Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Dlaczego w Polsce tak popularne stało się określenie „żydokomuna”?

Wielu Polaków było przekonanych, że to Żydzi stworzyli komunizm. Na ilustracji fragment plakatu z okresu wojny polsko-bolszewickiej.

fot.domena publiczna Wielu Polaków było przekonanych, że to Żydzi stworzyli komunizm. Na ilustracji fragment plakatu z okresu wojny polsko-bolszewickiej.

W międzywojennej Polsce połączenie antykomunizmu z antysemityzmem nie było niczym niezwykłym. Wróg – Żyd i komunista – ucieleśniał wszystko, co rzekomo zagrażało polskiej i katolickiej Rzeczpospolitej. Skąd wziął się ten stereotyp i czy miał oparcie w rzeczywistości?

Od XIX wieku poczynając przeciwnicy polityczni atakowali socjalistów argumentami antysemickimi. Uzasadnienie znajdowali zarówno w ideologii socjalistycznej, która odrzucała podziały narodowe i wyznaniowe, jak w stosunkowo licznym udziale Żydów w politycznym ruchu socjalistycznym. W oczywisty sposób oba te czynniki pozostawały ze sobą w związku. Socjaliści byli jedynym ruchem ideowym i politycznym, który w pełni akceptował równouprawnienie Żydów (nawet liberałowie nie byli w tym konsekwentni).

Równouprawnienie… i asymilacja

Z drugiej strony jednak socjalizm budził sympatie tylko w niektórych środowiskach żydowskich. Podejmował krytykę religii, także mozaizmu i odrzucał wiele elementów żydowskich tradycji i obyczajów. Ten problem powodował wśród ludności żydowskiej na ziemiach, które przed rozbiorami znajdowały się w Rzeczypospolitej, szczególnie szeroko występującą niechęć do socjalizmu, ponieważ były to obszary z ograniczonymi wpływami żydowskiej asymilacji. Socjaliści opowiadali się natomiast za równouprawnieniem Żydów, ale zarazem za ich całkowitą asymilacją. Jak zauważają to badacze tej problematyki, socjaliści w istocie rzeczy pragnęli, aby Żydzi przestali być Żydami.

Jeszcze powszechniejsze stało się wiązanie z Żydami komunizmu, zwłaszcza w Polsce. Przyczyniały się do tego informacje o udziale Żydów w rewolucji bolszewickiej, także w gronie jej przywódców. Symboliczne znaczenie miała popularność Lwa Trockiego, jako drugiego obok Lenina wodza rosyjskiego komunizmu. Wojnę 1920 roku często traktowano w Polsce jako zarazem zmagania między polskością i katolicyzmem z jednej, komunizmem i Żydami z drugiej strony.

Do powstania przekonania o związku Żydów z komunizmem przyczynił się ich udział w rewolucji bolszewickiej.

fot.Grigory Goldstein /domena publiczna Do powstania przekonania o związku Żydów z komunizmem przyczynił się ich udział w rewolucji bolszewickiej.

W latach II Rzeczypospolitej komunizm był popularny wśród znacznej części żydowskiej młodzieży inteligenckiej, mniej związanej z ortodoksyjnym mozaizmem czy chasydyzmem, a zafascynowanej politycznymi karierami Żydów w bolszewickiej Rosji jako dowodem na faktyczne równouprawnienie. W inteligenckiej kadrze polskiego komunizmu osoby pochodzenia żydowskiego były licznie reprezentowane.

Antykomunizm i antysemityzm

Dostarczało to środowiskom prawicowym i centrowym, przede wszystkim Narodowej Demokracji, ale także Chrześcijańskiej Demokracji i niektórym innym ugrupowaniom, argumentów do prowadzenia agitacji jednocześnie antykomunistycznej i antysemickiej. Wiązanie komunizmu z Żydami i używanie stereotypu żydokomuny nie było też obce Kościołowi katolickiemu. Propagowano ten stereotyp z największą nośnością w wydawanych przez zakon Franciszkanów czasopismach „Małym Dzienniku” i „Rycerzu Niepokalanej” oraz wśród zorganizowanych pod wpływem tych czasopism setkach tysięcy Rycerzy Niepokalanej.

reklama

Komentarze (4)

  1. Uczciwy Odpowiedz

    Artykuł TENDENCYJNIE NAPISANY i oderwany od faktów,a co równie ważne – profesor HOLZER urodził się w „zasymilowanej rodzinie ŻYDOWSKIEJ” (!!!). Co równie ciekawe (wikipedia): „Był aspirantem w Instytucie Nauk Społecznych przy KC PZPR w latach 1954-1957, członek Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR) w latach 1948-1979” (CZŁONEK PZPR !!!).

    Autor więc był pochodzenia żydowskiego i pomimo przynależności do „antykomunistycznego KOR” (w istocie – żydowskiej opozycji w obrębie komunizmu powstałej po 1968) przez lata był komunistą.I taki ktoś pisze o „micie żydokomuny” !

    Fakty na temat udziału żydów w aparacie bezpieki są powszechnie w narodzie znane,co zaś do znaczącej współodpowiedzialności żydowskiej za bolszewizm i Rosyjski komunizm to polecam „Dwieście lat razem” autorstwa Aleksandra Sołżenicyna. Kim był Sołżenicyn, autor „Archipelagu Gułag” (więziony zresztą oczywiście też w Gułagu) chyba nie muszę nikomu tłumaczyć,a nazywanie go nazistą czy antysemitą (co jest dyżurną obelgą żydokomunistów) będzie śmieszne,tym bardziej,że Sołżenicyn przedstawił tylko fakty i daleki był od otwartego rzucania zarzutów żydom.Fakty jednak są zatrważające,są jednoznaczne.

    • Stan Odpowiedz

      Całkowicie zgadzam się z komentarzem poprzednika. Zresztą sami żydzi będący w PZPR nazywali siebie żydokomuną i nie widzieli w tym nic obraźliwego. (Przykład samego Michnika) Artykuł jest jak najbardziej tendencyjny.

  2. Julian_TamWim Odpowiedz

    Czytam te bzdury i dochodzę do wniosku, że w każdej narracji żydowskiej – czy to opowiadanie, czy poważne opracowanie historyczne czy zwykła plotka opowiadana między sąsiadami – panuje jedna i ta sama zasada, mianowicie żydzi zawsze są wcieleniem cnót wszelakich. Pokojowo nastawieni, żyją sobie spokojnie nie wadząc nikomu, tylko cały świat dookoła jest zły i chce ich zniszczyć, kierując się wyssanymi z palca oskarżeniami.
    Dla dociekliwych proponuję sprawdzić odsetek żydów w partiach komunistycznych 20-lecia międzywojennego, odsetek żydów więźniów politycznych w Berezie Kartuskiej, relacje dowódców walczących na froncie wschodnim podczas września ’39, ilość żydów w służbach bezpieczeństwa po II wojnie światowej, poczytać o czymś takim jak frakcja Puławian.
    Polecam również książki A.L.Szczęśniaka, które pomimo dosyć kontrowersyjnych i tendencyjnie brzmiących tytułów odsłaniają fakty historyczne, których trudno szukać w podręcznikach do historii czy współczesnej literaturze historycznej.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.