Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Czy widmo powrotu do dyktatury w Polsce jest realne? („Od dyktatury do demokracji i z powrotem” Andrzej Zoll, Marek Bartosik)

Państwowiec, doskonały karnista, osoba o wyrazistych poglądach, dystansująca się jednak wobec łatwych partyjnych etykietek. Bez wątpienia Andrzej Zoll był jednym z kluczowych uczestników procesu kształtowania się porządku i kultury prawnej III RP. Jak ocenia ostatnie przemiany w Polsce?

Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej, współautor obowiązującego w Polsce Kodeksu Karnego, Prezes Trybunału Konstytucyjnego, Rzecznik Praw Obywatelskich – trudno znaleźć w Polsce osobę, która w ciągu ostatnich trzydziestu lat miała tak przemożny wpływ na formowanie się polskiej demokracji i państwa prawa. Pełnione przez Andrzeja Zolla funkcje wymagały zawsze rozwagi i propaństwowego myślenia w kategoriach czasowych, przekraczających ramy jednej kadencji czy partykularnych politycznych interesów. Dlatego z dużym zainteresowaniem sięgnąłem po wywiad-rzekę, który przeprowadził Marek Bartosik, podobnie jak ja, jeden z byłych studentów profesora Zolla.

„Niepolski” sposób dyskusji

Śledząc koleje akademickiej i prawniczej kariery Andrzeja Zolla nietrudno oprzeć się wrażeniu, że jednym z kluczowych momentów jego życia była, motywowana względami osobistymi, decyzja o podjęciu studiów prawniczych w Krakowie, a nie w Warszawie. Nawet w czasach PRL-u Uniwersytet Jagielloński (a w szczególności Wydział Prawa) zachował silne elementy specyficznego cesarsko-królewskiego, galicyjskiego klimatu, który uformował sposób myślenia i argumentacji jednego z najbardziej znanych polskich prawników. Wyważone, merytoryczne wywody Andrzeja Zolla niezmiennie budzą poważanie, nawet gdy dotyka on tak kontrowersyjnych światopoglądowych spraw, jak aborcja czy kara śmierci.

W tej pierwszej kwestii profesor nawet nie ukrywa, że może uchodzić za „radykała”, niemniej jednak jego argumentacja, pełna szacunku dla zwolenników innych rozwiązań prawnych, zasługuje na wysokie uznanie. Ujmująca jest również krakowska kindersztuba, gdy po dwóch przeciwległych stronach podstolika prawnego Okrągłego Stołu siadają znajomi z tej samej katedry prawa karnego UJ (stronę rządową reprezentował profesor Kazimierz Buchała). Albo, gdy koledzy z uniwersytetu – Andrzej Zoll i Zbigniew Ćwiąkalski – „rywalizują” o stanowisko ministra sprawiedliwości. I chyba bardzo dobrze się stało dla profesora, że nigdy nie zgodził się przyjąć żadnej „politycznej” funkcji; odrzucał też z góry mniej lub bardziej poważne propozycje objęcia stanowiska Prezesa Rady Ministrów oraz startu w wyborach prezydenckich.

Trybunał Konstytucyjny to polski organ władzy sądowniczej, który został utworzony w 1982 roku i rozpoczął działalność orzeczniczą 4 lata później. Na zdjęciu Wielka sala rozpraw, w której TK orzeka w pełnym składzie.

fot.Andrian Grycuk/ CC BY-SA 3.0 pl Trybunał Konstytucyjny to polski organ władzy sądowniczej, który został utworzony w 1982 roku i rozpoczął działalność orzeczniczą 4 lata później. Na zdjęciu Wielka sala rozpraw, w której TK orzeka w pełnym składzie.

Na straży praworządności i „po prawniczej bandzie”

Dzięki utrzymywaniu dystansu wobec wszystkich opcji politycznych, Zoll był idealnym kandydatem na stanowiska wymagające ponadpartyjnego konsensusu, w których jednocześnie bierze się odpowiedzialność za funkcjonowanie kluczowych konstytucyjnych organów państwa. To stwarzało możliwość i obowiązek współpracy m.in. z kolejnymi prezydentami III RP, których profesor ocenia uczciwie, nie szczędząc żadnemu z nich ani pochwał, ani nagan, w zależności od konkretnych zachowań i decyzji.

Komentarze (1)

  1. Bartosz W. Odpowiedz

    Lepsza dobrze zorganizowana (i nie przesadnie brutalna) dyktatura, niż „nierząd” pseudo-polityków, marnych karierowiczów i zwykłych sprzedawczyków, pachołków obcych.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.