Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Historia Polski

Dieta mieszkańców Pomorza kilka tysięcy lat temu była bardziej urozmaicona, niż przypuszczano (ilustracja poglądowa).

news | 24.03.2019 | Autor:

Co jadali nasi przodkowie z Pomorza? Nowe ustalenia archeologów

Z najnowszych analiz wynika, że ludność zamieszkująca kilka tysięcy lat temu tereny nad Zatoką Pucką miała bardzo urozmaiconą dietę. Jak ustalili eksperci, poza rybami oraz fokami na ich stołach gościły również inne gatunki zwierząt. Jakie dokładnie?

Projekt "Niemieckie obozy, polscy bohaterowie. Jak było naprawdę?" ruszył w 2016 roku. Teraz MSZ postanowiło go wznowić (na zdj. strona główna projektu).

news | 23.03.2019 | Autor:

MSZ wydało broszurę „Niemieckie obozy, polscy bohaterowie”. Chce w ten sposób walczyć o prawdę historyczną

Broszura „Jak było naprawdę? Niemieckie obozy, polscy bohaterowie” w trzech językach trafi wkrótce do placówek dyplomatycznych RP w USA, Wielkiej Brytanii, Niemczech i Kanadzie. „Czujemy się w obowiązku reagować na na przypadki fałszowania prawdy” – komentuje wiceminister Szymon...

Czy o husarii można jeszcze napisać coś nowego?

recenzja | 22.03.2019 | Autor:

Husaria od kuchni. Czego jeszcze nie wiemy o najlepszej polskiej jeździe?

Husaria jest przereklamowana. Kolejne peany o tym, że była najlepszą jazdą w historii, albo jałowe dyskusje o istniejących lub wyimaginowanych skrzydłach wieją straszliwą nudą. Z lekkim zniechęceniem brałem więc do ręki jeszcze jedną książkę o cudownych jeźdźcach. I...

Piast i Rzepka gościnnie przyjęli tajemniczych wędrowców.

nauka | 21.03.2019 | Autor:

Kto naprawdę postrzygł Siemowita? Profesor Karol Modzelewski uzupełnia słowiańską mitologię o dwa nowe bóstwa

Tajemnicza para gości, która zgodnie z przekazem Galla Anonima zawitała do Piasta i Rzepki i nadała imię ich synowi, przez wieki kojarzona była z chrześcijańskimi świętymi. Karol Modzelewski doszukuje się jednak w legendzie śladów wcześniejszych wierzeń – i...

Kompania Szturmowa 3 Brygady Wileńskiej AK wychodzi z kościoła w Turgielach, na czele Romuald Rajs (fot. domena publiczna)

news | 21.03.2019 | Autor:

Szanowany profesor miażdżąco recenzuje wydaną przez IPN książkę o „Burym”

Profesor Grzegorz Motyka, wielokrotnie nagradzany badacz polskiego ruchu oporu w czasie drugiej wojny światowej oraz stosunków polsko-ukraińskich przyjrzał się głośnej biografii „Burego”, wydanej przez białostocki IPN. Nie zostawił na książce suchej nitki.

Sztandar z 1831 roku ze słynnym hasłem (fot. Mathiasrex Maciej Szczepańczyk, lic. CC BY 2.5)

miniatura | 19.03.2019 | Autor:

„Za naszą i waszą wolność”. Kto wymyślił to hasło i co naprawdę oznaczało?

Co znaczy „za naszą wolność” – nie trzeba tłumaczyć. Ale „waszą”? Do kogo apelował Joachim Lelewel? I kim był ten człowiek, wierzący, że tak łatwo dogada się z najgorszym wrogiem?

Zbigniew Ziobro (fot. Adrian Grycuk, lic. CCA SA 3.0)

news | 19.03.2019 | Autor:

IPN bierze się za komunistycznych sędziów i prokuratorów. Złożono wnioski o uchylenie siedmiu immunitetów

Instytut Pamięci Narodowej właśnie ogłosił, że na wniosek Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Szczecinie zwrócił się do właściwych jednostek o uchylenie immunitetu siedmiu byłym sędziom i prokuratorom stanu wojennego.

Polską tajną bronią miał być pojazd pancerny.

artykuł | 17.03.2019 | Autor:

„Ogród trupów”. To tu Polacy ponieśli największą klęskę w czasie walk o Lwów. Ilu zginęło?

Walki o Lwów, które rozpoczęły się w nocy z 31 października na 1 listopada 1918 roku, toczyły się ze zmiennym szczęściem. Polacy, zaskoczeni ukraińskim wystąpieniem, po kilku dniach postanowili przejąć inicjatywę. Ich pierwsza próba ataku zamieniła się jednak...

Dlaczego Aleksander Prystor musiał złożyć dymisję w maju 1933 roku?

nauka | 14.03.2019 | Autor:

Dlaczego Józef Piłsudski zdymisjonował jednego ze swoich najbliższych przyjaciół?

Dymisja Aleksandra Prystora ze stanowiska prezesa rady ministrów w maju 1933 roku do dzisiaj budzi wiele spekulacji. Co sprawiło, że jeden z najbliższych przyjaciół Józefa Piłsudskiego stracił zaufanie Marszałka?

Kapitan Romuald Rajs - jedni uważają go za bohatera, inni za winnego śmierci dziesiątek cywilów.

news | 13.03.2019 | Autor:

Ambasador Polski na dywaniku w Mińsku. Białorusini żądają komentarza odnośnie podważania przez IPN wyników własnego śledztwa w sprawie „Burego”

11 marca 2019 roku IPN opublikował na swoich stronach internetowych komunikat, w którym podważone zostały ustalenia śledztwa zakończonego w 2005 roku. Ustalono wówczas, że oddział Romualda Rajsa dopuścił się ludobójstwa. MSZ Białorusi chce wyjaśnień.

Pomnik Tadeusza Kościuszki (fot. Jakub Jankiewicz, lic. CC BY-SA 2.0)

miniatura | 12.03.2019 | Autor:

24 marca 1794 roku. Jak wybuchło powstanie kościuszkowskie?

Co zawierało słynne ślubowanie Tadeusza Kościuszki? Dlaczego odbyło się na krakowskim Rynku, a nie na Wawelu, jak pierwotnie planowano? Czy Kościuszko dotrzymał słowa?

Wanda Traczyk-Stawska w Sejmie (fot. Adrian Grycuk, lic. CCA SA 3.0)

news | 08.03.2019 | Autor:

Powstanka reaguje na krytyczne słowa o LGBT+: „Walczyliśmy, by każdy człowiek był godnym szacunku”

Brązowa medalistka letnich Igrzysk Olimpijskich w Londynie Zofia Klepacka zaatakowała deklarację LGBT podpisaną przez prezydenta stolicy, stwierdzając między innymi, że nie o taką Warszawę walczył jej dziadek w powstaniu. Właśnie odpowiedziała jej uczestniczka zrywu 1944 roku.

Stefan Batory (fot. domena publiczna)

miniatura | 04.03.2019 | Autor:

Dlaczego w Polsce nie było wojen religijnych?

We Francji hugenoci krwią płacili za prawo do własnego wyznania. W Niemczech trwające dziesiątki lat wojny religijne dały początek podziałom trwającym do dzisiaj. Dlaczego ta historia nie powtórzyła się w Rzeczpospolitej?

Żydzi w wagonie towarowym w drodze do obozu zagłady (fot. domena publiczna)

news | 04.03.2019 | Autor:

Odpowiedź Gowina w sprawie konferencji historyków Holokaustu w Paryżu: to Francuzi mają problem, nie my

W piątek francuska minister szkolnictwa wyższego Frédérique Vidal wysłała do wicepremiera Gowina list. Domaga się w nim reakcji na zachowania środowisk polonijnych podczas konferencji naukowej w Paryżu. Gowin odpowiada, ale nie tak, jak Vidal się tego spodziewała.

Zdjęcie ze zbiorów Archiwum Kancelarii Prezydenta RP (fot. Archiwum Kancelarii Prezydenta RP, lic. GNU FDL)

miniatura | 02.03.2019 | Autor:

„Syjonistyczna piąta kolumna”. Co nastąpiło w Polsce w marcu 1968 roku?

Czystki objęły wojsko, administrację, szkolnictwo. Wszędzie usuwano syjonistów. Czasem prawdziwych, głównie jednak – tych wyimaginowanych.

Podczas paryskiej konferencji naukowcy przedstawili wyniki najnowszych badań nad zagładą polskich Żydów, a także zagrożenia związane z prowadzeniem państwowej “polityki historycznej” w tym obszarze.

news | 02.03.2019 | Autor:

Naukowcy ostro o incydentach podczas paryskiej konferencji na temat Holokaustu: „godne pożałowania”

Podczas konferencji naukowej, która odbyła się niedawno w Paryżu, doszło do przykrych incydentów. Uczestnicy obrad zostali zaatakowani przez grupę osób powiązanych ze środowiskami prawicowymi. Sprawę w ostatnich dniach nagłośniły polskie media publiczne. Teraz również naukowcy oraz organizatorzy wydarzenia...

Wandalski pochówek popielnicowy, II w n.e., Muzeum Archeologiczne w Krakowie - ilustracja poglądowa (fot. Silar, lic. CC BY-SA 3.0)

news | 01.03.2019 | Autor:

Czytanie ze spalonych kości niczym z otwartej księgi? Archeolożka odkrywa tajemnice grobów ciałopalnych w Polsce

Zanim książę Mieszko przyjął chrzest, przez kilka tysięcy lat nasi mieszkający nad Wisłą przodkowie nie kopali swoim zmarłym mogił, lecz palili ich ciała. Wśród wielu badaczy pokutuje opinia, że takie pochówki stanowią nieodgadnioną tajemnicę. Archeolożka z UW udowadnia,...

Cudzołóstwo uznawano za przestępstwo seksualne i wykroczenie przeciwko prawu bożemu.

nauka | 28.02.2019 | Autor:

Jak w dawnej Polsce karano za cudzołóstwo? Ukazały się dogłębne badania tematu

Chłosta? Grzywna? A może… kara śmierci? Jeśli chodzi o cudzołóstwo, staropolskie kodeksy bynajmniej nie były jednomyślne. I nie bez powodu: jak pokazują badania historyczki z Poznania, sprawy tego typu wyjątkowo rzadko trafiały przed oblicze sądu.

Pomnik pomordowanych przez SS-Galizien w Hucie Pieniackiej (fot. Stanisław i Andrzej Tomczakowie, lic. GNU FDL)

news | 27.02.2019 | Autor:

Ekshumacje w Hucie Pieniackiej? Ukraińcy planują prace poszukiwawcze w miejscu pochówku pomordowanych Polaków

Ukraina planuje ekshumacje w Hucie Pieniackiej, gdzie w 1944 roku żołnierze SS „Galizien” (pod dowództwem niemieckiego kapitana i ze wsparciem UPA) przeprowadzili pacyfikację polskiej ludności. Strona polska twierdzi, że zginęło wówczas 850 osób. Ukraińscy historycy chcą policzyć ofiary.

Najmłodsi mieszkańcy warszawskiego getta. Właściwie nie mieli szans, gdy Niemcy podjęli decyzję o jego likwidacji.

miniatura | 26.02.2019 | Autor:

Raport Stroopa. Porażający dowód zbrodni hitlerowców w getcie warszawskim

Na pożółkłej kartce widnieje deklaracja: „Żydowska dzielnica mieszkaniowa w Warszawie już nie istnieje!”. Raport Stroopa powstał w 1943 roku jako pamiątka zniszczenie getta w stolicy Polski – i osobisty prezent dla Himmlera. Kto mógł przypuszczać, że dokument obróci...

Kadr z filmu Polonia Restituta (fot. materiały prasowe Filmoteki Narodowej)

news | 25.02.2019 | Autor:

Już za dwa dni: darmowy pokaz filmu z 1928 roku, w którym pojawiają się Piłsudski, Śmigły-Rydz i Beck

Polska premiera filmu „Polonia Restituta 1918-1920” odbyła się  27 lutego 1928 roku w Operze Warszawskiej. Równe 91 lat później czeka nas repremiera odrestaurowanego materiału filmowego. Na to niezwykłe wydarzenie zaprasza Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny i NAC.

W nowożytności skuteczność broni palnej (a raczej ludzi jej używającej) była śmiesznie niska.

artykuł | 24.02.2019 | Autor:

Dlaczego broń palna wcale nie wygrywała w starciu z szarżą husarii?

„Chłop strzela, Pan Bóg kule nosi” – powiada staropolskie przysłowie. I niby wszyscy wiedzą, że nie każda kula sięga celu, lecz tak naprawdę niewielu zdaje sobie sprawę z tego, jak fatalną skutecznością cechowało się użycie broni palnej.

Lwowski cmentarz orląt (lic. CC0)

miniatura | 23.02.2019 | Autor:

Semper Fidelis. Najważniejsze fakty z historii polskiego Lwowa

Od XVII wieku Lwów nigdy nie poddał się wrogowi. Dopiero w 1939 roku garnizon lwowski został zmuszony do wyboru, której armii – radzieckiej czy niemieckiej – złoży broń. Wybrano Rosjan.

Zmarli towarzyszyli uroczystościom także dzięki portretom trumiennym.

artykuł | 22.02.2019 | Autor:

Królewskie uczty... dla zmarłych. Jak wyglądały staropolskie pogrzeby?

Zastaw się, a postaw się – to przysłowie chyba najlepiej określa pogrzeby szlacheckie i magnackie doby I Rzeczpospolitej. Uroczystościom towarzyszył niebywały przepych, a w intencji zmarłego odprawiano nieraz nawet kilkaset mszy. Dokładano też starań, by on sam mógł…...

Zaprowadzenie chrześcijaństwa R.P. 965, obraz Jana Matejki z cyklu Dzieje cywilizacji w Polsce (fot. domena publiczna)

news | 22.02.2019 | Autor:

Święto Chrztu Polski nowym świętem państwowym

Sejm RP w nocy ustanowił nowe święto państwowe. 14 kwietnia będziemy obchodzić Święto Chrztu Polski. Do projektu ustawy zgłoszone zostały poprawki, jednak posłowie je odrzucili. Dzień ten nie będzie jednak wolny od pracy.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.