Portal dla tych, którzy wierzą, że przeszłość ma znaczenie. I że historia to sztuka dyskusji, a nie propagandy.

„A poza tym uważam, że Kartaginę należy zniszczyć”. Dlaczego Katon tak upierał się przy tym twierdzeniu?

Katon Starszy, tu przedstawiony na renesansowym portrecie Pietro Perugino, żył w latach 234-149 p.n.e.

fot.Pietro Perugino/domena publiczna Katon Starszy, tu przedstawiony na renesansowym portrecie Pietro Perugino, żył w latach 234-149 p.n.e.

Marek Porcjusz Katon nie bez powodu otrzymał przydomek Cenzor. Całe życie bezwzględnie krytykował to, co mu się nie podobało. Nieważne, czy chodziło o nadmierny wpływ greckiej kultury, o konkretne osoby czy… o miasto. Kiedy więc skierował się przeciwko Kartaginie, była to walka na śmierć i życie.

“Katon jest jedną z najbardziej odpychających postaci w rzymskiej historii” – przyznaje starożytnik Adrian Goldsworthy. – „W swoim podręczniku do zarządzania gospodarstwem, De Agricultum, doradzał sprzedawanie niewolników, którzy stali się zbyt starzy, by pracować, choć nie wyjaśniał, gdzie znalazłby na nich nabywcę”.

Łagodząc nieco ten osąd, historyk dodaje jednak, że bohatera jego wypowiedzi nie należy zbyt szybko potępiać. Nawet, jeśli dzisiaj wrogość Katona Starszego do wszystkiego co greckie, od filozofii po… lekarzy tej narodowości, wydaje się zwykłym uprzedzeniem. Urodzony w 234 roku przed naszą erą rzymski polityk był bowiem wytrawnym graczem i wiedział, że jako „nowy człowiek”, spoza potężnych rzymskich rodów, musi się czymś wyróżnić. Przybrał więc pozę prostego, skromnego Rzymianina, będącego ucieleśnieniem tradycyjnych wartości. I w tym duchu prowadził kolejne batalie.

Do historii przeszła zwłaszcza jedna z nich. Ta, którą rozpoczął już po osiemdziesiątce. „Za ostatnią jego publiczną przysługę uważa się zniszczenie Kartaginy” – zapisał Plutarch, grecki historyk z przełomu I i II wieku naszej ery. Ale dlaczego Katon pod koniec życia uwziął się właśnie na to miasto?

Grecki historyk Plutarch opisał życie Katona w swoich "Żywotach".

fot.Odysses/CC BY-SA 3.0 Grecki historyk Plutarch opisał życie Katona w swoich „Żywotach”.

Z poselstwem u wroga

Korzenie niechęci Katona do położonej po drugiej stronie Morza Śródziemnego metropolii sięgały głęboko – czasów toczącej się w latach 218-201 przed Chrystusem drugiej wojny punickiej. Służył wówczas w armii rzymskiej. Walczył w Kapui i podczas oblężenia Tarentu, brał też udział w bitwie nad Metaurusem w 207 roku.

Mimo to przez długi czas jego antypatia nie dawała o sobie znać. Kartagina po przegranej wojnie straciła mocarstwową pozycję i nie stanowiła dla Rzymu zagrożenia. Zgodnie z warunkami pokoju przez pięćdziesiąt lat musiała spłacać mu odszkodowanie. Pozbawiono ją też wszelkich wpływów na Sardynii i Sycylii.

Komentarze (1)

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.