Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Historia kościoła i religii

Na tej mozaice z VII wieku Maryja miała na sobie biskupi paliusz. Wiemy o tym tylko dzięki temy, że zachowała się XIX-wieczna ilustracja mozaiki. Na oryginalnym dziele czerwone płytki tworzące krzyż zastąpiono bowiem białymi – by zamaskować prawdziwą symbolikę pasa.

news | 09.07.2019 | Autor:

Czy Watykan ukrywa dowody na to, że we wczesnym średniowieczu kobiety mogły być księżmi?

Kościół katolicki od wieków zakazuje kapłaństwa kobiet. Jednak jak przekonuje znana historyczka sztuki, nie zawsze tak było. W społecznościach wczesnochrześcijańskich panie pełniły funkcje księży oraz biskupów – a Watykan ma na to mocne dowody. Tyle tylko, że celowo...

Śmierć Ludwika IX podczas siódmej krucjaty.

news | 28.06.2019 | Autor:

Krzyżowcy z ostatniej krucjaty zginęli, bo bali się spróbować egzotycznego jedzenia? Kontrowersyjna diagnoza francuskich badaczy

Krucjata do Tunisu w 1270 roku zakończyła się spektakularną klęską. Rycerze nie zdążyli nawet wykazać się w boju, bo zdziesiątkowała ich epidemia. Długo uważano, że winną śmierci krzyżowców była dżuma, jednak najnowsze analizy wskazują, iż sami ściągnęli na...

Jan Paweł II udzielał się publicznie niemal do końca pontyfikatu.

miniatura | 31.05.2019 | Autor:

Czy na Janie Pawle II dokonano eutanazji? Korespondent z Watykanu odpowiada

Wiosną 2005 roku cały świat z zapartym tchem czekał na wieści o stanie zdrowia papieża-Polaka. Informacje o tym, co naprawdę działo się za murami szpitala, mieli jednak tylko nieliczni. Jak naprawdę wyglądały ostatnie dni Jana Pawła II i...

Papieżyca Joanna była podobno następczynią Leona IV. A może Wiktora III?

miniatura | 25.05.2019 | Autor:

Czy na tronie papieskim zasiadała kiedyś kobieta? Profesor Norman Davies wyjaśnia

Podobno zdobyła rozległe wykształcenie. Podobno wspominał o niej jeszcze Jan Hus. Podobno tuż przed śmiercią niespodziewanie urodziła dziecko. Czy w opowieściach o papieżycy Joannie kryje się choćby szczypta prawdy?

W starożytnej Grecji Nemezis była boginią zemsty. Skąd więc poświęcony jej ołtarz znalazł się w teatrze?

news | 19.05.2019 | Autor:

Świątynia bogini zemsty w starożytnym teatrze. „To nie przypadek” – tłumaczą archeolodzy

Pod ruinami teatru w Mitylenie na greckiej wyspie Lesbos badacze natrafili na ślady świątyni Nemesis z I wieku naszej ery. Wybór tego akurat bóstwa, będącego uosobieniem gniewu bogów, na „patronkę” przybytku kultury może wydawać się nietypowy. Archeolodzy twierdzą...

To dzięki papieżowi Innocentemu III templariusze stali się taką potęgą.

artykuł | 04.05.2019 | Autor:

Ten papież był prawdziwym twórcą potęgi templariuszy. Wiesz, o kogo chodzi?

Sławni „obrońcy Grobu Pańskiego” zaczynali bardzo skromnie. Nie stać ich było nawet na pożywienie – korzystali z darowanych im resztek jedzenia. Choć szybko zyskali możnych protektorów, żaden z nich nie przyczynił się bardziej do wzrostu ich znaczenia, niż...

Początki templariuszy były bardzo skromne.

artykuł | 26.04.2019 | Autor:

Jak doszło do powstania zakonu templariuszy?

O tragicznym końcu templariuszy słyszeli wszyscy, ale początki zakonu giną w mrokach historii. Tymczasem jego pojawienie się stanowiło prawdziwą rewolucję. W XII wieku wyjątkowo niechętnie myślano o tym, by pozwolić duchownym – głoszącym na co dzień hasła miłości...

Święte Schody są jedną z ważnych relikwii katolickich.

news | 21.04.2019 | Autor:

„Święte Schody” w Rzymie po raz pierwszy od niemal 300 lat dostępne dla turystów. Ale czy Jezus faktycznie po nich chodził?

Tuż przed Wielkanocą turystom i pielgrzymom po raz pierwszy od prawie trzech stuleciu udostępniono „Święte Schody” w Rzymie. Zgodnie z tradycją to właśnie po nich Jezus był prowadzony przez sąd Poncjusza Piłata. Ale czy tak było naprawdę?

XIX-wieczne wyobrażenie templariuszy.

recenzja | 19.04.2019 | Autor:

Templariusze. Rozkwit i upadek zakonu świętych wojowników

Są prawdziwymi ikonami popkultury. W powieściach, serialach, filmach i grach wideo przedstawiano ich zwykle jako żądne władzy i bogactwa szwarccharaktery. A jaka była prawda? O tym można się przekonać, sięgając po książkę Dana Jonesa „Templariusze. Rozkwit i upadek...

Piast i Rzepka gościnnie przyjęli tajemniczych wędrowców.

nauka | 21.03.2019 | Autor:

Kto naprawdę postrzygł Siemowita? Profesor Karol Modzelewski uzupełnia słowiańską mitologię o dwa nowe bóstwa

Tajemnicza para gości, która zgodnie z przekazem Galla Anonima zawitała do Piasta i Rzepki i nadała imię ich synowi, przez wieki kojarzona była z chrześcijańskimi świętymi. Karol Modzelewski doszukuje się jednak w legendzie śladów wcześniejszych wierzeń – i...

Stefan Batory (fot. domena publiczna)

miniatura | 04.03.2019 | Autor:

Dlaczego w Polsce nie było wojen religijnych?

We Francji hugenoci krwią płacili za prawo do własnego wyznania. W Niemczech trwające dziesiątki lat wojny religijne dały początek podziałom trwającym do dzisiaj. Dlaczego ta historia nie powtórzyła się w Rzeczpospolitej?

Nuncjusz apostolski Cesare Orsenigo z władzami III Rzeszy.

artykuł | 03.03.2019 | Autor:

Kościoły w hitlerowskiej Europie. Jak wyglądały ich stosunki z nowymi władzami?

Dojście nazistów do władzy w Niemczech i ich europejskie podboje otworzyły nowy rozdział także dla kościołów w krajach, które znalazły się pod ich władzą. Współpracować, czy stawiać opór? W w miarę odsłaniania przez Hitlera jego prawdziwych zamiarów to pytanie stawało się coraz...

W wielu dzisiejszych interpretacjach Maria Magdalena występuje jako nawrócona grzesznica. Czy słusznie?

artykuł | 19.02.2019 | Autor:

Biblijna Maria Magdalena wcale nie była nierządnicą. Skąd właściwie wzięło się to przekonanie?

Grzesznica, która namaszcza głowę Chrystusa olejkiem. Siostra Łazarza, krytykowana przez Judasza za marnotrawstwo. I nawrócona uczennica Jezusa, pierwszy świadek jego zmartwychwstania. Te trzy kobiety pojawiają się w Ewangeliach niezależnie – skąd więc pewność, że chodzi o jedną postać:...

Zakonnice na obrazie z XV w. (fot. domena publiczna)

news | 12.02.2019 | Autor:

Uciekająca zakonnica, która sfingowała własną śmierć w XIV wieku? Brytyjscy archiwiści natrafili na niesamowitą historię

Na pierwszy rzut oka rejestry działalności średniowiecznych arcybiskupów Yorku mogą się wydawać nudne jak flaki z olejem. Brytyjscy archiwiści udowodnili właśnie, że i w takich dokumentach można znaleźć niesamowite smaczki. Jak choćby historię zakonnicy, która sfingowała własną śmierć...

Materiał na temat najnowszych odkryć związanych z peruwiańskim cmentarzyskiem dzieci ukaże się w anglojęzycznym wydaniu magazynu "National Geographic" w lutym (zdj. pochodzi z "Nathional Geographic").

news | 27.01.2019 | Autor:

550 lat temu mieszkańcy Chimú zamordowali i złożyli w ofierze setki dzieci i młodych lam. Dlaczego?

W Peru, na obszarze zajmowanym przed wiekami przez lud Chimú, archeolodzy natrafili na dwa gigantyczne cmentarzyska. Dotychczas znaleźli tam pogrzebane ciała 269 dzieci, 466 młodych lam i 3 osób dorosłych. Wszystkie ofiary zostały brutalnie zamordowane około 550 lat...

Tak zwany Światowid ze Zbrucza na fotografii wykonanej w Muzeum Archeologicznym w Krakowie

miniatura | 27.01.2019 | Autor:

Czy Światowid ze Zbrucza naprawdę przedstawia słowiańskie bóstwo?

Odnaleziony w XIX wieku posąg stał się ikoną słowiańskiego pogaństwa. Pochodzenie i funkcja słynnego Światowida ze Zbrucza wciąż jednak budzą wątpliwości. Stan obecnej wiedzy podsumowuje dr hab. Dariusz A. Sikorski.

Dla czarnoskórych niewolników Brytyjczycy przygotowali okrojoną wersję Pisma Świętego (na zdj. Biblia króla Jakuba z 1611 roku).

news | 13.01.2019 | Autor:

Pokazano specjalną wersję Biblii dla… czarnych niewolników. Czy różni się od tej, którą znasz?

XIX-wieczni redaktorzy tzw. Biblii Niewolników w swojej edycji „oczyścili” Pismo Święte z wywrotowych tez. Usunęli wszystkie fragmenty, które – ich zdaniem – mogły skłonić czarnoskórych do buntu przeciwko brytyjskiemu imperium. Za podżegające do rebelii uznali pokaźne fragmenty –...

Pius XII wstąpił na tron Piotrowy w 1939 roku.

artykuł | 05.01.2019 | Autor:

Dlaczego papież Pius XII nie potępił działań Hitlera?

Pontyfikat Piusa XII przypadł na jeden z najtrudniejszych momentów w historii Europy. Wybrany w 1939 roku papież musiał niemal od razu stawić czoła bestialskiej wojnie. Do dzisiaj obwinia się go za to, że nie potępił otwarcie nazizmu i...

Nostradamus już za życia był rozpoznawany, ale prawdziwą sławę zyskał dopiero po śmierci.

miniatura | 01.01.2019 | Autor:

Przepowiednie Nostradamusa. Od czego rozpoczęła się kariera słynnego astrologa i czy jego proroctwa naprawdę są tak trafne?

Przewidział podobno rewolucję francuską, dojście Hitlera do władzy i śmierć prezydenta Kennedy’ego. Za życia potrafił rozpoznać w napotkanym mnichu przyszłego papieża. Tylko czy to nie zbyt piękne, by mogło być prawdziwe?

Manuskrypty sprzed lat kryją jeszcze wiele tajemnic. Zdjęcie poglądowe.

nauka | 27.12.2018 | Autor:

Odnaleziono dwa staropolskie zaklęcia. Jak nasi przodkowie bronili się przed jadowitymi robakami i wścieklizną?

Takie odkrycia zdarzają się niezwykle rzadko. W krakowskim Archiwum Prowincji oo. Dominikanów badacze natknęli się na dwie średniowieczne formuły modlitewne. Ich edycja, przygotowana przez Mariusza Leńczuka z Instytutu Języka Polskiego PAN, daje niezwykły wgląd w praktyki medyczne naszych...

artykuł | 12.12.2018 | Autor:

Kiedy właściwie Matkę Boską koronowano na królową Polski?

Już w średniowieczu Polacy wierzyli w szczególną opiekę Najświętszej Maryi Panny. Kolejni władcy Rzeczpospolitej zwracali się do niej, licząc na pomoc w trudnych dla kraju momentach. Koronę na przestrzeni wieków powierzano jej aż 55 razy! Czy wiadomo, kto...

recenzja | 05.10.2018 | Autor:

Zapomniana Słowiańszczyzna (Paweł Zych, Witold Vargas, „Bestiariusz słowiański. Część pierwsza i druga”)

Wznowienie popularnych „Bestiariuszy”, tym razem w jednym tomie, dowodzi, że zainteresowanie ludowymi wierzeniami Słowian nie słabnie. Jest coś fascynującego w odkrywaniu zapomnianego świata, zamieszkanego przez drzewice, ćmuchy i paskudy. Tylko ile tak naprawdę o nim wiemy?

Kościół klepkowy w Heddal w Norwegii, którego początki sięgają XIII wieku (fot. Micha L. Rieser)

news | 30.09.2018 | Autor:

Naukowcy ze Skandynawii zajrzeli pod średniowieczne kościelne podłogi. Znaleźli tam ponad 100 000 monet!

W całej Skandynawii zaczęto prowadzić badania mające ujawnić, co znajduje się pod deskami drewnianych kościelnych podłóg. Jak się okazuje, z rezultatów można zaskakująco wiele wyczytać.

Obraz maryjny z Lublina (fot. Scotch Mist, lic. CC BY-SA 4.0)

miniatura | 14.09.2018 | Autor:

Cud lubelski. Co komunistyczne władze zrobiły, gdy zaczął krwawić obraz Matki Boskiej?

Modląca się 3 lipca 1949 roku w lubelskim kościele katedralnym zakonnica szarytka zobaczyła „czerwoną kroplę wielkości małej jagódki ” spływającą ze znajdującego się tam obrazu Matki Boskiej, co zgromadzeni wierni uznali za „krwawą łzę”.

Papieżyca Joanna (fot. domena publiczna)

news | 04.09.2018 | Autor:

Papieżyca Joanna istniała naprawdę? Naukowiec z Zurychu przedstawia nowe argumenty

Przez wieki naukowcy spierali się, czy postać Joanny z Moguncji, która została papieżem, jest czysto legendarna, czy też może ta szalona historia wydarzyła się naprawdę. Naukowiec z Zurychu w swojej najnowszej książce przedstawia nowe argumenty.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.