Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

1 lipca. W 1569 roku zaprzysiężono akt unii lubelskiej

Najważniejsze rocznice

Unia z 1569 roku zacieśniła związek między Polską i Litwą, tworząc między innymi wspólny dla nich Sejm.

fot.Jan Matejko/domena publiczna Unia z 1569 roku zacieśniła związek między Polską i Litwą, tworząc między innymi wspólny dla nich Sejm.

1 lipca 1569 roku zaprzysiężono akt unii polsko-litewskiej, uchwalony 28 czerwca. W jej wyniku powstała Rzeczpospolita Obojga Narodów – państwo, w którym wspólny był nie tylko monarcha, ale także Sejm, herb, waluta, polityka zagraniczna i obronna.

Starania o zacieśnienie związku Polski i Litwy trwały od początku rządów Zygmunta Augusta. Obawiano się, że może się on rozpaść po bezpotomnej śmierci króla i próbowano zawczasu temu zaradzić. W połowie XV wieku obydwa państwa zachowywały daleko idącą odrębność ustrojową i administracyjną.

Kolejne reformy ostatniego Jagiellona stopniowo zbliżały do siebie obydwa państwa. Na korzyść unii zadziałała także sytuacja międzynarodowa, a zwłaszcza zagrożenie dla Wielkiego Księstwa Litewskiego ze strony Rosji pod rządami Iwana IV Groźnego.

Obrady prowadzące do zawarcia nowej unii rozpoczęły się w styczniu 1569 roku. Prowadziły je równolegle sejmy koronny i litewski. Początkowo znaczny opór stawiała litewska magnateria; opuścili oni nawet obrady i wrócili dopiero, kiedy sejm koronny przegłosował inkorporację ziem ruskich do Korony.

Akt uchwalony 28 czerwca i zaprzysiężony 1 lipca (kiedy także nastąpiła wymiana dokumentów) tworzył praktycznie jedno państwo w miejsce dwóch poprzednich. Zdecydowano jednak o zachowaniu odrębnego skarbu, urzędów, wojska i sądownictwa. W tym kształcie Rzeczpospolita Obojga Narodów przetrwała do rozbiorów.

1 lipca 1980 roku polskie władze przeprowadziły nieformalną podwyżkę cen na niektóre gatunki mięsa i wędlin, przesuwając je do sprzedaży w ­ sklepach komercyjnych (tzw. rozszerzona sprzedaż komercyjna) oraz wprowadzając ceny komercyjne na mięso i wędliny sprzedawane w bufetach i stołówkach zakładowych.

Decyzja ta wywołała ogromne oburzenie społeczeństwa, które o podwyżce nie zostało oficjalnie poinformowane. Jeszcze tego samego dnia wybuchły pierwsze strajki (m.in. w Warszawie, Ursusie, Sanoku i Tarnowie), które zapoczątkowały, trwający ponad dwa miesiące, okres masowych protestów społecznych, zwany potocznie Polskim Sierpniem (notka autorstwa dr. hab. Zdzisława Zblewskiego).

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.