Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Historia Niemiec i Austrii

Choć zmarł w wieku zaledwie 35 lat, Wolfgang Amadeusz Mozart zdążył zapisać się w historii jako jeden z najgenialniejszych muzyków wszech czasów.

artykuł | 20.05.2019 | Autor:

Czy ten genialny kompozytor padł ofiarą morderstwa?

Gdy Mozart w wieku zaledwie 35 lat nagle zmarł, plotkowano, że ktoś pomógł mu pożegnać się ze światem. Głównym podejrzanym stał się jego muzyczny rywal, Antonio Salieri. W tej historii było jednak dużo nieścisłości. Co tak naprawdę zabiło...

Dachau, budynek z bramą wejściową do obozu (fot. Guido Radig, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 06.05.2019 | Autor:

W Monachium odkryto groby uznawanych za męczenników polskich księży, którzy zginęli w Dachau

Czterej polscy księża, którzy zostali wciągnięci w tryby hitlerowskiej machiny śmierci i zginęli w trakcie II wojny światowej, zostali uznani przez Kościół za męczenników. Jak donosi „Deutsche Welle”, w Monachium właśnie odkryto ich groby.

Nie trzeba było popełnić żadnej zbrodni, by "zasłużyć" na aresztowanie i uwięzienie w obozie koncentracyjnym.

miniatura | 05.05.2019 | Autor:

Za co w III Rzeszy można było trafić do więzienia lub obozu koncentracyjnego?

Wbrew pozorom nazistowskie Niemcy nie były państwem całkowitego bezprawia. Gestapo i inne organy policyjne nie chciały jednak poddawać się ograniczeniom wynikającym z takiego drobiazgu jak istnienie sądów i wypracowały sposób ich omijania – Schutzhaftbefehl, czyli „rozkaz uwięzienia ochronnego”.

Fragment obrazu wykorzystanego przez AfD (fot. domena publiczna)

news | 30.04.2019 | Autor:

AfD używa w swojej antyimigranckiej kampanii XIX-wiecznego obrazu. Muzeum stanowczo protestuje

Partia Alternatywa dla Niemiec od dawna wzbudza kontrowersje. Niektórzy jej członkowie wyrażają wprost hitlerowskie sentymenty. W wyborach do Parlamentu Europejskiego postanowili się posłużyć dziewiętnastowiecznym obrazem… targu niewolników, na którym biała kobieta jest towarem kupowanym przez postacie w turbanach.

wideo | 25.04.2019 | Autor:

Ostatnia polska królowa. Kim była i dlaczego o niej nie pamiętamy?

Przyjazdów do Polski unikała jak ognia. I to mimo, że sama przekonała męża, by walczył o koronę Rzeczypospolitej. Ambicje miała zresztą o wiele większe: wierzyła, że należy jej się także cesarski tron.

Horst Wessel na czele swojej bojówki w 1929 roku.

miniatura | 24.04.2019 | Autor:

Ten nazistowski „męczennik” w rzeczywistości był... alfonsem, który zginął podczas kłótni o prostytutkę

W 1929 roku Horst Wessel, dowódca berlińskiej bojówki SA, napisał pieśń, która stała się drugim hymnem III Rzeszy. A to dlatego, że zginął z rąk komunistów. Naziści natychmiast uznali go za męczennika. Nikomu nie przeszkadzało, że w rzeczywistości...

Hitler i Hoffmann wspólnie oceniają jedno ze zdjęć.

miniatura | 21.04.2019 | Autor:

Heinrich Hoffmann. Jak osobisty fotograf Hitlera zapewnił mu władzę?

31 stycznia 1933 roku po wygranych wyborach Hitler objął władzę jako kanclerz Niemiec. Ten spektakularny sukces nie byłby jednak możliwy, gdyby nie jeden człowiek, jego osobisty fotograf, Heinrich Hoffmann. Jak za pomocą zdjęć otworzył przyszłemu Führerowi drogę na...

Biblioteka uniwersytecka w Bonn (fot. Bundesarchiv, B 145 Bild-F079071-0029, lic. CC-BY-SA 3.0)

news | 17.04.2019 | Autor:

Belgijka chciała sprzedać stare książki. Okazało się, że to cenne woluminy skradzione po wojnie z biblioteki w Bonn

Wydawało się, że będzie to najzwyczajniejsza transakcja: kobieta sprzedaje kolekcję książek odziedziczoną po ojcu i chce na tym trochę zarobić. Podejrzenia domu aukcyjnego wzbudziły jednak wyrwane pierwsze strony i wywabione stemple biblioteczne. Okazało się, że słusznie.

Przed wejściem do komory gazowej więźniom kazano się rozbierać. Ubrania mieli odebrać po „prysznicu”.

miniatura | 10.04.2019 | Autor:

To była jedna z najbardziej zabójczych substancji w dziejach. Co robił z ciałem ofiary cyklon B?

W poszukiwaniu najwydajniejszej metody „ostatniego rozwiązania” Niemcy nie cofali się przed niczym. Skoro ludność żydowska stanowiła dla nich insekty, postanowili pozbyć się jej w taki sam sposób – za pomocą zabójczego pestycydu znanego jako cyklon B.

Wiadukt autostradowy w niemieckich Alpach, zdjęcie z 1942 roku.

miniatura | 08.04.2019 | Autor:

Po co Hitler na potęgę budował autostrady w III Rzeszy?

Hitler wychodził z założenia, że droga do świetlanej przyszłości III Rzeszy wiedzie… autostradą. Dlatego jego rząd wykładał gigantyczne kwoty na budowę tras szybkiego ruchu. Führer miał jednak jeszcze jeden cel. Do czego miała mu posłużyć słynna sieć Reichsautobahn?

Więźniarka Auschwitz Czesława Kwoka w pasiaku, z widocznym czerwonym trójkątem i numerem obozowym.

miniatura | 01.04.2019 | Autor:

Jak Niemcy oznaczali więźniów obozów koncentracyjnych?

Dla niewprawnego oka wszyscy osadzeni w nazistowskich obozach koncentracyjnych musieli wyglądać podobnie. A jednak strażnicy z SS doskonale wiedzieli, jak rozróżniać poszczególne kategorie więźniów i w łatwy sposób sprawdzić, jaki rzekomy występek sprawił, że znaleźli się za drutami.

Z pracy robotników przymusowych korzystało podczas II wojny światowej wiele firm, m.in. Siemens (na zdj.).

news | 29.03.2019 | Autor:

Jedna z najbogatszych niemieckich rodzin przeprasza za nazistowską przeszłość i zapowiada 11 milionów dolarów zadośćuczynienia

„Jesteśmy zawstydzeni i zszokowani. Te zbrodnie były obrzydliwe” – stwierdził rzecznik rodziny Reimannów, należącej do finansowej elity w Niemczech, i zapowiedział, że w ramach zadośćuczynienia Reimannowie przekażą 11 milionów dolarów na cele charytatywne.

Leibstandarte SS defiluje przed Hitlerem w styczniu 1937 roku.

miniatura | 27.03.2019 | Autor:

„Bodyguardzi” Hitlera. Czy Führer miał prywatną armię, która odpowiadała za jego bezpieczeństwo?

Utworzona w 1933 roku jako osobista ochrona Hitlera Leibstandarte SS stała się jedną z najsłynniejszych i budzących największą grozę jednostek Waffen-SS. Fanatyczni „bodyguardzi” Führera nie mieli żadnych skrupułów, gdy przychodziło im mordować w imię swojego wodza.

Nikogo żołnierze Wehrmachtu nie bali się tak bardzo, jak żandarmerii polowej.

miniatura | 20.03.2019 | Autor:

Psy łańcuchowe Hitlera. Żandarmeria polowa siała postrach wśród żołnierzy Wehrmachtu

W czasie II wojny światowej niewiele było widoków, które mogły sprawić, że zaprawiony w boju piechur Wehrmachtu stanąłby jak wryty, ale Ringkragen, czyli ryngraf, żandarmerii polowej z pewnością był jednym z nich. Dlaczego ta formacja była okryta tak...

Göring uwielbiał pastelowe mundury.

miniatura | 18.03.2019 | Autor:

Zdrada Göringa. Czy najbliższy współpracownik Hitlera faktycznie planował zamach stanu?

Hitler nie mógł uwierzyć własnym uszom, gdy „życzliwi” donieśli mu o zdradzie Göringa. Ogarnięty szałem z miejsca skazał wiernego współpracownika na karę śmierci. Ostatecznie „tylko” pozbawił go urzędów i uwięził we własnym domu. Ale czy rzeczywiście marszałek Rzeszy...

Pod nadzorem amerykańskich żołnierzy niemieccy cywile z Suttrop wykopują groby dla ofiar marcowej masakry.

news | 17.03.2019 | Autor:

Masakra w Arnsberg. Niemcy ujawnili dowody nieznanej zbrodni na Polakach z czasów II wojny światowej

Niemieccy archeolodzy w Nadrenii Północnej-Westfalii natrafili na ślady masowego zabójstwa. Znalezione przez nich przedmioty należały do polskich i rosyjskich robotników przymusowych, którzy między 20 a 23 marca 1945 roku zostali zamordowani przez hitlerowców.

Goebbelsowie z gromadką dzieci byli wzorcową nazistowską rodziną: matka, ojciec i szóstka maluchów!

artykuł | 16.03.2019 | Autor:

Czuli i opiekuńczy czy bezlitośni tyrani domowi? Jakimi ojcami byli czołowi naziści?

Surowy, podły ojciec, który wyżywa się na rodzinie, niczym na żydowskich więźniach w obozie. Wojskowy dryl panujący nawet w trakcie zabawy i indoktrynacja realizowana od kołyski. Czy dzieciństwo małych Franków i Goebbelsów rzeczywiście właśnie tak wyglądało? 

Herbert Diess na prezentacji modeli Volkswagena (fot. Matti Blume, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 15.03.2019 | Autor:

Prezes Volkswagena przeprasza za niesmaczny żart z parafrazą hasła „Arbeit macht frei”

Herbert Diess, prezes Volkswagena, chciał być zabawny, ale teraz zdecydowanie nie jest mu do śmiechu. Ciesząc się z dobrych wyników tak zwanego zysku operacyjnego (EBIT), stwierdził ku powszechnej konsternacji „EBIT macht frei”. Teraz gęsto się tłumaczy.

Akta Stasi z 1955 roku dotyczące Wilhelma Fricke (fot. domena publiczna)

news | 14.03.2019 | Autor:

Niemiecki odpowiednik IPN kończy działalność? Akta Stasi zostaną przekazane do archiwum

W 1990 roku powołano w Niemczech tak zwany Instytut Gaucka, którego głównym zadaniem jest udostępnianie poszkodowanym akt bezpieki NRD oraz prace badawcze i działalność edukacyjna. Właśnie ogłoszono, że urząd zakończy pracę. Czy Niemcy rozliczyli się z przeszłością?

Model Germanii z 1939 roku.

miniatura | 11.03.2019 | Autor:

Germania. Jak według Hitlera miała wyglądać wielka stolica Tysiącletniej Rzeszy?

Hitler był nie tylko dyktatorem, ale również… niespełnionym malarzem, który rekompensował sobie brak uznania, tworząc szkice architektoniczne. W swojej megalomanii planował przebudowę niemieckiej stolicy – oczywiście według własnego projektu. Jak ją sobie wyobrażał?

Karl Dönitz nie uważał się za zbrodniarza.

artykuł | 06.03.2019 | Autor:

Karl Dönitz – ostatni Führer. Kim był człowiek, którego Hitler wyznaczył na swego następcę?

Nigdy nie poczuł się do winy i protestował, gdy nazywano go zbrodniarzem wojennym. Podczas procesu w Norymberdze bronił się: „Gdy zaczyna się wojna, oficer nie ma innego wyboru, jak wykonywanie swoich obowiązków”. Ale czy faktycznie Karl Dönitz tylko biernie realizował...

Najmłodsi mieszkańcy warszawskiego getta. Właściwie nie mieli szans, gdy Niemcy podjęli decyzję o jego likwidacji.

miniatura | 26.02.2019 | Autor:

Raport Stroopa. Porażający dowód zbrodni hitlerowców w getcie warszawskim

Na pożółkłej kartce widnieje deklaracja: „Żydowska dzielnica mieszkaniowa w Warszawie już nie istnieje!”. Raport Stroopa powstał w 1943 roku jako pamiątka zniszczenie getta w stolicy Polski – i osobisty prezent dla Himmlera. Kto mógł przypuszczać, że dokument obróci...

Hitler obserwuje przemarsz SA przez centrum Norymbergi w trakcie zjazdu w 1935 roku.

miniatura | 24.02.2019 | Autor:

Jak NSDAP zbudowała swą potęgę w III Rzeszy? Niebagatelną rolę odegrały w tym doroczne zjazdy partii

Zjazdy partii nazistowskiej, odbywające się każdego października w bawarskiej Norymberdze, były jednym z najważniejszych punktów w kalendarzu III Rzeszy. Stanowiły niezapomniany polityczny spektakl, a jednocześnie umożliwiały uczestnikom złożenie deklaracji wiary w narodowy socjalizm.

Claus von Stauffenberg zapewne nie przypuszczał, że za jego „grzech” będą musiały zapłacić dzieci...

artykuł | 18.02.2019 | Autor:

Co Hitler zrobił dzieciom człowieka, który zorganizował zamach na jego życie w Wilczym Szańcu?

Niewiele brakowało, by bomba podłożona w Wilczym Szańcu 20 lipca 1944 roku zabiła Führera. Tej zniewagi nie można było puścić płazem. Żądny zemsty Hitler rozpoczął brutalną kampanię, której ofiarą padły między innymi… dzieci zamachowca. Opowiada o niej syn...

Brunatne koszule z SA defilują w czasie zjazdu NSDAP w Norymberdze we wrześniu 1939 roku.

miniatura | 13.02.2019 | Autor:

Jak swastyka stała się symbolem III Rzeszy?

Charakterystyczny krzyż o ramionach załamanych pod kątem prostym jest chyba najsłynniejszym – i najbardziej złowrogim – symbolem nazistowskiego terroru. Nie zawsze jednak znak ten kojarzył się z III Rzeszą. Jak zatem doszło do tego, że Adolf Hitler go...

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.