Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Referenda w PRL-u. Jak je organizowano i jak fałszowano?

Trzy razy TAK - tablice agitacyjne przed referendum 1946 roku (fot. domena publiczna)

fot.domena publiczna Trzy razy TAK – tablice agitacyjne przed referendum 1946 roku (fot. domena publiczna)

W 1946 roku referendum obrócono w propagandową hucpę, a wyniki sfałszowano. W roku 1987 już równie łatwo nie było. Komunistyczne władze przejechały się na własnej bucie.

Referendum – głosowanie w ważnej kwestii państwowej, w którym biorą udział wszyscy obywatele posiadający czynne prawo wyborcze.

W PRL-u odbyły się dwa referenda. Pierwsze z nich, złośliwie nazywane przez ówczesną opozycję „tereferendum”, zarządzono 30 czerwca 1946 roku.

Zadano w nim trzy pytania:

  1. Czy jesteś za zniesieniem Senatu?
  2. Czy chcesz utrwalenia w przyszłej konstytucji ustroju gospodarczego zaprowadzonego przez reformę rolną i unarodowienie podstawowych gałęzi gospodarki krajowej z zachowaniem ustawowych uprawnień inicjatywy prywatnej?
  3. Czy chcesz utrwalenia zachodnich granic Państwa Polskiego na Bałtyku, Odrze i Nysie Łużyckiej?

Jak opozycja reagowała na referendum 1946 roku?

Mimo iż pytania dotyczyły ważnych zagadnień ustrojowych i gospodarczych, miały niekonfrontacyjny charakter, zdecydowana większość społeczeństwa akceptowała bowiem sugerowane w nich rozwiązania. Na to liczyli polscy komuniści, którzy swoją kampanię propagandową prowadzili pod hasłem „trzy razy tak”.

Opozycja niepodległościowa postanowiła przeciwstawić się propagandzie Polskiej Partii Robotniczej i jej sojuszników, nie zajęła jednak jednolitego stanowiska.

Stanisław Mikołajczyk stanął na czele stronnictwa, które przynajmniej początkowo wierzyło w możliwość współpracy z władzami ZSRR.

fot.domena publiczna Stanisław Mikołajczyk stanął na czele stronnictwa, które przynajmniej początkowo wierzyło w możliwość współpracy z władzami ZSRR.

Polskie Stronnictwo Ludowe pod przywództwem Stanisława Mikołajczyka nawoływało do głosowania „jeden raz nie, dwa razy tak”, poakowskie, konspiracyjne Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” zalecało głosowanie „dwa razy nie, jeden raz tak”, podziemne Stronnictwo Narodowe oraz resztki Narodowych Sił Zbrojnych agitowały za opcją „trzy razy nie”, a piłsudczykowskie Stronnictwo Niezawisłości Narodowej pod kierownictwem ppłk. Wacława Lipińskiego wzywało do bojkotu referendum.

Komentarze

brak komentarzy

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.