05.2018 | Autor:

Żydowscy miłośnicy sportu używali magicznego dopingu? Archeolodzy mają na to dowód

Odczytana niedawno niepozorna metalowa tabliczka z V lub VI wieku naszej ery miała, wedle zamiarów jej twórcy, zdrowo namieszać na hipodromie. Naukowcy wreszcie dowiedzieli się, kto przeklął konie drużyny niebieskiej i potraktował tabliczkę jak laleczkę voodoo. 

Kibuce przyciągały zwłaszcza młodych. Na zdjęciu członkowie kibucu „Achwa” w Drohobyczu w 1932 r.

artykuł | 05.03.2018 | Autor:

Pierwsze kibuce powstały w Polsce. Zapomniane korzenie żydowskich wspólnot łączących ideały socjalizmu i syjonizmu

Dla Żydów tworzenie eksperymentalnych gospodarstw było sposobem na naukę uprawy ziemi i hodowli zwierząt. Dzięki zdobytemu w ten sposób doświadczeniu mogli później z powodzeniem budować swoje państwo. A ponieważ nie każdy mógł wyjechać do Palestyny, edukowali się tam,...

Zniszczenia doknane w Mosulu przez bojowników ISIS, meczet Al Nouri (fot. Tasnim News, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 23.02.2018 | Autor:

Archeolodzy pracują nad zabytkami zniszczonymi przez ISIS. Szefowa Brytyjskiego Instytutu Badań nad Irakiem komentuje: „Fantastyczne znalezisko!”

Bojownicy Państwa Islamskiego zasłynęli nie tylko brutalnością i fanatyzmem, ale też niezwykłą konsekwencją w niszczeniu unikatowych zabytków. Teraz archeolodzy intensywnie pracują w miejscach, z których ISIS zostało wyparte. Właśnie znaleźli inskrypcje potwierdzające istnienie biblijnego króla.   

Turcy (fot. domena publiczna)

miniatura | 23.02.2018 | Autor:

Turcja. Państwo, które nigdy nie uznało rozbiorów Rzeczypospolitej

Już kilkadziesiąt lat po wiktorii wiedeńskiej, Turcja z zaciekłego wroga stała się bliskim stronnikiem Rzeczpospolitej. Gdy Europa patrzyła obojętnie na rozbiory Polski, Turcy otwarcie odmówili uznania politycznej grabieży.

Uroczystość zapalenia lampy chanukowej w polskim sejmie. Fotografia z 2015 roku

opinia | 12.02.2018 | Autor:

W Izraelu istnieje potężne polskie lobby. „Ci Żydzi to gorący polscy patrioci” – komentuje profesor historii Łukasz T. Sroka

Antypolonizm w Izraelu? Profesor Sroka, od lat badający relacje polsko-żydowskie, stanowczo mówi, że się z tym zjawiskiem nie spotkał. Wielokrotnie miał natomiast do czynienia z Żydami, którzy o sobie mówią: „Polacy”. I zaczytują się w dziełach Mickiewicza czy...

Ruiny w Cezarei (fot. Larry Koester, lic. CC BY 2.0)

news | 10.02.2018 | Autor:

Izraelscy archeolodzy właśnie znaleźli liczącą 1800 lat rzymską mozaikę. Specjaliści mówią jedno – jest piękna

W położonej w izraelskim dystrykcie Hajfa Cezarei właśnie odkryto nową mozaikę z czasów rzymskich. Pochodzi ona z II lub III wieku n.e., a w oświadczeniu wydanym przez władze Izraela określana jest mianem „rzadkiej i pięknej”.

Binjamin Netanjahu na karykaturze politycznej (ryc. DonkeyHotey, lic. CC BY 2.0)

opinia | 03.02.2018 | Autor:

O co naprawdę chodzi Izraelowi? W obecnej aferze olbrzymią rolę odgrywają wewnętrzne gry polityczne w Jerozolimie

„Gorąca debata, wywołana nowelizacją ustawy o IPN, zbytnio skoncentrowała się na samej Polsce. Tak jakby sytuacja w Izraelu nie miała tu żadnego znaczenia, a przecież ma, i to bardzo duże”. O tym pisze dla nas prof. Łukasz Tomasz...

Bazaltowy lew z Ain Dara (fot. Odilia, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 02.02.2018 | Autor:

Tragedia dla światowego dziedzictwa. Wspaniała świątynia z epoki żelaza padła ofiarą nalotów. Może być jeszcze gorzej

Konflikt trwający w Syrii od siedmiu lat stał się nie tylko powodem tragedii ludności cywilnej, ale też spowodował nieodwracalne straty dla światowego dziedzictwa. Pod koniec stycznia tureckie samoloty zrzuciły bomby na starożytną świątynię. Kompleks przypominający Świątynię Salomona został...

(ryc. Etereuti, lic. CC0)

opinia | 01.02.2018 | Autor:

Czy powinniśmy się obawiać kryzysu w relacjach z Izraelem? „Spokój nie jest cnotą” – komentuje prof. Łukasz T. Sroka

Czytam ze zdziwieniem wypowiedzi w rodzaju: „w ostatnich latach na linii Polska-Izrael panował spokój, teraz rząd PiS wszystko zepsuł”. Otóż takie słowa mógł sformułować tylko ktoś, kto nie zna realiów funkcjonowania polityki i dyplomacji międzynarodowej.

Niemiecki żołnierz wraz z sekretarką w biurze ds. przesiedleń (fot. Bundesarchiv, Bild 137-068839, lic. CC-BY-SA 3.0)

news | 01.02.2018 | Autor:

„Nie pozwolimy kolaborantom chować się za nazistami”. Izrael szykuje własną ustawę o holokauście?

Kryzys polsko-izraelski spowodowany przegłosowaniem nowelizacji do ustawy o IPN, przewidującej między innymi karę więzienia lub grzywny za przypisywanie narodowi polskiemu zbrodni III Rzeszy nadal eskaluje. Teraz Izrael szykuje kontrustawę z karą więzienia za negowanie roli Polaków w holokauście.

Jaskinie Qumran (fot. Denis Jarvis, lic. CC BY-SA 2.0)

news | 21.01.2018 | Autor:

Naukowcom z Uniwersytetu w Hajfie udało się odszyfrować jeden z dwóch ostatnich zwojów znad Morza Martwego  

Naukowcom z Hajfy udało się pieczołowicie poskładać dziesiątki malutkich fragmentów starożytnego zwoju. Okazało się, że manuskrypt został sporządzony w zaszyfrowanym języku. Teraz wreszcie wiadomo, co zawiera.

W czasie II wojny światowej wielu Polaków znalazło się w Świętym Mieście. Jak tam trafili?

artykuł | 31.12.2017 | Autor:

Polska „kolonia” w Jerozolimie. Jak święte miasto stało się drugim po Londynie centrum polskiej wojennej diaspory?

Podczas wojny w Jerozolimie powstawały polskie organizacje i szkoły. Wydawano też polską prasę, a restauracje serwowały bigos i wódkę. Ale dlaczego właściwie w świętym mieście znalazło się tylu Polaków?

W średniowieczu niewielu śmiałków decydowało się na podróże poza Europę. Relacje tych, którzy się na to zdobyli, są bezcenne.

artykuł | 30.11.2017 | Autor:

10 cudów średniowiecznego świata. Miejsca, które olśniewały wędrowców

Podróżnicy opowiadali o nich niestworzone historie. Niektóre okazały się później wyssane z palca, ale inne – nie mniej zadziwiające – były prawdziwe. I świadczyły o tym, że poza Europą istnieją też nieznające chrześcijaństwa, a jednak wspaniałe cywilizacje. Pod...

Detal z asyryjskiej terakoty.

news | 12.11.2017 | Autor:

Niepłodność i surogacja to świeże wymysły? Nowe odkrycie tureckich archeologów udowadnia, że takie myślenie to błąd

Na terenie dzisiejszej Turcji archeolodzy natrafili na niezwykłe pismo z epoki brązu. To najstarszy znany zapis, poruszający temat niepłodności. Zawiera również zaskakujące rozwiązanie tego problemu.

news | 07.10.2017 | Autor:

Czy wreszcie odnaleziono grób świętego Mikołaja?

Dotychczas sądzono, że doczesne szczątki świętego Mikołaja znajdują się w Bari, w tej samej świątyni, w której pochowana jest polska królowa Bona Sforza. Tymczasem tureccy archeologowie dokonali zaskakującego odkrycia. Czy to możliwe, że zwłoki biskupa nigdy nie opuściły...

Fragment tabliczki Plimpton 322.

news | 26.08.2017 | Autor:

W szkole nie cierpiałeś trygonometrii? Nie uwolniłbyś się od niej nawet w starożytnej Babilonii!

Badania nad glinianą tabliczką sprzed prawie czterech tysięcy lat przyniosły niespodziewane odkrycie. Naukowcy udowodnili, że stanowi ona pierwszą znaną tablicę trygonometryczną. Co więcej, okazuje się, że sposób, w jaki prezentowali zależności w trójkątach, jest efektywniejszy od dziś stosowanego!

Starożytna świątynia w Tayinat. Jakie jeszcze tajemnice skrywa wschodnia część Turcji?

news | 15.08.2017 | Autor:

Czy to kobiety rządziły dawną Turcją? Odkryto tajemniczą figurę

Pomnik bogini a może rzeźba monarchini? Czy wydobyta w archipelagu Tayinat statua, przedstawiająca kobiecą postać, uczyni rewolucję w dotychczasowej historii Turcji?

Napięcia na linii Polska-Izrael coraz bardziej eskalują.

news | 05.07.2017 | Autor:

Jerozolima nadal na liście dziedzictwa zagrożonego

Obradujący w Krakowie Komitet Światowego Dziedzictwa UNESCO zdecydował wczoraj, że Stare Miasto w Jerozolimie pozostanie na Liście Światowego Dziedzictwa w Zagrożeniu. Wykreślono z niej natomiast dwa parki narodowe: Simien Park w Etiopii i Komoe na Wybrzeżu Kości Słoniowej.

W starożytnym mieście w Libanie, polscy archeolodzy dokonali niezwykłego odkrycia.

news | 31.05.2017 | Autor:

Nareszcie możemy spojrzeć w twarz antycznym boginiom

Po blisko czterech latach zespołowi pracujących w Libanie polskich archeologów udało się zrekonstruować, odnalezione przez nich rzeźby. Tajemnicze artefakty noszą na sobie ślady wpływów egipskich, greckich i fenickich a ich przeznaczenie pozostaje nieznane. Naukowcy mają już jednak pewną...

Stare butelki alkoholu.

news | 03.04.2017 | Autor:

Setki butelek po alkoholu z czasów I wojny światowej znaleziono w Izraelu

Zostawili je za sobą brytyjscy żołnierze. Archeolodzy pracujący w pobliżu miasta Ramla, spodziewali się raczej narzędzi z epoki paleolitu. Przekopując teren przeznaczony pod nową autostradę dokonali znacznie bardziej zaskakującego odkrycia. Z suchej ziemi wydobyli setki butelek po ginie,...