Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Co to znaczy „wyjść jak na Zabłocki na mydle”? Kim właściwie był ten Zabłocki i ile na mydle zarobił?

Mydło (fot. domena publiczna)

fot.domena publiczna Mydło (fot. domena publiczna)

Z biednego Zabłockiego, który nie umiał poradzić sobie z mydłem naśmiewano się już kilkaset lat temu. I to mimo, że rzeczony pan… nigdy chyba nie istniał.

„Wyjść jak Zabłocki na mydle”, znane też w formie: „Zarobić jak Zabłocki na mydle”. To jedno z wielu popularnych w Polsce przysłów odnoszących się do najbardziej spektakularnych bankructw i niepowodzeń gospodarczych.

Nawiązywało do anegdotycznej postaci handlarza-nieudacznika Zabłockiego, który dla uniknięcia ceł postanowił przewieźć mydło Wisłą, ukrywszy je pod dnem barki, lub też – według innej wersji – dla uniknięcia kosztów wiózł transport tej łatwo rozpuszczalnej substancji na byle jak uszczelnionych statkach. W obu przypadkach skutek dla towaru i samego kupca był opłakany.

Korowód panów Zabłockich

Z powiedzeniem tym spotkać się można już w XVII wieku. Następne stulecia przyniosły jego nowe wersje, przy czym wydaje się, że każdy region kraju i każde pokolenie miało własnego „bohatera”.

Popularność tego typu przysłów oddaje z jednej strony podświadomy, niechętny stosunek szlachty do handlu, jako rzekomo niegodnego sposobu zarabiania na życie, z drugiej zaś – klimat niepewności charakterystyczny dla dość jeszcze archaicznej gospodarki, w której brak rodzimego kapitału i wysokie koszty kredytu po wodowały, że niepowodzenia pojedynczych nawet transakcji lub przedsięwzięć produkcyjnych oznaczały często nieodwracalne bankructwo i społeczną deklasację pechowych przedsiębiorców.

Źródło:

Powyższy tekst ukazał się pierwotnie jako jedno z haseł Leksykonu polskich powiedzeń historycznych. Pozycja autorstwa Macieja Wilamowskiego, Konrada Wnęka i Lidii A. Zyblikiewicz została opublikowana nakładem wydawnictwa Znak w 1998 roku.

Tytuł, lead, ilustracje wraz z podpisami, wytłuszczenia, podział akapitów oraz śródtytuły pochodzą od redakcji. Tekst poddano podstawowej obróbce redakcyjnej.

Poznaj niezwykłą historię Polski:

reklama

Komentarze

brak komentarzy

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.