Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Historia Rosji

Rodzina carska (fot. domena publiczna)

news | 20.07.2018 | Autor:

Testy DNA ucinają historię Anastazji Romanowej. Zidentyfikowano ciała wszystkich członków carskiej rodziny

Szczątki Anastazji Romanowej, córki ostatniego cara Rosji, która rzekomo ocalała z egzekucji rodziny Mikołaja II, zostały zidentyfikowane. Koniec ze spekulacjami – dziewczynka zginęła razem z najbliższymi. Nowe testy DNA to potwierdzają.

Syberyjska mumia sprzed 2000 lat (fot. screen materiału przygotowanego przez Izwiestia)

news | 26.06.2018 | Autor:

Grób tajemniczej kobiety ubranej w jedwabie znaleziono na Syberii

Na co dzień ten teren jest zalany wodą napędzającą jedną z największych elektrowni wodnych na świecie. Gdy lustro wody opadło, naukowcy natrafili na wyjątkowo ciekawy pochówek, który syberyjska gazeta ochrzciła „śpiącą królewną”.

Czy Dmitrij Mendelejew sam wpadł na pomysł uporządkowania pierwiastków?

miniatura | 26.06.2018 | Autor:

Tablica Mendelejewa. Co tak naprawdę odkrył Dmitrij Mendelejew?

Mendelejew nie był pierwszy. Wykorzystał pomysł jednego z kolegów po fachu, ale środowisko i tak odrzuciło jego tablicę. A na starość Mendelejew był nawet zmuszony zajmować się nie chemią, ale… lodołamaczami.

artykuł | 19.06.2018 | Autor:

10 największych podróżniczek w dziejach. Mężczyźni mogliby się od nich uczyć

Najwyższa pora, by Magellan, Kolumb i da Gama zrobili miejsce dla nie mniej utalentowanych koleżanek. Te kobiety biły podróżnicze rekordy i odkrywały nieznane krainy na krańcach świata. Dlaczego tak rzadko się o nich mówi?

Sowiecki obóz pracy Perm-36 (fot. Gerald Praschl, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 11.06.2018 | Autor:

Czy Moskwa potajemnie niszczy ślady po ofiarach stalinizmu? Wszystko na to wskazuje

Jeden z rosyjskich badaczy poszukując śladów po chłopie skazanym na prace przymusową w kopalni złota dowiedział się, że jego karta ewidencyjna została zniszczona kilka lat temu. Dokonano tego na podstawie rozkazu „tylko do użytku służbowego”. Co z dokumentami...

Organizacja pogrzebu ofiar rewolucji zajęła ponad miesiąc.

artykuł | 24.05.2018 | Autor:

„Żadnemu carowi nie wyprawiono nigdy takiego pogrzebu”. Jak Rosjanie chowali ofiary rewolucji?

Mimo chaosu, który zapanował po obaleniu Romanowów, Rosjanie nie zapomnieli o poległych w rewolucji lutowej. Pogrzeb, który im zorganizowali, zagraniczni obserwatorzy opisywali z mieszaniną podziwu i przerażenia. Jak wyglądało to rosyjskie „podzwonne dla starego świata”?

Bitwa, która w 1514 roku rozegrała się nad brzegami Dniepru, była jednym z największych starć szesnastowiecznej Europy.

artykuł | 21.05.2018 | Autor:

Bitwa pod Orszą. Dlaczego tak mało wiemy o tym wielkim polskim zwycięstwie?

Bitwa, która rozegrała się 8 września 1514 roku na polach pod Orszą, była jedną z największych batalii ówczesnej Europy. Siły polsko-litewskie rozbiły w drobny mak oddziały książąt moskiewskich. A jednak naddnieprzańska miejscowość wielu z nas wciąż kojarzy się...

W ciągu pierwszych kilku tygodni walk Armia Czerwona straciła dwa miliony ludzi.

artykuł | 10.05.2018 | Autor:

„Spróchniała budowla”. Jak bardzo słaba była armia radziecka w momencie niemieckiego ataku?

Gdy 22 czerwca 1941 roku wojska niemieckie uderzyły na ZSRR, oficerowie III Rzeszy optymistycznie patrzyli w przyszłość. Niektórzy twierdzili nawet, że wojna z sowiecką Rosją potrwa zaledwie cztery tygodnie. Czy Armia Czerwona rzeczywiście była w aż tak opłakanym...

recenzja | 20.04.2018 | Autor:

Miliony ludzi, którzy stracili życie w wyniku głupoty jednego człowieka („Co wiedział Stalin” David E. Murphy)

Od początku 1941 roku do Moskwy napływały meldunki wywiadu donoszące o intensywnych przygotowaniach Niemiec do ataku na ZSRR. Mimo że pochodziły z wiarygodnych źródeł, Stalin stanowczo je odrzucał. Twierdził uparcie, że są prowokacją, Dlaczego? Bo jako dyktator po...

Klęska Niemców pod Stalingradem zmieniła bieg II wojny światowej.

artykuł | 10.04.2018 | Autor:

„Nawet jeśli każę im się poddać, i tak mnie nie posłuchają”. Jak wyglądała kapitulacja niemieckiej armii pod Stalingradem?

Pod koniec stycznia 1943 roku uwięzieni pod Stalingradem żołnierze 6. Armii niemieckiej byli skrajnie wyczerpani. Wbrew rozkazom Hitlera marszałek Friedrich von Paulus w końcu się poddał. Jego rozmowa ze zwycięzcami pokazała jednak, że wciąż nie przyjmował swojej klęski...

Jurij Dimitrijew (fot. Mediafond, lic. CCA-SA 4.0)

news | 06.04.2018 | Autor:

Rosyjski historyk badający zbrodnie stalinizmu, uznawany za więźnia politycznego, oczyszczony z zarzutów pornografii dziecięcej

Jurij Dimitrijew stał się ofiarą prześladowania w Rosji w związku z prowadzeniem ekspedycji odkrywających masowe groby ofiar zbrodni okresu stalinizmu. Władze oskarżyły go o wykorzystanie nieletniego w celu stworzenia dziecięcej pornografii i zamknęły. Właśnie został oczyszczony z zarzutów.

Niemiecko-rosyjski pakt przypieczętował los polski (fo. domena publiczna)

miniatura | 22.03.2018 | Autor:

Czy pakt Ribbentrop-Mołotow był nielegalny?

„Szatański pakt”. Tak nazwał Adolf Hitler pakt zawarty przez swojego ministra spraw zagranicznych Joachima von Ribbentropa z jego radzieckim odpowiednikiem – Wiaczesławem Mołotowem.

Destabilizacja Rosji okazała się dla Niemców trudnym orzechem do zgryzienia.

artykuł | 26.02.2018 | Autor:

Nieudolność niemieckiego wywiadu w carskiej Rosji zadziwia. Ich starania na rzecz rozsadzenia imperium Romanowów to prawdziwa komedia pomyłek

Rewolucja? Może w Wielkiej Brytanii. Sojusznik, który zaprowadzi w Rosji chaos? Ruchy narodowe. Niemcy od początku wojny światowej starali się zdestabilizować państwo przeciwnika. Tyle, że zupełnie nie wiedzieli, jak się za to zabrać.

Ofiary Wielkiego Głodu. Zdjęcie z 1933 roku.

artykuł | 18.02.2018 | Autor:

Ile osób naprawdę pochłonął Wielki Głód? Czy liczba ofiar jest celowo zakłamywana?

Stalin gardził chłopami i wypowiedział im prawdziwą wojnę w imię przyspieszonej industrializacji. Szaleństwo kolektywizacji i „rozkułaczania” skończyło się masowym głodem i milionami ofiar, zwłaszcza na Ukrainie. Radzieckie władze bardzo się postarały, by ukryć prawdę o liczbie zmarłych. Ale...

Stalin (fot. domena publiczna)

news | 31.01.2018 | Autor:

Rosyjski historyk przywraca tożsamość ofiarom stalinowskich czystek i znajduje też akta Polki

Późne lata trzydzieste to w Rosji dramatyczny okres. W krwawych czystkach zginęły wówczas tysiące ludzi, którzy po prostu znikali nagle z domów i przestrzeni publicznej. Rosyjski historyk żmudnie wydobywa z mroku niepamięci ich imiona i nazwiska.

Wyścig Pokoju, etap z Kutna do Poznania (fot. Bundesarchiv, Bild 183-1986-0511-014 CC-BY-SA 3.0)

miniatura | 17.01.2018 | Autor:

Czym był Wyścig Pokoju?

Relacje na żywo z wykorzystaniem najnowocześniejszych technologii. Nachalna partyjna propaganda. Ale też wielkie emocje – szczególnie w latach, gdy na prowadzenie wysuwali się Polscy uczestnicy Wyścigu Pokoju.

Gino Caspari przy pracy w czasie wykopalisk na Syberii (kadr z materiału zamieszczonego przez serwis newsweek.com)

news | 16.01.2018 | Autor:

Odnaleziono zamarznięty grobowiec scytyjskiego księcia

Archeolodzy pracujący w południowej Syberii odnaleźli wspaniały zamarznięty grobowiec, który dzięki nieoczywistej lokalizacji uniknął grabieży. Warunki klimatyczne w regionie sprawiły, że kurhan jest dosłownie zamrożony w czasie.

Jurij Dimitrijew (fot. Mediafond, lic. CCA-SA 4.0)

news | 11.01.2018 | Autor:

Zamknięcie w psychiatryku i oskarżenie o dziecięcą pornografię. Tak prześladują historyka, który zadaje zbyt wiele pytań

Jurij Dimitrijew dał się poznać jako tropiciel zbrodni stalinizmu, co prawdopodobnie jest przyczyną zainteresowania nim rosyjskiego wymiaru sprawiedliwości. Historyka oskarżono o tworzenie pornografii dziecięcej oraz skierowano go na przymusową ewaluację psychiatryczną. Jego obrońca twierdzi, że to prawdziwie stalinowskie...

Car Aleksander I (fot. domena publiczna)

miniatura | 08.01.2018 | Autor:

„Boże, coś Polskę przez tak liczne wieki…”. Ta słynna pieśń powstała jako hymn na cześć rosyjskiego cara Aleksandra I

Zaraz po tym, jak Rosjanie zburzyli wszelkie nadzieje na niepodległą Polskę, powstała pieśń dziękująca carowi… za „wolną Ojczyznę”. Dlaczego Polacy pokładali tak wielkie nadzieje w rosyjskim samodzierżcy, Aleksandrze I?

Podczas pracy w GULAG-u (fot. domena publiczna)

news | 03.01.2018 | Autor:

Odkryto niezwykły dziennik z GUŁAG-u prowadzony w formie komiksu

Po blisko 70. latach dziennik pełen dowcipnych rysunków i zabawnych rymowanek, który został spisany w łagrze ujrzał światło dzienne. O jego wysokiej wartości historycznej stanowi fakt, że stworzono do w obozie, a nie jak relacje Sołżenicyna, Szałamowa, już...

Carowi Aleksandrowi II zdecydowanie nie w smak była postawa Francuzów (fot. domena publiczna)

miniatura | 02.01.2018 | Autor:

Na Francuzów można liczyć. Jakie powitanie zgotowali carowi Rosji po tym, jak ten krwawo stłumił powstanie styczniowe?

Okrzyki poparcia dla Polaków dobywające się z setek gardeł. I pełna tak tupetu, jak i odwagi deklaracja padająca nawet z ust francuskich polityków: „Vive la Pologne, Monsieur!”.

artykuł | 28.12.2017 | Autor:

Czy to na pewno naziści zagrabili najwięcej w trakcie II wojny światowej?

W tej kwestii nie ma narodu całkowicie niewinnego. Grabili wszyscy. Jedni marzyli o stworzeniu monumentalnego muzeum. Inni traktowali to jako przedłużenie reparacji wojennych. Czy można wskazać, kto wziął najwięcej?

Lenin i Stalin na daczy w Gorkach we wrześniu 1922 roku. Zdjęcie wykonała Maria, młodsza siostra Lenina.

artykuł | 26.12.2017 | Autor:

Co Lenin naprawdę myślał o Stalinie?

Kiedy Stalin był u władzy, radziecka propaganda chętnie przedstawiała go jako dziedzica i najzdolniejszego ucznia Lenina. Później wygodniej było pokazywać Stalina jako brutala, przed którym wódz rewolucji październikowej przestrzegał na łożu śmierci. Obywa te wizerunki dyktowała bieżąca polityka....

Regan, Nush i Gorbaczow w Nowym Jorku w 1988 roku. (fot. domena publiczna)

news | 14.12.2017 | Autor:

Amerykanie odtajnili dokumenty w których Bush obiecuje ZSRR, że Polska nigdy nie zostanie przyjęta do NATO

Przywódcy pogrążonego w kryzysie Związku Radzieckiego chcieli zapewnień, że USA nie wykorzysta ich kłopotów dla rozszerzenia własnych wpływów. Nie były to łatwe dyskusje, ale Amerykanie wprost zadeklarowali, że nie przyjmą Polski do NATO.

Lenin na pocztówce z 1930 roku autorstwa Karla Grönhagena.

artykuł | 13.12.2017 | Autor:

Radziecki kapitalizm. Czemu Lenin promował wolny rynek?

Trzy lata komunizmu wojennego zrujnowały bolszewicką Rosję. W obliczu katastrofy Włodzimierz Lenin postawił na wolny rynek. Zdrada ideałów? Wręcz przeciwnie: wielki wódz rewolucji uznał, że to właśnie tędy wiedzie droga do socjalizmu.