Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

„Polacy są narodem idiotów”. Czy Józef Piłsudski rzeczywiście wypowiedział te słowa?

Odsłonięcie pomnika Legionów 7 sierpnia 1927 roku (fot. Światowid. Ilustrowany kurjer tygodniowy. 1927, nr 33)

fot.Światowid. Ilustrowany kurjer tygodniowy. Odsłonięcie pomnika Legionów 7 sierpnia 1927 roku (fot. Światowid. Ilustrowany kurjer tygodniowy. 1927, nr 33)

Słowa z rozmiłowaniem powtarzała opozycyjna prasa. Czy jednak Józef Piłsudski naprawdę obraził cały swój naród? I co jeszcze padło w przemówieniu do legionistów?

„Polacy są narodem idiotów” to słowa oparte na zdaniu Józefa Piłsudskiego, wygłoszonym podczas przemówienia na zjeździe legionistów w Kaliszu 7 sierpnia 1927 roku.

Cytat został skrócony z wypowiedzi: „Wytworzyłem całe mnóstwo pięknych słówek i określeń, które po mojej śmierci zostaną, a które naród polski stawiają w rzędzie idiotów”.

Nie należy jednak po tych słowach sądzić, że Piłsudski uważał Polaków za naród głupców, ta zbitka językowa została ukuta przez przeciwników politycznych Komendanta i ludzi niechętnych rządom pomajowym.

Marszałek zdawał sobie sprawę z tego, że piękne i gładkie powiedzenia, których był autorem, nie pomogą w rozwoju kraju i nie stanowią najlepszej prezentacji osiągnięć Polski niepodległej.

Zjazd legionistów nie przypadkiem odbył się w Kaliszu, bowiem podczas I wojny światowej niedaleko tego miasta Niemcy internowali w Szczypiornie legionistów za odmowę złożenia przysięgi. W dziesięć lat później odsłonięto tam pomnik upamiętniający ich niezłomną postawę, na uroczystość tę zaproszono Marszałka.

Na zdjęciu marszałek w trakcie defilady na placu Saskim (1926).

fot.Centralne Archiwum Wojskowe/domena publiczna Polityczna walka z endecją zakładała ponadpartyjność Piłsudskiego. Na zdjęciu marszałek w trakcie defilady na placu Saskim (1926).

Agenci obcych mocarstw

7 sierpnia Piłsudski wygłosił przemówienie o roli obcych agentur podczas I wojny światowej, wspomniał, że wojna ta nie rozpoczęła się o Polskę i nikt nie wierzył w odzyskanie niepodległości z wyjątkiem legionistów. Marszałek odwoływał się do pierwszych miesięcy budowania niepodległej Polski, kiedy nie był pewny, czy wszyscy jego współpracownicy są lojalni wobec państwa i czy nie są przypadkiem agentami ościennych mocarstw.

Przemówienie swoje zakończył słowami: „Polskę być może czekają i ciężkie przeżycia. Podczas kryzysów – powtarzam – strzeżcie się agentur. Idźcie swoją drogą, służąc jedynie Polsce, miłując tylko Polskę i nienawidząc tych, co służą obcym”.

Podczas zjazdu legionistów wręczono Piłsudskiemu dyplom honorowego obywatela miasta oraz wydano na jego cześć przyjęcie w magistracie.

Źródło:

Powyższy tekst ukazał się pierwotnie jako jedno z haseł Leksykonu polskich powiedzeń historycznych. Pozycja autorstwa Macieja Wilamowskiego, Konrada Wnęka i Lidii A. Zyblikiewicz została opublikowana nakładem wydawnictwa Znak w 1998 roku.

Tytuł, lead, ilustracje wraz z podpisami, wytłuszczenia, podział akapitów oraz śródtytuły pochodzą od redakcji. Tekst poddano podstawowej obróbce redakcyjnej.

Poznaj trudną historię Polski:

Komentarze

brak komentarzy

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.