Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Historia Polski

Jedną z największych porażek Husarii była bitwa pod Cecorą.

artykuł | 22.01.2019 | Autor:

Husarzom też zdarzało się uciekać z pola bitwy. Gdzie nasza "niezwyciężona" jazda poniosła największe klęski?

Husaria była niezwyciężona i nigdy nie przegrała żadnej bitwy – to przekonanie podziela wielu z nas, nawet ci, którzy dość dobrze znają historię. Niestety, należy je włożyć między bajki. Legendarna polska jazda nieraz ponosiła porażki – niektóre wyjątkowo...

Warszawy broniły stosunkowo niewielkie siły. Tym cenniejsza była pomoc ludności cywilnej.

artykuł | 21.01.2019 | Autor:

Jak cywile pomagali bronić Warszawy we wrześniu 1939 roku?

„Bombardowanie wywołuje raczej zawziętość i chęć najszybszego odwetu aniżeli załamanie duchowe” – pisał o postawie warszawiaków prezydent Stefan Starzyński. Rzeczywiście, mieszkańcy stolicy bronili swojego miasta przed Niemcami w każdy dostępny sposób. Nawet, jeśli oznaczało to atakowanie czołgów z użyciem...

Obrona Stalingradu stała się jednym z symboli II wojny światowej.

artykuł | 20.01.2019 | Autor:

Kosztowały życie milionów ludzi. Największe i najkrwawsze oblężenia miast podczas II wojny światowej

Bezlitosne bombardowania. Ostrzał artyleryjski. Ciężkie walki uliczne, cierpienia i śmierć cywilów. Takie były realia zmagań o miasta podczas II wojny światowej. Gdzie stoczono najcięższe batalie i które oblężenia przeszły do historii?

Coś ty zrobił dla realizacji planu? Fragment plakatu propagandowego z 1953 roku.

nauka | 17.01.2019 | Autor:

Kogo skazywano na konfiskatę majątku za czasów PRL-u? Szczegółowe badania prof. Rzeplińskiej

Konfiskowanie majątku już w XIX stuleciu uznawano za karę wyjątkowo archaiczną. Wróciła ona jednak do łask stulecie później w państwach rządzonych przez dyktatury – w tym także w Polsce Ludowej. Kogo w PRL-u skazywano na konfiskatę mienia?

August III Sas (fot. domena publiczna)

miniatura | 16.01.2019 | Autor:

Zdanie, które podobno mówi wszystko o rządach Augusta III Sasa. Ale czy słusznie?

Czarna legenda potężnego ministra do dzisiaj ciąży na postrzeganiu okresu saskich rządów. Ale czy August III Sas rzeczywiście zgodził się na rolę marionetki? I czy jego najbliższy doradca doprowadził do destrukcji Rzeczypospolitej?

Czy Wojsko Polskie naprawdę było w 1939 roku aż tak przestarzałe?

artykuł | 15.01.2019 | Autor:

Jak bardzo zacofana była we wrześniu 1939 roku polska armia?  

W 1939 roku walcząca w obronie kraju polska armia poniosła sromotną klęskę. Przez lata utrzymywano, że jedną głównych przyczyn porażki, oprócz przewagi liczebnej przeciwnika, było jej techniczne zacofanie. Czy rzeczywiście Wojsko Polskie było u progu II wojny światowej...

Hugo Kołłątaj (fot. domena publiczna)

miniatura | 12.01.2019 | Autor:

„Trzeba ludzi zrobić Polakami”. Po co powołano Komisję Edukacji Narodowej?

Nie chodziło tylko o reformę szkolnictwa. W staraniach o utworzenie Komisji Edukacji Narodowej odbijało się – nowatorskie i budzące kontrowersje – przekonanie o tym, że naród to nie tylko stany uprzywilejowane.

recenzja | 11.01.2019 | Autor:

Historia mody kołem się toczy (Karolina Żebrowska, "Polskie piękno")

Na okładce „Polskiego piękna” śliczna dziewczyna z lat 60. spogląda w oczy poważnej damie z początków XX wieku. Przyjrzyjcie się uważnie! To jedna i ta sama kobieta, autorka książki: Karolina Żebrowska.

Zwycięstwo nad Bugiem otwarło Chrobremu drogę do zdobycia Kijowa. Na ilustracji rysunek Jana Ksawerego Koźmińskiego "Bolesław Chrobry pod Kijowem"

artykuł | 08.01.2019 | Autor:

Bitwa nad Bugiem w 1018 roku. Wielki triumf Bolesława Chrobrego, dzięki któremu zdobył Kijów

Rusini grozili Bolesławowi Chrobremu, że przekłują mu włóczniami jego wielki brzuch. Stało się jednak inaczej: w bitwie nad Bugiem to polskie włócznie były górą.

Łącznik między budynkiem przy Al. Jerozolimskich 28 a ul. Nowy Świat 15/17. Mozaika z roku 1964 przedstawiająca atak Gwardii Ludowej na Cafe Club tylko dla Niemców (fot. Panek, lic. GNU FDL)

miniatura | 07.01.2019 | Autor:

Komunistyczny nacjonalizm. Kim byli „Partyzanci” skupieni wokół Mieczysława Moczara?

Nazwę komunistycznej koterii powstałej wokół ministra spraw wewnętrznych Mieczysława Moczara upowszechniły… media zgniłego zachodu, z Radiem Wolna Europa na czele. Do czego dążyli partyzanci? Jakie mieli poglądy? I jaki wpływ na wydarzenia marca 1968 roku?

Lista Schindlera (fot. okładka wydania DVD)

news | 07.01.2019 | Autor:

To już wyższy poziom trollingu. Niemieckie niezależne kino oferuje członkom skrajnie prawicowej partii AfD darmowe bilety na „Listę Schindlera”

Jak donosi „New York Times”, jedno z niemieckich kin – „Cinexx” w Hachenburgu – zaoferowało możliwość darmowego obejrzenia słynnej „Listy Schindlera” członkom skrajnie prawicowej Alternatywy dla Niemiec. Przedstawiciele partii uważają, że to podła prowokacja.

artykuł | 06.01.2019 | Autor:

Zapomniana „Reduta Nowogród”. Tych bohaterów kampanii wrześniowej doceniono dopiero po 30 latach

Gdy pod koniec pierwszego tygodnia kampanii wrześniowej Niemcy zbliżyli się do Nowogrodu, obrońcy miasta nie mieli pomocy ani wsparcia od nikogo. Stoczyli jednak zawzięty bój, a wróg uznał twierdzę za jeden z najtrudniejszych do przebycia punktów obrony. Dlaczego przez...

Kobiety wsiadające do wagonu na warszawskim Umschlagplatzu, sierpień 1942 roku.

news | 05.01.2019 | Autor:

Ilu Żydów zginęło podczas Holokaustu? Nowe szacunki mówią o 15 tysiącach ofiar dziennie w szczytowym momencie

Uwzględniając nieanalizowane dotąd dane, biomatematyk z Uniwersytetu w Tel Avivie zrewidował dotychczasowe szacunki liczby ofiar akcji Reinhardt. Wyniki, które otrzymał są zatrważające. Według jego wyliczeń od sierpnia do października 1942 roku Niemcy mordowali po 15 tysięcy Żydów dziennie.

recenzja | 04.01.2019 | Autor:

Czy nasze bohaterki muszą być w każdym calu nieskazitelne? (Arael Zurli, "Na wskroś piękna. Historia Heleny Modrzejewskiej")

Kim była naprawdę Helena Modrzejewska? Aniołem, zjawiskiem, ucieleśnieniem piękna, wdzięku, talentu? Czy swój sukces zawdzięczała sobie, swojej ciężkiej pracy i silnej woli, czy może innym? Czy to, co o niej wiemy dziś, to prawda, czy może efekt budowanego...

Gyárfás Jenő - Tetemrehívás (fot. domena publiczna)

news | 04.01.2019 | Autor:

Najciekawsze i najdziwniejsze doniesienia ze świata historii z 2018 roku. Czy na pewno czytałeś je wszystkie?

Codziennie staramy się dostarczać Wam najnowsze i najciekawsze nowinki z historycznego światka. Przeczesujemy czeluści internetu, by serwowane przez nas wiadomości były jak najbardziej interesujące. Czasem jednak nawet nam brew unosi się ze zdziwienia.

W pierwszych dekadach PRL kobiety masowo ruszyły, by zdobywać rynek pracy.

nauka | 03.01.2019 | Autor:

Społeczny awans czy „nowe piekło”? Co w czasach PRL-u Polki sądziły o swojej pracy zawodowej

W pierwszych dekadach istnienia PRL kobiety masowo „wyszły z domów” i ramię w ramię z mężczyznami zdobywały zawodowe szlify. Sukces na drodze do równouprawnienia? Z pewnością. Jednak przed ferowaniem zbyt optymistycznych wyroków warto sprawdzić, co do powiedzenia na...

Zima stulecia 1978-1979 (fot. domena publiczna)

miniatura | 02.01.2019 | Autor:

Wydaje wam się, że teraz jest zimno? Prawdziwa zima stulecia uderzyła czterdzieści lat temu

„Zima zaskoczyła w tym roku drogowców” – bezradnie tłumaczyły komunistyczne władze. Pociągi stały, szosy były zasypane, elektrociepłownie nie dawały rady ogrzać mieszkań Polaków. A to był dopiero początek naprawę koszmarnego roku.

Gazeciarz z 1912 roku (fot. domena publiczna)

news | 01.01.2019 | Autor:

Przegląd najważniejszych doniesień ze świata historii z 2018 roku, które warto przypomnieć

Miniony rok upłynął pod znakiem wielu kontrowersji. Wiele z opublikowanych przez nas informacji dotyczyło rodzimego podwórka, inne, choćby pochodzące z drugiego końca globu, dotykały spraw Polski lub światowego dziedzictwa. Oto przegląd najważniejszych doniesień historycznych Anno Domini 2018.  

Lech Wałęsa w 2009 roku (fot. MEDEF, lic. CCA SA 2.0 G)

miniatura | 30.12.2018 | Autor:

„Jestem za stałym niepokojem politycznym”. Czym była słynna wojna na górze wywołana przez Lecha Wałęsę?

„Dla mnie demokracja parlamentarna to pokojowa wojna wszystkich ze wszystkimi” – mówił Lech Wałęsa w maju 1990 roku. Sprowokowana przez niego „wojna na górze” wprowadziła podziały polityczne, które przetrwały do dzisiaj.

Serial spotkał się z krytyką nie tylko w Polsce, ale również m.in. w Wielkiej Brytanii i USA (ilustracja: fragment plakatu promocyjnego serialu pod jego angielskim tytułem "Generation War").

news | 29.12.2018 | Autor:

Niemiecka telewizja musi przeprosić i zapłacić – wyrok w sprawie serialu „Nasze matki, nasi ojcowie”

W piątek zapadł wyrok w procesie przeciwko niemieckim producentom telewizyjnym, stojącym za serialem „Nasze matki, nasi ojcowie”. Niemcy będą musieli przeprosić i zapłacić za oczernianie AK i naruszenie dóbr osobistych polskich żołnierzy. „To trudna i precedensowa sprawa” –...

Manuskrypty sprzed lat kryją jeszcze wiele tajemnic. Zdjęcie poglądowe.

nauka | 27.12.2018 | Autor:

Odnaleziono dwa staropolskie zaklęcia. Jak nasi przodkowie bronili się przed jadowitymi robakami i wścieklizną?

Takie odkrycia zdarzają się niezwykle rzadko. W krakowskim Archiwum Prowincji oo. Dominikanów badacze natknęli się na dwie średniowieczne formuły modlitewne. Ich edycja, przygotowana przez Mariusza Leńczuka z Instytutu Języka Polskiego PAN, daje niezwykły wgląd w praktyki medyczne naszych...

Kamień z tajemniczą inskrypcją (fot. Photo by Roberto Ceccacci, Chicago-Tübingen Expedition to Zincirli)

news | 27.12.2018 | Autor:

Wiedźmin to przy nim amator? Naukowcy właśnie znaleźli zaklęcie pozostawione przez starożytnego maga, który chwytał potwory

Naukowcy właśnie ogłosili wyniki badań nad liczącą około 2800 lat aramejską inskrypcją, znalezioną w niewielkim budynku w tureckim Zincirli. Jak się okazuje, zawiera ona zaklęcie starożytnego maga, który podobno schwytał potwora zwanego „pożeraczem”, sprowadzającego ogień na swoje ofiary .

Spotkanie jednostek z polskiej i niemieckiej floty miało niespodziewane konsekwencje. Zdjęcie poglądowe.

artykuł | 26.12.2018 | Autor:

Ten incydent graniczny z 1919 roku doskonale pokazuje, co Niemcy sądzili o odrodzonej Polsce. Czy mogli potraktować nas lepiej?

Takie sytuacje są najlepszym sprawdzianem dla dobrosąsiedzkich stosunków. W listopadzie 1919 roku polski okręt „Różycki” przez pomyłkę znalazł się na niemieckich wodach. Gdy marynarze spostrzegli swój błąd, chcieli się wycofać. Niemcy potraktowali jednak sprawę śmiertelnie poważnie.

Fragment ulotki z informacją o zbliżającej się audycji Radia Solidarność (fot. domena publiczna)

miniatura | 25.12.2018 | Autor:

„Kto za tym wszystkim stoi?” Warto pamiętać, że Wojciech Jaruzelski też wszędzie szukał agentów, spisków i wrogich sił

„Są siły zainteresowane tym, aby kosztem mężnego, doświadczonego w historii narodu polskiego załatwić swoje globalne, brudne, imperialistyczne interesy” – ostrzegał Wojciech Jaruzelski. Brzmi znajomo?

Wejście do obozu Auschwitz (fot. domena publiczna)

news | 25.12.2018 | Autor:

Stowarzyszenie, które w styczniu zakłóciło obchody wyzwolenia Auschwitz wszczyna burzę, bo nie dostało zaproszenia na kolejną rocznicę

W czasie tegorocznych obchodów rocznicy wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau doszło do szeroko komentowanego incydentu z udziałem Stowarzyszenia Polskich Rodzin Ofiar Obozów Koncentracyjnych. Organizacja jest oburzona, bo na styczniowe obchody nie dostała oficjalnego zaproszenia.