Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Historia Polski

Barbara Toruńczyk i Adam Michnik to tylko niektórzy z komendosów (fot. Mariusz Kubik, lic. CC BY-SA 2.5)

miniatura | 18.01.2018 | Autor:

Syjoniści, wichrzyciele, bananowcy. Kim tak naprawdę byli „komandosi”?

Nie sprzeciwiali się komunizmowi, ale pragnęli by ten rzeczywiście wprowadzono w życie. Demaskowali intelektualną miałkość partyjnych aparatczyków. Stali się dla gomułkowskiej ekipy prawdziwym cierniem w boku. Co warto wiedzieć o „komandosach”?

Piłsudski miał wielkie marzenia, gdy wybuchła I wojna światowa.

artykuł | 17.01.2018 | Autor:

Najbardziej kompromitująca z jego porażek. Dlaczego Piłsudski nie był w stanie wywołać antyrosyjskiego powstania?

W 1914 roku wojna między zaborcami, o której marzyły pokolenia Polaków, stała się faktem. Entuzjazmowi dał się ponieść także Piłsudski. Wyruszył do Królestwa Polskiego, by poderwać rodaków do walki. Już kilka dni później musiał wracać jak niepyszny. Czy...

Minister Jacek Czaputowicz (fot. kadr z materiału przygotowanego przez tvn24.pl)

news | 17.01.2018 | Autor:

Czy PiS wycofa się z reparacji wojennych? Nowy szef MSZ uważa, że dyskusja o reparacjach nie powinna obciążać relacji z Niemcami

Dziś spotkali się szefowie dyplomacji Niemiec i Polski – Sigmar Gabriel i Jacek Czaputowicz, który zastąpił na stanowisku Witolda Waszczykowskiego. Jednym z tematów rozmowy była kwestia niemieckich reparacji za II wojnę światową. Czy słowa ministra są dowodem na...

Wyścig Pokoju, etap z Kutna do Poznania (fot. Bundesarchiv, Bild 183-1986-0511-014 CC-BY-SA 3.0)

miniatura | 17.01.2018 | Autor:

Czym był Wyścig Pokoju?

Relacje na żywo z wykorzystaniem najnowocześniejszych technologii. Nachalna partyjna propaganda. Ale też wielkie emocje – szczególnie w latach, gdy na prowadzenie wysuwali się Polscy uczestnicy Wyścigu Pokoju.

Do wykonania wielu fotografii z getta warszawskiego przyznał się Franz Konrad. Najprawdopodobniej jednak część zdjęć wykonywali fotografowie działający na rzecz propagandy III Rzeszy. Na ilustracje fragment słynnego zdjęcia z 1943 roku.

opinia | 16.01.2018 | Autor:

To najsłynniejsze zdjęcie z getta warszawskiego. Co powinieneś o nim wiedzieć?

Fotografie dokumentujące zagładę warszawskiego getta stały się wielokrotnie powielanymi świadectwami nazistowskiego ludobójstwa. Widzimy na nich Żydów wyganianych ze swoich kryjówek i rozstrzeliwanych. Ale co tak naprawdę wiemy o tym jednym, najbardziej rozpoznawalnym zdjęciu z 1943 roku?

"Wolność, całość, niepodległość" - hasło propagowane przez Kościuszkę (fot. domena publiczna)

miniatura | 16.01.2018 | Autor:

Kościuszko wprost wzorował się na rewolucji francuskiej. Co przejął od krwawego reżimu znad Sekwany?

„Wolność, całość, niepodległość”. Hasło na wzór rewolucyjnego okrzyku we Francji „Wolność, Równość, Braterstwo” wprowadzone zostało w Polsce przez Tadeusza Kościuszkę.

Esesmani z Dywizji Pancernej SS Leibstandarte Adolf Hitler (fot. Bundesarchiv Bild 183-H15390, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 15.01.2018 | Autor:

IPN nie odpuści zbrodniarzom. Będzie ścigać esesmanów mimo upływu ponad 70 lat od końca wojny

Główna Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu postanowiła wytropić nazistowskich funkcjonariuszy, którzy w czasie wojny pracowali w niemieckich obozach koncentracyjnych na terytorium Polski. IPN chce w tym celu podjąć współpracę z Interpolem.

Hasło propagandowe brzmiało - tysiąc szkół na tysiąclecie (fot. Adrian Grycuk, lic CCA SA 3.0)

miniatura | 15.01.2018 | Autor:

Czy na tysiąclecie rzeczywiście wybudowano tysiąc szkół? Kto za to zapłacił?

Pieniądze mające pozwolić na zbudowanie „tysiąca szkół na tysiąclecie” płynęły nie tylko z Polski, ale też z Ameryki. A liczba wybudowanych placówek dzisiaj zaskakuje. Wcale nie było ich tysiąc, ale znacznie więcej.

Tak wyglądąły polskie ulice podczas stanu wojennego - pełne czołgów T-55. Czy dekret Rady Państwa z grudnia 1981 był jednak zgodny z ówczesnym prawem?

artykuł | 14.01.2018 | Autor:

Czy wprowadzenie stanu wojennego w Polsce było zgodne z prawem?

Kilka lat temu Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność aktów prawnych wprowadzających stan wojenny zgodnie z obecnymi standardami. Ale czy dekret Rady Państwa z grudnia 1981 roku był także nielegalny w świetle ówczesnego prawodawstwa?

news | 14.01.2018 | Autor:

Wybitni historycy i przyjaciele Polski usunięci z rady naukowej Muzeum II Wojny Światowej. Zamiast nich – antysemita i rewanżysta?

Do niedawna przy Muzeum II Wojny Światowej funkcjonowało Kolegium Programowe, w którego składzie znajdowała się grupa wybitnych badaczy okresu kampanii wrześniowej i okupacji. Obok takich autorytetów jak prof. Tomasz Szarota (autor cenionej pracy „Okupowanej Warszawy dzień powszedni”) czy...

materiał promocyjny | 14.01.2018 | Autor:

Historia słynnej „Sprawy jedenastu”. Poznaj prawdę o uwięzieniu przywódców NSZZ „Solidarność” i KSS „KOR”

Czas strajków i demonstracji. Władze PRL próbują odzyskać kontrolę nad społeczeństwem przemocą, internując i aresztując tysiące obywateli. W tym jedenastu przywódców opozycji, którzy zostają oskarżeni o próbę obalenia reżimu. Karą za to, wedle ówczesnego prawa, była śmierć.

ZOMO (fot. domena publiczna)

miniatura | 14.01.2018 | Autor:

Krótka historia ZOMO. Najważniejsze fakty, daty, pacyfikacje

Początkowo ZOMO miało liczyć tylko 6600 członków, a zajmować się między innymi pomocą przy klęskach żywiołowych. Zomowcy pomagali jednak nie ofiarom katastrof, ale partyjnym oficjelom, pragnącym stłumić wszelkie objawy oporu społeczeństwa.

artykuł | 13.01.2018 | Autor:

Pijaków i chuliganów nigdy nie było tak wielu. Do czego doprowadziło w PRL-u poluzowanie stalinowskiej śruby?

W 1956 roku Polacy wyszli na ulicę, domagając się chleba i wolności. Gomułkowska odwilż, która rozpoczęła się w październiku, przynajmniej częściowo odpowiedziała na te żądania. Wkrótce jednak okazało się, że wiatr zmian przyniósł ze sobą nie tylko swobody,...

Józef Piłsudski w Genewie nie patyczkował się z premierem Litwy (fot. domena publiczna)

miniatura | 13.01.2018 | Autor:

„Czego pan chce, pokoju czy wojny”. Jak Józef Piłsudski ustawił do pionu litewskiego dyktatora?

Jedno przemówienie Józefa Piłsudskiego wystarczyło, by zmusić Litwinów do zawarcia pokoju. Co i w jakich okolicznościach powiedział Marszałek?

recenzja | 12.01.2018 | Autor:

„W blaskach wojny. Wspomnienia z wojny polsko-bolszewickiej” (Mieczysław Lepecki)

Wznowione po raz pierwszy po wojnie wspomnienia Mieczysława Lepeckiego pokazują bez upiększeń, jak naprawdę wyglądała wojenna służba na froncie w 1919 i 1920 roku. To pozycja zarówno dla zawodowych historyków wojskowości, jak i pasjonatów tematu. Każdy znajdzie w...

Lech Wałęsa (fot. Bobolus, lic. CCA-SA 3.0)

miniatura | 12.01.2018 | Autor:

Wałęsa wyszydzał karierowiczów, którzy nie potrafią się pożegnać ze stanowiskami. Miał na myśli między innymi… Jarosława Kaczyńskiego

„Władza ma to do siebie, że nikt jej nie chce oddać” – podkreślał prezydent Lech Wałęsa w 1991 roku. Mówił między innymi o Jarosławie Kaczyńskim.

Milicjant z pałką. W rzeczywistości to aktor grający w filmie Czarny czwartek. Janek wiśniewski padł, w którym opowiedziana została historia masakry grudniowej z 1970 roku (fot. Starscream, lic. CCA-SA 3.0)

miniatura | 11.01.2018 | Autor:

Bijące serce partii. Krótka historia pałki milicyjnej

Stała się symbolem PRL-u i przedmiotem niezliczonych dowcipów politycznych. Pałka milicyjna wcale jednak nie towarzyszyła Polsce Ludowej od samego początku.

Inteligencja nie była warstwą jednolitą. Jej przedstawicielami byli przedstawiciele najróżniejszych opcji politycznych. Należeli do niej zarówno Marian Zdziechowski, jak i Jan Kucharzewski, Feliks Perl czy Róża Luksemburg.

artykuł | 10.01.2018 | Autor:

Czy „inteligencja” zrobiła coś dobrego dla Polski?

O przynależności do inteligencji nie decydowało pochodzenie, wykształcenie ani zawód. Pojawiła się w XIX wieku, wypełniając polityczną próżnię, pozostawioną przez nieobecną szlachtę i słabe mieszczaństwo. I odegrała w historii Polski niepoślednią rolę. Jaką dokładnie? I kim właściwie był...

Wałęsa w 1989 r. (fot. Jackrzy Jacek Krzyżyński Otłoczyn, lic. GNU FDL)

news | 10.01.2018 | Autor:

Grafolodzy twierdzą, że to Wałęsa pisał jako „Bolek”, a sąd i tak wznawia śledztwo w sprawie sfałszowania „teczek Kiszczaka”

Pełnomocnicy byłego prezydenta Lecha Wałęsy złożyli zażalenie na decyzję białostockiego IPN o umorzeniu śledztwa w sprawie podrobienia obciążających go papierów z „szafy Kiszczaka”. Nazajutrz po tym, jak sąd zdecydował o wznowieniu postępowania, IPN opublikował liczącą 235 stron ekspertyzę,...

Karol Gustaw z pewnością nie był zadowolony, gdy usłyszał, co ma mu do powiedzenia kanonik krakowski Szymon Starowolski. (fot. domena publiczna)

miniatura | 10.01.2018 | Autor:

Jan Kazimierz uciekł z kraju, ale Polacy nie tracili hartu ducha. Jak Kraków powitał Karola Gustawa podczas potopu szwedzkiego?

Karol Gustaw już się czuł nowym polskim królem. Dobrotliwie dopytywał o miejscową historię, chciał oglądać święte miejsca i pamiątki. Nie takiego powitania się jednak spodziewał.

"Solidarność" to już dziś niemal synonim opozycji wobec władz PRL. Czy jednak w czasie swojej działalności cieszyła się ona poparciem większości społeczeństwa. Na ilustracji fragment słynnego plakatu z 1989 roku.

artykuł | 09.01.2018 | Autor:

Czy polskie społeczeństwo rzeczywiście popierało „Solidarność”?

Pod koniec 1981 roku związek liczył około 10 milionów członków i był ewenementem na skalę światową. W żadnym kraju bloku wschodniego nie powstał nigdy równie masowy ruch społeczny, pozostający poza kontrolą partii komunistycznej. Ale czy poparcie dla „Solidarności”...

Edward Gierek w 1974 roku (fot. Piotrzyk, lic. CCA-SA 3.0)

miniatura | 08.01.2018 | Autor:

„Budujemy drugą Polskę”. Ulubiony frazes Edwarda Gierka

Hasło tak bardzo przypadło pierwszemu sekretarzowi do gustu, że uczynił z niego główny punkt swojego sukcesu. Dla Edwarda Gierka natarczywa propaganda sukcesu sprowadzała się właśnie do „budowy drugiej Polski”. Choćby była to budowa na wariackich papierach.

Car Aleksander I (fot. domena publiczna)

miniatura | 08.01.2018 | Autor:

„Boże, coś Polskę przez tak liczne wieki…”. Ta słynna pieśń powstała jako hymn na cześć rosyjskiego cara Aleksandra I

Zaraz po tym, jak Rosjanie zburzyli wszelkie nadzieje na niepodległą Polskę, powstała pieśń dziękująca carowi… za „wolną Ojczyznę”. Dlaczego Polacy pokładali tak wielkie nadzieje w rosyjskim samodzierżcy, Aleksandrze I?

Zygmunt Bauman

artykuł | 08.01.2018 | Autor:

Czy Bauman rzeczywiście dostał Krzyż Walecznych za zwalczanie żołnierzy wyklętych? Historyk IPN oskarża, ale prawda może wyglądać zupełnie inaczej

Wśród odznaczeń Zygmunta Baumana znajduje się Krzyż Walecznych. Media, pamiętające o komunistycznym zaangażowaniu wybitnego socjologa, chętnie powtarzają, że otrzymał go za zwalczanie polskiego podziemia. Jak było naprawdę?

Budujemy nową kulturę - plakat propagandowy z okresu PRL (fot. domena publiczna)

miniatura | 08.01.2018 | Autor:

Produkcyjniak. Staliniści kochali ten gatunek sztuki. Łatwo zrozumieć dlaczego

„Bumelanci poprawiają się albo zostają zdemaskowani jako agenci obcego wywiadu, inteligencki inżynier odchodzi w siną dal, sabotażystów chwytają tuż nad granicą czujne władze bezpieczeństwa”. Oto stalinowski produkcyjniak w najczystszej postaci.