Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

Które imperium w dziejach zajmowało największe terytorium?

Jednym z największych imperiów w dziejach było to stworzone przez Czyngis-chana.

fot.Sayf al-Vâhidî/domena publiczna Jednym z największych imperiów w dziejach było to stworzone przez Czyngis-chana.

Kandydatów do tytułu największego pod względem powierzchni mocarstwa jest dwóch. Każde z tych imperiów zajęło obszar ponad 30 milionów kilometrów kwadratowych i zostawiło potencjalnych rywali daleko za sobą. Ale to, komu należy przyznać palmę pierwszeństwa, wcale nie jest oczywiste.

Co łączy znane nam imperia? Przede wszystkim zachłanność terytorialna. „Czy ich niezbędny ekspansjonizm, ich pragnienie nieustannego rozszerzania swoich granic, ich dążenie do sprawowania powszechnej jurysdykcji (…) nie są ich najsłynniejszymi dzisiaj cechami?” – przekonują francuscy historycy Patrice Gueniffey i Thierry Lentz w wydanej właśnie książce „Upadek wielkich imperiów”.

Poza nielicznymi wyjątkami, takimi jak Japonia, która w 1639 roku zamknęła się na świat zewnętrzny, historyczne potęgi nieustannie toczyły wojny, by powiększyć swoje włości lub obronić je przed zakusami wrogów. W efekcie nawet te najbardziej kruche zarządzały nieraz ogromnymi obszarami, których powierzchnia obejmowała miliony kilometrów kwadratowych.

Historyczni giganci

Zwłaszcza dwie dawne potęgi przodowały pod tym względem nad innymi: imperium brytyjskie, które osiągnęło swój szczyt około 1920 roku, i wcześniejsza o niemal siedem wieków potęga Mongołów. Zdecydowanie wyprzedziły one zwłaszcza swoich starożytnych poprzedników. Jak wyjaśnia Arnaud Blin w książce „Upadek wielkich imperiów”:

Wielkie imperia starożytności były zdecydowanie mniej rozległe, gdyż największe z nich – imperium Achemenidów – miało powierzchnię około 8 milionów kilometrów kwadratowych.

Imperium brytyjskie osiągnęło apogeum w 1920 roku. Powyżej mapa z 1886 roku.

fot.Walter Crane/domena publiczna Imperium brytyjskie osiągnęło apogeum w 1920 roku. Powyżej mapa z 1886 roku.

Francuski historyk i politolog przekonuje, że to państwo mongolskie założone przez Czyngis-chana było „najrozleglejszym tworem politycznym w dziejach świata”. A jednocześnie, dodaje, „jednym z najbardziej efemerycznych”. Jaki obszar zajęło? Nawet przybliżone oceny przyprawiają o zawrót głowy:

W apogeum swojego rozwoju terytorialnego liczyło około 33 milionów kilometrów kwadratowych, a więc mniej więcej tyle, ile w okresie międzywojennym brytyjskie imperium kolonialne, które rozciągało się na kilku kontynentach. Tytułem porównania przypomnijmy, że leżące w tej samej strefie imperium rosyjskie liczyło w XIX wieku około 23 milionów kilometrów kwadratowych.

Komentarze (1)

  1. ewacarlos Odpowiedz

    Coś tu się nie zgadza. Miano Imperium, w którym słońce nigdy nie zachodzi miało imperium hiszpańskie, od XV w., a nie brytyjskie w XX w. Też bym się spierała czy to Brytyjczycy mieli największe imperium…

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.