Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Unia lubelska jak Trójmorze? „Chylimy czoła przed naszymi przodkami za powołanie wizjonerskiej Rzeczpospolitej Obojga Narodów”

Unia lubelska na obrazie Marcello Bacciarellego.

fot.Marcello Bacciarelli/domena publiczna Unia lubelska na obrazie Marcello Bacciarellego.

We wspólnym oświadczeniu, przygotowanym w związku z 450. rocznicą zawarcia unii lubelskiej, Andrzej Duda i prezydent Litwy, Dalia Grybauskaite, porównali XVI-wieczne porozumienie do polityczno-gospodarczej inicjatywy Trójmorza. Podkreślili też gotowość do „chronienia ideałów niepodległości, jedności i solidarności”.

W związku z obchodami okrągłej rocznicy podpisania aktu unii lubelskiej, zawartej 1 lipca 1569 roku, na mocy której powołano Rzeczpospolitą Obojga Narodów, prezydenci Polski i Litwy przygotowali list, odczytany podczas poniedziałkowych uroczystości w Lublinie. Jak pisali:

Świętując 450-lecie zawarcia unii lubelskiej, chylimy czoła przed naszymi przodkami za powołanie do życia wizjonerskiej Rzeczpospolitej Obojga Narodów – państwa zbudowanego na zasadach równości i współodpowiedzialności (…).

Podobnie jak wtedy, dziś jesteśmy tak samo gotowi, aby stanąć razem w obliczu wielu wyzwań i chronić ideały niepodległości, jedności i solidarności. (…) Wzajemny szacunek, konsensualne rozwiązania i różnorodność kulturowa, nadal prowadzą nas ku pogłębianiu partnerstwa pomiędzy naszymi narodami.

Przywódcy podkreślali też istotną rolę unii dla powstania idei integracji europejskiej oraz porównali porozumienie z XVI wieku z utworzoną cztery lata temu inicjatywą gospodarczo-polityczną skupiającą 12 państw Unii Europejskiej (w tym Polskę i Litwę), nazywaną Trójmorzem.

Z kolei marszałek Sejmu Marek Kuchciński określił unię „rzadkim przykładem udanego kompromisu pomiędzy różnymi narodami, ziemiami, religiami, kulturami i językami”.

Akt Unii Lubelskiej 1 lipca 1569 roku.

fot.domena publiczna Akt Unii Lubelskiej 1 lipca 1569 roku.

Akt unii polsko-litewskiej, uchwalony 28 czerwca 1569 roku, zaprzysiężono trzy dni później (wówczas też nastąpiła wymiana dokumentów). Na jego mocy w miejsce dwóch poprzednich powstało praktycznie jedno państwo – Rzeczpospolita Obojga Narodów, w którym wspólny był nie tylko monarcha, ale także Sejm, herb, waluta, polityka zagraniczna oraz obronna. Zadecydowano natomiast o zachowaniu odrębnego skarbu, urzędów, wojska i sądownictwa. W tym kształcie kraj przetrwał ponad 200 lat do rozbiorów.

W uchwale podjętej podczas 82. posiedzenia Sejmu zaznaczono, iż „polsko-litewska unia umożliwiła narodziny wyjątkowego systemu państwowości i była jednym z najważniejszych wydarzeń stulecia na kontynencie”.

Nie wszyscy jednak podchodzą do tematu z równym optymizmem. Jeden z litewskich badaczy już jakiś czas temu zupełnie poważnie porównał unię lubelską do paktu Ribbentrop-Mołotow. Nie brakuje też głosów, że akt unii lubelskiej był kolejnym wyrazem tendencji imperialistycznych Rzeczpospolitej, którą sąsiedzi wspominają jako wrogie, zaborcze mocarstwo.

Źródła informacji:

  1. Prezydenci Polski i Litwy w 450. rocznicę Unii Lubelskiej: dziś tak samo jesteśmy gotowi chronić ideały niepodległości, PAP (dostęp: 2.07.2019).
  2. Unia lubelska jak inicjatywa Trójmorza. Obchody 450-lecia w Lublinie, Dziennik Wschodni (dostęp: 2.07.2019).

Komentarze

brak komentarzy

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (61-885), ul. Półwiejska 17/15 oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.