Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

30 czerwca 1941 roku we Lwowie rozpętało się piekło. Jak doszło do pogromu ludności żydowskiej?

Jedna z ofiar pogromu ścigana przez tłum.

fot.domena publiczna Jedna z ofiar pogromu ścigana przez tłum.

To był jeden z najstraszniejszych pogromów, dokonanych w Europie od czasów średniowiecza. Podburzona przez Niemców ludność zakatowała tysiące żydowskich mieszkańców Lwowa. Co wiemy o tej nieludzkiej rzezi i czy można było jej uniknąć?

[Po wejściu Niemców do Lwowa] rozeszła się wieść, że Sowieci tuż przed odwrotem  zgładzili niemal wszystkich przetrzymywanych w trzech miejskich więzieniach (…). Dla nazistowskiej propagandy dokonana przez Sowietów masakra była doskonałym pretekstem do dalszego podjudzania lokalnej społeczności przeciwko Żydom.

Niemieccy okupanci otwarli bramy więzień także dla gapiów, zezwolili na relacje radiowe oraz drukowali  plakaty, na których winą za zbrodnie obarczali „żydowskich bolszewików”. Tym samym podsycali i tak już silne wśród lwowian nastroje antysemickie – wielu mieszkańców było przekonanych o kolaboracji żydowskich  współobywateli z Sowietami oraz denuncjacji licznych ofiar (…).

„Milicjanci chodzili wokoło z pałkami w dłoniach”

[Do prawdziwego pogromu doszło 30 czerwca 1941 roku i w dni następne]. Najpierw ukraińscy milicjanci, za milczącą zgodą, a po części także za wyraźnym przyzwoleniem niemieckich okupantów, schwytali na ulicach i w mieszkaniach setki Żydów i pognali ich do więzień. Już po drodze byli oni opluwani i bici przez wzburzony tłum. Nawet kobiety zabrały ze sobą kije, tasaki, noże kuchenne i pałki.

Wystawieni na nienawistne spojrzenia niektórzy Żydzi musieli pełzać na kolanach aż pod bramy więzienia. Tam zmuszano ich do wyciągania z piwnic rozkładających się zwłok i przenoszenia ich w celu identyfikacji na dziedzińce. Żydowskie kobiety musiały myć martwe ciała i całować przy tym ich ręce.

Po wykonaniu tych prac, mających służyć zademonstrowaniu ich odpowiedzialności za sowieckie zbrodnie, wielu Żydów od razu zatłuczono na śmierć. Milicjanci, podjudzani przez cywilów zgromadzonych na dachach sąsiednich domów, traktowali ich nad wyraz brutalnie, używając żelaznych prętów, kolb karabinów i szpadli.

Rodziny ofiar zamordowanych przez NKWD nad ciałami bliskich.

fot.domena publiczna Rodziny ofiar zamordowanych przez NKWD nad ciałami bliskich.

Odcinano ofiarom uszy i wydłubywano oczy. Gwałcono i mordowano żydowskie kobiety, nawet jeśli były ciężarne. Opis tych aktów przemocy opiera się na relacjach żydowskich i nieżydowskich naocznych świadków. Należą one do najbardziej wstrząsających współczesnych dokumentów, jakie można przeczytać na temat historii Lwowa.

Kiedy na lwowskich ulicach doszło do pogromu, szesnastoletni Leon Weliczker ukrył się wraz z całą rodziną w mieszkaniu rodziców. Po latach wspomina te podszyte strachem godziny: „Doszła nas straszna wiadomość, że w mieście zaczęło się prześladowanie Żydów. Byli bici, zatrzymywani, mordowani. Zaczęły się rewizje w domach, wyciągano całe rodziny. Pogromu dokonali Ukraińcy”. Początkowo wydawało się, że Weliczkerom uda się ocaleć, później jednak milicjanci wtargnęli do ich mieszkania, zabrali Leona oraz chorego na grypę ojca i zaprowadzili ich do kwatery milicji:

Młodszych mężczyzn, w tym mnie, poprowadzono przez przedsionek budynku i dalej schodami do piwnicy. Dobywały się stamtąd okropne krzyki, napełniając mnie przerażeniem. Piwnica była podzielona na wiele pomieszczeń. Przed drzwiami jednego z nich zostaliśmy ustawieni w szeregu przez naszych ukraińskich porywaczy. Jeden z nich rozkazał nam wejść do pomieszczenia. Kiedy przestąpiliśmy próg, strażnicy zaczęli nas bić, uderzając na oślep. Czekał nas widok, jakiego nigdy byśmy się nie spodziewali. Bezradni mężczyźni, w ogromnej liczbie, leżeli jeden na drugim na ziemi. Milicjanci chodzili wokoło z pałkami w dłoniach.

Komentarze (26)

  1. Daniela Sturtz Odpowiedz

    Smutne ale prawdziwe rodzice przeżyli wojnę to się naopowiadali ale żeby w naszych czasach taka nienawiść byla polak do Polaka to się w głowie nie mieści za komuny to ludzie się lepiej szanowali

    • 447 Odpowiedz

      Daniela ,za komuny to nie wolno było nic napisać ani powiedzieć ,więc mało miarodajne jest to twoje stwierdzenie o wzajemnym szacunku .

  2. Paweł Janicki Odpowiedz

    Proszę o opisanie historii kolaboracji Żydów z okupantem sowieckim na terenach Rzeczpospolitej zagarniętych przez rosjan po 1939 roku.A także o wprowadzaniu „władzy ludowej” po 1944 roku i o mordowaniu polskich patriotów przez Żydów z Urzędu Bezpieczeństwa.Przykładem niech będą słowa córki gen.Fildorfa-„Tak wielu Polaków pomagało Żydom -proszę o choć jeden przykład pomocy Polakowi przez Żyda w latach 1939-1956.Do tej pory nic takiego nie ma”. Chętnie na ten temat podyskutuję.

    • Anonim Odpowiedz

      Smutne ale prawdziwe. Nikt nie pisze o ich zbrodniach w ,,rękawiczkach,,. To dopiero byłby antysemita. Taka nacja. Zawsze na czyjeś krzywdzie wypłyną.

    • Woziwoda Odpowiedz

      Równocześnie należy nie udawać i opisać, że ubekami mordującymi Polaków byli przede wszystkim Polacy, bo to oni w przeważającej liczbie byli zatrudnieni w firmie. A nie Żydzi.

      • Master Of Puppets Odpowiedz

        Czyli jesli zaatakujesz Żyda-Polaka, to zaatakowałeś Zyda, ale jęsli Zyd Polak zaatakuje Ciebie to zaatakował polak?
        Woziwoda…. ksywa wszystko tłumaczy…

      • Stefan Siudalski Odpowiedz

        W Sowietach – w latach 1937-38 – podczas tzw „operacji polskiej” NKWD wymordowało 111 tys Polaków. Odpowiedzialnych za przeprowadzenie mordu było 11 funkcjonariuszy – 4 z nich to byli Żydzi którzy w tej akcji wg wspomnień wykazywali się wyjątkowym okrucieństwem w stosunku do Polaków. Czemu o tym piszę? Bo Żydzi w 1937 roku stanowili 1,6% ludności ZSRR czyli licząc wg procentowego udziału w tej grupie nie powinny być nawet jednej ręki Żyda. A jednak w organach zarówno NKWD jak i później UB Żydzi stanowili wyjątkowo duży procent. Tak – mordowali nie żydzi ale byli kierowani przez Żydów. We wszystkich krajach wschodniej i środkowej Europy czyli w Polsce, na Litwie, w Estonii, na Łotwie, w Rumunii, na Węgrzech, w Rumunii funkcjonowało hasło „żydo – komuna” Skąd ta zgodność oceny podstawy działania komuny w tak wielu państwach?

    • Qba Odpowiedz

      To może Pan Paweł Janicki odpowie sobie na pytanie dlaczego Żydzi kolaborowali z Rosjanami, jeśli w przedwojennej Polsce nie byli szykanowani? A może byli i dlatego w 1939 i 1944 część z nich obróciła się przeciwko Polsce? Łatwo jest pisać o żydokomunie, a znacznie trudniej znaleźć przyczynę takiego zachowania Żydów oraz fakt, że nie Żydzi nam komunę wprowadzali, ale nasi rodzimi „patrioci”. Dzierżyński miał pochodzenie szlacheckie, prawda? A to on tworzył rewolucyjny aparat terroru. Wanda Wasilewska też nie miała żydowskich korzeni. Tak samo jak ten kawał ch… czyli Bierut. Co więcej. Swego czasu Róża Luksemburg w liście do Włodzimierza Ilicza pisała, że polscy komuniści to oddani sprawie ludzie, ale jednak zbyt radykalni. Także nie pieprzmy o żydokomunie, kiedy sami nie jesteśmy bez winy… A teraz może Pan podyskutować.

    • Anonimka Odpowiedz

      O tym od lat dyskutujemy, ale o pogromach nas, Polaków na Żydach to jedynie o Kielcach…. I jeszcze najpolacy wołali, że to była prowokacja komuny…. Bo gdzieżby któryś z naszych…. Teraz się biora za bezbronnych homoseksualistów i nawet biskupi, księża zagrzewają do walki, niby w obronie wiary…. Kto wyśle do kata tych potencjalnych łobuzów skoro nawet jojo, były bandzior też syczy….. z Brukseli….

  3. kania Odpowiedz

    Jakoś nie mam zaufania do zachodnich dziennikarzy czy historyków,zwłaszcza niemieckich.Oni jednak maja interes w tym żeby siebie wybielać i rozmywać „swoje„grzeszki.

  4. Eliza Odpowiedz

    tylko „niektorzy Polacy”… oczywiście święte Lachy Narodu Polskiego krwią niewinnych Żydów rąk nie splamiły. A jak już jakiś Żyd był znamienity, to oczywiście pochodzenie polsko-żydowskie, z polskie na pierwszym miejscu. Ja nie wiem czy to ze mną jest cos nie tak, ale jestem tolerancyjna, bardzo. Nie wińmy synów za grzechy ich ojców. Ale ten artykuł jest tak jednostronny w odbiorze, że aż absurdalny. Strach mnie ogarnia, kiedy pomyślę o tym, że ten tekst wpływa na czyjś światopogląd.

    • nonnatus Odpowiedz

      tak, z tobą cos nie tak.
      to byl pogrom ukrainski.
      kilkakrotnie zaznaczono to w tekscie.
      Polacy zabijali Żydów, a i owszem.
      Żydzi zabijali Polakow.
      Dziwna niesymetrycznisc w twoich sądach.
      Nie masz pojecia w temacie, a sie mądrzysz na trzy powiaty.

  5. Katarzyna Odpowiedz

    Polak, Zyd, Niemiec ,Rosjanin… pomijając nacje i politykę, najabrdziej przerażające jest to,że to udzie ludziom gotowali ten koszmar. Ludzkość, ech.

  6. Anonim Odpowiedz

    Jakikolwiek temat, jakikolwiek dramat, zawsze a komentarzach płynie ściek polskiego antysemityzmu. Rzeczywiście z mlekiem matki…

Odpowiedz na „nonnatusAnuluj pisanie odpowiedzi

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.