Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Historia Wielkiej Brytanii

Jednym z największych imperiów w dziejach było to stworzone przez Czyngis-chana. Ale czy na pewno największym?

miniatura | 12.11.2018 | Autor:

Które imperium w dziejach zajmowało największe terytorium?

Kandydatów do tytułu największego pod względem powierzchni mocarstwa jest dwóch. Każde z tych imperiów zajęło obszar ponad 30 milionów kilometrów kwadratowych i zostawiło potencjalnych rywali daleko za sobą. Ale to, komu należy przyznać palmę pierwszeństwa, wcale nie jest...

Niemcy do bombardowania Londynu użyli ponad 9 tysięcy "latających bomb".

news | 10.11.2018 | Autor:

Gdyby nie odwaga polskiego pilota, ta „latająca bomba” spadłaby na Londyn. Archeolodzy znaleźli fragmenty pocisku V1

W lesie Packing Wood nieopodal Ashford w Wielkiej Brytanii znaleziono szczątki broni pochodzącej z czasów II Wojny Światowej. Za zardzewiałymi fragmentami rakiety kryje się dramatyczna historia, w której stawką był najprawdopodobniej sam Londyn.

recenzja | 02.11.2018 | Autor:

Zapomniana historia brytyjskiej stolicy (Peter Ackroyd „Londyn. Miasto queer. Historia od czasów rzymskich po dzień dzisiejszy”)

Czy parady równości i spory o tolerancję seksualną to problemy charakterystyczne tylko dla współczesności? Bynajmniej. A czy na „takie tematy” wypada pisać historykowi? Oczywiście! Może przede wszystkim dlatego, że niektórzy wciąż uznają je za tematy tabu.

Minóg rzeczny, nazywany rybą-wampirem, mimo przerażającego wyglądu w średniowiecznej Anglii uchodził za przysmak.

news | 31.10.2018 | Autor:

Niespotykane znalezisko: szczątki ryby-wampira w średniowiecznym szambie

Nowe odkrycie brytyjskich naukowców przyprawia o ciarki. W średniowiecznym szambie w centrum Londynu natrafili na ostre jak brzytwa zęby minoga rzecznego. Ryba-wampir, uznawana 700 lat temu za wyjątkowy przysmak, ma „na sumieniu” przynajmniej jedną ofiarę – angielskiego króla...

Piktyjskie artefakty. Nowe odkrycie każe się zastanowić, czy to ornament, czy tekst (fot. Mike Peel, www.mikepeel.net, lic. CC BY-SA 4.0)

news | 30.10.2018 | Autor:

Czy Piktowie opracowali własne pismo? Niewykluczone!

Jak wynika z najnowszych badań prowadzonych na Uniwersytecie Aberdeen, Piktowie, czyli grupa plemion zamieszkujących Szkocję, która skutecznie opierała się Rzymianom, około 1700 lat temu opracowała własne pismo. Czy zdołamy je odczytać?

recenzja | 26.10.2018 | Autor:

Wspomnienia pisane po latach (Tadeusz Kotz „303. Mój dywizjon”)

Po wielu latach oczekiwań w ręce polskich czytelników trafiają wspomnienia kolejnego lotnika Dywizjonu 303, Tadeusza Kotza. Tę historię do pewnego stopnia znamy wszyscy – ale czy kiedykolwiek poznamy ją w pełni?

Z obiadem na zamku wiązał się cały szereg reguł odpowiedniego zachowania.

artykuł | 31.07.2018 | Autorzy: i

Co podawano na obiad w średniowiecznym zamku?

Pan zamku, domownicy i goście zasiadali do obiadu często już o godzinie dziesiątej. Uczcie towarzyszył cały ceremoniał, nawet jeśli pieczeń do krojenia… przytrzymywano palcem. Co dokładnie pojawiało się na stole i dlaczego wino było takie niedobre?

recenzja | 27.07.2018 | Autor:

Jak wyglądałoby Twoje życie, gdybyś był średniowiecznym chłopem? („Życie w średniowiecznej wsi” Joseph i Frances Gies)

Praca od zmierzchu do świtu oraz finansowe obciążenia na rzecz pana i kościoła to tylko nieliczne z obowiązków średniowiecznych chłopów. Czy jednak, aby na pewno mieszkańcy wsi pochłonięci byli wyłącznie orką i dbaniem o lordowski dobytek? Na te...

Czy w odniesieniu do średniowiecznych chłopów, zwłaszcza pańszczyźnianych, można mówić o wolności?

artykuł | 12.07.2018 | Autorzy: i

Czy średniowieczny chłop pańszczyźniany był wolnym człowiekiem?

Możliwie odpowiedzi na to pytanie są tylko dwie, ale w przypadku chłopów średniowieczni monarchowie i juryści jakoś nie mogli się zdecydować. Na szczęście dla samych zainteresowanych, najważniejsze i tak okazało się coś zupełnie innego.

Przygotowaniom do utworzenia drugiego frontu w Europie towarzyszyły liczne działania dezinformacyjne.

artykuł | 09.07.2018 | Autor:

Największy podstęp w dziejach wojskowości. Jak alianci ukrywali datę i miejsce lądowania w Normandii?

Nadmuchiwane czołgi. Aktorzy, udający alianckich generałów. I zalew fałszywych informacji. Brytyjskie i amerykańskie służby wykorzystały wszystkie możliwe chwyty, by zmylić Niemców co do rzeczywistego dnia i miejsca ataku. Jak skuteczne były ich działania?

Przy budowie Wału Hadriana (mal. John Clayton, domena publiczna)

news | 25.06.2018 | Autor:

Detektoryści niszczą wał Hadriana? Brytyjczycy mają duży problem

Łowcy skarbów rozkopują jeden z najważniejszych zabytków położonych na terenie Wielkiej Brytanii. Pod osłona nocy prowadzą nielegalne poszukiwania, zabierają starożytne artefakty i pozostawiają po sobie spustoszenie. Co brytyjskie władze robią by temu zaradzić?

artykuł | 19.06.2018 | Autor:

10 największych podróżniczek w dziejach. Mężczyźni mogliby się od nich uczyć

Najwyższa pora, by Magellan, Kolumb i da Gama zrobili miejsce dla nie mniej utalentowanych koleżanek. Te kobiety biły podróżnicze rekordy i odkrywały nieznane krainy na krańcach świata. Dlaczego tak rzadko się o nich mówi?

Najpiękniejsza z chłopskich córek? Najstarszy syn? A może wdowa? Z kim opłacało się żenić w średniowiecznej wsi? Fragment obrazu Pietera Bruegela Młodszego "Chłopskie wesele".

artykuł | 18.06.2018 | Autor:

Z kim opłacało się brać ślub w średniowiecznej wsi?

Jak skutecznie przeżyć w warunkach niewolniczej pracy w średniowiecznej wsi? Kluczową kwestią było dobre i intratne małżeństwo. A nie każdego opłacało się poślubić.

Brązowe tabliczki z Beninu (fot. Mike Peel, lic. CC-BY-SA-4.0)

news | 29.05.2018 | Autor:

Angielski historyk stwierdza: kraje splądrowane przez Brytyjczyków powinny mieć możliwość odzyskania zagrabionych historycznych skarbów

David Olusoga przypomniał o mrocznym pochodzeniu wielu najcenniejszych artefaktów, jakie możemy teraz podziwiać w najsłynniejszych brytyjskich muzeach. Użył mocnych słów, jak „kradzież”, czy „plądrowanie” i zaproponował… nieszablonowe rozwiązanie problemu.

Makieta Londinium, czyli dzisiejszego Londynu, w czasach rzymskich (fot. Steven G. Johnson, lic. CCA-SA 3.0 U)

news | 27.05.2018 | Autor:

Wykopaliska pokazują, że w Wielkiej Brytanii multi-kulti funkcjonowało już w starożytności

Brytyjscy naukowcy postawili na głowie nasze wyobrażenie o tym, jak wyglądali ludzie zamieszkujący starożytne rzymskie Londinium, czyli współczesny Londyn. Jak udowadniają wykopaliska, miasto od zawsze jest zamieszkiwane przez ludzi niemal wszystkich ras.

Brud, smród i ubóstwo? Czy taka jest prawda o życiu chłopów w średniowiecznej wsi?

artykuł | 26.05.2018 | Autor:

W jakich warunkach mieszkali średniowieczni wieśniacy?

Wyobraźmy sobie, że przenieśliśmy się w czasie i przestrzeni siedemset lat wstecz, do średniowiecznej wioski. Czy warunki bytowe ówczesnych chłopów rzeczywiście odpowiadają naszym dzisiejszym wyobrażeniom o biednych i brudnych wieśniakach?

Angielscy lordowie posiadali ogromne majątki. A ich bogactwa nie jeden może pozazdrościć im także dzisiaj.

artykuł | 23.05.2018 | Autor:

Szczyt zbytku i ostentacji. Jak bardzo bogaci byli średniowieczni lordowie?

Angielscy lordowie czerpali ogromne zyski z tytułu posiadanej ziemi i chłopskich obciążeń. Ale nie tylko. Nie wahali się zaglądać nawet do sypialni poddanych. Czy jednak zgromadzone bogactwa były w stanie zaspokoić ich codzienne potrzeby?

Stonehenge (fot. ExtraMilePhotoUK, lic. CCA-SA 3.0 U)

news | 22.05.2018 | Autor:

Nowa teoria na temat Stonehenge. Niektórym naukowcom bardzo się nie spodobała

Na temat najsłynniejszego europejskiego megalitu, związanego prawdopodobnie z kultem lunarnym i solarnym wypowiedzieli się już niemal wszyscy. Teraz swoje trzy grosze postanowił dorzucić geomorfolog. Jego teoria wielu osobom bardzo się nie podoba.

Bezbronny kmiotek stanowiący własność lorda. Czy angielscy chłopi rzeczywiście byli niewolnikami? Ilustracja z "Psałterza królowej Marii".

artykuł | 19.05.2018 | Autor:

Komu żyło się lepiej: chłopom w średniowiecznej Anglii czy Polakom w XXI wieku?

Średniowiecznych chłopów wyobrażamy sobie podobnie jak niewolników. Brudni, żyjący w ciemnych norach, zmuszeni do pracy ponad siły. Ale czy naprawdę tak wyglądało ich życie? A może niektórzy z nas… chcieliby się zamienić z wieśniakami sprzed tysiąclecia?

Rzymska droga w okolicach Cambridge (fot. Keith Edkins, lic. CCA SA 2.0)

news | 30.03.2018 | Autor:

W Anglii trwają prawdziwe archeologiczne żniwa. Dzięki rozbudowie autostrady badacze dokonali całej serii odkryć

Zanim w miejscu, gdzie wytyczona została przyszła droga rozpoczną się ciężkie roboty, do pracy przystępują naukowcy. Ich zadaniem jest sprawdzenie, czy pod ziemią nie znajdują się archeologiczne skarby. Tym razem Brytyjczycy mieli dużo szczęścia.

Hatszepsut (fot. Sailko, lic. CC BY 3.0)

news | 26.03.2018 | Autor:

W Walii przypadkowo odnaleziono relief z wizerunkiem Hatszepsut

W Centrum Egipskim walijskiego Uniwersytetu Swansea wykładowca egiptologii dokonał niezwykłego odkrycia. Okazuje się, że w zbiorach uczelni znajduje się wizerunek kobiety-faraona.

Niemieccy żołnierze obsługują działko ubrani w maski gazowe (fot. domena publiczna)

news | 19.03.2018 | Autor:

W Belgii, w Ypres, powstaje bardzo nietypowa instalacja. Ma upamiętnić wojskowe i cywilne ofiary pierwszej wojny światowej

Belgijskie Ypres zasłynęło w czasie pierwszej wojny światowej jako arena zaciętych walk. W pobliżu tej miejscowości rozegrały się cztery bitwy, a podczas jednej z nich po raz pierwszy użyto gazów bojowych ze straszliwym skutkiem. Czy istnieje lepsze miejsce...

Kościół św. Jana Chrzciciela, Winchester (fot. Michael FORD,lic. CC BY-SA 2.0)

news | 12.03.2018 | Autor:

W zabytkowym angielskim kościele odkryto średniowieczne graffiti związane z Czarną Śmiercią

Odkryte w kościele świętego Jana Chrzciciela w Winchester na południu Anglii graffiti pochodzi ze średniowiecza, a konkretnie z okresu, gdy Europę nawiedziła Czarna Śmierć. Eksperci stwierdzają, że znalezisko pozwoli lepiej zrozumie mentalność ludzi żyjących w tym dramatycznym okresie.

Adam Smith (fot. domena publiczna)

miniatura | 24.02.2018 | Autor:

Adam Smith. Człowiek, który wymyślił wolny rynek

Co Adam Smith wniósł do ekonomii? Jak brzmiały ogłoszone przez niego prawa rynku? Co miał na myśli piszą o „produkowaniu ludzi”? I dlaczego półnago paradował po Edynburgu?

Portret Elżbiety I Tudor pędzla Marcusa Gheeraertsa Starszego. Tutaj Elżbieta również się nie uśmiecha.

miniatura | 22.02.2018 | Autorzy: i

Co zabiło królową Elżbietę? Zdaniem tych autorów umarła, bo nie mogła się powstrzymać przed pożeraniem słodyczy

Brytyjska królowa Elżbieta I na żadnym ze swoich portretów się nie uśmiecha. Śmiech nie przystoi monarchini, jest uznawany za wulgarny. Ale być może jest także inna przyczyna poważnej miny?