Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Maria Procner

Maria Procner

Redaktor i publicystka, autorka tekstów popularnonaukowych. Absolwentka dziennikarstwa i psychologii na Uniwersytecie Wrocławskim. Była redaktor prowadząca magazynów „Świat Wiedzy Historia”, „Świat Wiedzy Ludzie” oraz „Świat Wiedzy Sekrety Medycyny”.

Najnowsze publikacje:

Deklaracja Solidarności Walczącej z 1982 roku.

news | 25.06.2019

„III Rzeczypospolita w ogóle nie skorzystała z potencjału Solidarności Walczącej” – twierdzi prezes IPN, Jarosław Szarek

Przy okazji obchodów 35. rocznicy powstania Solidarności Walczącej, Oddziału Trójmiasto w Gdyni, prezes Instytutu Pamięci Narodowej, Jarosław Szarek, gorzko podsumował działalność organizacji w III RP. „W ogóle nie skorzystano z waszego potencjału i waszego dorobku” – mówił.

Nawet 1/4 denarów znalezionych na obszarze dzisiejszej Polski mogła być fałszywkami – szacują warszawscy archeolodzy.

news | 24.06.2019

Historia fałszowania pieniędzy na terenie Polski sięga… starożytności? Niezwykłe ustalenia warszawskich archeologów

Analiza rzymskich denarów z pierwszych wieków naszej ery znalezionych na terenach dzisiejszej Polski sugeruje, że ówcześni mieszkańcy tych ziem parali się fałszowaniem monet. Teraz archeolodzy z Uniwersytetu Warszawskiego starają się ustalić, jaka była skala tego zjawiska.

Medale wręczył prezydent Andrzej Duda.

news | 20.06.2019

Medale dla sprawiedliwych względem Polaków. Prezydent Duda wręczył odznaczenia ludziom, którzy ratowali naszych rodaków przed totalitaryzmem

W środę 19 czerwca po raz pierwszy w historii wręczono medale Virtus et Fraternitas (Cnota i Bohaterstwo) przyznawane za pomoc Polakom, ofiarom zbrodni wojennych i totalitaryzmu w latach 1917–1990. „Traktujemy was jako siostry i braci naszego narodu” –...

Ulubioną metodą egzekucji Włada Drakuli było nabijanie na pal.

news | 19.06.2019

Jak Drakula prowadził (i zwyciężał) wojny? I czy faktycznie wszyscy jego jeńcy trafiali na pal?

Hospodar wołoski Wład Palownik, znany również jako Drakula, przeszedł do historii jako „miłośnik” kary śmierci przez nabijanie na pal. Zanim jednak dochodziło do bestialskiej egzekucji, książę musiał… pojmać przyszłe ofiary. Dzięki nowym znaleziskom w rejonie Swisztowa w Bułgarii...

Wśród osób, których nazwiska ujawnił IPN, znajdują się zarówno żołnierze wyklęci, jak i Polacy pomordowani przez UPA (na zdj. członkowie sotni „Bira” UPA ujęci przez żołnierzy Ludowego Wojska Polskiego w rejonie Zatwarnicy jesienią 1946 roku).

news | 18.06.2019

IPN ujawnił nazwiska kolejnych 24 ofiar reżimu komunistycznego i zbrodni dokonanych przez UPA

Wczoraj w Pałacu Prezydenckim w Warszawie wręczono noty identyfikacyjne rodzinom ofiar totalitaryzmu, których szczątki odnalazło Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN. Podczas uroczystości ujawniono nazwiska 24 osób, w tym również żołnierzy wyklętych. „Wszyscy oni są naszymi narodowymi bohaterami” –...

Wizerunki na płaskorzeźbach i malowidłach sugerują, że wojownicy Majów często nosili "dekorację" w postaci wisiorków z ludzkich czaszek.

news | 17.06.2019

Co naszyjnik z oskórowanych ludzkich czaszek miał wspólnego z upadkiem cywilizacji Majów?

Makabryczne trofea odkryte niedawno przez archeologów w Belize w Ameryce Środkowej, być może pomogą naukowcom rozwiązać tajemnicę upadku klasycznej cywilizacji Majów. Do dziś nie wiadomo, dlaczego nagle zatrzymała się ona w rozwoju i po prostu zniknęła. Czy dzięki...

Henryk zdecydował się poślubić Annę po tym, jak zobaczył jej portret. Okazało się jednak, że malarz zatuszował niedostatki jej urody.

news | 15.06.2019

Henryk VIII wcale nie rozstał się z Anną z Kleve, bo była zbyt brzydka. Nowa, kontrowersyjna teoria brytyjskiej historyczki

Łącznie miał sześć żon, z którymi bynajmniej nie żył długo i szczęśliwie. Czwartą z kolei, Annę z Kleve, po pół roku odprawił i anulował małżeństwo, ponieważ. jak twierdził sam Henryk VIII: „[Anna] nic nie ma w sobie pięknego...

Życie średniowiecznych kobiet nie było bułką z masłem...

recenzja | 14.06.2019

Recenzja książki Frances i Josepha Giesów „Życie średniowiecznej kobiety”

Zachować dziewictwo do ślubu, dużo się modlić, urodzić syna i nie pożegnać się przy tym ze światem – tak podobno przedstawiała się lista „aspiracji” średniowiecznej niewiasty. Ale czy na pewno? Autorzy bestsellerowej serii przekonują, że z punktu widzenia...

Prowadzone w okresie zimnej wojny testy atomowe były destrukcyjne dla środowiska naturalnego. Niedawno ukazały jednak swoją ukrytą "zaletę" - mogą pomóc naukowcom w identyfikowaniu fałszerstw dzieł sztuki.

news | 10.06.2019

Fałszerze obrazów mają czego się bać? Badacze mają przeciwko nim nową broń, a wszystko dzięki… bombie atomowej

Testy bomb atomowych, które prowadzano w okresie zimnej wojny, mogą pomóc naukowcom i handlarzom sztuki w identyfikowaniu podróbek historycznych obrazów, powstałych po 1963 roku. „Młotem na fałszerzy” okazał się promieniotwórczy izotop węgla-14.

To jedno z najsłynniejszych zdjęć II wojny światowej. Przedstawia żołnierzy lądujących 6 czerwca 1944 roku, w słynny D-Day, na normandzkiej plaży "Omaha".

news | 08.06.2019

Po której stronie Niemcy walczyli podczas II wojny światowej? Nie dla wszystkich to oczywiste. Kuriozalna pomyłka na Twitterze brytyjskiej rodziny królewskiej

Niezręczny wpis zilustrowany nagraniem, na którym królowa Elżbieta II wita delegacje przybyłe na obchody 75. rocznicy D-Day, wywołał spore zamieszanie. Po kilku godzinach pomyłkę poprawiono. O co poszło? Otóż z opisu filmu wynikało, że na plażach Normandii po...

Wiele wskazuje, że Leonardo da Vinci miał ADHD.

news | 02.06.2019

Czy Leonardo da Vinci miał ADHD? Kontrowersyjna teza brytyjskiego badacza

Nie jest tajemnicą, że jeden z największych geniuszy i artystów w dziejach, Leonardo da Vinci, często miał problemy z dokańczaniem projektów oraz prac, które zaczynał. Przyczyną takiego stanu rzeczy mógł być… zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, czyli...

Czy wymarcie neandertalczyków było spowodowane problemami z płodnością wśród kobiet tego gatunku?

news | 01.06.2019

Czy ludzie podzielą los neandertalczyków i wymrą w ciągu kilkuset lat? Włoscy badacze przedstawiają niepokojące analizy

Niewielki spadek współczynnika dzietności mógł doprowadzić 40 000 lat temu do wymarcia neandertalczyków – dowodzą francuscy eksperci. Niezbyt dobrze wróży to ludziom. Niedawno naukowcy z Nottingham opublikowali wyniki swojego badania, z którego wynika, że liczebność i jakość plemników...

Zgodnie z hipotezą mitochondrialnej Ewy wszyscy współcześni ludzie wywodzą się z linii genetycznej jednej kobiety. Dla poszczególnych rejonów wyróżnia się jednak również bliższe obecnym czasom "pramatki". W Europie ich głównych linii genetycznych jest siedem (ilustracja poglądowa).

news | 27.05.2019

Prawie połowa Polaków wywodzi się z tej samej linii genetycznej – od jednej z siedmiu „pramatek Europy”

Polacy to faktycznie (prawie) jedna rodzina – dowodzą najnowsze badania łódzkich naukowców. Wynika z nich, że zdecydowana większość mieszkańców naszego kraju pochodzi od siedmiu „pramatek Europy”. A to nie wszystko! Niemal połowa z nas wywodzi się z linii...

Gdyby lekarze szybciej zorientowali się, że przypadki zgonów żołnierzy w 1916 roku były spowodowane grypą, mogliby zacząć program szczepień i zapobiec najpotężniejszej pandemii w najnowszej historii.

news | 26.05.2019

Epidemia hiszpanki zaczęła się wcześniej niż zakładano. W dodatku można jej było zapobiec dzięki szczepionkom – przekonują naukowcy

Pierwsze przypadki grypy hiszpanki, która w latach 1918–1919 zbierała okrutne żniwo na całym świecie, pojawiły się dwa lata wcześniej, niż dotychczas zakładano. Zignorowano ją jednak jako „niegroźną infekcję”. Tymczasem, jak przekonują naukowcy, program szczepień mógł zapobiec tej najpoważniejszej...

Zdaniem prof. Buko w mauzoleum pochowano przedstawiciela elit zbrojnych z czasów Mieszka I (na il. Mieszko i jego drużyna niszczą bożki pogańskie).

news | 25.05.2019

Czy odkryto właśnie kolejny dowód na wikińskie powiązania polskich elit z czasów Mieszka I?

Jedna z najbardziej znanych nekropolii z czasów pierwszych Piastów z założenia wcale nie miała być cmentarzem. Powstała dlatego, że lokalna ludność chciała mieć groby położone jak najbliżej monumentalnego mauzoleum. Czemu? Ponieważ spoczął tam przedstawiciel mieszkowych elit, który karierę...

Zima na przełomie 1783 i 1784 roku była wyjątkowo mroźna. Za obniżenie temperatur odpowiadała trwająca od czerwca erupcja wulkanu Laki.

news | 19.05.2019

Zamiast gorącego lata, zima stulecia? Naukowcy wyjaśniają anomalie pogodowe w XVIII-wiecznej Europie

Potężna erupcja islandzkiego wulkanu, do której doszło na przełomie 1783 i 1784 roku wcale nie spowodowała, jak dotąd zakładano, ekstremalnej fali upałów w Europie. Wręcz przeciwnie, przyniosła nad Stary Kontynent niezwykle mroźną zimę – co postulował już w...

W starożytnej Grecji Nemezis była boginią zemsty. Skąd więc poświęcony jej ołtarz znalazł się w teatrze?

news | 19.05.2019

Świątynia bogini zemsty w starożytnym teatrze. „To nie przypadek” – tłumaczą archeolodzy

Pod ruinami teatru w Mitylenie na greckiej wyspie Lesbos badacze natrafili na ślady świątyni Nemesis z I wieku naszej ery. Wybór tego akurat bóstwa, będącego uosobieniem gniewu bogów, na „patronkę” przybytku kultury może wydawać się nietypowy. Archeolodzy twierdzą...

Zdaniem kanadyjskiej badaczki pieszczotliwy gest na steli ma świadczyć o tym, że Egiptem w pewnym momencie rządziły jako faraonowie dwie kobiety.

news | 12.05.2019

Kim była tajemnicza kobieta faraon? Kontrowersyjna teza kanadyjskiej badaczki podzieliła egiptologów

Zanim w 1333 roku p.n.e. faraonem został Tutanchamon, Egiptem rządziła tajemnicza królowa. Archeolodzy wiedzą, jak się nazywała – Anchcheperure Neferneferuaton, jednak nie zdołali ustalić tożsamości władczyni. Niedawno pojawiła się nowa hipoteza, która wywraca do góry nogami dotychczasowe założenia....

Jeden z założycieli lwowskiej szkoły matematycznej, Stanisław Ulam, został współtwórcą pierwszej bomby atomowej. Po wojnie kontynuował karierę za oceanem.

artykuł | 11.05.2019

Banach, Steinhaus, Ulam i Mazur. Kim byli twórcy lwowskiej szkoły matematycznej?

„Matematyka w tej grupie zafascynowanych ludzi była czymś w rodzaju gorączki” – mówił o lwowskich geniuszach Zygmunt Birnbaum. Opracowali setki twierdzeń i dowodów, które zrewolucjonizowały tę dziedzinę wiedzy. Choć skrajnie się od siebie różnili, łączyło ich jedno: miłość...

Obecnie historię Merricka znamy głównie dzięki filmowi Lyncha „Człowiek Słoń” z 1980 roku.

news | 11.05.2019

Po niemal 130 latach odnaleziono grób Człowieka Słonia. Na tym samym cmentarzu, na którym pochowano ofiary Kuby Rozpruwacza

Joseph Merrick, nazywany Człowiekiem Słoniem, za życia budził olbrzymie zainteresowanie jako „wybryk natury” i był główną „atrakcją” wiktoriańskich „pokazów dziwadeł”. Po śmierci spoczął jednak w nieoznakowanym grobie. Teraz, po 130 latach, jego biografka twierdzi, że odnalazła miejsce jego...

Leonardo da Vinci nie pozostawił po sobie potomstwa (na ilustracji: genialny wynalazca na łożu śmierci).

news | 05.05.2019

Czy udało się w końcu znaleźć próbkę DNA Leonarda da Vinci? Ten kosmyk włosów mógłby ujawnić prawdę o pochodzeniu renesansowego geniusza

Para włoskich badaczy oznajmiła, że udało im się zdobyć kosmyk włosów należący do słynnego renesansowego artysty i wynalazcy. Planują przeprowadzenie badań DNA, które pozwoliłyby ustalić, kim byli rodzice Leonarda. Historycy są jednak sceptyczni. Dlaczego mają wątpliwości?

Grzechotnik teksaski (na zdj.) raczej nie stanowił standardowego elementu diety mieszkańców południowego Teksasu. Dlaczego więc został zjedzony w całości?

news | 04.05.2019

Czy rdzenni Amerykanie zajadali się grzechotnikami? Niezwykłe znalezisko w… zmumifikowanych odchodach ludzkich

Badacze z teksasu w próbkach ludzkich odchodów sprzed 1500 lat znaleźli szczątki grzechotnika. Wiele wskazuje na to, że gad został spożyty w całości – niewykluczone, że była to część ceremonii bądź rytuału przejścia w lokalnej społeczności myśliwsko-zbierackiej.

Święte Schody są jedną z ważnych relikwii katolickich.

news | 21.04.2019

„Święte Schody” w Rzymie po raz pierwszy od niemal 300 lat dostępne dla turystów. Ale czy Jezus faktycznie po nich chodził?

Tuż przed Wielkanocą turystom i pielgrzymom po raz pierwszy od prawie trzech stuleciu udostępniono „Święte Schody” w Rzymie. Zgodnie z tradycją to właśnie po nich Jezus był prowadzony przez sąd Poncjusza Piłata. Ale czy tak było naprawdę?

Most był wielokrotnie niszczony i odbudowywany. Kapsuła czasu była jednak zabezpieczona na tyle dobrze, że nie uległa zniszczeniu.

news | 20.04.2019

Sensacyjne znalezisko w Tczewie: kapsuła czasu z połowy XIX wieku. Niewykluczone, że zawiera list króla Fryderyka Wilhelma

Most Tczewski w połowie XIX wieku był najdłuższym tego typu obiektem na świecie. Na otwarciu budowy pojawił się sam król pruski Fryderyk Wilhelm. I to on 27 lipca 1851 roku najprawdopodobniej wmurował kapsułę czasu i kamień węgielny, które...

Ludzie od lat kłócą się o to, jak wieszać papier toaletowy. Tymczasem już od 1891 roku doskonale to wiadomo!

news | 19.04.2019

Patent sprzed ponad 100 lat wyjaśnia, jak prawidłowo wieszać papier toaletowy

Dyskusja na temat tego, jak umieszczać na uchwycie papier toaletowy (tak, by rozwijał się od dołu czy od góry), choć pozornie błaha, od lat dzieli internautów. Patent autorstwa Setha Wheelera z 1891 roku rozwiewa jednak wszelkie wątpliwości w...

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.